Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện công tác quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay hoàn thiện công tác quản lý thu phí và lệ phí trên tại thành phố thái nguyên tỉnh thái nguyên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đinh Thị Phương Loan
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Hữu Tri
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học của luận văn hoặc đóng góp mới của luận văn
• 1.5. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU PHÍ, LỆ PHÍ VÀO NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.1. Cơ sở lý luận về phí, lệ phí và quản lý thu phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của phí và lệ phí
• 2.1.2. Phân loại phí và lệ phí
• 2.1.2.1. Phân loại phí
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU PHÍ VÀ LỆ PHÍ TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.2. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội thành phố Thái Nguyên
• 4.3. Các đơn vị hành chính tại thành phố Thái Nguyên
• 4.4. Thực trạng về công tác quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.5. Thực trạng về công tác lập dự toán thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 4.6. Thực trạng về tổ chức thực hiện quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 4.7. Thực trạng công tác quyết toán thu phí, lệ phí trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.8. Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát số thu phí, lệ phí trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 4.9. Những yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý thu phí, lệ phí vào NSNN trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.10. Đánh giá chung về công tác quản lý thu phí và lệ phí trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.11. Đánh giá, phân tích kết quả đạt được trong công tác quản lý thu phí và lệ phí trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.12. Đánh giá, phân tích hạn chế, nguyên nhân về công tác quản lý thu phí, lệ phí tại địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 5. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU PHÍ VÀ LỆ PHÍ TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
• 5.1. Bối cảnh và định hướng quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 5.2. Mục tiêu quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.3. Định hướng quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.4. Các nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 5.4.1. Nhóm giải pháp về công tác lập dự toán phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.4.2. Nhóm giải pháp về công tác thực hiện quản lý phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.4.3. Nhóm giải pháp về công tác quyết toán số thu phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.4.4. Nhóm giải pháp về công tác kiểm soát số thu phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.5. Một số kiến nghị đối với các cơ quan, ban ngành nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên
• 5.5.1. Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính
• 5.5.2. Đối với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên
• 5.5.3. Đối với cơ quan ban, ngành địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thu phí và lệ phí tại Thái Nguyên

Quản lý thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế, việc thu phí và lệ phí đã trở thành một phần không thể thiếu trong cơ chế tài chính công. Số liệu cho thấy, tỷ trọng thu từ phí và lệ phí tại Thái Nguyên chiếm khoảng 8-9% tổng thu ngân sách, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện công tác này.

1.1. Khái niệm và vai trò của phí và lệ phí

Phí và lệ phí là các khoản thu mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi sử dụng dịch vụ công. Chúng không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong việc sử dụng dịch vụ công.

1.2. Đặc điểm của quản lý thu phí tại Thái Nguyên

Quản lý thu phí tại Thái Nguyên có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tính tự nguyện và tính hoàn trả trực tiếp. Điều này giúp người dân nhận thức rõ hơn về giá trị của dịch vụ công mà họ sử dụng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý thu phí tại Thái Nguyên

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng công tác quản lý thu phí và lệ phí tại Thái Nguyên vẫn gặp phải nhiều thách thức. Sự phức tạp trong quy định pháp lý và sự thiếu minh bạch trong quá trình thu phí là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Những khó khăn trong việc thực hiện chính sách thu phí

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về các loại phí và lệ phí, dẫn đến sự phản đối và không hợp tác trong việc thực hiện. Điều này gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc thu phí hiệu quả.

2.2. Thiếu minh bạch trong quản lý thu phí

Sự thiếu minh bạch trong quy trình thu phí và lệ phí đã tạo ra sự nghi ngờ từ phía người dân. Cần có các biện pháp để tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý tài chính công.

III. Phương pháp cải thiện quản lý thu phí tại Thái Nguyên

Để cải thiện công tác quản lý thu phí và lệ phí, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu phí là một trong những giải pháp quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu phí

Công nghệ thông tin có thể giúp tự động hóa quy trình thu phí, giảm thiểu sai sót và tăng cường tính minh bạch. Việc triển khai hệ thống quản lý thu phí điện tử sẽ giúp người dân dễ dàng tra cứu và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý

Đào tạo cán bộ quản lý thu phí về các quy định pháp luật và kỹ năng giao tiếp sẽ giúp cải thiện mối quan hệ giữa cơ quan nhà nước và người dân, từ đó nâng cao hiệu quả thu phí.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Thái Nguyên

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý thu phí tại Thái Nguyên cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những điều chỉnh để tối ưu hóa quy trình thu phí và lệ phí.

4.1. Kết quả đạt được trong công tác thu phí

Số liệu cho thấy, tỷ lệ thu phí tại Thái Nguyên đã tăng lên trong những năm gần đây, nhờ vào các biện pháp cải cách và nâng cao hiệu quả quản lý.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy, việc lắng nghe phản hồi từ người dân và cải thiện quy trình thu phí là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý thu phí tại Thái Nguyên

Kết luận, việc cải thiện quản lý thu phí và lệ phí tại Thái Nguyên là cần thiết để đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch và ứng dụng công nghệ thông tin.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý thu phí

Cần xây dựng các chính sách thu phí rõ ràng và minh bạch, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về nghĩa vụ tài chính của mình.

5.2. Tầm quan trọng của sự tham gia của người dân

Sự tham gia của người dân trong quá trình quản lý thu phí là rất quan trọng. Cần có các kênh phản hồi để người dân có thể đóng góp ý kiến và cải thiện quy trình thu phí.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hàng năm, số thu từ phí và lệ phí đóng góp vào ngân sách nhà nước tại Việt Nam đạt trên 30.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng từ 3% đến 5% tổng thu ngân sách quốc gia. Tại địa bàn thành phố Thái Nguyên, nguồn thu này giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi chiếm tỷ trọng từ 8% đến 9% tổng số thu ngân sách nhà nước trên địa bàn, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của các huyện, thị xã lân cận trong tỉnh. Tuy nhiên, tỷ trọng thu phí và lệ phí đang đối diện với xu hướng sụt giảm tương đối trong cơ cấu ngân sách địa phương, đi kèm với những vướng mắc phát sinh từ việc chuyển giao thể chế giữa Pháp lệnh Phí và Lệ phí số 38/2001/PL-UBTVQH10 sang Luật Phí và Lệ phí năm 2015.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự thiếu đồng bộ trong danh mục thu, tình trạng thu chồng chéo, mức thu chưa sát thực tế và thất thu tại các đơn vị hành chính sự nghiệp có thu. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của luận văn tập trung vào ba nhiệm vụ: hệ thống hóa lý luận và thực tiễn quản lý thu phí, lệ phí; phân tích và đánh giá thực trạng thu nộp ngân sách tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2016; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính công.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 27 đơn vị hành chính của thành phố Thái Nguyên với diện tích 170,7 km2 và quy mô dân số 306.842 người. Về mặt khoa học và thực tiễn, đề tài cung cấp luận cứ chuẩn xác giúp chính quyền đô thị nâng cao hiệu quả động viên nguồn thu, tối ưu hóa mức độ bù đắp chi phí dịch vụ công và tăng cường tính minh bạch, công bằng xã hội trong quản lý tài khóa địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết nền tảng trong kinh tế học công cộng: Lý thuyết tài chính công về hàng hóa công cộng và Lý thuyết quản trị công mới (New Public Management). Khung phân tích được xây dựng dựa trên chu trình quản lý ngân sách nhà nước khép kín, bao gồm bốn mắt xích: lập dự toán, tổ chức thực hiện, quyết toán và thanh tra, kiểm tra.

Nghiên cứu làm rõ các khái niệm và bản chất cốt lõi:

• Phí: Khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả nhằm cơ bản bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công.
• Lệ phí: Khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước.
• Tính hoàn trả trực tiếp: Đặc trưng riêng biệt của phí và lệ phí so với thuế, thể hiện qua nguyên tắc đối giá, người thụ hưởng nhiều dịch vụ công trả nhiều, người thụ hưởng ít trả ít.
• Phân cấp quản lý ngân sách: Xác định rõ thẩm quyền thu, nộp, điều tiết giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương đối với từng danh mục khoản thu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp trong giai đoạn 2014 - 2016. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo quyết toán ngân sách, nghị quyết phân bổ dự toán của Hội đồng nhân dân thành phố Thái Nguyên, Chi cục Thuế và Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra khảo sát bằng bảng hỏi với cỡ mẫu xác định theo công thức Slovin dựa trên quy mô tổng thể và sai số tiêu chuẩn xác định:

• Nhóm doanh nghiệp: Chọn 60 doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2016 từ tổng số khoảng 150 doanh nghiệp tại 15 điểm khảo sát, với sai số tiêu chuẩn 10%.
• Nhóm hộ gia đình: Chọn 200 hộ gia đình từ tổng số 12.400 hộ gia đình trên địa bàn với sai số tiêu chuẩn 7%.
• Nhóm cơ quan, đơn vị thu: Chọn 105 đối tượng từ 215 đơn vị thu trên địa bàn với sai số tiêu chuẩn 7%, bao gồm 34 cán bộ xã/phường, 15 ban quản lý chợ, 2 cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, 2 cán bộ Phòng Tư pháp, 2 cán bộ Công ty Môi trường đô thị, 20 trường mầm non và 30 trường trung học cơ sở.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo 3 khu vực địa lý: trung tâm, phía nam và phía tây thành phố, chọn đại diện 15 phường, xã trong tổng số 27 đơn vị hành chính. Phương pháp phân tích sử dụng phân tổ thống kê và thống kê kinh tế so sánh số tuyệt đối, số tương đối để làm rõ biến động số thu và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, dự toán thu phí và lệ phí tại thành phố Thái Nguyên tăng trưởng đều qua các năm nhưng có sự chênh lệch lớn giữa các khoản mục. Dự toán tổng số thu năm 2015 tăng 7,84% so với năm 2014, và năm 2016 tăng 14,54% so với năm 2015. Lệ phí trước bạ chiếm tỷ trọng áp đảo tuyệt đối, đạt trên 95.000 triệu đồng trong tổng dự toán 100.000 triệu đồng năm 2014, tiếp tục tăng trưởng 14,28% vào năm 2016 nhờ sự gia tăng nhanh chóng của các giao dịch nhà đất và phương tiện vận tải.

Thứ hai, nhóm phí và lệ phí khác có xu hướng biến động bất thường và thiếu tính ổn định trong khâu dự toán. Năm 2015, dự toán phí và lệ phí khác giảm 16,67% so với năm 2014, từ mức 6.000 triệu đồng xuống 5.000 triệu đồng, nhưng sang năm 2016 lại tăng đột biến 20% lên mức 6.000 triệu đồng. Điều này phản ánh công tác dự báo nguồn thu tại cơ sở chưa sát với thực tế phát sinh.

Thứ ba, sự đóng góp của nguồn thu phí, lệ phí gắn liền với sự bứt phá kinh tế của thành phố Thái Nguyên, nơi có GDP bình quân đầu người năm 2016 đạt 80 triệu đồng (tăng mạnh so với mức 37 triệu đồng năm 2011) và tổng thu ngân sách đạt 960 tỷ đồng. Tỷ trọng số thu phí và lệ phí đóng góp từ 8% đến 9% vào ngân sách địa phương.

Thứ tư, kết quả điều tra 105 cán bộ thu và 260 đối tượng nộp chỉ ra tình trạng thất thu ở các đơn vị hành chính sự nghiệp công lập. Một số nơi thu phí chợ, phí vệ sinh cao hơn định mức quy định, trong khi lệ phí địa chính lại thu thấp hơn hoặc chậm thu nộp vào Kho bạc Nhà nước.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu được minh họa chi tiết thông qua Biểu đồ tăng trưởng phí, lệ phí và Biểu đồ cơ cấu tỷ trọng lệ phí trước bạ so với các loại phí khác giai đoạn 2014 - 2016. Dữ liệu trên Bảng tổng hợp so sánh giữa số thông báo kiểm tra và số phê chuẩn dự toán cho thấy các cơ quan quản lý thành phố cơ bản tuân thủ đúng số kiểm tra của cấp trên, nhưng phương pháp lập dự toán còn mang tính cứng nhắc, thiếu tính chủ động phân tích nguồn thu tiềm năng tại 215 đơn vị cơ sở.

Nguyên nhân của những tồn tại xuất phát từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan:

• Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của cán bộ thu tại cấp xã, phường còn hạn chế, chưa có hệ thống phần mềm dữ liệu kết nối liên thông.
• Việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp (trường học, trung tâm y tế) khiến việc trích giữ tỷ lệ phí để lại dễ bị lạm dụng nếu thiếu cơ chế hậu kiểm.
• So sánh với thực tiễn tại một số địa phương như Vĩnh Phúc hay quận Tây Hồ (Hà Nội), quy mô quản lý tại đô thị trung tâm vùng như thành phố Thái Nguyên phức tạp hơn rất nhiều, đòi hỏi phải có quy trình phân nhóm đơn vị thu rõ ràng để thanh tra điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy trình lập dự toán thu phí và lệ phí theo hướng hiện đại. Phòng Tài chính - Kế hoạch chủ trì phối hợp với Chi cục Thuế thành phố rà soát toàn bộ 27 xã, phường và các đơn vị sự nghiệp để áp dụng phương pháp lập dự toán dựa trên kết quả đầu ra và dữ liệu thống kê chuỗi 5 năm. Mục tiêu đặt ra là giảm độ sai lệch giữa dự toán và số thực hiện xuống dưới 5% hàng năm, hoàn thành triển khai trong quý 1 giai đoạn 2018 - 2020.

Thứ hai, triển khai đồng bộ hạ tầng biên lai điện tử và phần mềm quản lý thu nộp trực tuyến. Chi cục Thuế thành phố phối hợp cùng Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên xây dựng mạng thông tin nội bộ kết nối trực tiếp đến 100% các ban quản lý chợ, cơ sở giáo dục, bệnh viện và UBND các xã, phường. Giải pháp này nhằm mục tiêu bảo đảm 100% nguồn thu được cập nhật thời gian thực, nâng tỷ lệ nộp đúng hạn vào ngân sách lên trên 95% trước năm 2021.

Thứ ba, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và siết chặt kỷ luật tài chính. Thành lập đoàn kiểm tra liên ngành định kỳ kiểm tra tối thiểu 80% trên tổng số 215 đơn vị thu mỗi năm, tập trung vào việc quản lý, sử dụng nguồn phí để lại và tính hợp lệ của biên lai chứng từ. Xử lý triệt để 100% các trường hợp thu sai đối tượng, thu vượt định mức hoặc giữ tiền phí trái quy định trong giai đoạn 2018 - 2022.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ thu cơ sở. Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn mỗi năm về Luật Phí và Lệ phí cho 100% cán bộ thuế, kế toán xã, phường và đơn vị sự nghiệp, hướng tới nâng tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp lên mức trên 90%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính, thuế, kho bạc ở cấp quận, huyện, thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh. Tài liệu cung cấp quy trình thực tiễn 7 bước lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách giúp tối ưu hóa nguồn thu phí, lệ phí tại đô thị.

Nhóm 2: Lãnh đạo và cán bộ kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập, ban quản lý chợ, trường học, cơ sở y tế trên toàn quốc. Luận văn hướng dẫn chi tiết cách thức phân loại phí, cơ chế trích lập tỷ lệ chi phí để lại và phương pháp hạch toán sổ sách minh bạch theo đúng quy định pháp luật.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công, Quản lý công. Đây là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, kỹ thuật xác định cỡ mẫu Slovin và phân tích dữ liệu thực chứng cấp địa phương.

Nhóm 4: Các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và hộ kinh doanh cá thể. Luận văn giúp người nộp hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ tài chính, biểu mức quy định của từng loại dịch vụ công, từ đó nâng cao vai trò giám sát tính minh bạch của các cơ quan công quyền.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Điểm khác biệt căn bản giữa phí và lệ phí theo quy định pháp luật hiện hành là gì?
Phí là khoản thu mang tính phục vụ nhằm bù đắp một phần hoặc toàn bộ chi phí cung cấp dịch vụ công của cơ quan nhà nước hay đơn vị sự nghiệp công lập. Ngược lại, lệ phí là khoản tiền được ấn định trước cho tổ chức, cá nhân khi được cơ quan nhà nước thực hiện công việc quản lý hành chính, không nhằm mục đích bù đắp chi phí trực tiếp.

Câu hỏi 2: Nguồn thu từ phí và lệ phí đóng vai trò như thế nào trong cơ cấu ngân sách thành phố Thái Nguyên?
Nguồn thu này chiếm tỷ trọng đáng kể từ 8% đến 9% tổng số thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, cao hơn nhiều khu vực khác. Khoản thu này góp phần quan trọng vào tổng thu ngân sách 960 tỷ đồng năm 2016, hỗ trợ kinh phí tái đầu tư hạ tầng đô thị và nâng cấp chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Câu hỏi 3: Tại sao lệ phí trước bạ lại chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng thu phí, lệ phí tại địa phương?
Lệ phí trước bạ chiếm trên 90% tổng dự toán thu phí, lệ phí của thành phố, đạt hơn 95.000 triệu đồng trong năm 2014. Nguyên nhân là do quá trình đô thị hóa nhanh, tốc độ gia tăng dân số cơ học và sự bùng nổ của các giao dịch mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đai, nhà ở và phương tiện cơ giới trên địa bàn.

Câu hỏi 4: Những hạn chế chủ yếu trong công tác quản lý thu phí tại các đơn vị sự nghiệp công lập là gì?
Hạn chế nổi cộm là công tác lập dự toán chưa bám sát nguồn thu thực tế, dẫn đến biến động thất thường từ âm 16,67% đến dương 20% ở nhóm phí khác. Thêm vào đó, việc kiểm soát sử dụng số phí để lại tại 215 đơn vị thu chưa chặt chẽ, đôi khi phát sinh tình trạng thu sai mức quy định ở phí chợ, phí vệ sinh.

Câu hỏi 5: Luận văn đề xuất giải pháp đột phá nào để ngăn ngừa thất thoát nguồn thu phí, lệ phí?
Nghiên cứu kiến nghị triển khai hệ thống mạng nội bộ liên thông giữa cơ quan Thuế, Kho bạc và 27 phường, xã, kết hợp áp dụng 100% hóa đơn, biên lai điện tử. Giải pháp này giúp kiểm soát dữ liệu dòng tiền theo thời gian thực, ngăn chặn tình trạng giữ lại tiền mặt và nâng tỷ lệ thu đúng hạn lên trên 95%.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu phí, lệ phí theo tinh thần cải cách của Luật Phí và Lệ phí năm 2015.
• Đánh giá thực chứng bức tranh thu phí, lệ phí tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2016, khẳng định vị trí chiến lược của nguồn thu này khi đóng góp 8% đến 9% tổng thu ngân sách địa phương.
• Phân tích sâu sắc sự mất cân đối giữa lệ phí trước bạ (chiếm trên 90%) và nhóm phí khác, chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu lập dự toán và quản lý tại 215 đơn vị thu cơ sở.
• Thiết lập hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao, gắn liền với các chỉ số đo lường hiệu quả cụ thể và lộ trình thực hiện rõ ràng cho từng cơ quan ban ngành.
• Đóng góp mô hình liên thông quản lý thu ngân sách hiện đại, có giá trị chuyển giao và nhân rộng cho các đô thị loại I thuộc khu vực trung du, miền núi phía Bắc.

Về lộ trình tiếp theo, chính quyền địa phương cần ưu tiên triển khai số hóa toàn diện quy trình quản lý thu và tăng cường thanh tra định kỳ giai đoạn 2018 - 2025. Các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý tài chính và bạn đọc quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản trị tài chính công tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề thu phí và lệ phí phải đảm bảo bù đắp chi phí và có lợi nhuận hợp lý nhằm tạo điều kiện cho người dân được sử dụng và tiếp cận dịch vụ công phù hợp với mức thu nhập và khả năng đóng góp của mình. Tại một số quốc gia trên thế giới, mức thu phí và lệ phí phải đảm bảo bù đắp được chi phí, nhằm khuyến khích sự phát triển của các dịch vụ công, tránh lạm dụng dịch vụ công. Do vậy, Luật phí và lệ phí năm 2015 sửa đổi nguyên tắc xác định mức thu phí và lệ phí như sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 - Mức thu phí được xác định cơ bản bảo đảm bù đắp chi phí, có tính đến chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của công dân. - Mức thu lệ phí được ấn định trước, không nhằm mục đích bù đắp chi phí; mức thu lệ phí trước bạ được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giá trị tài sản; bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch và bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của công dân.

Nội dung quản lý thu phí và lệ phí 1. Xây dựng dự toán thu phí và lệ phí Xây dựng dự toán thu phí và lệ phí là một bộ phân không thể tách rời trong quá trình xây dựng dự toán thu NSNN. Dự toán thu NSNN là bản dự trù các khoản thu NSNN theo các chỉ tiêu xác định trong một năm, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định. Dự toán thu là cơ sở để phân bổ nguồn lực tài chính cho các hoạt động trong kỳ kế hoạch và có ảnh hưởng quyết định tới việc thực hiện dự toán chi của ngân sách, nhằm đáp ứng yêu cầu của sản xuất và đời sống xã hội trong một thời kỳ kế hoạch.

Dự toán thu NSNN nói chung và dự toán thu phí, lệ phí nói riêng là khâu đầu tiên mang tính chất định hướng có vai trò rất quan trọng trong quản lý các khoản thu ngân sách. - Căn cứ xây dựng dự toán: Cũng giống như khi xây dựng dự toán thu NSNN, việc xây dựng dự toán thu phí, lệ phí cần phải dự trên một số căn cứ sau đây: + Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội hàng năm; + Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và dự toán NSNN năm sau; các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế. + Chính sách chế độ thu hiện hành của Nhà nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 + Số kiểm tra về dự toán thu thuế, phí, lệ phí do cơ quan có thẩm quyền thông báo.

+ Kết quả thu phí, lệ phí năm trước, số liệu thống kê qua các năm. + Thực tế hoạt động của các yếu tố trên thị trường có ảnh hưởng đến thu phí, lệ phí. - Quy trình lập dự toán thu phí, lệ phí: Lập dự toán thu phí, lệ phí là việc xác định các chỉ tiêu của dự toán thu và xây dựng các biện pháp thực hiện các chỉ tiêu đã đề ra. Xét về mặt kỹ thuật nghiệp vụ, lập dự toán thu phí, lệ phí chính là quá trình dự đoán, tính toán và tổ chức động viên nguồn thu phí, lệ phí cho NSNN.

Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm trong việc thực hiện các khoản thu phí, lệ phí phải tổ chức lập dự toán thu phí, lệ phí trong phạm vi nhiệm vụ được giao và gửi cơ quan tài chính đồng cấp. Cơ quan tài chính các cấp địa phương xem xét dự toán ngân sách của các cơ quan, đơn vị cùng cấp. Cơ quan tài chính tổng hợp, lập dự toán trình UBND cùng cấp. Nội dung lập dự toán gồm: + Đánh giá tình hình thực hiện thu chi năm trước, từ đó phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng tới tình hình thực hiện, những tồn tại bổ sung sửa đổi.

+ Lập kế hoạch thu phí, lệ phí cho năm kế hoạch được xác định theo “Mục lục ngân sách”. Việc lập kế hoạch căn cứ vào chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu phí, lệ phí. Dự toán được xác định bằng công thức: Dự toán = Đối tượng thu x Mức thu x Thời hạn thu Trên cơ sở nhiệm vụ thu cả năm được giao và nguồn thu dự kiến phát sinh trong quý, cơ quan thu lập dự toán thu ngân sách quý gửi cơ quan tài chính đồng cấp. Cơ quan thuế lập dự toán thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc phạm vi quản lý.

[23] LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Triển khai, tổ chức thực hiện thu phí và lệ phí Sau khi lập và phê duyệt dự toán thu phí, lệ phí, giai đoạn tiếp theo là việc triển khai, tổ chức thực hiện thu phí và lệ phí (khâu này còn được gọi là khâu chấp hành dự toán thu phí và lệ phí). Mục tiêu của chấp hành dự toán thu là trên cơ sở không ngừng bồi dưỡng phát triển nguồn thu, tìm mọi biện pháp động viên, khai thác, đảm bảo tỷ lệ động viên vào NSNN đã được cơ quan có thẩm quyền phê chuẩn, đáp ứng nhu cầu chi tiêu NSNN. Tổ chức thực hiện dự toán phí và lệ phí cần phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các biện pháp chuyên môn nghiệp vụ với sự chỉ đạo sát sao của cấp chính quyền cũng như các ngành, chức năng liên quan.

Trong quá trình thực hiện thu phí, lệ phí, các cơ quan thu, cơ quan Kho bạc nhà nước, các đơn vị có nghĩa vụ nộp ngân sách phải thực hiện thu, nộp theo đúng quy định của pháp luật. Việc tổ chức thực hiện thu phí và lệ phí được thực hiện đối với các cơ quan, tổ chức thu phí, lệ phí như sau: - Xây dựng dự toán thu theo quý, năm. - Tính mức thu, nộp và ra thông báo thu, nộp thu phí, lệ phí. - Tổ chức thu phí, lệ phí theo đúng quy định của pháp luật và thông báo công khai các quy định của pháp luật về phí, lệ phí tại nơi thu phí, lệ phí.

- Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện việc kê khai nộp phí, lệ phí theo đúng quy định của chế độ thu, nộp và sử dụng. Thông báo cho đối tượng nộp phí, lệ phí về số tiền phí, lệ phí phải nộp, thời hạn nộp theo đúng quy định. Khi thu tiền phí, lệ phí phải cấp đầy đủ chứng từ thu tiền, ghi đúng số tiền đã thu cho người nộp. Về chứng từ thu, Bộ Tài chính ủy nhiệm cho Cục trưởng cục Thuế các Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức in, thống phát hành các loại chừng từ thu các loại phí, lệ phí phát sinh tại địa bàn.

[15] - Trực tiếp tập trung các khoản thu phí, lệ phí theo quy định và nộp vào Kho bạc Nhà nước đầy đủ kịp thời. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quyết toán thu phí và lệ phí Khâu cuối cùng của quá trình quản lý thu phí và lệ phí là quyết toán thu phí và lệ phí. Ở khâu này, đơn vị thu phí và lệ phí phải lập báo cáo quyết toán quá trình quản lý thu nộp phí và lệ phí.

Về mục đích lập báo cáo quyết toán thu phí và lệ phí: Báo cáo quyết toán là căn cứ để đơn vị, cơ quan chủ quản cấp trên, cơ quan tài chính kiểm tra việc lập dự toán và phân tích tình hình chấp hành ngân sách nhà nước của đơn vị mình. Từ đó, tăng cường kỷ luật tài chính, kế toán, ngăn ngừa các hiện tượng vi phạm chính sách chế độ tài chính để có biện pháp xử lý kịp thời, đồng thời giúp cơ quan chủ quản cấp nhật phát hành các loại chừng từ thu các loại phí, lệ phí phát sinh tại địa bàn. Về biểu mẫu báo cáo quyết toán: Việc lập báo cáo quyết toán thu phí và lệ phí phải được lập theo đúng mẫu báo cáo kế toán. Về thời gian lập báo cáo quyết toán: Thời gian gửi báo cáo quyết toán không chậm quá 40 đến 60 ngày sau khi kết thúc năm báo cáo.

Thời gian duyệt báo cáo quyết toán không quá 30 ngày kể từ khi nhận được báo cáo quyết toán. Cơ quan chủ quản phải chủ trì tổ chức kiểm tra, xét duyệt quyết toán cho đơn vị. Cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra, thanh tra việc kê khai thu, nộp, sử dụng và quyết toán phí, lệ phí của cơ quan thu phí, lệ phí bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật. Kiểm tra, giám sát công tác thu phí và lệ phí, xử lý các vi phạm pháp luật về quản lý thu phí và lệ phí Kiểm tra, giám sát được đánh giá một cách độc lập, khách quan, nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý thu phí và lệ phí.

Kiểm tra, giám sát là hoạt động mang tính chất thường xuyên, theo kế hoạch, chương trình định kỳ hoặc cũng có thể kiểm tra đột xuất, kiểm tra công tác thu phí, lệ phí chủ yếu là do các cơ quan như chi cục thuế thành phố, phòng tài chính thực hiện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 17 Trong công tác thanh tra, kiểm tra phí và lệ phí, xử lý nợ đọng phí và lệ phí để bảo đảm thu đúng, đủ, kịp thời các khoản phí, lệ phí, chống thất thu, ngăn chặn có hiệu quả các hành vi gian lận, trốn nộp phí và lệ phí, phát hiện kịp thời các trường hợp kê khai không đúng, không đủ, gian lận thuế. Xử lý hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật về quản lý thu phí và lệ phí. Giám sát và thu thập thông tin phản hồi về chính sách quản lý phí, lệ phí.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý thu phí, lệ phí 1. Nhân tố chủ quan Trình độ, phẩm chất đạo đức của cán bộ quản lý, lãnh đạo: Trình độ và trách nhiệm của cán bộ quản lý phí và lệ phí có ý nghĩa quyết định đến kết quả công tác quản lý phí và lệ phí, vì họ là người trực tiếp làm nhiệm vụ thu phí và lệ phí. Cụ thể, trình độ, phẩm chất của cán bộ quản lý, lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức, tư duy của đối tượng nộp thuế. Đối tượng nộp thuế nhận thức đúng đắn lợi ích của phí và lệ phí sẽ là điều kiện tăng nguồn thu ngân sách.