Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu quản lý kinh tế một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện trẻ em hải, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Vương Thị Phương Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Đan Đức Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Tài Chính Tại Bệnh Viện Trẻ Em Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP
• 1.1. Tổng quan quản lý tài chính bệnh viện công lập
• 1.1.1. Khái niệm bệnh viện công lập
• 1.1.2. Đặc điểm của bệnh viện công lập
• 1.1.3. Quản lý tài chính đối với các bệnh viện công lập
• 1.1.3.1. Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công lập
• 1.1.3.2. Mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công lập
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát về Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Bệnh viện
• 2.3. Cơ cấu tổ chức quản lý
• 2.4. Khái quát tình hình hoạt động của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5.1. Lập dự toán thu chi
• 2.5.2. Các nguồn thu của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 2.5.3. Nội dung chi và quản lý việc chi tiêu
• 2.5.4. Quyết toán thu chi và công tác thanh kiểm tra
• 2.5.5. Đánh giá công tác quản lý tài chính tại bệnh viện
• 2.5.5.1. Kết quả đạt được
• 2.5.5.2. Hạn chế còn tồn tại
• 2.5.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TRẺ EM HẢI PHÒNG
• 3.1. Định hướng phát triển Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung ngành y tế Hải Phòng giai đoạn 2021 – 2025
• 3.1.2. Định hướng phát triển Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng và hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại bệnh viện
• 3.2. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng
• 3.2.1. Nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu
• 3.2.2. Hoàn thiện hệ thống định mức, tiêu chuẩn chế độ và quản lý chi tiêu nội bộ hợp lý
• 3.2.3. Hoàn thiện quản lý phân phối kết quả hoạt động tài chính
• 3.2.4. Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, đưa tiến bộ tin học ứng dụng vào công tác quản lý tài chính
• 3.2.5. Xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính kế toán chuyên trách có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụ cao
• 3.2.6. Tăng cường thanh tra, kiểm tra
• 3.2.7. Một số kiến nghị về phía chính sách Nhà nước và ngành y tế
• 3.2.7.1. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp quy tăng cường hiệu lực mở rộng tự chủ tài chính đối với BVCL
• 3.2.7.2. Đổi mới cơ chế tài chính, mở rộng quyền tự chủ tự chịu trách nhiệm tài chính đối với BVCL
• 3.2.7.3. Đổi mới chính sách viện phí, từng bước chuyển sang giá DVYT

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả của bệnh viện. Quản lý tài chính không chỉ liên quan đến việc lập kế hoạch thu chi mà còn bao gồm việc kiểm soát chi phí y tế và tối ưu hóa nguồn lực tài chính. Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, như một đơn vị sự nghiệp công lập, phải tuân thủ các quy định của Nhà nước về quản lý ngân sách và chi phí y tế. Việc cải thiện quản lý tài chính sẽ giúp bệnh viện nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, đồng thời đảm bảo tính công bằng trong việc tiếp cận dịch vụ cho mọi người dân. Theo đó, việc thực hiện các biện pháp cải thiện quản lý tài chính là cần thiết để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của cộng đồng.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý tài chính

Quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng được định nghĩa là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá các hoạt động tài chính nhằm đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe. Quản lý tài chính không chỉ nhằm mục tiêu lợi nhuận mà còn hướng tới việc đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế. Bệnh viện cần phải duy trì cân đối thu chi để đảm bảo hoạt động bền vững. Việc này không chỉ giúp bệnh viện hoạt động hiệu quả mà còn tạo điều kiện cho việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người bệnh.

II. Thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng

Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Các nguồn thu chủ yếu từ ngân sách Nhà nước và bảo hiểm y tế, tuy nhiên, việc quản lý chi phí vẫn còn nhiều hạn chế. Bệnh viện chưa tận dụng được tối đa nguồn lực tài chính từ các dịch vụ y tế. Hệ thống báo cáo tài chính chưa được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả, dẫn đến việc khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính. Đặc biệt, việc quản lý chi phí chưa gắn liền với kết quả khám chữa bệnh, gây ra sự lãng phí nguồn lực. Do đó, cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

2.1. Đánh giá công tác quản lý tài chính

Đánh giá công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cho thấy một số kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế. Mặc dù bệnh viện đã có những nỗ lực trong việc lập dự toán thu chi, nhưng việc thực hiện vẫn chưa đạt yêu cầu. Các nguồn thu từ dịch vụ y tế chưa được khai thác triệt để, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách. Hơn nữa, việc quản lý chi phí chưa được thực hiện một cách chặt chẽ, gây ra sự lãng phí và không hiệu quả trong sử dụng nguồn lực tài chính. Cần có sự cải cách trong quản lý ngân sách để nâng cao hiệu quả hoạt động của bệnh viện.

III. Một số biện pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính

Để cải thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tài chính kế toán, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện công tác quản lý ngân sách hiệu quả. Thứ hai, cần hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính để đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính. Cuối cùng, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót trong quản lý chi phí. Những biện pháp này sẽ giúp Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng.

3.1. Đề xuất các giải pháp cải thiện

Các giải pháp cải thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng bao gồm việc xây dựng một hệ thống quản lý chi phí chặt chẽ, áp dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý tài chính, và tăng cường sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình lập kế hoạch tài chính. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn tạo ra sự minh bạch trong quản lý ngân sách. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực y tế, từ đó tạo ra nguồn thu bổ sung cho bệnh viện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài chính trong các bệnh viện công lập đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả và bền vững của hệ thống y tế công. Tại Việt Nam, đặc biệt là Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng, công tác quản lý tài chính đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh chuyển đổi cơ chế tự chủ tài chính. Từ năm 2016 đến 2020, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã tăng số giường bệnh từ 450 lên 605, đồng thời số lượt khám bệnh cũng tăng gần gấp đôi, từ 96.654 lượt năm 2016 lên 175.627 lượt năm 2020. Tuy nhiên, nguồn ngân sách nhà nước cấp cho bệnh viện có xu hướng giảm dần, buộc bệnh viện phải nâng cao hiệu quả quản lý tài chính để duy trì và phát triển hoạt động khám chữa bệnh.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng trong giai đoạn 2016-2020, từ đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo cân đối thu chi, tăng cường tự chủ tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Nghiên cứu tập trung vào các nội dung: lập kế hoạch thu chi, tổ chức thực hiện kế hoạch, báo cáo quyết toán và kiểm tra tài chính. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ bệnh viện nâng cao năng lực quản lý tài chính, góp phần phát triển bền vững và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý tài chính công và mô hình quản lý tài chính bệnh viện công lập. Lý thuyết quản lý tài chính công nhấn mạnh vai trò của việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá trong quản lý nguồn lực tài chính nhằm đạt được mục tiêu công bằng và hiệu quả. Mô hình quản lý tài chính bệnh viện công lập tập trung vào các khái niệm chính như: lập dự toán thu chi, tổ chức thực hiện dự toán, báo cáo quyết toán và kiểm tra tài chính, đồng thời nhấn mạnh cơ chế tự chủ tài chính và trách nhiệm giải trình trong bệnh viện công.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: dự toán thu chi, tự chủ tài chính, cân đối thu chi, kiểm tra tài chính, và hiệu quả quản lý tài chính. Ngoài ra, nghiên cứu còn vận dụng các nguyên tắc quản lý tài chính bệnh viện công lập như tính công khai, minh bạch, tuân thủ pháp luật và đảm bảo mục tiêu phúc lợi xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tổng kết hoạt động hàng năm của Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng giai đoạn 2016-2020, các văn bản pháp luật liên quan như Nghị định số 16/2015/NĐ-CP và Thông tư số 162/2014/TT-BTC. Phương pháp phân tích bao gồm mô tả thống kê, so sánh các chỉ tiêu tài chính tuyệt đối và tương đối, phân tích xu hướng thu chi và đánh giá hiệu quả quản lý tài chính.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ số liệu tài chính và hoạt động của bệnh viện trong 5 năm, được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp tổng hợp toàn bộ dữ liệu có sẵn, phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2020 với định hướng đề xuất biện pháp đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượt khám và giường bệnh: Số giường bệnh thực tế tăng từ 450 năm 2016 lên 605 năm 2020, tương đương tăng 34,4%. Số lượt khám bệnh tăng từ 96.654 lên 175.627 lượt, tăng gần 82% trong cùng giai đoạn.

2. Nguồn thu sự nghiệp y tế tăng mạnh: Tổng thu sự nghiệp y tế tăng từ 121.031 triệu đồng năm 2016 lên 181.839 triệu đồng năm 2020, tăng khoảng 50%. Trong đó, thu viện phí tăng gần gấp đôi, từ 43.294 triệu đồng lên gần 90.000 triệu đồng.

3. Ngân sách nhà nước cấp giảm dần: NSNN cấp cho bệnh viện giảm theo giường bệnh kế hoạch, phản ánh xu hướng tăng cường tự chủ tài chính. Năm 2017, bệnh viện đã tự chủ chi thường xuyên, giảm sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

4. Chênh lệch dự toán và thực hiện: Tỷ lệ hoàn thành dự toán thu luôn vượt kế hoạch từ 110% đến 121%, trong khi chi thực tế cũng vượt dự toán từ 107% đến 109%, cho thấy công tác lập dự toán còn chưa chính xác và cần cải thiện.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng về số lượt khám và giường bệnh phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe trẻ em ngày càng cao tại Hải Phòng và các tỉnh lân cận. Việc tăng nguồn thu sự nghiệp y tế, đặc biệt từ viện phí và bảo hiểm y tế, cho thấy bệnh viện đã khai thác hiệu quả các nguồn thu ngoài ngân sách nhà nước, phù hợp với chủ trương tự chủ tài chính.

Tuy nhiên, sự giảm nguồn ngân sách nhà nước cấp đặt ra thách thức lớn trong việc cân đối thu chi và đảm bảo chất lượng dịch vụ. Việc dự toán thu chi chưa chính xác, với tỷ lệ thực hiện vượt dự toán, cho thấy cần nâng cao năng lực lập kế hoạch tài chính và quản lý chi tiêu. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trong ngành y tế công lập, nhấn mạnh vai trò của quản lý tài chính hiệu quả trong bối cảnh tự chủ tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số giường và lượt khám, bảng so sánh dự toán và thực hiện thu chi qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả quản lý tài chính tại bệnh viện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán thu chi: Áp dụng phương pháp dự toán dựa trên phân tích nhu cầu thực tế và dự báo chính xác hơn, giảm chênh lệch giữa dự toán và thực tế. Thời gian thực hiện: 2022-2023. Chủ thể: Phòng Tài chính kế toán phối hợp với các khoa phòng.

2. Đa dạng hóa nguồn thu: Tăng cường phát triển các dịch vụ kỹ thuật cao, dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu để gia tăng nguồn thu sự nghiệp y tế, giảm phụ thuộc ngân sách nhà nước. Thời gian: 2022-2025. Chủ thể: Ban Giám đốc và phòng Kế hoạch tổng hợp.

3. Hoàn thiện hệ thống kiểm tra, giám sát tài chính: Tăng cường thanh tra, kiểm tra nội bộ và phối hợp với các cơ quan kiểm toán để đảm bảo sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả, minh bạch. Thời gian: 2022-2024. Chủ thể: Phòng Tài chính kế toán và Ban Kiểm soát.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tài chính: Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính bệnh viện cho đội ngũ kế toán và quản lý tài chính, nâng cao trình độ nghiệp vụ và tinh thần trách nhiệm. Thời gian: 2022-2023. Chủ thể: Ban Giám đốc phối hợp với các cơ sở đào tạo.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính: Triển khai phần mềm quản lý tài chính hiện đại, tích hợp với hệ thống quản lý bệnh viện để nâng cao hiệu quả theo dõi, báo cáo và phân tích tài chính. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: Phòng Công nghệ thông tin và Phòng Tài chính kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các bệnh viện công lập: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp quản lý tài chính, từ đó áp dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả tài chính và tự chủ.

2. Phòng Tài chính kế toán bệnh viện: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về lập dự toán, tổ chức thực hiện và kiểm tra tài chính, hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, hướng dẫn và giám sát công tác quản lý tài chính trong các bệnh viện công lập.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế y tế: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính bệnh viện công lập, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý tài chính bệnh viện công lập có điểm gì khác biệt so với doanh nghiệp?
   Quản lý tài chính bệnh viện công lập không nhằm mục tiêu lợi nhuận mà tập trung vào mục tiêu công bằng và hiệu quả trong cung cấp dịch vụ y tế công cộng, đảm bảo cân đối thu chi và tuân thủ các quy định pháp luật.

2. Tại sao Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cần tăng cường tự chủ tài chính?
   Do nguồn ngân sách nhà nước cấp giảm dần, tự chủ tài chính giúp bệnh viện chủ động huy động và sử dụng nguồn lực tài chính, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động.

3. Các nguồn thu chính của bệnh viện gồm những gì?
   Nguồn thu chính gồm ngân sách nhà nước cấp, thu viện phí, bảo hiểm y tế và các dịch vụ y tế kỹ thuật cao, dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả lập dự toán thu chi?
   Cần áp dụng phương pháp dự toán dựa trên phân tích nhu cầu thực tế, dự báo chính xác, phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban và cập nhật thường xuyên theo biến động hoạt động bệnh viện.

5. Vai trò của kiểm tra tài chính trong quản lý bệnh viện là gì?
   Kiểm tra tài chính giúp phát hiện sai sót, đảm bảo sử dụng nguồn lực đúng mục đích, nâng cao hiệu quả chi tiêu và tăng tính minh bạch trong quản lý tài chính bệnh viện.

Kết luận

• Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng đã đạt được tăng trưởng đáng kể về số giường bệnh và lượt khám trong giai đoạn 2016-2020, đồng thời nâng cao nguồn thu sự nghiệp y tế.
• Công tác quản lý tài chính đã có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế về độ chính xác trong lập dự toán và cân đối thu chi.
• Việc giảm nguồn ngân sách nhà nước cấp đòi hỏi bệnh viện phải tăng cường tự chủ tài chính và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
• Đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính, bao gồm nâng cao năng lực lập dự toán, đa dạng hóa nguồn thu, tăng cường kiểm tra tài chính và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để bệnh viện phát triển bền vững, đồng thời là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bệnh viện công lập khác và cơ quan quản lý nhà nước.

Ban lãnh đạo Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời xây dựng kế hoạch đào tạo và ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực quản lý tài chính trong giai đoạn 2022-2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1. Tổng quan quản lý tài chính bệnh viện công lập 1. Khái niệm bệnh viện công lập “Bệnh viện là một cơ sở khám và điều trị bệnh hợp pháp được nhà nước công nhận và có khả năng và phương tiện chẩn đoán bệnh, điều trị và phẫu thuật. Có điều kiện thuận lợi cho việc điều trị nội trú, ngoại trú và có hệ thống theo dõi sức khoẻ hàng ngày cho các bệnh nhân điều trị nội trú, ngoại trú.

“Ngày nay trên đà phát triển mạnh mẽ của đất nước ta, bệnh viện đã mang một dáng vóc mới với những chức năng mở rộng hơn rất nhiều. Cụ thể khái niệm bệnh viện được hiểu theo nghĩa rộng: như một tổ chức y tế trong khu vực dân cư có đầy đủ cơ sở hạ tầng, đội ngũ nhân lực có trình độ kỹ thuật để khám, chữa bệnh, chăm sóc và cung cấp các dịch vụ y tế cho nhu cầu người bệnh. Đảm bảo cho người dân được chăm sóc toàn diện về mặt y tế, đồng thời là nơi đào tạo các cán bộ y tế, và nghiên cứu y sinh học” [9,12] Ở nước ta, bệnh viện công lập là một đơn vị sự nghiệp y tế. “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do Cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn khám chữa bệnh.

Như vậy “Bệnh viện công lập là những bệnh viện do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập. Là một đơn vị hành chính sự nghiệp cung cấp dịch vụ công về y tế cho người dân, đồng thời thực hiện nghiệp vụ chuyên môn về y tế. Đặc điểm của bệnh viện công lập Thứ nhất: Đơn vị sự nghiệp y tế công lập do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập. Do đó các đơn vị sự nghiệp y tế công lập phải 6 tuân theo các cơ chế, quy định của các cơ quan nhà nước và cơ quan quản lý cấp trên.

Đối với các đơn vị sự nghiệp y tế do Trung ương quản lý là các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập do địa phương quản lý là các Sở y tế; Thứ hai, đơn vị sự nghiệp y tế công lập là một tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích lợi nhuận; Thứ ba, sản phẩm của các đơn vị sự nghiệp y tế công lập là sản phẩm mang lại lợi ích chung có tính bền vững và gắn bó hữu cơ với quá trình tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần; Thứ tư, hoạt động đơn vị sự nghiệp y tế công lập luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước.Với chức năng của mình, Chính phủ luôn tổ chức, duy trì và đảm bảo hoạt động sự nghiệp để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, để thực hiện những mục tiêu kinh tế - xã hội nhất định. Vai trò của bệnh viện công lập - Bệnh viện công giữ vai trò chủ đạo trong công tác khám chữa bệnh, đáp ứng phần lớn dịch vụ y tế cho người dân, đảm bảo sức khỏe cơ bản cho người dân. Qua đó, bệnh viện công lập góp phần đảm bảo mục tiêu phát triển quốc gia về con người; - Bệnh viện công luôn là một tổ chức giữ vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng, điều trị bệnh, bảo đảm cuộc sống sức khỏe cho con người để học tập và lao động. Khác với y tế tư nhân chỉ tập trung tại các thành thị nơi cư dân có thu nhập cao, bệnh viện công lập được phân cấp hành chính theo vùng, lãnh thổ, theo phân tuyến chuyên môn kỹ thuật nhằm mục đích giúp mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận với các dịch vụ y tế công; - Hiện nay, theo chủ trương xã hội hóa các bệnh viện tuyến công lập, thì các bệnh viện công có vai trò tiên phong trong nhiều mặt.

Cụ thể là đi đầu trong công tác nghiên cứu và phát triển các phương pháp chẩn đoán, khám chữa bệnh kỹ thuật cao. Bệnh viện công lập cũng là nơi đào tạo ra đội ngũ bác 7 sĩ có trình độ cao, đáp ứng những đòi hỏi khắt khe về sức khỏe cho cộng đồng. Việc thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính ở các bệnh viện công đã góp phần thực hiện mục tiêu phúc lợi xã hội và đóng góp vào NSNN. Quản lý tài chính đối với các bệnh viện công lập 1.

Khái niệm quản lý tài chính bệnh viện công lập “Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý một cách liên tục và có hướng đích nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Xét theo quá trình thì quản lý bao gồm bốn bước: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, đánh giá, kiểm tra” [4,31]. Mục tiêu quản lý của một tổ chức công như Bệnh viện công lập sẽ không nhằm mục tiêu lợi nhuận mà nhằm mục tiêu chăm sóc sức khỏe, phát triển toàn diện con người. Quản lý tài chính là một chức năng của quản lý Bệnh viện công lập.

Chính vì thế, quản lý tài chính của Bệnh viện cũng không nhằm mục tiêu lợi nhuận. “Đối với Bệnh viện công lập - một tổ chức công, thì đối tượng quản lý của quản lý tài chính là nguồn thu - chi của Bệnh viện, các hoạt động tài chính của Bệnh viện. Mục tiêu quản lý tài chính của Bệnh viện là nhằm mục tiêu công bằng và mục tiêu hiệu quả. Chủ thể quản lý trong quản lý tài chính là các nhà quản lý như trưởng phòng tài chính - kế toán, ban giám đốc Bệnh viện, cơ quan nhà nước có thẩm quyền” [5,15].

Như vậy, từ sự phân tích trên ta có thể đưa ra định nghĩa về quản lý tài chính bệnh viện công như sau: Quản lý tài chính bệnh viện công lập là sự tác động một cách liên tục có hướng đích của chủ thể quản lý lên các nguồn thu- chi, hoạt động tài chính của Bệnh viện thông qua bốn bước: lập kế hoạch thu- chi, tổ chức thực hiện kế hoạch, quyết toán và kiểm tra một cách công bằng và hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu phúc lợi, phi lợi nhuận của Bệnh viện công. Mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công lập - Đảm bảo tính hiệu quả: Phương pháp phân phối, tăng huy động nguồn lực tài chính Bệnh viện hợp lý, đúng luật pháp đồng thời thực hiện chi đúng, chi đủ tùy theo năng lực tài chính của Bệnh viện nhưng phải đảm bảo các hoạt 8 động của Bệnh viện, đảm bảo chất lượng dịch vụ KCB cung cấp cho người dân. Đảm bảo cân đối thu chi. - Đảm bảo tính công bằng: Đảm bảo cho mọi người dân được tiếp cận đầy đủ với dịch vụ y tế của Bệnh viện tùy theo mức độ bệnh tật.

Không phân biệt đối xử, cung cấp chất lượng dịch vụ như nhau với những người cùng mắc bệnh như nhau. Thực hiện miễn giảm theo quy định với những đối tượng không có khả năng chi trả, đối tượng chính sách. Không được đòi hỏi khả năng chi trả của người bệnh. Để thực hiện mục tiêu của quản lý tài chính bệnh viện công là hiệu quả và công bằng, quản lý tài chính bệnh viện công phải thực hiện 5 mục tiêu cụ thể sau đây: - Duy trì cán cân thu chi: đây là điều kiện tiên quyết và bắt buộc của quản lý tài chính bệnh viện và cũng là tiêu chuẩn cho sự thành công trong cơ chế quản lý mới – tiến tới hạch toán chi phí; - Nâng cao các chỉ tiêu chất lượng về khám chữa bệnh: tỷ lệ tử vong, tỷ lệ số giường bệnh trên một phòng bệnh …; - Cải thiện đời sống, nâng cao điều kiện làm việc cho cán bộ y bác sỹ, nhân viên Bệnh viện, tăng cường các hoạt động đời sống tinh thần cho nhân viên, tạo động lực khuyến khích nhân viên Bệnh viện làm việc tích cực; - Đầu tư tăng cường quy mô hoạt động của Bệnh viện: xây dựng thêm cơ sở hạ tầng, các công trình, mở thêm các chuyên khoa mới để đáp ứng đầy đủ nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân; - Công bằng y tế: chất lượng phục vụ như nhau cho toàn bộ các đối tượng, không phân biệt đối xử giữa bệnh nhân sử dụng BHYT và bệnh nhân không sử dụng BHYT, giữa bệnh nhân có thu nhập thấp và bệnh nhân có thu nhập cao.[2,21] - Với bệnh nhân: người dân được hưởng lợi ích thông qua chất lượng chăm sóc và công bằng y tế, người dân cũng cần có trách nhiệm trong giám sát, theo dõi hoạt động cung ứng dịch vụ y tế của Bệnh viện công; 9 - Với nhân viên: lợi ích của nhân viên Bệnh viện thông qua việc nâng cao đời sống, cải thiện điều kiện làm việc.

Đồng thời, nhân viên Bệnh viện cũng phải có trách nhiệm, hoàn thành công việc được giao, có trách nhiệm trong việc cung ứng các dịch vụ y tế của Bệnh viện công; - Với Ban giám đốc Bệnh viện: hoàn thành trách nhiệm thực hiện cán cân thu chi, quản lý các hoạt động của Bệnh viện theo đúng mục tiêu của nhà nước, trong khuôn khổ của pháp luật; - Nhà nước: chịu trách nhiệm phát triển bệnh viện, giám sát hoạt động của Bệnh viện hướng tới phù hợp với mục tiêu của khu vực công. Bốn nhóm đối tượng này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong việc cung ứng dịch vụ y tế. Sự cần thiết phải quản lý tài chính đối với các Bệnh viện công lập Thứ nhất, do yêu cầu phát triển của bệnh viện công. Các bệnh viện được thành lập và hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Nhà nước là cung cấp dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe cho xã hội và trong quá trình phát triển được Nhà nước cho phép tạo nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp thông qua phí, lệ phí để bù đắp một phần hoặc toàn bộ kinh phí hoạt động.

Thứ hai, quản lý tài chính tại các bệnh viện công nhằm đảm bảo nguồn tài chính để phát triển các hoạt động của bệnh viện công. Nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước không thể đáp ứng được nhu cầu phát triển các hoạt động sự nghiệp và an sinh xã hội theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.