Hoàn thiện công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp y tế tại tỉnh cà mau

Bài viết phân tích công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau, đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Vương Hoàng Ân
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thị Cúc
• Trường học: Trường Đại Học Bình Dương
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Cải Thiện Quản Lý Kinh Phí Y Tế Tại Cà Mau
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP Y TẾ
• 1.1. Khái quát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 1.2. Công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 1.3. Nội dung chi và quản lý chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 1.4. Quản lý chi thường xuyên từ sự nghiệp y tế từ ngân sách Nhà nước
• 1.5. Khái niệm quản lý chi ngân sách Nhà nước
• 1.6. Phân cấp quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 1.7. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên sự nghiệp y tế từ ngân sách Nhà nước
• 1.8. Nội dung quản lý chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 1.9. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi thường xuyên sự nghiệp y tế từ ngân sách Nhà nước
• 1.9.1. Các nhân tố khách quan
• 1.9.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.10. Kinh nghiệm về quản lý chi thường xuyên của một số địa phương trong nước và bài học
• 1.10.1. Kinh nghiệm quản lý chi thường của tỉnh Bạc Liêu
• 1.10.2. Bài học rút ra đối với công tác quản lý chi thường từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp y tế đối với tỉnh Cà Mau
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KINH PHÍ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP Y TẾ GIAI ĐOẠN 2016 – 2020 CỦA TỈNH CÀ MAU
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau và sự nghiệp y tế cấp tỉnh
• 2.1.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau
• 2.1.2. Tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về chi thường xuyên sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau
• 2.2. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên sự nghiệp y tế từ ngân sách Nhà nước của tỉnh Cà Mau giai đoạn 2016 – 2020
• 2.2.1. Công tác quản lý trong khâu lập dự toán, giao, chấp hành dự toán
• 2.2.2. Công tác quản lý trong khâu quyết toán
• 2.2.3. Công tác Thanh tra, kiểm tra trong quản lý chi ngân sách
• 2.2.4. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên từ nguồn bảo hiểm y tế, viện phí cho sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau
• 2.2.5. Cơ chế tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực y tế
• 2.3. Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.4. NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP Y TẾ TẠI TỈNH CÀ MAU
• 2.4.1. Định hướng phát triển sự nghiệp y tế tỉnh Cà Mau
• 2.4.1.1. Về quan điểm
• 2.4.1.2. Định hướng phát triển
• 2.4.2. Giải pháp chung
• 2.4.3. Các giải pháp cụ thể
• 2.4.3.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 2.4.3.2. Hoàn thiện công tác phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
• 2.4.3.3. Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát kế toán, quyết toán chi thường xuyên sự nghiệp y tế từ ngân sách Nhà nước
• 2.4.3.4. Hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý tài chính chi ngân sách Nhà nước cho sự cho sự nghiệp y tế
• 2.4.3.5. Tiếp tục tăng cường số hóa, công nghệ thông tin vào công tác quản lý chi ngân sách Nhà nước cho sự cho sự nghiệp y tế
• 2.4.3.6. Các giải pháp khác
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Kinh Phí Y Tế Cà Mau Thực Trạng

Ngành y tế Cà Mau, dù đối mặt với nhiều thách thức do thời tiết, dịch bệnh và tình hình kinh tế - xã hội, vẫn nỗ lực chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ngành đã phát huy thành quả, tăng cường quản lý nhà nước, đa dạng hóa dịch vụ, đổi mới trang thiết bị, nâng cao kỹ thuật chuyên môn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu. Quá trình phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước cho y tế còn nhiều kẽ hở, dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả. Cần có biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả chi ngân sách nhà nước. Luận văn này đánh giá thực trạng quản lý kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho sự nghiệp y tế tại Cà Mau giai đoạn 2016-2020.

1.1. Vai Trò Của Ngân Sách Nhà Nước Trong Y Tế Cà Mau

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn lực cho sự nghiệp y tế, đặc biệt trong bối cảnh nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế. NSNN giúp duy trì hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế công lập, đầu tư trang thiết bị, đào tạo nhân lực, và triển khai các chương trình y tế quốc gia. Tuy nhiên, việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn NSNN này là yếu tố then chốt để đạt được các mục tiêu y tế. Việc sử dụng hiệu quả NSNN sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng dịch vụ, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân và hiệu quả chung của hệ thống y tế.

1.2. Các Nguồn Lực Tài Chính Khác Cho Y Tế BHYT Viện Phí

Bên cạnh ngân sách nhà nước, Bảo hiểm Y tế (BHYT) và viện phí cũng là những nguồn lực quan trọng cho ngành y tế. BHYT giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh và tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Viện phí, dù gây ra một số tranh cãi về khả năng tiếp cận của người nghèo, cũng đóng góp vào việc duy trì hoạt động của các cơ sở y tế. Tuy nhiên, cần có chính sách phù hợp để đảm bảo sự cân bằng giữa việc huy động nguồn lực và đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế. Việc kết hợp hài hòa các nguồn lực tài chính này sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho hệ thống y tế.

II. Thực Trạng Quản Lý Chi Ngân Sách Y Tế Cà Mau 2016 2020

Giai đoạn 2016-2020, Cà Mau đối mặt với nhiều khó khăn kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến nguồn lực dành cho y tế. Công tác quản lý chi ngân sách vẫn còn những hạn chế. Việc lập dự toán chưa sát thực tế, công tác kiểm tra giám sát chưa chặt chẽ, và quyết toán còn chậm trễ. Định mức phân bổ ngân sách nhà nước còn bất cập, gây lãng phí và kém hiệu quả. Theo tài liệu gốc, “Phần ngân sách nhà nước cho hoạt động y tế, trong quá trình phân bổ, quản lý và sử dụng còn nhiều kẽ hở dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả.” Luận văn tập trung phân tích thực trạng này để tìm ra nguyên nhân và giải pháp.

2.1. Lập Dự Toán và Phân Bổ Ngân Sách Cho Y Tế Cà Mau

Công tác lập dự toán đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính phù hợp cho các hoạt động y tế. Tuy nhiên, theo khảo sát, việc lập dự toán tại một số đơn vị còn mang tính hình thức, chưa dựa trên cơ sở thực tế và nhu cầu thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt kinh phí ở một số lĩnh vực và lãng phí ở những lĩnh vực khác. Cần có quy trình lập dự toán chặt chẽ hơn, có sự tham gia của nhiều bên liên quan và dựa trên số liệu thống kê chính xác.

2.2. Chấp Hành và Quyết Toán Kinh Phí Chi Thường Xuyên

Quá trình chấp hành dự toán và quyết toán kinh phí chi thường xuyên cũng bộc lộ một số hạn chế. Công tác kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả, dẫn đến tình trạng sử dụng kinh phí sai mục đích hoặc lãng phí. Việc quyết toán còn chậm trễ, ảnh hưởng đến việc đánh giá hiệu quả sử dụng kinh phí. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đơn giản hóa quy trình quyết toán để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

2.3. Thanh Tra Kiểm Tra Trong Quản Lý Ngân Sách Y Tế

Công tác thanh tra, kiểm tra đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các sai phạm trong quản lý ngân sách. Tuy nhiên, hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả, chủ yếu tập trung vào kiểm tra thủ tục hành chính, ít chú trọng đến kiểm tra hiệu quả sử dụng ngân sách. Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên sâu về hiệu quả sử dụng ngân sách, đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm các sai phạm để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Kinh Phí Y Tế Tỉnh Cà Mau

Để nâng cao hiệu quả quản lý kinh phí y tế, cần có giải pháp đồng bộ và toàn diện. Cần hoàn thiện công tác lập dự toán, phân bổ, kiểm tra, giám sát và quyết toán. Đồng thời, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý tài chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Theo tài liệu gốc, “trong quá trình phân bổ, quản lý và sử dụng còn nhiều kẻ hở dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả. Những tồn tại trên đòi hỏi phải có những biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả hơn cho hoạt động y tế”. Các giải pháp này cần phù hợp với định hướng phát triển sự nghiệp y tế của tỉnh.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Lập Dự Toán Chi Thường Xuyên

Cần xây dựng quy trình lập dự toán khoa học, dựa trên cơ sở số liệu thống kê chính xác và nhu cầu thực tế của các đơn vị. Cần tăng cường sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm cả các chuyên gia y tế, cán bộ tài chính và đại diện cộng đồng. Cần rà soát và điều chỉnh các định mức chi tiêu cho phù hợp với tình hình thực tế và các quy định hiện hành. Điều này giúp dự toán sát thực tế, tránh tình trạng thiếu hoặc thừa kinh phí.

3.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Kinh Phí Chi Y Tế

Cần xây dựng hệ thống kiểm tra, giám sát chặt chẽ và thường xuyên, từ khâu lập dự toán đến khâu quyết toán. Cần tăng cường kiểm tra đột xuất và kiểm tra chuyên sâu về hiệu quả sử dụng kinh phí. Cần có cơ chế để người dân tham gia giám sát hoạt động chi tiêu của các đơn vị y tế. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các đơn vị.

3.3. Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ Quản Lý Kinh Phí Y Tế

Nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ quản lý tài chính là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả quản lý ngân sách. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ về các quy định pháp luật, nghiệp vụ kế toán, kiểm toán và kỹ năng quản lý tài chính. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ. Cán bộ có trình độ chuyên môn cao và đạo đức tốt sẽ làm việc hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng CNTT Trong Quản Lý Chi Phí Y Tế Cà Mau

Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào quản lý chi phí y tế sẽ giúp tăng cường tính minh bạch, hiệu quả và giảm thiểu sai sót. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý tài chính y tế đồng bộ, kết nối tất cả các đơn vị liên quan. Cần triển khai các phần mềm quản lý ngân sách, kế toán và kiểm toán. Cần đào tạo cán bộ sử dụng thành thạo các phần mềm này. Áp dụng CNTT giúp quản lý dễ dàng hơn, chính xác hơn.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Quản Lý Chi Phí Đồng Bộ

Một hệ thống thông tin đồng bộ, kết nối tất cả các đơn vị liên quan, là nền tảng quan trọng để ứng dụng CNTT hiệu quả. Hệ thống này cần bao gồm các chức năng như lập dự toán, phân bổ, kiểm tra, giám sát và quyết toán. Hệ thống cần đảm bảo tính bảo mật và an toàn thông tin. Hệ thống thông tin đồng bộ giúp các đơn vị dễ dàng trao đổi thông tin và phối hợp với nhau.

4.2. Triển Khai Phần Mềm Quản Lý Ngân Sách và Kế Toán

Các phần mềm quản lý ngân sách và kế toán sẽ giúp tự động hóa các quy trình nghiệp vụ, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Các phần mềm này cần được thiết kế phù hợp với đặc thù của ngành y tế và các quy định pháp luật hiện hành. Cần đào tạo cán bộ sử dụng thành thạo các phần mềm này. Sử dụng phần mềm giúp công việc quản lý trở nên dễ dàng hơn, nhanh chóng hơn.

V. Kết Luận và Kiến Nghị Về Quản Lý Kinh Phí Y Tế

Quản lý kinh phí y tế hiệu quả là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ. Luận văn đã phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý kinh phí y tế tại Cà Mau. Kiến nghị các cấp có thẩm quyền cần quan tâm hơn đến lĩnh vực này, ban hành các chính sách phù hợp và tăng cường đầu tư cho y tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành để thực hiện các giải pháp đã đề xuất.

5.1. Vai Trò Của Chính Sách Trong Quản Lý Ngân Sách Y Tế

Chính sách đóng vai trò định hướng cho công tác quản lý ngân sách. Cần ban hành các chính sách khuyến khích xã hội hóa y tế, tăng cường tự chủ tài chính cho các đơn vị y tế công lập và thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế. Cần rà soát và điều chỉnh các chính sách hiện hành để phù hợp với tình hình thực tế và các quy định pháp luật hiện hành. Chính sách tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý ngân sách.

5.2. Sự Phối Hợp Giữa Các Ban Ngành Trong Quản Lý Y Tế

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả của các giải pháp. Cần có cơ chế phối hợp giữa ngành y tế, tài chính, kế hoạch và đầu tư, và các ban ngành liên quan khác. Cần tổ chức các cuộc họp định kỳ để trao đổi thông tin và giải quyết các vấn đề phát sinh. Sự phối hợp tốt sẽ giúp thực hiện các giải pháp một cách đồng bộ và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2016 – 2020, tỉnh Cà Mau đã dành một phần ngân sách Nhà nước (NSNN) đáng kể cho sự nghiệp y tế nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của nhân dân. Theo báo cáo của ngành, chi thường xuyên từ NSNN cho sự nghiệp y tế chiếm tỷ trọng quan trọng trong tổng chi ngân sách địa phương, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ NSNN tại tỉnh còn tồn tại nhiều hạn chế như lập dự toán chưa sát thực tế, phân bổ chưa hợp lý, kiểm tra giám sát chưa chặt chẽ dẫn đến lãng phí và giảm hiệu quả sử dụng ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ NSNN cho sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau trong giai đoạn 2016 – 2020, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng kinh phí. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn tỉnh, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan quản lý tài chính, y tế và Kho bạc Nhà nước. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả chi ngân sách cho y tế, đảm bảo công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý kinh tế và quản lý ngân sách Nhà nước, trong đó:

• Lý thuyết quản lý chi ngân sách Nhà nước: Nhấn mạnh vai trò của chi NSNN trong việc thực hiện các chính sách công, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước và phát triển các sự nghiệp xã hội như y tế.
• Lý thuyết quản lý chi thường xuyên: Định nghĩa chi thường xuyên là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động liên tục của các đơn vị sự nghiệp, bao gồm chi cho con người, nghiệp vụ chuyên môn, mua sắm sửa chữa nhỏ và các khoản chi phát sinh khác.
• Mô hình quản lý tài chính công: Áp dụng chu trình quản lý ngân sách gồm lập dự toán, chấp hành dự toán, kiểm tra giám sát và quyết toán, đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và tuân thủ pháp luật.
• Các khái niệm chính bao gồm: chi thường xuyên từ NSNN, cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, nguyên tắc quản lý chi theo dự toán, kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp lý luận: Tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản pháp luật liên quan đến quản lý chi ngân sách Nhà nước và sự nghiệp y tế.
• Phương pháp thống kê: Thu thập và phân tích số liệu chi ngân sách y tế giai đoạn 2016 – 2020 tại tỉnh Cà Mau, bao gồm số liệu về dự toán, phân bổ, chấp hành và quyết toán kinh phí.
• Phương pháp khảo sát chuyên gia: Thu thập ý kiến từ lãnh đạo Sở Y tế, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước và các đơn vị sự nghiệp y tế nhằm đánh giá thực trạng và nguyên nhân tồn tại.
• Phương pháp phân tích, so sánh: Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý kinh phí, so sánh với kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên tại một số địa phương khác như tỉnh Bạc Liêu.
• Cỡ mẫu khảo sát: Bao gồm các cán bộ quản lý tài chính, kế toán và lãnh đạo các đơn vị y tế trực thuộc Sở Y tế tỉnh Cà Mau, đảm bảo tính đại diện và khách quan.

Thời gian nghiên cứu từ tháng 10/2020 đến tháng 11/2021, tập trung phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2016 – 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng lập dự toán chi thường xuyên còn nhiều hạn chế: Khoảng 65% cán bộ, công chức tham gia khảo sát cho biết công tác lập dự toán chưa sát với nhu cầu thực tế, dẫn đến dự toán bị điều chỉnh nhiều lần trong năm. Tỷ lệ dự toán được phê duyệt đúng hạn đạt khoảng 80%, còn lại chậm trễ do thiếu thông tin và phối hợp chưa hiệu quả.

2. Phân bổ và chấp hành dự toán chưa đồng bộ: Tỷ lệ phân bổ dự toán chi thường xuyên cho sự nghiệp y tế đạt khoảng 90% so với dự toán được duyệt, tuy nhiên việc chấp hành dự toán chỉ đạt khoảng 85%, cho thấy còn tồn tại tình trạng dồn kinh phí vào cuối năm hoặc sử dụng không đúng mục đích.

3. Kiểm tra, giám sát và quyết toán còn yếu kém: Chỉ khoảng 70% đơn vị thực hiện đầy đủ công tác kiểm tra, giám sát chi thường xuyên theo quy định. Quyết toán chi thường xuyên được thực hiện chậm trung bình 2 tháng so với quy định, ảnh hưởng đến việc đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách.

4. Ảnh hưởng của cơ chế tự chủ tài chính: Trên 30 đơn vị sự nghiệp y tế công lập tại Cà Mau đã áp dụng cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 16/2015/NĐ-CP, tuy nhiên việc quản lý kinh phí chi thường xuyên vẫn còn nhiều bất cập do thiếu cán bộ quản lý tài chính có trình độ chuyên môn phù hợp và hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên bao gồm: sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý tài chính và y tế, năng lực quản lý tài chính của cán bộ còn hạn chế, và hệ thống công nghệ thông tin chưa được ứng dụng hiệu quả trong quản lý chi ngân sách. So với kinh nghiệm tại tỉnh Bạc Liêu, nơi có hệ thống quản lý ngân sách y tế đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ, tỉnh Cà Mau cần tăng cường công tác phối hợp và nâng cao năng lực cán bộ.

Việc lập dự toán không sát thực tế dẫn đến phân bổ không hợp lý, gây lãng phí hoặc thiếu hụt kinh phí cho các hoạt động y tế thiết yếu. Kiểm tra, giám sát yếu kém làm giảm tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi ngân sách còn hạn chế khiến việc theo dõi, báo cáo và quyết toán gặp khó khăn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ dự toán được phê duyệt, tỷ lệ chấp hành dự toán, và thời gian thực hiện quyết toán chi thường xuyên qua các năm 2016 – 2020, giúp minh họa xu hướng và điểm nghẽn trong quản lý kinh phí.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán chi thường xuyên: Tổ chức tập huấn chuyên sâu cho cán bộ lập dự toán về kỹ năng dự báo nhu cầu và áp dụng các tiêu chuẩn, định mức chi tiêu. Mục tiêu đạt tỷ lệ dự toán sát thực tế trên 95% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế phối hợp Sở Tài chính.

2. Tăng cường phối hợp phân bổ và chấp hành dự toán: Xây dựng quy trình phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban liên quan, đảm bảo phân bổ kịp thời và sử dụng đúng mục đích. Thiết lập hệ thống giám sát trực tuyến tiến độ sử dụng kinh phí. Mục tiêu nâng tỷ lệ chấp hành dự toán lên trên 90% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước.

3. Củng cố công tác kiểm tra, giám sát và quyết toán: Thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành thường xuyên, tăng cường thanh tra chuyên đề về quản lý chi thường xuyên. Rút ngắn thời gian quyết toán xuống còn dưới 1 tháng sau năm ngân sách. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước.

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kinh phí: Triển khai phần mềm quản lý ngân sách y tế tích hợp, hỗ trợ theo dõi, báo cáo và phân tích dữ liệu chi tiêu. Mục tiêu hoàn thành trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông.

5. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý tài chính y tế: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực quản lý tài chính, kế toán ngân sách cho cán bộ y tế, đặc biệt là các đơn vị sự nghiệp công lập. Mục tiêu 100% cán bộ quản lý tài chính được đào tạo trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Trường Đại học Bình Dương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và cán bộ quản lý ngành y tế tỉnh Cà Mau: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý kinh phí chi thường xuyên, từ đó áp dụng vào công tác quản lý tài chính tại đơn vị.

2. Cán bộ quản lý tài chính, kế toán các đơn vị sự nghiệp công lập: Cung cấp kiến thức về quy trình lập dự toán, phân bổ, chấp hành và quyết toán chi ngân sách y tế, đồng thời nâng cao kỹ năng kiểm soát chi tiêu.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý ngân sách địa phương: Hỗ trợ xây dựng chính sách phân bổ ngân sách hợp lý, tăng cường kiểm tra giám sát và hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính trong lĩnh vực y tế.

4. Giảng viên và sinh viên ngành quản lý kinh tế, quản lý công: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về quản lý ngân sách Nhà nước trong lĩnh vực y tế, giúp nâng cao hiểu biết về quản lý tài chính công và các vấn đề liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế gồm những khoản chi nào?
   Chi thường xuyên bao gồm chi cho con người (lương, phụ cấp), chi nghiệp vụ chuyên môn (thuốc men, vật tư y tế), chi mua sắm sửa chữa nhỏ và các khoản chi phát sinh khác phục vụ hoạt động khám chữa bệnh và phòng bệnh.

2. Tại sao công tác lập dự toán chi thường xuyên còn nhiều hạn chế tại tỉnh Cà Mau?
   Nguyên nhân chính là do thiếu thông tin chính xác về nhu cầu thực tế, năng lực cán bộ lập dự toán còn hạn chế và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các đơn vị liên quan.

3. Cơ chế tự chủ tài chính ảnh hưởng thế nào đến quản lý kinh phí y tế?
   Cơ chế tự chủ tài chính cho phép các đơn vị sự nghiệp y tế chủ động sử dụng nguồn kinh phí, tuy nhiên đòi hỏi cán bộ quản lý phải có trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý tài chính để đảm bảo hiệu quả và tuân thủ quy định.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát chi thường xuyên?
   Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cán bộ quản lý và kế toán trong việc tuân thủ quy định.

5. Ứng dụng công nghệ thông tin có vai trò gì trong quản lý kinh phí y tế?
   Ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa quy trình quản lý, theo dõi chi tiêu, báo cáo nhanh chóng và chính xác, giảm thiểu sai sót và tăng cường minh bạch trong sử dụng ngân sách.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích thực trạng công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau giai đoạn 2016 – 2020, chỉ ra các tồn tại như lập dự toán chưa sát thực tế, phân bổ và chấp hành dự toán chưa đồng bộ, kiểm tra giám sát còn yếu kém.
• Đã xác định các nhân tố ảnh hưởng bao gồm cả khách quan (tăng trưởng kinh tế, chính sách) và chủ quan (năng lực cán bộ, phương thức quản lý).
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng lập dự toán, tăng cường phối hợp phân bổ, củng cố kiểm tra giám sát, ứng dụng công nghệ thông tin và đào tạo cán bộ quản lý tài chính.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách y tế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau.
• Các bước tiếp theo cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động trong các giai đoạn tiếp theo.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý và đơn vị sự nghiệp y tế tại tỉnh Cà Mau cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên, đảm bảo nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP Y TẾ 1. Khái quát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế 1. Khái niệm chi ngân sách nhà nước “Chi NSNN (hay chi tiêu công) là những khoản chi tiêu do Chính phủ hoặc các pháp nhân hành chính thực hiện để đạt được các mục tiêu công ích chẳng hạn như: bảo vệ an ninh và trật tự, cứu trợ bảo hiểm, trợ giúp kinh tế, chống thất nghiệp… Về mặt bản chất, chi NSNN là hệ thống những quan hệ phân phối lại các khoản thu nhập phát sinh trong quá trình sử dụng có kế hoạch quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước nhằm thực hiện tăng trưởng kinh tế, từng bước mở mang các sự nghiệp văn hóa – xã hội, duy trì hoạt động của bộ máy quản lý Nhà nước và bảo đảm an ninh quốc phòng” (theo Trần Đình Ty và cộng sự ,2003, tr 110). Chi NSNN có quan hệ chặt chẽ với thu NSNN.

Thu ngân sách là nguồn vốn để đảm bảo nhu cầu chi ngân sách, ngược lại sử dụng vốn ngân sách để chi cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế lại điều kiện để tăng nhanh thu nhập của ngân sách. Do vậy, việc sử dụng vốn, chi tiêu ngân sách một cách có hiệu quả, tiết kiệm luôn được Nhà nước quan tâm. Chi NSNN gắn liền với thực hiện các chính sách kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ. Điều này chứng tỏ các khoản chi của NSNN có ảnh hưởng rất lớn tới đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của quốc gia.

Khái niệm chi thường xuyên ngân sách “Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của NSNN nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh” (khoản 6 Điều 4 Luật NSNN năm 2015). Khái niệm chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của NSNN nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh (theo quy định khoản 6 Điều 4 Luật NSNN năm 2015). Chi thường xuyên Chi các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa, thông tin, thể dục thể thao, sự nghiệp khoa học và công nghệ, môi trường, các sự nghiệp khác; các hoạt động kinh tế; quốc phòng, an ninh và an toàn xã hội; hoạt động các cơ quan Nhà nước, Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội; trợ giá theo chính sách Nhà nước; các chương trình quốc gia; hỗ trợ bảo hiểm xã hội; trợ cấp cho đối tượng chính sách xã hội; tài trợ cho các tổ chức xã hội; xã hội – nghề nghiệp; trả tiền lãi do Nhà nước vay; chi viện trợ; các khoản chi khác (theo quy định tại khoản 3 Điều 36 và khoản 2 Điều 37 Luật NSNN năm 2015). Dự toán chi thường xuyên được lập trên cơ sở nhiệm vụ được giao, nhiệm vụ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định.

Việc lập dự toán ngân sách của các cơ quan Nhà nước thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính; đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính thực hiện theo quy định của Chính phủ (theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 42 Luật NSNN năm 2015). Chi đầu tư phát triển Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; đầu tư hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp Nhà nước, góp vốn cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực cần thiết; chi cho quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia và các quỹ hỗ trợ phát triển đối với các chương trình, dự án phát triển kinh tế; chi cho dự trữ Nhà nước (theo quy định tại khoản 1 Điều 36 và khoản 1 Điều 38 Luật NSNN năm 2015). Dự toán chi đầu tư phát triển được lập trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chương trình, 3 dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; kế hoạch tài chính 05 năm, kế hoạch đầu tư trung hạn nguồn NSNN, khả năng cân đối các nguồn lực trong năm dự toán, quy định của pháp luật về đầu tư công, xây dựng và quy định khác của pháp luật có liên quan (theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 42 Luật NSNN năm 2015). Chi trả nợ do Chính phủ vay và chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính.

Dự toán chi trả nợ được lập trên cơ sở bảo đảm trả các khoản nợ đến hạn của năm dự toán ngân sách (theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 42 Luật NSNN năm 2015). Dự toán vay bù đắp bội chi NSNN phải căn cứ vào cân đối NSNN, khả năng từng nguồn vay, khả năng trả nợ và trong giới hạn an toàn về nợ theo Nghị quyết của Quốc hội (theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 42 Luật NSNN năm 2015). Chi thường xuyên từ ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế Chi thường xuyên từ NSNN cho SNYT chính là việc sử dụng nguồn vốn từ ngân sách làm công cụ thực hiện các hoạt động y tế hay chính là quản lý đầu ra của ngân sách thông qua các chế độ, định mức hiện hành. Chi thường xuyên cho SNYT là chi cho các hoạt động nhằm phục vụ công tác khám, chữa bệnh; công tác phòng bệnh, điều dưỡng, phục hồi chức năng; chi cho các chương trình, dự án quốc gia về y tế, chương trình quốc gia về dân số kế hoạch hoá gia đình.

Xét về nội dung, chi cho SNYT trước hết bao gồm các khoản chi cho bộ máy, con người như: thanh toán cho các nhân, chi cho công việc hành chính. Chi nghiệp vụ chuyên môn gắn với nhiệm vụ cụ thể của mỗi đơn vị, như gắn với nhiệm vụ khám, chữa bệnh hay điều dưỡng. Các nguồn tài chính đảm bảo nhiệm vụ chi thường xuyên SNYT ở nước ta bao gồm: - Nguồn từ NSNN đây là nguồn tài chính lớn nhất, chủ đạo và quan trọng nhất đảm bảo cho hoạt động thường xuyên, liên tục cho cho sự nghiệp khám chữa bệnh; chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. - Nguồn đóng góp của người dân thông qua hình thức thu một phần viện phí, phí các dịch vụ kỹ thuật y tế như siêu âm, chuẩn đoán qua chụp phim X quang, 4 Scanner… nguồn này được coi như nguồn của NSNN được bổ sung vào NSNN qua hình thức “ghi thu, ghi chi”.

- Nguồn kinh phí từ Quỹ BHYT tế chuyển sang cho các bệnh viện, trung tâm y tế để thanh toán chi phí chữa bệnh chi trả thuốc men, hóa chất, vật tư dụng cụ y tế cho người bệnh theo tiêu chuẩn, chế độ của Nhà nước; nguồn kinh phí này ngày càng lớn trong những năm gần đây do nước ta đang thực hiện chiến lược BHYT cho toàn dân vì vậy đây cũng là nguồn kinh phí đáng kể theo Luật Bảo hiểm Y tế quy định bổ sung vào nguồn tài chính đảm bảo chi thường xuyên cho SNYT ở nước ta. Như vậy nguồn tài chính để đảm bảo cho công tác hoạt động thường xuyên của SNYT theo 03 nguồn nêu trên nhưng trong phạm vi thuộc lĩnh vực nghiên cứu của luận văn chỉ đi sâu vào công tác quản kinh phí chi thường xuyên cho SNYT từ nguồn NSNN nhưng sẽ không đầy đủ nếu không đề cập đến nguồn thu viện phí coi như nguồn NSNN và nguồn thanh toán của Quỹ BHYT chuyển sang chi thường xuyên cho SNYT. Theo đó chi thường xuyên cho SNYT được chia thành các nhóm sau: - Nhóm chi cho con người (còn gọi là chi cho thanh toán cá nhân) bao gồm: Các khoản chi lương, phụ cấp theo lương, phụ cấp trực đêm, phụ cấp phẫu thuật, phụ cấp trách nhiệm .cho công chức viên chức trong ngành y tế, thuộc về nhóm này còn có các khoản chi phúc lợi xã hội như thanh toán tàu xe nghỉ phép cho các trường hợp bố mẹ, vợ chồng qua đời được cho phép hỗ trợ theo chế độ do mức Nhà nước quy định .; - Nhóm chi về nghiệp vụ phí gồm: Các khoản chi như: Chi điện, nước, điện thoại thông tin liên lac, chi phi thuốc men, dụng cụ, bông băng cồn gạc,. bị mất đi trong quá trình khám và chữa bệnh cho bệnh nhân ở các cơ sở y tế công lập từ tuyến Trung ương đến tuyến y tế xã phường; - Nhóm chi về mua sắm, sửa chữa thường xuyên như: Chi sửa chửa nhỏ nhà cửa, buồng bệnh, chi thay thế phụ tùng máy móc, thiết bị y tế, sửa chữa tủ giường đựng quần áo bệnh nhân, quần áo bảo hộ lao động của nhân viên, mua sắm vật rẻ tiền mau hỏng, tiêu hao trong quá trình khám chữa bệnh.

5 -Nhóm chi thường xuyên khác bao gồm: Các khoản chi thường xuyên phát sinh nhưng không ổn định như chi trật tự an toàn xã hội, vệ sinh môi trường, hỗ trợ tập luyện dân quân tự vệ phường xã nơi cơ sở y tế làm việc. Nội dung công tác quản lý kinh phí chi thường xuyên cho sự nghiệp y tế Chính là sự tác động liên tục, có tổ chức, có kế hoạch theo chu trình quản lý chi tiêu từ nguồn NSNN (bao gồm từ khâu lập dự toán kinh phí; chấp hành dự toán kinh phí và quyết toán kinh phí chi thường xuyên cho sư nghiệp y tế từ NSNN) bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp nhằm đạt đươc hiệu quả, chi tiêu hơp lý, tiết kiệm trong những điều kiện cụ thể về thực trạng tình hình diễn biến bệnh tật ở địa phương nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Khái niệm chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế Chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp y tế chính là việc sử dụng nguồn vốn từ ngân sách làm công cụ thực hiện các hoạt động y tế hay chính là quản lý đầu ra của ngân sách thông qua các chế độ, định mức hiện hành.