phần mở đầu và kết luận, mục lục, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán tại Trung Tâm Y Tế Thị Xã An Nhơn Chƣơng 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại Trung Tâm Y Tế Thị Xã An Nhơn 8. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong những năm qua, việc nghiên cứu để hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp đã đƣợc nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu dƣới các gốc độ, khía cạnh, lĩnh vực tiếp cận khác nhau. Ở một số nghiên cứu trƣớc đây về hoàn thiện công tác kế toán, các tác giả chủ yếu đề cập đến nguyên lý và nguyên tắc chung về tổ chức kế toán ở một số loại hình doanh nghiệp đặc thù.
Riêng lĩnh vực nghiên cứu hoàn thiện công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp thì chỉ có một số ít tác giả nghiên cứu, đặc biệt là trong lĩnh vực Y tế.Trong lĩnh vực Y tế, luận văn thạc sỹ của Đoàn Nguyên Hồng (2010) với đề tài: "Hoàn thiện công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới” đã tiến hành phân tích đánh giá về công tác kế toán, e 5 quản lý tài chính tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới. Tác giả đã nhận diện những mặt hạn chế về vận dụng và sử dụng chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản và sổ kế toán, thời gian lập báo cáo còn chậm. Tác giả đã đề ra các giải pháp chủ yếu liên quan đến vấn đề quản lý tài chính và định hƣớng phát triển của hoạt động tổ chức kế toán. Một đề tài khác với tên gọi: “Hoàn thiện công tác kế toán tại bệnh viện Mắt – Thành phố Đà Nẵng” của Hồ Thị Nhƣ Minh (2014) cũng mang đến nhiều đóng góp cho việc nghiên cứu hoạt động tài chính kế toán trong lĩnh vực y tế.
Đề tài đã nêu rõ đƣợc đặc điểm công tác tổ chức kế toán và cơ chế quản lý tài chính của Bệnh viện. Bên cạnh những ƣu điểm cơ bản đã đạt đƣợc, công tác kế toán ở Bệnh viện còn tồn tại những hạn chế: việc lập chấp hành dự toán chƣa đồng bộ, thuyết minh một số khoản chi chƣa rõ ràng, khai thác các nguồn ngoài NSNN còn bất cập, chứng từ lƣu trữ chƣa khoa học, chƣa mang tính kịp thời và khách quan. Đề tài chú trọng nhiều đến việc tổ chức công tác kế toán tại bệnh viện để đáp ứng cung cấp thông tin theo quy định của Luật kế toán nhƣng chƣa đi sâu phân tích về tổ chức công tác kế toán phục vụ quản trị nội bộ bệnh viện đáp ứng cho mục tiêu và sự phát triển lâu dài của bệnh viện. Luận văn thạc sỹ về “Tăng cƣờng quản lý tài chính tại Bệnh viện Đa khoa Huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dƣơng” của Đỗ Thị Thành (2015) đã có những đóng góp trong việc nâng cao hiệu quả trong việc quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính, củng cố phƣơng thức chi trả BHYT, quản lý nguồn thu Bệnh viện tốt hơn.
Tác giả nghiên cứu sâu vào việc quản lý tài chính nhƣng chƣa có những đánh giá chi tiết về việc phân cấp quản lý và trách nhiệm cho các bộ phận, những giải pháp tăng cƣờng quản lý tài chính đảm bảo cơ chế tự chủ. Luận văn của Dƣơng Thị Yến Nhi (2016) về “ Hoàn thiện công tác kế toán tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Đăk Lăk” cũng đã đƣa ra những giải pháp e 6 hoàn thiện tổ chức chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, công tác kiểm tra kế toán nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế tài chính của đơn vị. Tuy nhiên tác giả cũng chƣa nghiên cứu công tác tổ chức kế toán tại các phần hành cụ thể để từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho việc quản lý và điều hành bệnh viện và cho quản lý nhà nƣớc. Luận văn của Đặng Công Khánh (2017) về “ Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Hòa Vang – Đà Nẵng) cũng chỉ rõ về mặt hạn chế những thực trạng công tác kế toán tại đơn vị và đề ra những gải pháp hữu hiệu trong công tác kế toán.
Luận văn của Đặng Công Văn (2019) về “Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng trong điều kiện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới” nhằm đƣa ra các định hƣớng và giải pháp cụ thể để tổ chức công tác kế toán tại bệnh viện phù hợp chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới. Các luận văn trên đều đƣa ra các vấn đề và giải quyết câu hỏi nghiên cứu theo đặc điểm hoạt động của đơn vị. Tuy nhiên, với số lƣợng nghiên cứu về các đơn vị công lập trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là các đề tài về các bệnh viện công còn hạn chế thì việc nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tại các bệnh viện công lập để tìm ra các giải pháp hoàn thiện đặt ra ngày càng lớn. Ngoài các vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán tại đơn vị sự nghiệp, đề tài tập trung thêm vào cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp trong điều kiện tự chủ về tài chính và công tác kế toán tại một số phần hành chủ yếu.
Bên cạnh đó, chƣa có công trình nào nghiên cứu về hoàn thiện công tác kế toán tại Trung Tâm Y Tế Thị Xã An Nhơn trong điều kiện đơn vị đang triển khai thực hiện Nghị định 43 tƣớc đây và theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ về quy định cơ chế tự chủ của đơn vị SNCL. e 7 Xuất phát từ quá trình tìm hiểu đề tài đồng thời dựa trên cơ sở pháp lý là các quy định Nhà nƣớc về công tác kế toán hành chính sự nghiệp nhƣ Luật NSNN, Luật kế toán, Chế độ kế toán HCSN, Các Nghị định, Thông tƣ, Quyết định và các tài liệu nghiên cứu có liên quan và tình hình thực tế tại đơn vị, tôi đã thực hiện đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán tại Trung Tâm Y Tế Thị Xã An Nhơn, tỉnh Bình Định”. Luận văn sẽ có những đóng góp thực tiễn về công tác kế toán tại Trung Tâm nhƣ hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, công tác kế toán ở các phần hành chủ yếu. e 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.
ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Khái niệm và phân loại đơn vị sự nghiệp công lập a. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập Đơn vị sự nghiệp công lập đƣợc xác định là bộ phận cấu thành bộ máy cơ quan nhà nƣớc và chịu sự quản lý nhà nƣớc cả về tổ chức cũng nhƣ hoạt động. Tại Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức (Số 58/2010/QH12 ngày 15/11/2010 của Quốc Hội) quy định, đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tƣ cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nƣớc.
Không mang quyền lực nhà nƣớc, không có chức năng quản lý nhà nƣớc nhƣ: Xây dựng thể chế, thanh tra, xử lý vi phạm hành chính… Các đơn vị sự nghiệp công lập bình đẳng với các tổ chức, cá nhân trong quan hệ cung cấp dịch vụ công. Nhƣ vậy, đơn vị sự nghiệp công lập đƣợc thể hiện thông qua các yếu tố sau đây: - Đƣợc thành lập bởi cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định; - Là bộ phận cấu thành trong tổ chức bộ máy của cơ quan nhà nƣớc, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; - Có tƣ cách pháp nhân; - Cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nƣớc; - Viên chức là lực lƣợng lao động chủ yếu, bảo đảm cho việc thực hiện e 9 chức năng, nhiệm vụ của đơn vị. Đặc trƣng của đơn vị sự nghiệp để phân biệt với cơ quan hành chính nhà nƣớc là vị trí pháp lý, tính chất hoạt động, đội ngũ viên chức. Các đơn vị sự nghiệp đƣợc thành lập theo trình tự, thủ tục chặt chẽ và là bộ phận cấu thành trong cơ cấu tổ chức cơ quan nhà nƣớc nhƣng không mang quyền lực nhà nƣớc, không có chức năng quản lý nhà nƣớc nhƣ: Xây dựng thể chế, thanh tra, xử lý vi phạm hành chính b.
Phân loại đơn vị sự nghiệp Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, theo đó đã chia đơn vị sự nghiệp công lập gồm 4 loại: + Đơn vị tự bảo đảm chi thƣờng xuyên và chi đầu tƣ. + Đơn vị tự bảo đảm chi thƣờng xuyên. + Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thƣờng xuyên. + Đơn vị đƣợc Nhà nƣớc bảo đảm chi thƣờng xuyên.
Theo phân cấp quản lý tài chính trong cùng một ngành theo hệ thống ngành dọc từ trên xuống, đơn vị sự nghiệp bao gồm: + Đơn vị dự toán cấp I: là đơn vị trực tiếp nhận dự toán ngân sách hàng năm do Thủ tƣớng Chính phủ hoặc Uỷ ban nhân dân giao. Đơn vị dự toán cấp I thực hiện phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị cấp dƣới trực thuộc; chịu trách nhiệm trƣớc Nhà nƣớc về việc tổ chức, thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị mình và công tác kế toán và quyết toán ngân sách của các đơn vị dự toán cấp dƣới trực thuộc theo quy định. + Đơn vị dự toán cấp II: là đơn vị cấp dƣới đơn vị dự toán cấp I, đƣợc đơn vị dự toán cấp I giao dự toán và phân bổ dự toán đƣợc giao cho đơn vị dự toán cấp III (trƣờng hợp đƣợc ủy quyền của đơn vị dự toán cấp I), chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác kế toán và quyết toán ngân sách của đơn vị e 10 mình và công tác kế toán và quyết toán của các đơn vị dự toán cấp dƣới theo quy định.