Chương I: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương II: Cơ sở lý luận về dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển Chương III: Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Tiếp Vận Toàn Cầu DDH Việt Nam. Chương IV: Giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Tiếp Vận Toàn Cầu DDH Việt Nam. 7 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS CHO HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu đường biển 2.
Khái niệm và đặc điểm dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2018) đã định nghĩa “Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế” Theo Hội đồng chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng Hoa Kỳ: “Logistics là quá trình lập kế hoạch thực hiện và kiểm soát các thủ tục cho việc vận chuyển hiệu quả và lưu trữ hàng hóa bao gồm cả các dịch vụ và thông tin liên quan từ điểm xuất xứ đến điểm tiêu thụ cho các mục đích phù hợp với yêu cầu của khách hàng và bao gồm đầu vào đầu ra chuyển động bên trong và bên ngoài. Như vậy có thể khái quát rằng “Logistics chính là hoạt động quản lý dòng lưu chuyển của nguyên vật liệu từ khâu mua sắm qua quá trình lưu kho, sản xuất ra sản phẩm và phân phối tới tay người tiêu dùng. Mục đích giảm tối đa chi phí phát sinh hoặc sẽ phát sinh, với thời gian ngắn nhất trong quá trình vận động của nguyên vật liệu phục vụ sản xuất cũng như phân phối hàng hoá một cách kịp thời”. Khái niệm dịch vụ logistics được định nghĩa trong Luật thương mại năm 2005 (Điều 233): “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi kỹ mã hiệu,giao hàng hoặc các dịch vụ có liên quan tới hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”.
Như vậy có thể hiểu dịch vụ logistics là những dịch vụ liên quan đến hoạt động quản lý dòng lưu chuyển của nguyên vật liệu từ khâu mua sắm qua quá trình lưu kho, sản xuất ra sản phẩm và phân phối tới tay người tiêu dùng. Căn cứ theo quy định tại Khoản 5 Điều 2 Thông tư 54/2018/TT-BGTVT về biểu khung giá dịch vụ hoa tiêu, dịch vụ sử dụng cầu, bến, phao neo, dịch vụ bốc dỡ 8 container và dịch vụ lai dắt tại cảng biển Việt Nam do Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải ban hành, có hiệu lực từ 01/01/2019, có quy định như sau: “Hàng hóa xuất khẩu là hàng hóa có nơi gửi hàng (gốc) ở Việt Nam và có nơi nhận hàng (đích) ở nước ngoài.” “Hàng hóa nhập khẩu là hàng hóa có nơi gửi hàng (gốc) ở nước ngoài và nơi nhận hàng (đích) ở Việt Nam.” • Khái niệm hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển Như vậy qua các khái niệm trên có thể rút ra khái niệm hoạt động cung ứng dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển: “Hoạt động cung ứng dịch vụ logsitics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bẳng đường biển là hoạt động cung ứng các dịch vụ nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi mã ký hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác cho hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc hàng hóa từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam”. • Đặc điểm dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển - Thứ nhất là không thể tách rời nghĩa là dịch vụ được sản xuất và tiêu thụ cùng một lúc, nghĩa là các dịch vụ không thể tách rời khỏi nhà cung cấp chúng. Ví dụ như một nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa từ cảng biển về kho hàng, khi đó nhà cung cấp đó vừa sản xuất dịch vụ bằng cách sử dụng phương tiện vận tải để vận chuyển đồng thời cũng tiêu thụ dịch vụ đó để vận chuyển hàng hóa đến kho hàng.
- Thứ hai là không thể cất giữ, lưu trữ để bán hoặc sử dụng sau này. Ví dụ như khi khách hàng ký hợp đồng với một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa để vận chuyển ra nước ngoài và hẹn ngày giao hàng cho bên vận chuyển là vào 10 ngày sau. Có nghĩa là vào 10 ngày sau khách hàng bắt buộc phải giao hàng đúng hẹn và không thể lùi giờ giao hàng vào ngày hôm sau hoặc vài ngày sau đó. - Thứ ba là tính không đồng nhất.
Dịch vụ có tính vô hình vậy nên mỗi khách hàng sẽ có những đánh giá khác nhau giữa trên mức độ nhu cầu của khách hàng. Ngoài những đặc điểm cơ bản của dịch vụ nói chung, dịch vụ logistics quốc tế bằng đường biển còn có một số đặc điểm riêng như sau: - Các tuyến đường được hình thành một cách tự nhiên, không tốn chi phí xây dựng đường và bảo trì, bảo dưỡng, trừ việc đầu tư vào một số kênh đào 9 (Panama,Suez. Với mức chi phí cố định trung bình (tàu thủy và thiết bị trên tàu) và chi phí biến đổi thấp (nhờ tiêu thụ nhiên liệu ít và do khả năng vận chuyển khối lượng hàng lớn nên có lợi thế nhờ quy mô), nên là phương tiện có chi phí vận tải bình quân đơn vị là thấp nhất. Việc tổ chức vận tải không bị hạn chế, trên cùng một tuyến hàng hải có thể vận tải nhiều chuyến cùng một lúc, năng suất tăng cao cũng góp phần làm cho cước phí đường biển giảm đi.
- Năng lực vận chuyển của đường thủy rất lớn. Nhất là trên đường biển, trọng tải trung bình của tàu biển hiện nay là 15.000 DWT, đặc biệt có những tàu chở dầu cực lớn với trọng tải lên đến 5000. Điều này khiến đường thủy rất thích hợp với những hàng cồng kềnh; lâu hỏng; giá trị thấp như vật liệu xây dựng, than đá, cao su và hàng đồ rời như cà phê, gạo, trên các tuyến đường trung bình và dài. - Đường thủy có tốc độ chậm, chịu ảnh hưởng nhiều của thời tiết và các tuyến đường vận chuyển có hạn (phụ thuộc vào mạng lưới sông ngòi và bến bãi).
Tính linh hoạt của vận chuyển đường thủy không cao, mức độ tiếp cận thấp, thường phải phối hợp với đường bộ để chuyển tiếp hàng hóa tới điểm giao hàng xác định. Vai trò dịch vụ logistics quốc tế bằng đường biển • Giảm chi phí vận chuyển: Vận tải bằng đường biển là một trong những phương thức vận chuyển có chi phí thấp nhất, đặc biệt với hàng hóa số lượng lớn hoặc có khối lượng nặng. Nhờ khả năng vận chuyển với khối lượng khổng lồ trong một chuyến đi, các tàu biển giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển trên mỗi đơn vị hàng hóa so với các phương thức khác như hàng không hay đường bộ. • Tăng cường khả năng tiếp cận thị trường quốc tế: Dịch vụ logistics bằng đường biển giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế một cách dễ dàng hơn, nhờ vào mạng lưới cảng biển toàn cầu.
Hệ thống cảng biển quốc tế trải dài khắp các khu vực địa lý, giúp kết nối các nền kinh tế với nhau, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu. Các tuyến đường biển quốc tế không chỉ nối liền các lục địa mà còn giúp doanh nghiệp tại các quốc gia không có biển có thể tiếp cận nguồn cung cấp và thị trường tiêu thụ quốc tế thông qua hệ thống các cảng liên kết. • Đảm bảo vận chuyển hàng hóa lớn và đa dạng: Dịch vụ logistics đường biển có thể xử lý hầu hết mọi loại hàng hóa, từ hàng hóa tiêu dùng thông thường, nông 10 sản, đến các loại hàng hóa đặc thù như dầu thô, khí đốt, khoáng sản, hàng hóa siêu trường siêu trọng. Khả năng vận chuyển khối lượng lớn trong một chuyến hàng của tàu biển là một ưu thế mà không phương tiện vận tải nào khác có thể so sánh được.
• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu: Dịch vụ logistics đường biển đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chuỗi cung ứng quốc tế hoạt động hiệu quả và liên tục. Các doanh nghiệp dựa vào dịch vụ này để vận chuyển nguyên vật liệu và sản phẩm đầu vào đến nhà máy sản xuất hoặc đưa sản phẩm hoàn thiện đến tay khách hàng trên toàn thế giới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các ngành sản xuất và kinh doanh quy mô lớn, khi việc cung cấp nguyên liệu và hàng hóa đúng thời gian ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất. • Hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng logistics quốc tế: Dịch vụ logistics đường biển thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái logistics toàn cầu, bao gồm cả cảng biển, kho bãi, và các dịch vụ liên quan khác.
Sự phát triển mạnh mẽ của các cảng biển lớn và các khu công nghiệp lân cận cảng đã tạo ra hàng triệu việc làm cho lao động địa phương, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực. Ngoài ra, các quốc gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng logistics biển không chỉ tăng cường khả năng giao thương mà còn nâng cao sức cạnh tranh quốc gia trên thị trường quốc tế. • Đảm bảo tính an toàn và bảo vệ môi trường: Dịch vụ logistics đường biển hiện đại giúp đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường nhờ sử dụng các công nghệ mới và quy trình vận hành xanh. So với vận tải hàng không và vận tải đường bộ, vận tải đường biển thải ra lượng khí nhà kính ít hơn trên mỗi tấn hàng hóa được vận chuyển, do đó có tác động tích cực đến mục tiêu giảm phát thải carbon toàn cầu.
Tóm lại, dịch vụ logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển đóng một vai trò then chốt trong việc kết nối thương mại toàn cầu, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành, và mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường.