Chương 1: Những vấn đề chung về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp thương mại. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Xí nghiệp kinh doanh xăng dầu – Chi nhánh công ty cổ phần vận tải và cung ứng xăng dầu. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Xí nghiệp kinh doanh xăng dầu – Chi nhánh công ty cổ phần vận tải và cung ứng xăng dầu. Do thời gian thực tập, cơ hội tiếp xúc với thực tế và kiến thức có hạn nên đề tài của em không tránh khỏi những thiếu sót.
Em rất mong nhận đƣợc những nhận xét và ý kiến đóng góp để có thể cải thiện bài khóa luận trở nên tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn các cô chú, anh chị trong đơn vị đã nhiệt tình tạo điều kiện và đặc biệt là sự chỉ bảo, hƣớng dẫn tận tình của thầy giáo Thạc sỹ Nguyễn Văn Thụ để em hoàn thiện đề tài. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên: Phạm Hải Minh – QTL401K Trang: 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trƣờng ĐHDL Hải Phòng CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. Những vấn đề chung về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp thƣơng mại.
Sự cần thiết của công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp hiện nay, vấn đề luôn đƣợc quan tâm là hoạt động nhƣ thế nào để tối đa hóa lợi nhuận đồng thời giảm thiểu đến mức thấp nhất mức độ rủi ro. Muốn làm đƣợc điều đó trƣớc hết các doanh nghiệp đều phải chú trọng đến các yếu tố trực tiếp liên quan đến lợi nhuận là chi phí và doanh thu. Doanh nghiệp nghiên cứu doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh nhằm xây dựng kế hoạch quản lý sản xuất kinh doanh, kiểm soát chi phí, nâng cao năng suất lao động đảm bảo yêu cầu thu hồi vốn nhanh, mở rộng sản xuất kinh doanh.
Để làm đƣợc điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện công tác quản lý và hạch toán kế toán thật tốt. Nhƣ vậy, kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò quan trọng để phân tích, đánh giá tình hình hoạt động của doanh nghiệp và trở thành công cụ cần thiết cung cấp cho ban lãnh đạo công ty các thông tin nhằm đề ra phƣơng án kinh doanh, đầu tƣ hiệu quả nhất. Vai trò của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Doanh thu có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của bất cứ một doanh nghiệp nào trong nền kinh tế thị trƣờng.
Mỗi doanh nghiệp phải xây dựng cho đơn vị kế hoạch kinh doanh với các khoản chi phí đƣợc tính chi tiết, chính xác và đầy đủ. Nhờ đó ta sẽ xác định đƣợc kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác sau một thời kì nhất định, đƣợc thể hiện bằng số tiền lãi hay lỗ của doanh nghiệp. Sinh viên: Phạm Hải Minh – QTL401K Trang: 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Kế toán xác định kết quả kinh doanh góp phần giúp cho doanh nghiệp biết đƣợc tình hình sản xuất kinh doanh, xu hƣớng phát triển để từ đó đƣa ra những chiến lƣợc sản xuất kinh doanh cụ thể, có sự phân phối kết quả kinh doanh hợp lý. Tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là công cụ quan trọng trong quản lý và điều hành có hiệu quả các hoạt động của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh.
Đối với Nhà nƣớc (cơ quan thuế, cơ quan ban ngành chức năng.), thông tin kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giúp kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nƣớc, giúp Nhà nƣớc đƣa ra các chính sách thích hợp nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế quốc dân. Đối với các nhà đầu tƣ, chủ nợ.là những ngƣời có lợi ích trực tiếp với tình hình kinh doanh của doanh nghiệp thì các thông tin này chính là cơ sở xác định tình hình, hiện trạng hoạt động của đơn vị. Nhờ những thông tin đƣợc cung cấp họ có thể ra quyết định có nên tiếp tục đầu tƣ hay không. Yêu cầu, nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
Đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào không chỉ riêng các doanh nghiệp thƣơng mại, doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh nắm giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu một doanh nghiệp không đạt đƣợc mức doanh thu yêu cầu thì doanh nghiệp đó sẽ phải đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng trong quá trình tồn tại và phát triền. Khi không giải quyết đƣợc các vấn đề nhằm tạo doanh thu, lợi nhuận cần thiết doanh nghiệp phải đối mặt với việc thiếu vốn, thất thoát vốn. Doanh nghiệp muốn đạt đƣợc điều đó phải xác định và có các bƣớc tính toán hợp lý các khoản chi phí cũng nhƣ phƣơng thức hoạt động nhằm tránh việc vốn kinh doanh bị ứ đọng, lãng phí.
Thực hiện tốt việc luân chuyển chứng từ, ghi nhận doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là một bƣớc quan trọng mà bộ máy kế toán cần làm để từ đó cung cấp cho ban lãnh đạo có cái nhìn toàn diện, sát thực nhằm đƣa ra biện pháp khắc phục kịp thời sự mất cân đối giữa các khâu. Để phát huy tốt vai trò và thực sự là quản lý đắc lực kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: Sinh viên: Phạm Hải Minh – QTL401K Trang: 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Phản ánh ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình biến động của từng loại hàng hóa theo chỉ tiêu số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại, giá trị. Phản ánh kịp thời, đầy đủ, chính xác các khoản doanh thu, giảm trừ doanh thu, chi phí của doanh nghiệp. Đồng thời theo dõi chi tiết, cụ thể tình hình thanh toán của từng đối tƣợng khách hàng.
Phản ánh đầy đủ các chi phí phát sinh nhƣ giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí hoạt động tài chính, chi phí khác để làm cơ sở các định kết quả kinh doanh. Từ các đặc điểm kinh doanh, muốn doanh nghiệp muốn đạt hiệu quả cao trong kinh doanh, các vấn đề tổ chức kế toán phải gắn với kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng, lợi nhuận, phân phối lợi nhuận, tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc, cung cấp thông tin cho việc lập báo cáo tài chính. Muốn đạt đƣợc kết quả đó đòi hỏi ban lãnh đạo, cán bộ quản lý doanh nghiệp phải giải quyết đƣợc bài toán về tổ chức quản lý khoa học, hợp lý đồng thời nắm vững công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Làm đƣợc nhƣ vậy có nghĩa doanh nghiệp sẽ hoàn thiện đƣợc công tác kế toán tại doanh nghiệp.4 Những khái niệm, thuật ngữ cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.1 Khái niệm chi phí trong doanh nghiệp Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dƣới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.
Chi phí sản xuất kinh doanh là sự tiêu hao các yếu tố nguồn lực cho sản xuất kinh doanh nhƣ nguyên vật liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định và các khoản chi phí khác để tạo ra thành phẩm và dịch vụ. Xét trong quá trình chu chuyển vốn thì chi phí đƣợc coi là yếu tố đầu vào để đổi lấy các yếu tố đầu ra, đó là doanh thu thành phẩm hay dịch vụ. Sinh viên: Phạm Hải Minh – QTL401K Trang: 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Đối với các doanh nghiệp thƣơng mại thì chi phí hoạt động kinh doanh chủ yếu bao gồm: Giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Giá vốn hàng bán: là giá trị thực tế xuất kho của số sản phẩm, hàng hóa bao gồm cả chi phí mua hàng phân bổ cho hàng hóa đã bán ra trong kỳ đối với doanh nghiệp thƣơng mại, hoặc là giá thành thực tế lao vụ, dịch vụ hoàn thành đƣợc (xác định là tiêu thụ) và các khoản chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh đƣợc tính vào giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ.
Chi phí bán hàng: là chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán hàng bao gồm các chi phí nhƣ chi phí chào hàng, đóng gói sản phẩm, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, bảo hành sản phẩm… Chi phí quản lý doanh nghiệp: phản ánh chi phí quản lý chung của doanh nghiệp (lƣơng, phụ cấp, trợ cấp…), BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của nhân viên quản lý doanh nghiệp, chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ, dùng cho quản lý doanh nghiệp, tiền thuê đất, thuế môn bài, khoản lập dự phòng phải thu khó đòi, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác… Chi phí hoạt động tài chính: Phản ánh các khoản chi phí hoạt động tài chính bao gồm các khoản chi phí lỗ liên quan đến hoạt động đầu tƣ tài chính, chi phí đi vay và cho vay vốn, khoản lỗ phát sinh khi bán ngoại tệ… Chi phí khác: là các khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thƣờng của doanh nghiệp. Chi phí khác của doanh nghiệp thƣờng bao gồm: chi phí thanh lý, nhƣợng bán TSCĐ, tiền phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế… Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp: bao gồm chi phí thuế thu nhập hiện hành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại phát sinh trong năm nhằm căn cứ xác định kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong năm tài chính hiện hành.2 Khái niệm doanh thu trong doanh nghiệp a.
