phần mở đầu và kết luận thì khoá luận được trình bày thành 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề lí luận chung về bán hàng, kết quả kinh doanh và tổ chức kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng công tác tổ chức bán hàng, thu tiền và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiên Lâm Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác bán hàng, thu tiền và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thiên Lâm Trong quá trình viết bài, em đã được sự chỉ dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện của các anh chị phòng Kế toán và toàn thể Ban lãnh đạo của công ty, các thầy cô khoa QTKD, các thầy cô bộ môn khoa kế toán và thầy giáo hướng dẫn. tuy nhiên do vốn kiến thức còn hạn chế, thời gian thực tế chưa nhiều nên bài khoá luận của em khó tránh khỏi những thiếu sót. Em kính mong nhận được sự chỉ bảo, giúp đỡ, đóng góp ý kiến của công ty và các thầy cô để khoá luận tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! 10 Sinh viên: Bùi Thị Hải Yến - Lớp QT1104K 10 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ BÁN HÀNG, KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN BÁN HÀNG, XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Bán hàng và kết quả kinh doanh 1.1 Về bán hàng trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về bán hàng và cung cấp dịch vụ Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, của quá trình tuần hoàn vốn.
Nếu xét từ góc độ kinh tế, bán hàng là một quá trình chuyển giao sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ cho người mua, người đặt hàng và nhận lại từ họ một số tiền tương ứng. Theo một định nghĩa khác thì bán hàng là quá trình các doanh nghiệp thực hiện việc chuyển hoá vốn sản xuất kinh doanh của mình từ hình thái hành hoá sang hình thái tiền tệ và hình thành kết quả tiêu thụ. Đây là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh. Quá trình bán hàng có thể chia thành hai giai đoạn: Giai đoạn 1: Xuất giao sản phẩm, hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ cho người mua.
Trong giai đoạn này, hàng hoá vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và chưa xác định là tiêu thụ. Giai đoạn 2: Người mua trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán, lúc này hàng hoá mới được coi là tiêu thụ và đồng thời kết thúc quá trình bán hàng.2 Vị trí và vai trò của bán hàng trong doanh nghiệp - Đối với doanh nghiệp, hoạt động bán hàng là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển, thông qua hoạt động bán hàng doanh nghiệp tạo ra doanh thu, nhanh chóng thu hồi vốn kinh doanh để có thu nhập trang trải chi phí đã bỏ ra, đồng thời tạo ra lợi nhuận. - Đối với nền kinh tế quốc dân thì việc thực hiện tốt khâu bán hàng là điều kiện để kết hợp chặt chẽ giữa lưu thông hàng hoá và lưu thông tiền tệ, thực hiện 11 Sinh viên: Bùi Thị Hải Yến - Lớp QT1104K 11 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng chu chuyển tiền mặt, ổn định và củng cố giá trị đồng tiền, phản ánh sự gặp nhau giữa cung và cầu hàng hoá, qua đó định hướng cho sản xuất, tiêu dùng. - Với một doanh nghiệp tăng nhanh quá trình bán hàng tức là tăng vòng quay của vốn, tiết kiệm vốn và trực tiếp làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.
Từ đó nâng cao đời sống, thu nhập cho nhân viên trong doanh nghiệp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với nhà nước. Như vậy bán hàng đóng vai trò rất quan trọng không chỉ đối với bản thân doanh nghiệp mà cả với sự phát triển chung toàn bộ nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường, khi mà các doanh nghiệp phải tự hạch toán kinh doanh, tự chịu trách nhiệm về quyết định kinh doanh của mình thì quá trình bán hàng hoá có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự sống còn của các doanh nghiệp.3 Đặc điểm của bán hàng Có thể khái quát một số đặc điểm cơ bản của quá trình bán hàng như sau: - Đó là sự mua bán có thoả thuận: Doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua, đã trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. - Doanh nghiệp giao cho khách hàng một lượng hàng hoá và nhận được từ khách hàng một khoản tiền hoặc một khoản nợ.
Khoản tiền này được gọi là doanh thu bán hàng, dùng để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh. - Căn cứ vào số tiền hay khoản nợ mà khách hàng chấp nhận trả để hạch toán kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. Xét về mặt kinh tế học: Bán hàng là một trong bốn khâu của quá trình tái sản xuất xã hội. Đó là một quá trình lao động kỹ thuật nghiệp vụ phức tạp của doanh nghiệp nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng cho xã hội.
Chỉ có thông qua bán hàng thì tính hữu ích của hàng hoá mới được thực hiện, tạo điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội. Xét về phương diện xã hội : Bán hàng có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội nói chung và từng khu vực nói riêng với từng 12 Sinh viên: Bùi Thị Hải Yến - Lớp QT1104K 12 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng sản phẩm hàng hoá từ đó doanh nghiệp sẽ xây dựng được các kế hoạch kinh doanh phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Chính qua đó, doanh nghiệp đã góp phần điều hoà giữa cung và cầu trong nền kinh tế. Bên cạnh các chức năng trên, công tác bán hàng còn là cơ sở để có kết quả kinh doanh.
Giữa bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối liên hệ hết sức mật thiết và tác động qua lại lẫn nhau. Bán hàng là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh, quyết định kết quả kinh doanh là cao hay thấp còn kết quả kinh doanh là căn cứ quan trọng để đưa ra các quyết định về bán hàng hoá. Như vậy có thể khẳng định kết quả kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hàng là phương tiện để thực hiện mục tiêu cuối cùng đó.4 Các phương thức bán hàng và thu tiền Căn cứ vào thời điểm và phương thức thanh toán tiền của người mua, người ta có thể chia ra thành các phương thức bán hàng sau: a, Bán hàng theo phương thức trực tiếp: Theo phương thức này, căn cứ vào hợp đồng mua bán đã được ký kết, bên mua cử cán bộ đến nhận hàng tại kho của doanh nghiệp. Khi nhận hàng xong, người nhận hàng ký xác nhận vào hoá đơn bán hàng và số hàng đó được xác định là tiêu thụ, người bán có quyền ghi nhận doanh thu.
Người mua thanh toán hay chấp nhận thanh toán số hàng mà người bán đã giao. b, Bán hàng theo phương thức đại lý, ký gửi: Theo phương thức này, doanh nghiệp xuất kho thành phẩm hàng hoá gửi đi bán cho khách hàng theo hợp đồng ký kết giữa các bên. Khi hàng xuất kho gửi đi bán thì hàng chưa xác định là tiêu thụ. Hàng gửi bán chỉ hạch toán vào doanh thu khi doanh nghiệp đã nhận được tiền bán hàng do khách hàng trả, khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán, khách hàng đã ứng trước tiền mua hàng về số hàng gửi đi bán.
Chỉ khi nào được người mua chấp nhận thanh toán thì số hàng đó mơi chính thức coi là tiêu thụ và doanh nghiệp có quyền ghi nhận doanh thu. - Đối với bên giao đại lý: 13 Sinh viên: Bùi Thị Hải Yến - Lớp QT1104K 13 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Hàng giao cho đơn vị đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và chưa xác định là đã bán. Doanh nghiệp chỉ hạch toán vào doanh thu khi nhận được tiền thanh toán của bên nhận đại lý hoặc đã được chấp nhận thanh toán. Doanh nghiệp có trách nhiệm nộp thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt trên tổng giá trị hàng gửi bán đã tiêu thụ mà không trừ đi phần hoa hồng đã trả cho bên nhận đại lý.
Khoản hoa hồng doanh nghiệp đã trả coi như là phần chi phí bán hàng của doanh nghiệp. - Đối với bên nhận đại lý: Số hàng nhận đại lý không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng doanh nghiệp có trách nhiệm bảo quản, giữ gìn, bán hộ. Số hoa hồng được hưởng là doanh thu trong trường hợp đồng bán hộ của doanh nghiệp. c, Phương thức chuyển hàng chờ chấp nhận: Là phương thức mà bên bán chuyển hàng cho bên mua theo địa chỉ ghi trong hợp đồng.
Số hàng chuyển đi này vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán. Khi bên mua chấp nhận thanh toán hoặc thanh toán thì số hàng mới coi là tiêu thụ và bên bán mất quyền sử dụng số hàng đó. d, Bán hàng theo phương thức trả góp: Là phương thức bán hàng thu tiền nhiều lần. Người mua sẽ thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua.
Số tiền còn lại người mua chấp nhận trả dần ở các kỳ tiếp theo và phải chịu một tỷ lệ lãi suất nhất định. Khoản lợi tức về thanh toán chậm mà người bán thu được sẽ được ghi tăng thu nhập hoạt động tài chính. e, Bán hàng theo phương thức hàng đổi hàng Trường hợp này khác với các phương thức bán hàng trên là người mua không trả bằng tiền mà trả bằng vật tư hàng hoá. Việc trao đổi hàng hoá thường có lợi cho cả hai bên vì nó tránh được việc thanh toán bằng tiền, tiết kiệm được vốn lưu động, đồng thời vẫn tiêu thụ được hàng hoá.
Theo phương thức này căn cứ vào hợp đồng kinh tế mà các doanh nghiệp đã ký kết với nhau, hai bên tiến hành trao đổi sản phẩm, vật tư, hàng hoá của 14 Sinh viên: Bùi Thị Hải Yến - Lớp QT1104K 14 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng mình cho nhau trên cơ sở ngang giá. Như vậy hàng gửi đi coi như bán và hàng nhận về coi như mua.5 Doanh thu bán hàng và hạch toán doanh thu bán hàng Hạch toán hàng tồn kho có 2 phương pháp: - Hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên. - Hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ.