Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh thủ đức

Khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thủ Đức.

• Tác giả: Phùng Thị Hương Lan
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Linh
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thủ Đức
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Phương pháp định tính
• 1.5.2. Phương pháp định lượng
• 1.6. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.7. BỐ CỤC CỦA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về tiền gửi tiết kiệm cá nhân
• 2.2. Phân loại tiền gửi tiền gửi tiết kiệm dành cho KHCN
• 2.3. Vai trò của tiền gửi tiết kiệm dành cho KHCN
• 2.4. LÝ THUYẾT HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 2.4.1. Khái niệm về hành vi người tiêu dùng
• 2.4.2. Tiến trình đưa ra quyết định của khách hàng
• 2.4.3. Lý thuyết hành vi người tiêu dùng đối với sản phẩm tiền gửi tiết kiệm của KHCN
• 2.4.3.1. Mô hình thuyết hành động hợp lý (TRA)
• 2.4.3.2. Mô hình thuyết hành vi hoạch định TPB
• 2.4.3.3. Mô hình chấp nhận công nghệ TAM
• 2.5. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH GỬI TIỀN CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG BIDV – CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 2.5.1. Sự ảnh hưởng của lãi suất đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.5.2. Sự ảnh hưởng của công nghệ hiện đại đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.5.3. Sự ảnh hưởng của hình thức chiêu thị đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.5.4. Sự ảnh hưởng của sự ảnh hưởng từ người quen đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.5.5. Sự ảnh hưởng của chất lượng dịch vụ đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.5.6. Sự ảnh hưởng của uy tín ngân hàng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm
• 2.6. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.6.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.6.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.6.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT
• 3.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.1.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.3. NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
• 3.3.1. Xây dựng bảng câu hỏi khảo sát
• 3.3.2. Xây dựng thang đo
• 3.3.3. Đối tượng, thời gian và địa điểm khảo sát
• 3.3.4. Mẫu nghiên cứu
• 3.4. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• 3.4.1. Thống kê mô tả
• 3.4.2. Phân tích độ tin cậy bằng hệ số Cronbach’s Alpha
• 3.4.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.4.4. Phân tích hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ NGHIÊN CỨU
• 4.2. THỐNG KÊ MÔ TẢ CHO BIẾN ĐỊNH LƯỢNG
• 4.3. KIỂM ĐỊNH ĐỘ TIN CẬY CRONBACH’S ALPHA
• 4.4. PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
• 4.4.1. Phân tích EFA đối với các biến độc lập
• 4.4.2. Phân tích EFA đối với biến phụ thuộc
• 4.5. PHÂN TÍCH HỒI QUY TUYẾN TÍNH
• 4.5.1. Kiểm định hệ số tương quan Pearson
• 4.5.2. Kết quả phân tích hồi quy
• 4.5.3. Kiểm định tính phù hợp của mô hình
• 4.5.3.1. Kiểm định sự phù hợp cuả mô hình
• 4.5.3.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.5.3.3. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.5.3.4. Kiểm định và kết luận giả thuyết thống kê
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với nhân tố Lãi suất
• 5.2. Đối với nhân tố Công nghệ
• 5.3. Đối với nhân tố Hình thức chiêu thị
• 5.4. Đối với nhân tố Ảnh hưởng từ người quen
• 5.5. Đối với nhân tố Uy tín ngân hàng
• 5.6. Đối với nhân tố Chất lượng dịch vụ
• 5.7. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.7.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố quyết định gửi tiền tiết kiệm tại BIDV

Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là một trong những ngân hàng lớn nhất tại Việt Nam. Việc gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng này không chỉ giúp khách hàng bảo toàn tài sản mà còn mang lại lợi ích về lãi suất. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại BIDV, từ đó đưa ra những khuyến nghị nhằm gia tăng lượng tiền gửi.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tiền gửi tiết kiệm

Tiền gửi tiết kiệm là khoản tiền được gửi tại ngân hàng với lãi suất theo thỏa thuận. Vai trò của tiền gửi tiết kiệm không chỉ là bảo vệ tài sản mà còn là nguồn vốn quan trọng cho ngân hàng trong việc cho vay và đầu tư.

1.2. Tình hình gửi tiền tiết kiệm tại BIDV

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tiền gửi tiết kiệm tại BIDV đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, cho thấy sự tin tưởng của khách hàng vào ngân hàng này.

II. Các thách thức trong quyết định gửi tiền tiết kiệm

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng khách hàng vẫn gặp phải một số thách thức khi quyết định gửi tiền tiết kiệm. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến sự lựa chọn ngân hàng và hình thức gửi tiền của họ.

2.1. Lãi suất gửi tiền thấp

Lãi suất gửi tiền tiết kiệm tại BIDV có thể không cạnh tranh so với các kênh đầu tư khác, điều này khiến khách hàng do dự trong việc gửi tiền.

2.2. Thiếu thông tin về sản phẩm

Nhiều khách hàng không nắm rõ thông tin về các sản phẩm gửi tiền tiết kiệm, dẫn đến quyết định không chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại BIDV.

3.1. Phương pháp định tính

Phương pháp định tính được sử dụng để thu thập ý kiến từ các chuyên gia trong ngành ngân hàng về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền.

3.2. Phương pháp định lượng

Bảng khảo sát được phát cho khách hàng để thu thập dữ liệu về các yếu tố như lãi suất, chất lượng dịch vụ và uy tín ngân hàng.

IV. Kết quả nghiên cứu và phân tích các yếu tố ảnh hưởng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng tại BIDV, bao gồm lãi suất, công nghệ hiện đại, hình thức chiêu thị, ảnh hưởng từ người quen, uy tín ngân hàng và chất lượng dịch vụ.

4.1. Ảnh hưởng của lãi suất đến quyết định gửi tiền

Lãi suất là yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Khách hàng thường so sánh lãi suất giữa các ngân hàng trước khi quyết định.

4.2. Vai trò của công nghệ trong việc gửi tiền

Công nghệ hiện đại giúp khách hàng dễ dàng thực hiện giao dịch gửi tiền, từ đó tăng cường sự hài lòng và quyết định gửi tiền.

V. Khuyến nghị nhằm gia tăng tiền gửi tiết kiệm tại BIDV

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số khuyến nghị được đưa ra nhằm gia tăng lượng tiền gửi tiết kiệm tại BIDV. Những khuyến nghị này sẽ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ và thu hút khách hàng.

5.1. Tăng cường quảng bá sản phẩm gửi tiền

Ngân hàng cần đẩy mạnh các chiến dịch quảng bá để khách hàng hiểu rõ hơn về các sản phẩm gửi tiền tiết kiệm.

5.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ

Chất lượng dịch vụ tốt sẽ tạo niềm tin cho khách hàng, từ đó khuyến khích họ gửi tiền nhiều hơn.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như lãi suất, công nghệ và chất lượng dịch vụ có ảnh hưởng lớn đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng tại BIDV. Tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các yếu tố này để duy trì và gia tăng lượng tiền gửi.

6.1. Tương lai của tiền gửi tiết kiệm

Với sự phát triển của công nghệ, tiền gửi tiết kiệm sẽ ngày càng trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn cho khách hàng.

6.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về hành vi của khách hàng trong việc gửi tiền tiết kiệm.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam quý 1/2024 ghi nhận sự phân hóa dòng tiền mạnh mẽ. Bất chấp xu hướng điều chỉnh giảm mặt bằng lãi suất huy động tại các tổ chức tín dụng, tổng lượng tiền gửi dân cư toàn hệ thống vẫn xác lập mức kỷ lục mới với 6,68 triệu tỷ đồng (tăng 2,2% so với thời điểm đầu năm), đóng góp vào tổng huy động 13,3 triệu tỷ đồng của toàn ngành. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước (Big 4) tiếp tục đóng vai trò chủ đạo, nắm giữ hơn 4,51 triệu tỷ đồng (chiếm xấp xỉ 46% tổng nguồn vốn huy động toàn ngành). Trong đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) duy trì vị trí dẫn đầu với quy mô tiền gửi đạt trên 1,7 triệu tỷ đồng.

Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Mặc dù dòng vốn chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng, các chi nhánh cấp 1 tại đô thị vệ tinh như BIDV - Chi nhánh Thủ Đức đang đối mặt với bài toán cạnh tranh quyết liệt từ các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tư nhân và các nền tảng công nghệ tài chính (Fintech). Khi chênh lệch lãi suất thu hẹp, hành vi gửi tiền tiết kiệm (TGTK) của khách hàng cá nhân (KHCN) biến động đa chiều, chịu sự tác động đồng thời của chất lượng trải nghiệm số, uy tín định chế và các kênh tham khảo xã hội. Việc thiếu các mô hình định lượng chuẩn xác khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc phân bổ ngân sách marketing, tối ưu hóa giao diện ngân hàng số và xây dựng chính sách giữ chân khách hàng mục tiêu.

Mục tiêu dự án

1. Xác định hệ quy chiếu các nhân tố cốt lõi: Nhận diện toàn diện 6 nhóm yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức.
2. Đo lường mức độ tác động: Lượng hóa trọng số, chiều hướng và mức độ đóng góp tương đối của từng biến số thông qua mô hình hồi quy tuyến tính bội OLS.
3. Đề xuất chiến lược thực thi: Xây dựng gói giải pháp tích hợp từ kỹ thuật số hóa trải nghiệm đến quản trị rủi ro lãi suất nhằm gia tăng thị phần huy động vốn tại địa bàn TP. Thủ Đức.

Phương pháp tiếp cận (Solution Approach)

Dự án tích hợp 3 khung lý thuyết kinh điển về hành vi người dùng: Thuyết hành động hợp lý (TRA - Fishbein & Ajzen, 1975), Thuyết hành vi hoạch định (TPB - Ajzen, 1985) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM - Davis, 1989). Phương pháp tiếp cận này lấp đầy khoảng trống nghiên cứu khi đưa biến "Công nghệ hiện đại" vào mô hình kinh tế lượng thực nghiệm tại chi nhánh ngân hàng thương mại Việt Nam.

Kết quả kỳ vọng và Phạm vi nghiên cứu

• Chỉ số đo lường (Metrics): Hệ số xác định $R^2 \ge 0.50$, hệ số tin cậy Cronbach's Alpha cho toàn bộ các thang đo $\ge 0.70$, hệ số phóng đại phương sai (VIF) $< 2.0$, loại trừ hoàn toàn hiện tượng tự tương quan và đa cộng tuyến.
• Phạm vi khảo sát: Tập trung vào KHCN đang sở hữu tài khoản tiết kiệm tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức, thu thập dữ liệu sơ cấp từ tháng 04/2024 đến tháng 05/2024.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Nghiên cứu so sánh đối chiếu các mô hình phân tích hành vi tiền gửi đã công bố trong giai đoạn 2017–2022 để định vị khoảng trống kỹ thuật:

Nghiên cứu tiền nhiệm	Phạm vi khảo sát	Phương pháp xử lý	Ưu điểm	Nhược điểm / Khoảng trống
Lê Đức Thủy et al. (2017)	NHTM Hà Nội ($N=272$)	EFA, Hồi quy đa biến	Khai thác sâu khía cạnh an toàn tiền gửi và lợi ích tài chính	Bỏ qua yếu tố chuyển đổi số và công nghệ ngân hàng hiện đại
Trần Phạm Hữu Châu (2020)	BIDV TP. Hồ Chí Minh	Thống kê định lượng	Đánh giá tốt tác động của thương hiệu và lãi suất	Chưa lượng hóa tiêu chuẩn giao dịch tự động và mã hóa an ninh số
Hà Nam Khánh Giao et al. (2020)	Đa NHTM Việt Nam	SEM / PLS-PM	Bộ thang đo chuẩn hóa hành vi người tiêu dùng	Thiếu tính đặc thù cho mô hình chi nhánh cấp 1 tại đô thị phát triển

Phân loại yêu cầu nghiên cứu theo mô hình MoSCoW

• Must-have: Đo lường 6 biến độc lập: Lãi suất (LS), Công nghệ hiện đại (CN), Hình thức chiêu thị (CT), Ảnh hưởng từ người quen (AH), Uy tín ngân hàng (UT), Chất lượng dịch vụ (CL).
• Should-have: Đánh giá kiểm định phân phối chuẩn của phần dư hồi quy và kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến thông qua chỉ số VIF.
• Could-have: Phân tích phương sai ANOVA một chiều đối với các biến nhân khẩu học (thu nhập, độ tuổi, kỳ hạn gửi).
• Won't-have: Nghiên cứu hành vi tiền gửi của nhóm khách hàng doanh nghiệp hoặc định chế tài chính lớn.

Thiết kế hệ thống và Cấu trúc dữ liệu

Mô hình hồi quy tuyến tính bội đề xuất có dạng:

$$QĐ = \beta_0 + \beta_1 LS + \beta_2 CN + \beta_3 CT + \beta_4 AH + \beta_5 UT + \beta_6 CL + \epsilon$$

Trong đó:

• $QĐ$: Quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân (Biến phụ thuộc).
• $\beta_0$: Hệ số chặn (Intercept).
• $\beta_1, \dots, \beta_6$: Hệ số hồi quy riêng phần của các biến độc lập.
• $\epsilon$: Sai số ngẫu nhiên của mô hình.

Technology Stack và Công cụ xử lý dữ liệu

• Engine phân tích chính: IBM SPSS Statistics v26.0 (64-bit Edition).
• Ngôn ngữ bổ trợ & Scripting: Python 3.10.12 kết hợp thư viện statsmodels 0.14.0, scikit-learn 1.3.0, pandas 2.0.3.
• Hệ thống lưu trữ & Quản lý khảo sát: Google Forms API kết hợp Microsoft Excel 2021 (xử lý tiền dữ liệu thô).
• Tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu: Mã hóa ẩn danh mã định danh khách hàng (Anonymization standard ISO/IEC 27701), tuân thủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

---

Implementation và kết quả

Development Process và Thuật toán xử lý

Quy trình xử lý dữ liệu trải qua 4 giai đoạn logic chặt chẽ:

[Dữ liệu khảo sát thô] 
[Giai đoạn 1: Sàng lọc & Mã hóa Thang đo Likert 5 điểm]
[Giai đoạn 2: Kiểm định Cronbach's Alpha (Loại biến có Corrected Item-Total Corr < 0.3)]
[Giai đoạn 3: Phân tích EFA (Trích Principal Axis Factoring, xoay Varimax, KMO > 0.5)]
[Giai đoạn 4: Hồi quy đa biến OLS, Kiểm định ANOVA, VIF, Durbin-Watson]

Đoạn mã Python chuẩn hóa và kiểm định thống kê

import pandas as pd
import numpy as np
import statsmodels.api as sm
from statsmodels.stats.outliers_influence import variance_inflation_factor

def run_econometric_pipeline(dataset_path: str):
    # 1. Load và tiền xử lý dữ liệu
    df = pd.read_csv(dataset_path)
    independent_vars = ['LS', 'CN', 'CT', 'AH', 'UT', 'CL']
    dependent_var = 'QD'
    
    # 2. Thiết lập mô hình hồi quy OLS
    X = df[independent_vars]
    X = sm.add_constant(X)
    y = df[dependent_var]
    
    ols_model = sm.OLS(y, X).fit()
    
    # 3. Tính toán Variance Inflation Factor (VIF) kiểm tra đa cộng tuyến
    vif_data = pd.DataFrame()
    vif_data["Variable"] = X.columns
    vif_data["VIF"] = [variance_inflation_factor(X.values, i) for i in range(X.shape[1])]
    
    print(ols_model.summary())
    print("\n--- KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH VIF ---")
    print(vif_data)
    
    return ols_model, vif_data

if __name__ == "__main__":
    # Pipeline thực thi mẫu
    model, vif = run_econometric_pipeline("survey_bidv_thuduc_cleaned.csv")

Testing và Validation

1. Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha)

Mọi biến quan sát thuộc 6 nhóm biến độc lập và 1 biến phụ thuộc đều đáp ứng chuẩn kiểm định: Cronbach’s Alpha $\ge 0.70$ và Hệ số tương quan biến - tổng (Corrected Item-Total Correlation) $> 0.30$.

2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA - Exploratory Factor Analysis)

• Hệ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin): $0.785 > 0.50$, chứng minh tập dữ liệu hoàn toàn phù hợp để phân tích nhân tố.
• Kiểm định Bartlett: Giá trị Sig. = $0.000 < 0.05$, các biến quan sát có tương quan tuyến tính với nhau trong tổng thể.
• Tổng phương sai trích (Cumulative Variance Explained): $63.42% > 50%$, 6 nhân tố trích xuất giải thích được 63.42% sự biến thiên của dữ liệu.
• Eigenvalue: Nhân tố thứ 6 đạt giá trị $1.182 > 1.0$, xác lập cấu trúc 6 nhóm nhân tố độc lập.

3. Kết quả hồi quy tuyến tính bội

Bảng tổng hợp tham số hồi quy chuẩn hóa:

Biến độc lập	Mã ký hiệu	Hệ số hồi quy ($\beta$)	Sai số chuẩn (Std. Error)	Giá trị $t$-statistic	Mức ý nghĩa (Sig.)	Hệ số VIF	Đánh giá giả thuyết
(Hệ số chặn)	Constant	$0.214$	$0.085$	$2.518$	$0.012$	-	-
Lãi suất	$LS$	$0.312$	$0.042$	$7.428$	$0.000$	$1.245$	Chấp nhận $H_1$
Chất lượng dịch vụ	$CL$	$0.245$	$0.038$	$6.447$	$0.000$	$1.312$	Chấp nhận $H_6$
Uy tín ngân hàng	$UT$	$0.198$	$0.035$	$5.657$	$0.000$	$1.189$	Chấp nhận $H_5$
Công nghệ hiện đại	$CN$	$0.165$	$0.031$	$5.322$	$0.000$	$1.204$	Chấp nhận $H_2$
Hình thức chiêu thị	$CT$	$0.124$	$0.029$	$4.275$	$0.000$	$1.156$	Chấp nhận $H_3$
Ảnh hưởng người quen	$AH$	$0.095$	$0.027$	$3.518$	$0.000$	$1.102$	Chấp nhận $H_4$

Phương trình chuẩn hóa:
QĐ = 0.312*LS + 0.245*CL + 0.198*UT + 0.165*CN + 0.124*CT + 0.095*AH

4. Đánh giá độ phù hợp của mô hình

• Hệ số $R^2$ hiệu chỉnh (Adjusted R Square): $0.584$, mô hình giải thích được 58.4% sự thay đổi trong quyết định gửi tiền của KHCN.
• Kiểm định ANOVA: Giá trị $F = 46.85$, $p\text{-value} = 0.000 < 0.001$, mô hình hồi quy xây dựng có ý nghĩa thống kê ở mức tin cậy 99%.
• Hiện tượng đa cộng tuyến: Toàn bộ hệ số VIF dao động từ $1.102$ đến $1.312 < 2.0$, không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.
• Kiểm định tự tương quan: Thống kê Durbin-Watson đạt $1.892$ (tiệm cận giá trị chuẩn 2.0), không có tự tương quan bậc một giữa các phần dư.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới mô hình phân tích: Tích hợp thành công mô hình chấp nhận công nghệ TAM vào cấu trúc hành vi TPB/TRA, lượng hóa thành công tác động của hệ thống ATM thế hệ mới (CRM tự động nạp tiền) và ứng dụng BIDV SmartBanking đối với hành vi gửi tiền ($\beta = 0.165, p < 0.001$).
2. Định lượng hóa thứ bậc ưu tiên: Chứng minh sự chuyển dịch trong nhận thức người gửi tiền: Lãi suất vẫn giữ vị trí trọng yếu nhất ($\beta = 0.312$), tiếp theo là Chất lượng dịch vụ ($\beta = 0.245$) và Uy tín định chế ($\beta = 0.198$), trong khi Ảnh hưởng người quen có tác động thấp nhất ($\beta = 0.095$).
3. Cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách: Cung cấp bộ thang đo đã qua kiểm định thực nghiệm ($N > 200$) tại địa bàn kinh tế trọng điểm phía Đông TP.HCM, phục vụ trực tiếp cho công tác tối ưu hóa chi phí vốn (Cost of Funds - COF) tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống triển khai thực tế (Real-World Use Cases)

• Tình huống 1 (Tối ưu hóa sản phẩm số): Ứng dụng kết quả nhân tố Công nghệ ($CN$) để phát triển tính năng "Gửi tiết kiệm linh hoạt tích lũy tự động" trên BIDV SmartBanking, liên kết trực tiếp với tài khoản chi lương của người dùng tại các khu công nghệ cao TP. Thủ Đức.
• Tình huống 2 (Tái cấu trúc quầy giao dịch): Dựa trên tác động của Chất lượng dịch vụ ($CL$), triển khai phân luồng khách hàng ưu tiên bằng hệ thống đặt lịch hẹn giao dịch thông minh (Smart Appointment System), rút ngắn thời gian xử lý thủ tục mở sổ tiết kiệm xuống dưới 5 phút/giao dịch.

Phân tích Hiệu quả Kinh tế và Lợi tức Đầu tư (ROI)

• Dự phóng tăng trưởng huy động: Mục tiêu tăng trưởng dư nợ tiền gửi tiết kiệm KHCN tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức đạt mức $12 - 15%/\text{năm}$.
• Tối ưu chi phí vận hành: Việc chuyển đổi $35%$ giao dịch gửi tiền truyền thống tại quầy sang kênh số (SmartBanking và CRM) ước tính giúp chi nhánh giảm $22%$ chi phí in ấn phôi sổ vật lý và tiết kiệm $1.5$ giờ làm việc mỗi ngày cho mỗi giao dịch viên.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Phạm vi địa lý: Dữ liệu khảo sát tập trung tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức, chưa bao phủ toàn bộ các chi nhánh thuộc hệ thống BIDV tại khu vực Đông Nam Bộ.
• Phương pháp lấy mẫu: Áp dụng chọn mẫu thuận tiện phi xác suất do rào cản bảo mật thông tin tài chính cá nhân, có thể tạo ra độ lệch chọn mẫu nhất định giữa các nhóm độ tuổi.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng mô hình nghiên cứu cấu trúc tuyến tính SEM (Structural Equation Modeling) trên nền tảng AMOS/SmartPLS 4 để phân tích biến trung gian (Sự hài lòng) và biến điều tiết (Thu nhập cá nhân).
• Tích hợp thêm các chỉ báo kinh tế vĩ mô (Tỷ lệ lạm phát CPI, biến động chỉ số VN-Index, thị trường bất động sản) vào mô hình chuỗi thời gian phân tích hành vi dịch chuyển dòng vốn.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên cao học: Tiếp cận bộ khung phương pháp luận nghiên cứu định lượng chuẩn mực trong ngành Tài chính - Ngân hàng, biểu mẫu thang đo và quy trình xử lý SPSS/Python hoàn chỉnh.
• Lập trình viên FinTech & Kỹ sư hệ thống: Hiểu rõ các thuộc tính công nghệ ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý người dùng (Bảo mật OTP, giao diện UI/UX đơn giản, xử lý giao dịch tự động không gián đoạn) để tối ưu hóa kiến trúc ứng dụng Mobile Banking.
• Ban lãnh đạo & Chuyên viên NHTM: Sở hữu bảng trọng số thực nghiệm để xây dựng chiến lược định giá lãi suất, thiết kế chương trình khuyến mại trúng đích và chuẩn hóa văn hóa phục vụ khách hàng.
• Nhà nghiên cứu kinh tế: Bổ sung tư liệu thực chứng về hành vi gửi tiền tiết kiệm trong bối cảnh chu kỳ lãi suất thấp tại thị trường mới nổi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cần chuẩn bị hạ tầng phần mềm gì để tái lập quy trình xử lý dữ liệu của nghiên cứu?

Để thực thi pipeline phân tích, hệ thống cần cài đặt IBM SPSS Statistics (phiên bản 20.0 trở lên) hoặc môi trường Python 3.10+ tích hợp các gói thư viện: numpy, pandas, statsmodels, scikit-learn. Bộ dữ liệu thô cần được mã hóa dưới định dạng .sav hoặc .csv.

2. Mô hình có gặp hiện tượng tự tương quan và đa cộng tuyến không?

Kết quả kiểm định xác nhận mô hình hoàn toàn không gặp hiện tượng đa cộng tuyến khi tất cả các chỉ số VIF đều nằm trong khoảng $1.102 - 1.312$ (thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo $2.0$). Chỉ số Durbin-Watson đạt $1.892$ chứng minh không tồn tại hiện tượng tự tương quan chuỗi bậc một trong phần dư.

3. Tại sao biến "Công nghệ hiện đại" lại có hệ số tác động $\beta = 0.165$, cao hơn "Hình thức chiêu thị"?

Tại địa bàn TP. Thủ Đức (trung tâm đô thị sáng tạo và công nghệ cao), mật độ dân số trẻ và lao động tri thức cao chiếm tỷ trọng lớn. Khách hàng ưu tiên tính an toàn, bảo mật 2 lớp và khả năng gửi tiết kiệm online 24/7 tức thì hơn là các chương trình quà tặng, khuyến mại truyền thống.

4. Chi phí triển khai hệ thống ATM thế hệ mới (CRM) có mang lại ROI khả thi cho chi nhánh?

Hệ thống CRM cho phép nạp tiền trực tiếp vào tài khoản và mở sổ tiết kiệm tự động không qua quầy. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn máy ATM thông thường khoảng $30%$, nhưng khả năng vận hành 24/7 giúp tăng số dư tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và giảm tải áp lực nhân sự tại quầy giao dịch, hoàn vốn (Payback period) dự kiến trong $18 - 24$ tháng.

5. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (Generalizability) cho các ngân hàng khác không?

Mô hình hoàn toàn có thể áp dụng cho các ngân hàng thuộc nhóm Big 4 (Vietcombank, Agribank, VietinBank) do có sự tương đồng lớn về định vị thương hiệu và cơ chế lãi suất. Đối với các NHTMCP tư nhân, cần hiệu chỉnh trọng số biến Lãi suất và Hình thức chiêu thị để phản ánh đúng thực tế cạnh tranh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành xuất sắc việc lượng hóa các yếu tố tác động đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của KHCN tại BIDV Chi nhánh Thủ Đức. Thông qua quy trình phân tích kinh tế lượng chuẩn xác với mô hình OLS 6 biến, nghiên cứu đã chứng minh vai trò chi phối của Lãi suất ($\beta = 0.312$), Chất lượng dịch vụ ($\beta = 0.245$) và Uy tín ngân hàng ($\beta = 0.198$), đồng thời khẳng định tầm quan trọng ngày càng tăng của Công nghệ hiện đại ($\beta = 0.165$). Đây là cơ sở khoa học vững chắc giúp ban điều hành BIDV Chi nhánh Thủ Đức nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa dòng vốn huy động và đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số ngân hàng bán lẻ bền vững trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Trong chương này, tác giả đã khái quát lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền tiết kiệm của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển – Chi nhánh Thủ Đức”. Chương này cũng đề cập rõ đối tượng nghiên cứu và từ đó thực hiện mục tiêu xác định mức độ và chiều hướng ảnh hưởng nhằm đề ra những hàm ý chính sách thích hợp. Những định hướng nêu trên là cơ sở để tác giả trình bày luận văn này ở những chương tiếp theo. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan về tiền gửi tiết kiệm cá nhân Theo Phan Thị Thu Hà (2013) tiền gửi tiết kiệm đã định nghĩa các nội dung về tiền tiết kiệm, giao dịch tiền tiết kiệm và người gửi tiền tiết kiệm như sau.

Tiền gửi tiết kiệm là khoản tiền được người gửi tiền gửi tại tổ chức tín dụng theo nguyên tắc được hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi theo thỏa thuận với tổ chức tín dụng. Giao dịch tiền gửi tiết kiệm bao gồm giao dịch nhận, gửi tiền tiết kiệm; chi trả, rút tiền gửi tiết kiệm; sử dụng tiền gửi tiết kiệm làm tài sản bảo đảm và chuyển giao quyền sở hữu tiền gửi tiết kiệm. Người gửi tiền tiết kiệm là người thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền gửi tiết kiệm. Người gửi tiền có thể là chủ sở hữu tiền gửi tiết kiệm, hoặc là đồng chủ sở hữu tiền tiết kiệm nếu tiền gửi tiết kiệm chung là tiền gửi tiết kiệm của từ hai người gửi tiền trở lên, là người giám hộ nếu chủ sỡ hữu là người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của pháp luật.

Tiền gửi tiết kiệm có 2 loại hình đó là tiền gửi tiết kiệm cho khách hàng doanh nghiệp và tiền gửi tiết kiệm dành cho khách hàng cá nhân. KHCN gửi tiền tiết kiệm là các cá nhân, hộ gia đình thực hiện giao dịch tiền gửi tiết kiệm cá nhân tại ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng. Tiền gửi tiết kiệm của KHCN là số tiền của KHCN được gửi vào tài khoản tiền gửi tiết kiệm và được xác định trên sổ hoặc thẻ tiết kiệm do ngân hàng mà KHCN chọn gửi tiền tiết kiệm cung cấp, được nhận lãi suất theo quy định của tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm và Ngân hàng Nhà Nước.2 Phân loại tiền gửi tiền gửi tiết kiệm dành cho KHCN Tiền gửi tiết kiệm dành cho KHCN có thể được chia thành 2 loại dựa trên cơ sở kỳ hạn gửi tiền bao gồm: Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn là loại tiền gửi tiết kiệm mà KHCN có thể thực hiện gửi vào và rút ra bất cứ lúc nào mà không cần thông báo trước cho ngân hàng hoặc tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm. Khách hàng chọn gửi loại tiền gửi tiết kiệm này thường có khoản tiền nhàn rỗi nhưng không có kế hoạch sử dụng trong tương lai nên quyết định gửi Ngân hàng để quản lý tài sản và bảo quản an toàn.

Lãi suất của tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn biến động thường xuyên, không ổn định và thấp hơn tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn. Do đó, nhóm khách hàng lựa chọn loại tiền gửi tiết kiệm này ưu tiên sự an toàn và tiện lợi của nó hơn là khả năng sinh lời. Tiền gửi tiết kiệm có kỳhạn Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn là loại tiền gửi tiết kiệm mà KHCN chỉ có thể rút tiền sau một kỳ hạn gửi tiền nhất định theo thoả thuận với tổ chức hoặc ngân hàng nhận tiền gửi tiết kiệm. Khách hàng chọn loại tiền gửi tiết kiệm này gửi tiền một lần và rút vốn gửi ban đầu, tiền lãi sẽ được tổ chức hoặc ngân hàng nhận tiền gửi tiết kiệm trả vào thời điểm đáo hạn.

Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn có lãi suất cao, được đảm bảo ổn định xuyên suốt kỳ hạn. Tuy nhiên, việc thoả thuận mức lãi suất sẽ khác nhau tuỳ thuộc vào mục đích và nhu cầu sử dụng của khách hàng. Khi khách hàng rút tiền trước hạn, tổ chức hoặc ngân hàng sẽ trả lãi cho số tiền này với mức lãi suất không kỳ hạn. Khách hàng lựa chọn tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn nhằm đầu tư sinh lời từ mức lãi suất hấp dẫn và các lợi ích kèm theo do tổ chức hoặc ngân hàng cung cấp.3 Vai trò của tiền gửi tiết kiệm dành cho KHCN Trong nền kinh tế thị trường, để một ngân hàng có thể phát triển bền vững và ổn định thì chính ngân hàng cần có số lượng vốn huy động dồi dào.

Hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của khách hàng cá nhân có vai trò to lớn đối với bản thân ngân hàng, đối với khách hàng và đối với nền kinh tế (Nguyễn Minh Kiều, 2009) Đối với ngân hàng thương mại Nguồn vốn luôn có vai trò quan trọng, là nền tảng cho sự phát triển và bền vững của các NHTM. Tiền gửi tiết kiệm luôn chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu nguồn vốn của các NHTM vì mang tính ổn định cao. Phần tiền gửi được huy động này sẽ được các NHTM sử dụng cho các hoạt động dự trữ bắt buộc, cho vay. Qua đó, có thể nói tiền gửi tiết kiệm là cơ sở cho NHTM kinh doanh và tạo ra lợi nhuận, từ đó giúp ngân hàng phát triển, mở rộng các sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo khả năng thanh khoản.

Thông qua hoạt động thu hút tiền gửi tiết kiệm, các ngân hàng cũng có thể sử dụng làm thước đo đánh giá mức độ tín nhiệm, sức mạnh ảnh hưởng của mình đối với khách hàng.Vậy, đây chính là động lực cho các NHTM không ngừng nỗ lực hoàn thiện bản thân, xây dựng thương hiệu uy tín, nâng cao trải nghiệm, tăng cường năng lực cạnh tranh nhằm thu hút ngày một nhiều khách hàng hơn. Đối với nền kinh tế Đối với nền kinh tế hội nhập, các NHTM đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển. Đây là nơi huy động nguồn tiền nhàn rỗi từ nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp và điều tiết nó sang các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng vốn hoặc đang thiếu hụt nguồn vốn để phân phối cho các hoạt động kinh doanh, sản xuất, đảm bảo cho các hoạt động này được xuyên suốt và liên tục. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của hoạt động huy động tiền gửi là nguồn lực quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển và mở rộng của các hoạt động kinh tế, sản xuất của đất nước, giúp nền kinh tế bền vững và đảm bảo sự tăng trưởng ổn định.

10 Đối với khách hàng Tiền gửi tiết kiệm mang đến cho KHCN một kênh đầu tư, sinh lời, tiết kiệm hiệu quả và an toàn, giúp họ thu được lợi nhuận từ các khoản tiền nhàn rỗi của mình thông qua các hình thức trả lãi theo kỳ hạn, tạo cơ hội cho khách hàng có thể gia tăng khả năng tiêu dùng trong tương lai. Bên cạnh đó, tiền gửi tiết kiệm còn là một nơi an toàn để khách hàng cất trữ và quản lý cũng như tích luỹ tài sản của mình. Sử dụng các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm của NHTM còn giúp khách hàng có cơ hội được tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ khác được cung cấp bởi NHTM.2 LÝ THUYẾT HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG 2.1 Khái niệm về hành vi người tiêu dùng Theo Kotler (2013): “Hành vi người tiêu dùng là những hành động của con người trong việc mua sắm và sử dụng sản phẩm, dịch vụ bao gồm các quá trình tâm lý và xã hội trước, trong và sau khi mua. Michael Solomon và cộng sự (2006) thì cho rằng: “Hành vi của người tiêu dùng không chỉ đơn thuần là mua sắm mà còn bao hàm nghiên cứu về việc sở hữu (hoặc không sở hữu) các sản phẩm, dịch vụ ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta như thế nào, và cách mà của cải vật chất ảnh hưởng đến cách ta cảm nhận về bản thân và về người khác”.

Paul Peter và Jerry C. Olson (2010) khẳng định: “Hành vi của người tiêu dùng liên quan đến những suy nghĩ và cảm xúc mà mọi người trải qua và những hành động mà họ thực hiện trong quá trình tiêu dùng. Nó cũng bao gồm tất cả những thứ trong môi trường ảnh hưởng đến những suy nghĩ, cảm xúc và hành động này. Chúng bao gồm nhận xét từ những người tiêu dùng khác, quảng cáo, thông tin giá cả, bao bì, hình thức sản phẩm.

Điều quan trọng là phải nhận ra từ định nghĩa này rằng hành vi của người tiêu dùng là hành động, liên quan đến các tương tác và liên quan đến trao đổi.” 11 Có thể nói, hành vi người tiêu dùng là những suy nghĩ, cảm nhận, thái độ và những hành động của con người trong quá trình lựa chọn, sử dụng hoặc bỏ qua một loại sản phẩm dịch vụ nào đó. Bên cạnh những yếu tố tâm lý bên trong, hành vi tiêu dùng cũng có thể chịu tác động đến từ những yếu tố bên ngoài. Các suy nghĩ, cảm nhận của những người xung quanh, hoạt động chiêu thị, thông tin về sản phẩm, dịch vụ cũng như cảm quan bên ngoài có thể ảnh hưởng, làm thay đổi hoặc xác định rõ ràng suy nghĩ, cảm nhận và hành vi của người tiêu dùng. Như vậy trong quá khứ đã có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra khái niệm về hành vi người tiêu dùng.

Dựa trên những khái niệm này, có thể hiểu rằng hành vi người tiêu dùng là hành động, thái độ, cảm xúc của người tiêu dùng trước, trong và cả sau quá trình mua sắm. Đây không đơn thuần chỉ là mua sắm và tiêu dùng, mà còn bao gồm cả những tác động từ môi trường xung quanh đến quá trình mua sắm và tiêu dùng sản phẩm đó.2 Tiến trình đưa ra quyết định của khách hàng Theo Kotler (2013), quá trình đưa ra quyết định của người tiêu dùng bao gồm 5 bước như trong sơ đồ: (1) Nhận dạng nhu cầu; (2) Tìm kiếm thông tin; (3) Đánh giá các phương án thay thế; (4) Quyết định mua và (5) Hành vi sau khi mua Hình 2.1 Quá trình đưa ra quyết định của người mua hàng Đánh Tìm Nhận giá các Quyết Hành vi kiếm dạng phương định sau khi thông nhu cầu án thay mua mua tin thế Nguồn: Philip Kotler (2013) 12 Giai đoạn 1: Nhận dạng nhu cầu Nhu cầu luôn xuất hiện trong cuộc sống thường ngày, nhận dạng được nhu cầu giúp người tiêu dùng xác định được sản phẩm, dịch vụ mình muốn mua.