Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố quyết định sở hữu máy tính của hộ gia đình ở Việt Nam

Nghiên cứu các yếu tố quyết định sở hữu máy tính tại hộ gia đình ở Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng công nghệ hiện nay.

• Tác giả: Vo Thi Thanh Nga
• Người hướng dẫn: Dr. Vo Van Huy
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Determinants of Computer Ownership: Case of Households in Vietnam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• CERTIFICATION
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER 1: OBJECTIVE OF STUDY AND METHODOLOGY
• 1.1. Objective of Study
• 1.2. Methodology and Scope of Research
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND RESEARCH METHODOLOGY
• 2.1. Basic Terms and Concepts
• 2.2. Economic Theories of Consumer Behavior
• 2.3. Empirical Studies on Computer Ownership
• 2.4. Econometric Model Specification
• 3. CHAPTER 3: AN OVERVIEW OF THE COMPUTER MARKET AND COMPUTER OWNERSHIP IN VIETNAM
• 3.1. An overview of computer ownership, computer market and empirical projects to enhance the computer ownership in Vietnam
• 3.1.1. An overview of computer ownership of households in Vietnam
• 3.1.2. Computer market in Vietnam and prospect after Vietnam joined WTO
• 3.1.3. Some projects that have been carried out to enhance the computer ownership of households
• 3.2. Descriptive analysis on factors affecting computer ownership of households in Vietnam in VLSS 2004
• 3.2.1. The logit model in this study's estimation
• 3.2.2. Logistic regression results
• 3.2.3. Goodness-of-fit
• 3.2.4. Coefficients and expected signs
• 3.2.5. Probability estimated at different initial probability
• 4. CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATION
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES AND CHARTS
• LIST OF BOXES

Tóm tắt

I. Tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến sở hữu máy tính tại Việt Nam

Sở hữu máy tính trong hộ gia đình tại Việt Nam đang trở thành một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế và xã hội. Tỷ lệ sở hữu máy tính thấp không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn cản trở sự phát triển kinh tế. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc sở hữu máy tính của hộ gia đình, từ đó đưa ra những giải pháp khả thi.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của máy tính trong hộ gia đình

Máy tính được định nghĩa là thiết bị điện tử giúp xử lý thông tin. Trong hộ gia đình, máy tính không chỉ phục vụ cho việc học tập mà còn hỗ trợ trong công việc và giải trí. Sự hiện diện của máy tính có thể nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra cơ hội mới cho các thành viên trong gia đình.

1.2. Tình hình sở hữu máy tính tại Việt Nam hiện nay

Theo số liệu từ VLSS 2004, chỉ có 5% hộ gia đình tại Việt Nam sở hữu máy tính. Tình trạng này cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các khu vực và nhóm thu nhập, tạo ra một 'digital divide' rõ rệt trong xã hội.

II. Các thách thức trong việc sở hữu máy tính của hộ gia đình tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều lợi ích từ việc sở hữu máy tính, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cản trở hộ gia đình tiếp cận công nghệ này. Những thách thức này bao gồm thu nhập thấp, thiếu kiến thức công nghệ và chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh.

2.1. Ảnh hưởng của thu nhập đến khả năng sở hữu máy tính

Thu nhập là yếu tố quyết định chính trong việc sở hữu máy tính. Hộ gia đình có thu nhập cao thường có khả năng chi trả cho máy tính và các dịch vụ internet, trong khi hộ nghèo gặp khó khăn trong việc này.

2.2. Thiếu kiến thức công nghệ và thói quen sử dụng

Nhiều hộ gia đình không có kiến thức về công nghệ thông tin, dẫn đến việc không biết cách sử dụng máy tính. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận và sử dụng máy tính trong cuộc sống hàng ngày.

III. Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu về sở hữu máy tính

Nghiên cứu này sử dụng mô hình Logit và thống kê mô tả để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sở hữu máy tính. Dữ liệu được thu thập từ Khảo sát tiêu chuẩn sống hộ gia đình Việt Nam năm 2004, cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sở hữu máy tính.

3.1. Mô hình Logit trong phân tích sở hữu máy tính

Mô hình Logit cho phép xác định xác suất sở hữu máy tính dựa trên các yếu tố như thu nhập, trình độ học vấn và khu vực địa lý. Phân tích này giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố quyết định sở hữu máy tính.

3.2. Phân tích thống kê mô tả về dữ liệu

Thống kê mô tả cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sở hữu máy tính, cho thấy sự khác biệt giữa các nhóm hộ gia đình và khu vực. Điều này giúp xác định các nhóm cần được hỗ trợ nhiều hơn.

IV. Giải pháp nâng cao tỷ lệ sở hữu máy tính trong hộ gia đình

Để tăng cường tỷ lệ sở hữu máy tính, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến giáo dục. Các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng công nghệ là rất cần thiết.

4.1. Chính sách hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình

Chính phủ cần triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình có thu nhập thấp để họ có thể mua máy tính. Điều này có thể bao gồm các khoản vay ưu đãi hoặc trợ cấp trực tiếp.

4.2. Đào tạo kỹ năng công nghệ cho người dân

Các chương trình đào tạo kỹ năng sử dụng máy tính và internet cần được triển khai rộng rãi, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Điều này sẽ giúp người dân tự tin hơn trong việc sử dụng công nghệ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về sở hữu máy tính tại Việt Nam

Sở hữu máy tính trong hộ gia đình là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế. Cần có những nỗ lực liên tục để giảm thiểu khoảng cách số và đảm bảo mọi hộ gia đình đều có cơ hội tiếp cận công nghệ.

5.1. Tầm quan trọng của sở hữu máy tính trong phát triển kinh tế

Sở hữu máy tính không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Việc tăng cường sử dụng công nghệ thông tin sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao năng suất lao động.

5.2. Triển vọng tương lai cho sở hữu máy tính tại Việt Nam

Với sự phát triển của công nghệ và chính sách hỗ trợ từ chính phủ, tỷ lệ sở hữu máy tính trong hộ gia đình tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng trong những năm tới. Điều này sẽ góp phần vào việc thu hẹp khoảng cách số và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vào năm 2004, tỷ lệ hộ gia đình sở hữu máy tính tại Việt Nam chỉ đạt mức khiêm tốn là 5,05%, tạo nên một khoảng cách công nghệ rất lớn khi đặt cạnh mức 78% của Hàn Quốc trong cùng thời kỳ. Báo cáo Chỉ số Xã hội Thông tin năm 2005 cũng xếp hạng Việt Nam ở vị trí 53 trên tổng số 53 quốc gia được đánh giá về mức độ sẵn sàng công nghệ thông tin. Trong bối cảnh GDP bình quân đầu người năm 2005 chỉ đạt khoảng 640 USD (và khoảng 715 USD vào năm 2006), việc đầu tư một bộ máy tính hoàn chỉnh có giá tối thiểu 500 USD (tương đương hơn 8 triệu đồng) là một gánh nặng tài chính vượt quá khả năng chi trả của đại đa số người dân. Thực trạng này làm gia tăng hiện tượng phân tầng số sâu sắc giữa các tầng lớp dân cư và giữa các vùng kinh tế sinh thái trên toàn quốc.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xác định và định lượng hóa các nhân tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến quyết định sở hữu máy tính của hộ gia đình Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ. Phạm vi nghiên cứu bao phủ toàn bộ 8 vùng kinh tế sinh thái của Việt Nam, khai thác nguồn dữ liệu chuẩn quốc gia từ cuộc Điều tra Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2004 do Tổng cục Thống kê thực hiện. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng chính sách phổ cập công nghệ thông tin cho hơn 75% dân số đang sinh sống tại khu vực nông thôn, đồng thời tạo động lực chuyển đổi số cho hơn 50% số hộ gia đình đang trực tiếp vận hành các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa Lý thuyết Lựa chọn Người tiêu dùng Tân cổ điển và Lý thuyết Kinh tế học Hộ gia đình Mới do Gary Becker phát triển. Theo trường phái tân cổ điển với hai mô hình nền tảng là Mô hình Lợi ích Biên và Mô hình Đường bàng quan, nhu cầu tiêu dùng một loại hàng hóa chịu sự ràng buộc trực tiếp bởi mức thu nhập ngân sách và giá cả tương đối của hàng hóa đó. Tuy nhiên, do máy tính là một loại hàng hóa lâu bền có niên hạn sử dụng từ 3 năm trở lên và mang giá trị kinh tế cao, quyết định mua sắm tạo ra bài toán lựa chọn rời rạc giữa việc sở hữu hoặc không sở hữu thay vì tiêu dùng liên tục.

Khung lý thuyết của Gary Becker bổ sung góc nhìn thực tiễn khi xem hộ gia đình là một đơn vị kinh tế ra quyết định tối ưu hóa hàm thỏa dụng chung dưới sự đại diện của chủ hộ. Bốn khái niệm trọng tâm được vận dụng xuyên suốt đề tài bao gồm: hàng hóa lâu bền mang tính tích lũy tài sản, khoảng cách số thể hiện sự bất bình đẳng trong tiếp cận phương tiện truyền thông, chi tiêu bình quân đầu người đại diện cho năng lực kinh tế dài hạn, và mô hình chấp nhận công nghệ phản ánh nhận thức về tính hữu dụng của thiết bị số. Mô hình nghiên cứu tổng quát đặt xác suất sở hữu máy tính làm biến phụ thuộc, chịu tác động đồng thời của các nhóm biến độc lập gồm đặc điểm kinh tế hộ gia đình, đặc trưng nhân khẩu học của chủ hộ và yếu tố vị trí địa lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ cuộc Điều tra Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2004 do Tổng cục Thống kê thực hiện với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Hợp tác Phát triển Quốc tế Thụy Điển. Phương pháp chọn mẫu phân tầng nhiều giai đoạn đảm bảo tính đại diện cao cho toàn quốc. Từ tổng thể mẫu khảo sát ban đầu gồm 45.900 hộ tại 3.063 xã phường, tác giả trích xuất mẫu nghiên cứu thực nghiệm gồm 9.177 hộ gia đình có đầy đủ thông tin đồng thời về cả thu nhập và chi tiêu chi tiết.

Phương pháp phân tích kinh tế lượng trọng tâm là Mô hình hồi quy Logistic nhị phân ước lượng bằng phương pháp Hợp lý Cực đại. Việc lựa chọn mô hình Logit thay cho phương pháp Bình phương Tối thiểu Thông thường là yêu cầu bắt buộc nhằm khắc phục triệt để khuyết tật phương sai sai số thay đổi và tránh hiện tượng xác suất dự báo vượt ra ngoài khoảng từ 0 đến 1 khi biến phụ thuộc ở dạng biến định tính nhị phân. Nghiên cứu thực hiện phân tích dữ liệu cắt ngang năm 2004 kết hợp đối chiếu chuỗi số liệu phát triển thị trường phần cứng giai đoạn 2000-2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình Logit và thống kê mô tả đã chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc:

Thứ nhất, mức chi tiêu bình quân đầu người có tác động thuận chiều mạnh mẽ nhất đến quyết định sở hữu máy tính. Mức chi tiêu bình quân hàng tháng của nhóm hộ có máy tính đạt 945.380 đồng/người, cao gấp 2,5 lần so với mức 380.000 đồng/người của nhóm không sở hữu. Khi phân tổ theo 5 nhóm ngũ phân vị thu nhập, tỷ lệ sở hữu máy tính ở nhóm giàu nhất (ngũ phân vị 5) đạt 20,6%, trong khi nhóm nghèo nhất (ngũ phân vị 1) chỉ đạt 0,16%, phản ánh mức chênh lệch lên tới hơn 128 lần giữa hai nhóm cực trị.

Thứ hai, trình độ học vấn của chủ hộ tạo ra sự bứt phá vượt trội về xác suất trang bị máy vi tính. Tỷ lệ sở hữu máy tính ở các hộ có chủ hộ tốt nghiệp đại học đạt mức 36% và cao đẳng đạt 22%. Ngược lại, con số này ở nhóm chủ hộ không có bằng cấp chuyên môn chỉ dừng lại ở mức 1% và nhóm tốt nghiệp trung học cơ sở là 4%.

Thứ ba, khoảng cách số giữa các vùng địa lý và khu vực cư trú diễn ra vô cùng sâu sắc. Tại khu vực thành thị, tỷ lệ hộ gia đình sở hữu máy tính đạt 15,43%, cao gấp 9,3 lần so với khu vực nông thôn vốn chỉ đạt 1,66%. Xét theo 8 vùng kinh tế, vùng Đông Nam Bộ dẫn đầu cả nước với tỷ lệ sở hữu 14,5%, trong khi vùng Tây Bắc ghi nhận mức thấp kỷ lục là 0,7% (tương đương chỉ 7 hộ có máy tính trên 1.000 hộ điều tra).

Thứ tư, nghề nghiệp và giới tính của chủ hộ ghi nhận những tác động khác biệt. Nhóm chủ hộ làm công việc lãnh đạo, chuyên môn kỹ thuật hoặc văn phòng có tỷ lệ sở hữu đạt 24,02%, vượt trội so với mức 3,4% của các nhóm nghề nghiệp còn lại. Đáng chú ý, các hộ gia đình do nữ giới làm chủ hộ ghi nhận tỷ lệ sở hữu đạt 7,4%, cao hơn đáng kể so với mức 4,26% ở các hộ do nam giới làm chủ.

Thảo luận kết quả

Mức chi tiêu bình quân đóng vai trò then chốt vì máy tính là tài sản có giá trị cao so với thu nhập khả dụng của hộ gia đình năm 2004. Trình độ học vấn cao và tính chất công việc trí thức giúp các chủ hộ nhận thức rõ nét giá trị của công nghệ thông tin trong việc tìm kiếm dữ liệu, từ đó ưu tiên ngân sách trang bị thiết bị phục vụ công việc và giáo dục con cái. Tỷ lệ sở hữu cao hơn ở các hộ do phụ nữ làm chủ hộ phản ánh xu hướng các hộ này thường tập trung tại đô thị hoặc thể hiện sự ưu tiên cao độ của người mẹ đối với việc học tập của con em trong độ tuổi đến trường.

So sánh với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế của Robertson tại Vương quốc Anh và Stahura tại Hoa Kỳ, kết quả nghiên cứu tại Việt Nam hoàn toàn nhất quán về vai trò chi phối của thu nhập, học vấn và sự hiện diện của trẻ em trong độ tuổi đi học. Toàn bộ các phát hiện định lượng này có thể được biểu diễn trực quan một cách hiệu quả thông qua biểu đồ cột chồng phân tầng thể hiện tỷ lệ sở hữu máy tính qua 5 nhóm thu nhập kết hợp cùng biểu đồ bản đồ nhiệt phân bổ không gian trên 8 vùng sinh thái, làm nổi bật hai vùng trũng công nghệ là Tây Bắc và Tây Nguyên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả phân tích kinh tế lượng và bối cảnh thị trường công nghệ thông tin Việt Nam, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

1. Thiết lập gói tín dụng vi mô ưu đãi hỗ trợ học tập: Ngân hàng Chính sách Xã hội chủ trì phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai gói vay ưu đãi từ 6 đến 25 triệu đồng cho mỗi hộ gia đình có con em theo học từ bậc phổ thông đến đại học. Thời hạn vay kéo dài từ 12 đến 24 tháng với mức lãi suất hỗ trợ dưới 5%/năm, đặt mục tiêu hỗ trợ 500.000 hộ gia đình tiếp cận thiết bị số trong giai đoạn 2008-2012.

2. Mở rộng chương trình máy tính thương hiệu Việt giá rẻ: Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp cùng các doanh nghiệp sản xuất phần cứng trong nước như FPT Elead, CMS và các đối tác công nghệ quốc tế chuẩn hóa dòng máy tính để bàn có mức giá dưới 4 triệu đồng (khoảng 250 USD). Mức giá này giảm 20% so với giá thị trường, hướng trọng tâm cung ứng 1 triệu bộ máy tính cho các hộ gia đình có mức thu nhập trung bình từ 2.000 đến 6.000 USD/năm tại khu vực nông thôn trước năm 2010.

3. Nâng cấp hạ tầng mạng Internet băng rộng công cộng: Tập đoàn Bưu chính Viễn thông và các doanh nghiệp hạ tầng viễn thông triển khai lắp đặt hệ thống máy tính kết nối Internet tốc độ cao tại 10.000 điểm bưu điện văn hóa xã và thư viện cộng đồng trên khắp 64 tỉnh thành. Dự án hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ người dân sử dụng Internet toàn quốc từ 17,5% năm 2006 lên mức 35% vào năm 2010.

4. Thực thi chính sách thuế suất ưu đãi và hỗ trợ phần mềm bản quyền: Bộ Tài chính duy trì khung thuế suất nhập khẩu 0-5% đối với linh kiện máy vi tính sau khi gia nhập WTO, đồng thời liên kết với các tổ chức phần mềm quốc tế cung cấp các gói hệ điều hành và ứng dụng văn phòng mã nguồn mở miễn phí, giúp giảm thiểu khoảng 100 USD chi phí bản quyền trên mỗi đầu máy cho người thu nhập thấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị tham chiếu thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở định lượng để xây dựng Đề án phát triển công nghệ thông tin quốc gia, hoạch định chính sách phổ cập tri thức số và thiết kế các chương trình mục tiêu giảm nghèo thông tin cho 75% cư dân tại địa bàn nông thôn.

2. Doanh nghiệp sản xuất và phân phối thiết bị tin học: Giúp các nhà sản xuất phần cứng nắm bắt hành vi tiêu dùng, nhận diện phân khúc khách hàng mục tiêu theo 5 nhóm thu nhập và 8 vùng địa lý, từ đó tối ưu hóa chiến lược giá và phát triển các dòng sản phẩm máy tính phổ thông dưới 500 USD.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kinh tế: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về việc ứng dụng mô hình kinh tế lượng Logit nhị phân và kỹ thuật xử lý dữ liệu vi mô cỡ lớn từ bộ điều tra mức sống dân cư quốc gia.

4. Các tổ chức phi chính phủ và hiệp hội phát triển cộng đồng: Cung cấp bức tranh thực trạng về khoảng cách số để xây dựng các dự án tài trợ thiết bị giáo dục, trang bị phòng máy tính trường học và nâng cao năng lực công nghệ cho thanh thiếu niên tại các vùng khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại sử dụng chi tiêu hộ gia đình thay vì thu nhập để ước lượng xác suất sở hữu máy tính? Trong các cuộc điều tra mức sống tại các nước đang phát triển, số liệu thu nhập thường bị khai báo thấp hơn thực tế hoặc có độ dao động mùa vụ rất lớn. Chi tiêu bình quân phản ánh chính xác hơn mức thu nhập dài hạn và mức độ tích lũy tài sản của hộ gia đình. Minh chứng là mức chi tiêu bình quân của hộ có máy tính đạt 945.380 đồng/tháng, cao gấp 2,5 lần nhóm không sở hữu (380.000 đồng/tháng).

2. Yếu tố nào có ảnh hưởng quyết định lớn nhất đến khả năng mua máy vi tính của hộ gia đình? Trình độ học vấn của chủ hộ và mức chi tiêu bình quân đầu người là hai nhân tố có tác động chi phối mạnh nhất. Thống kê chỉ ra rằng hộ có chủ hộ tốt nghiệp đại học đạt tỷ lệ sở hữu máy tính lên tới 36%, cao gấp 36 lần so với nhóm chủ hộ không có văn bằng chứng chỉ (1%), nhờ nhu cầu xử lý thông tin và kỹ năng số vượt trội trong nghề nghiệp.

3. Hiện tượng khoảng cách số biểu hiện rõ nét nhất qua những khía cạnh nào trong luận văn? Khoảng cách số thể hiện sâu sắc nhất qua sự phân hóa giữa thành thị và nông thôn cũng như sự chênh lệch giữa các vùng kinh tế. Tỷ lệ sở hữu máy tính ở thành thị đạt 15,43%, trong khi nông thôn chỉ đạt 1,66%. Xét theo vùng, vùng Đông Nam Bộ đạt tỷ lệ 14,5%, cao gấp hơn 20 lần so với vùng Tây Bắc vốn chỉ đạt mức 0,7% (tương ứng 7 hộ trên 1.000 hộ).

4. Vì sao mô hình Logit nhị phân lại vượt trội hơn phương pháp hồi quy OLS trong đề tài này? Biến phụ thuộc sở hữu máy tính là biến nhị phân chỉ nhận giá trị 0 hoặc 1, tạo nên bài toán biến phụ thuộc bị giới hạn. Phương pháp OLS truyền thống sẽ vi phạm giả định phương sai không đổi và có thể đưa ra các giá trị xác suất phi lý nằm ngoài khoảng [0, 1]. Mô hình Logit ước lượng bằng phương pháp hợp lý cực đại giải quyết trọn vẹn các khuyết tật này.

5. Các chương trình như Dự án Máy tính Thánh Gióng có vai trò gì trong việc gia tăng tỷ lệ sở hữu máy tính? Dự án Thánh Gióng đã khơi mào làn sóng cạnh tranh phân khúc máy tính giá rẻ, đưa mức giá thiết bị xuống khoảng 265 đến 419 USD (khoảng 4 triệu đồng/bộ), thấp hơn 10-20% so với giá thị trường. Chương trình này giúp hàng triệu hộ gia đình có mức thu nhập trung bình từ 2.000 đến 6.000 USD/năm có đủ khả năng tài chính để sở hữu máy vi tính.

Kết luận

• Tỷ lệ sở hữu máy tính của hộ gia đình Việt Nam năm 2004 ở mức rất thấp (5,05%), phản ánh rào cản tài chính lớn khi giá một bộ máy tính (500 USD) chiếm phần lớn GDP bình quân đầu người (640 USD).
• Mức chi tiêu bình quân đầu người và trình độ học vấn đại học của chủ hộ là hai động lực kinh tế - xã hội quan trọng nhất thúc đẩy xác suất sở hữu máy tính.
• Khoảng cách số diễn ra nghiêm trọng giữa khu vực thành thị (15,43%) và nông thôn (1,66%), cũng như giữa vùng Đông Nam Bộ (14,5%) và vùng Tây Bắc (0,7%).
• Nhóm chủ hộ làm công tác quản lý, chuyên môn kỹ thuật hoặc văn phòng có tỷ lệ sở hữu thiết bị đạt 24,02%, khẳng định mối liên hệ chặt chẽ giữa tính chất nghề nghiệp và nhu cầu công nghệ.
• Các giải pháp đồng bộ gồm chương trình máy tính giá rẻ dưới 4 triệu đồng, gói tín dụng học tập 6-25 triệu đồng và mở rộng hạ tầng Internet băng rộng là đòn bẩy then chốt để thu hẹp bất bình đẳng số.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là đã tiên phong lượng hóa toàn diện các nhân tố vi mô tác động đến hành vi tiêu dùng máy tính hộ gia đình tại Việt Nam thông qua mô hình kinh tế lượng chuẩn mực. Trong giai đoạn phát triển tiếp theo từ năm 2008 đến năm 2015, các nghiên cứu mở rộng cần tiếp tục đánh giá tác động lan tỏa của mạng Internet băng rộng và sự bùng nổ của các thiết bị thông minh đến năng suất kinh tế hộ gia đình. Quý bạn đọc và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn để tiếp cận chi tiết hệ thống dữ liệu vi mô và phương pháp ước lượng kinh tế lượng chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM- THE NETHERLANDS PROJECT FOR M. IN DEVELOPMENT ECONOMICS DETERMINANTS OF COMPUTER OWNERSHIP: CASE OF HOUSEHOLDS IN VIETNAM By: VO THI THANH NGA Academic Supervisor: Dr. VO VAN HUY B¢ GIAO ~UC VA DAO T~O TRUONG OH KINH TE TP.HCM THU VIF.:N HO CHI MINH CITY, 2007 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS This thesis is a very important research during my study and it would not have been possible without the support and encouragement of many people. First and foremost, I would like to acknowledge Dr.

Vo Van Huy, my supervisor, for his detailed correction and guidance throughout the th~sis process. I am grateful to Prof. Karel Jansen, Dr. Nguyen Hoang Bao and Dr.

Nguyen Trong Hoai for their insights and useful comments on the thesis. Sincere thanks go to my friends, Mr. Nguyen Ngoc Danh for his kind help in data issues and Mr. Nguyen Van Cong for his inspiration and support.

I also would like to thank Ms. Dang Kim Chi, the librarian, for her kindness to me throughout my study. to thank other professors, lecturers, classmates in the Project and other teachers and friends of mine for their help and friendship. As for my parents, I just cannot thank them enough for their unconditional love and support.

UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATION I certify that the substance of this thesis has not been submitted for any degree and is not being currently submitted for any other degree. I certify that to the best of my knowledge, any help received in preparing this thesis and all sources used have been acknowledged in this thesis. ii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Low computer ownership rate has been proved to lead to low quality of life of households, slow down the economic development and make government administration less efficient. This study investigates the determinants of computer ownership for the case of households in Vietnam, a developing country with a very low computer ownership rate.

The author reviews the literature and employs the Logit model and descriptive statistics to model the computer ownership and use; the data from the Vietnam Living Standard Survey 2004. Results support the empirical evidences that household socio-demographic characteristics greatly influence that household ownership of computer, which identifies the digital divide between types of households and regions. Based on the results and empirical projects that have been carried out to enhance the computer availability, policy recommendation is given. lll UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS Page Chapter 1.2 Objective of Study .3 Methodology and Scope of Research.

LITERATURE REVIEW AND RESEARCH METHODOLOGY 2.1 Basic Terms and Concepts .2 Economic Theories of Consumer Behavior .1 Neoclassical quantitative models of consumer behavior .1 The Indifference Curve Model.2The Marginal Utility Model.2 Demand for durable goods and qualitative choice models .3 Justification ofthe models .1 Methods of empirical researches applied .1 Methods of Internet access estimation .2Methods of computer use, computer expenditure and computer ownership estimation .3Justification ofthe methods in empirical studies .2 Major findings in empirical studies .1 Determinants of internet access .2Determinants of computer use, computer expenditure and computer ownership .3Justification of the determinants in empirical findings and some suggestions in the thesis research model .4 Econometric Model Specification. 21 IV UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. AN OVERVIEW OF THE COMPUTER MARKET AND COMPUTER OWNERSHIP IN VIETNAM 3.1 An overview of computer ownership, computer market and empirical projects to enhance the computer ownership in Vietnam .1 An overview of computer ownership of households in Vietnam .2 Computer market in Vietnam and prospect after Vietnam joined WT0 .3 Some projects that have been carried out to enhance the computer ownership of households .2 Descriptive analysis on factors affecting computer ownership of households in Vietnam in VLSS 2004 .2 The logit model in this study's estimation .3 Logistic regression results .4 Goodness-of-fit .1 Coefficients and expected signs .3 Probability estimated at different initial probability. CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATION.

Calculating P(computer)new from initial probability. 65 v UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES. Number of computers of Vietnam in comparison with other countries in 2005. The probability of computer ownership in Vietnam.

Hardware market value in Vietnam 2000-2005 (million USD). Mean of characteristics by groups of ownership and non-ownership. Percentage of households owning a computer by income quintile. Computer ownership by groups of households with head's education highest qualification.

Group of households by binary characteristics. Groups of households by region and their computer ownership. Unrestricted logit model. Restricted logit model.

Coefficients and expected signs. Interpreting in terms of odds ratios. Interpreting probability changes at different initial probability. 54 LIST OF FIGURES AND CHARTS Figure 1.

Components oflnformation Society Index. Households with a home computer, 2000-2005, percentage of all households. Percent of households owning computer(s) by different education attainment of household head. Percentage of households owning a computer by geographical regions .43 LIST OF BOXES Box 1.

Success of Thanh Giong Project Vl UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problem Statement Joining the WTO in November 2006, Vietnam made a remarkable step on the way of integration into the global economy. However, its sustained success in international competition will depend increasingly on basic education, science, technology and innovation (UNDP Vietnam, 2002). Besides undeniable positive impacts of computer use in work places, many researchers believe that computers influence households profoundly.

A computer in the home often serves three functions: (1) interpersonal communication; (2) information acquisition; and (3) entertainment (Papadakis 2001 ). More and more households own computers nowadays due to: (i) the availability of affordable computers for households; (ii) the user-friendliness of horne computers and; (iii) the expansion of home-based business (Wen Yin 2003). Significantly, in Vietnam, more than 50% of households are household enterprises (World Bank, 2004). Computer ownership, therefore, plays an important role in improving the quality of life for every household.

For the whole economy, the use of information and communication technologies (ICT) by households, including the use of computer, undoubtedly has impacts on economic performance, according to a research by OECD (liS report 2005:47), because: (i) the demand for ICT goods (e. computers) by households has stimulated the growth of ICT sector and ICT applications; (ii) this has stimulated demand for products in sectors which rely heavily on ICT (e. media and entertainment), which leads to the growth in those industries as well; (iii) in the future, the wide diffusion of ICT and e-commerce can help firms to deliver their products to households more efficiently; (iv) ICT use by household can benefit companies that require experienced ICT users. UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] For the government, computers to households and access to the Internet is a way of education, access to information and policy propagation.

In other words, computer use by households plays a big role in improving the quality of life for households, making profound impacts on the whole economy and helping the government administration more efficient. According to the Vietnam Development Report 2004 by the World Bank, the poverty rate has been reduced dramatically in the past 5 years: from 17.3% in 2004 and 7% in 2005. On average, 340,000 poor families escape poverty each year. However, to have a complete computer set, one must have at least 500 USD 1 while the GDP per capita for Vietnamese in 2005 was only around 640 USD and around 715 USD in 2006.

Low income makes computer unaffordable for many households. Only 5% of households in Vietnam own a computer (VLSS 2004 ), a very low rate compared to that in 2004 of a developed Asian country like Korea (78%) 2. Low computer ownership rate, as proved above, leads to low quality of life of households, slows down the economic development and makes government administration less efficient. Severely, the absence of computer in a household can cause social and economic disadvantages to that household, leading to social exclusion (Papadakis 2001).

This creates the gap in ICT adoption between members in the society, called the "digital divide". The extent to which the digital divide exists and why it exists, therefore, must be addressed. In other words, the issue to be explored is the computer adoption of households in Vietnam. "Given the scarcity of computers in low- income countries like Vietnam, an operational strategy of increasing computer availability and skills would seem to offer considerable hope for increasing the incomes for the poor" (World Bank 2003).

1 Hoan Long computer price list, Dec 2006 2 Korean National Statistical Office 2 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Unfortunately, there has been no research on computer ownership of households in Vietnam so far. Therefore, studying the determinants of computer ownership for the case of households in Vietnam is chosen for the thesis research. Objective of the Study My study aims to answer the following questions: What are the main determinants of computer ownership of households in Vietnam? How is the current situation of the computer ownership of households and computer market in Vietnam today? How is the current digital divide in Vietnamese households? What can be done to improve the probability of computer ownership for households in Vietnam? The author aims to develop a conceptual model for estimating the demand for computer of households in Vietnam, and correspondingly suggest policy implications. For policy makers, the research aims to give an overview of the demand for computers of households in Vietnam.

Based on the most significant determinants of computer ownership and from that, policy makers can have positive policies to enhance the computer availability, particularly in rural and remote areas to minimize the risk of social exclusion. Besides, the government can estimate the demand for computer ownership and have a master plan for the development the computer industry together with the relevant plan for the development of the telecommunication system (internet broadband, telephone lines. ) and supporting industries (other electronic production). For producers, the estimation of computer ownership while other determinants change can help computer producers to forecast the production and the targeted market.

This comes from the answer to the question: "Which types of 3 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] households tend to own computer most?" Facing the harsh competition after joining the WTO when the tariff on computer sets and computer components will gradually reduce to 0%, producers must have relevant strategies to provide products of higher quality at lower price to consumers. Methodology and Scope of Research To answer the research questions, both econometric model and descriptive statistic methods are used to examine the relationship between the dependent variable computer ownership and its determinants. Mainly, the Logit model is used to estimate the determinants of the computer ownership of households in Vietnam. Besides, descriptive analysis about the situation of Vietnam computer purchases, computer use and computer manufacturing.

This research is mainly based on secondary data, taken from Vietnam Household Living Standards Survey 2004 (VLSS 2004 ). This survey is carried out by the General Statistics Office of Vietnam, with the support by the World Bank and the Swedish International Development Agency (SIDA). The data is collected throughout the country with the sample size of 45,900 households (36,720 households were surveyed on income, 9,180 households were surveyed on income and expenditure) of 3,063 communes, representing for the whole country with 8 regions, urban and rural areas, provinces and cities. As the thesis mainly depends on the expenditure of the household rather than income, so the sample size will be around 9, 180.

The reason for expenditure base will be explained later on. Particularly, the survey is well-designed, therefore, to take advantage of the available data, the author hope that the result should give an overview of the whole country.