Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh thành phố thủ đức

Tài liệu nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Vay Vốn Của Khách Hàng Cá Nhân Tại BIDV Thủ Đức
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• SUMMARY
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.7. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• 1.7.1. Về mặt lý thuyết
• 1.7.2. Về mặt thực tiễn
• 1.8. KẾT CẤU ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
• 2.1.1. Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân
• 2.1.2. Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân
• 2.1.3. Khái niệm về quyết định vay vốn
• 2.1.4. Quy trình đưa ra quyết định vay vốn
• 2.2. CÁC LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI
• 2.2.1. Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA)
• 2.2.2. Thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behaviour - TPB)
• 2.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH VAY VỐN CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN
• 2.3.1. Lãi suất cho vay
• 2.3.2. Thương hiệu ngân hàng
• 2.3.3. Sự thuận tiện
• 2.3.4. Chất lượng dịch vụ
• 2.3.5. Thái độ nhân viên
• 2.3.6. Ảnh hưởng từ người thân
• 2.4. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.4.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.4.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• 3.3. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.4. XÂY DỰNG THANG ĐO
• 3.5. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 3.6. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.2. ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO
• 4.2.1. Kiểm định độ tin cậy cho biến độc lập
• 4.2.2. Kiểm định độ tin cậy cho biến phụ thuộc
• 4.3. PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
• 4.3.1. Phân tích nhân tố khám phá cho biến độc lập
• 4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá cho biến phụ thuộc
• 4.4. PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN
• 4.5. PHÂN TÍCH HỒI QUY
• 4.5.1. Kiểm định độ phù hợp của mô hình
• 4.5.2. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình hồi quy
• 4.5.3. Xây dựng phương trình hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.5.4. Kiểm định giả định về phân phối chuẩn của phần dư
• 4.5.5. Kiểm định liên hệ tuyến tính giữa biến phụ thuộc và biến độc lập
• 4.6. KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 4.7. THẢO LUẬN NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. KẾT LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.2. HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.2.1. Yếu tố lãi suất cho vay
• 5.2.2. Yếu tố thái độ nhân viên
• 5.2.3. Yếu tố sự thuận tiện
• 5.2.4. Yếu tố ảnh hưởng từ người thân
• 5.2.5. Yếu tố chất lượng dịch vụ
• 5.3. HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT
• 5.3.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.3.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• KẾT QUẢ TÍNH TOÁN TRÊN PHẦN MỀM SPSS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Vay Vốn

Quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại BIDV Thủ Đức chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố này không chỉ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ mà còn nâng cao khả năng thu hút khách hàng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính như lãi suất, thái độ nhân viên, và chất lượng dịch vụ.

1.1. Lãi Suất Vay Yếu Tố Quyết Định Quan Trọng

Lãi suất vay là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân. Theo nghiên cứu, lãi suất thấp thường thu hút nhiều khách hàng hơn, trong khi lãi suất cao có thể khiến họ tìm kiếm các lựa chọn khác.

1.2. Thái Độ Nhân Viên Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Vay

Thái độ của nhân viên ngân hàng có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong trải nghiệm của khách hàng. Một nhân viên thân thiện và chuyên nghiệp có thể làm tăng khả năng khách hàng quyết định vay vốn tại ngân hàng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quyết Định Vay Vốn

Khách hàng cá nhân thường gặp phải nhiều thách thức khi quyết định vay vốn. Những vấn đề này có thể bao gồm sự thiếu thông tin, lo ngại về khả năng trả nợ, và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác. Việc nhận diện và giải quyết những vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Thiếu Thông Tin Rào Cản Trong Quyết Định Vay

Nhiều khách hàng không có đủ thông tin về các sản phẩm vay vốn, dẫn đến quyết định không chính xác. Ngân hàng cần cung cấp thông tin rõ ràng và dễ hiểu để giúp khách hàng đưa ra quyết định đúng đắn.

2.2. Lo Ngại Về Khả Năng Trả Nợ

Khách hàng thường lo lắng về khả năng trả nợ của mình. Ngân hàng cần có các chính sách hỗ trợ và tư vấn để giúp khách hàng cảm thấy an tâm hơn khi vay vốn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Vay Vốn

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định tính và định lượng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại BIDV Thủ Đức. Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Phương Pháp Định Tính Khám Phá Sâu Hơn

Phương pháp định tính được sử dụng để thu thập ý kiến và cảm nhận của khách hàng về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn. Điều này giúp hiểu rõ hơn về tâm lý khách hàng.

3.2. Phương Pháp Định Lượng Phân Tích Dữ Liệu

Phương pháp định lượng sử dụng bảng khảo sát để thu thập dữ liệu từ khách hàng. Dữ liệu này sẽ được phân tích bằng phần mềm SPSS để xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Quyết Định Vay Vốn

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho BIDV Thủ Đức trong việc cải thiện dịch vụ cho vay vốn. Các ngân hàng có thể áp dụng những phát hiện này để nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Ngân Hàng

BIDV Thủ Đức có thể cải thiện chất lượng dịch vụ bằng cách đào tạo nhân viên và nâng cao thái độ phục vụ. Điều này sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Tăng Cường Thông Tin Về Sản Phẩm Vay

Ngân hàng cần cung cấp thông tin chi tiết về các sản phẩm vay vốn để khách hàng có thể dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về các lựa chọn của mình.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quyết Định Vay Vốn Tại BIDV Thủ Đức

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại BIDV Thủ Đức. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ và thu hút nhiều khách hàng hơn trong tương lai.

5.1. Tóm Tắt Các Yếu Tố Chính

Các yếu tố như lãi suất, thái độ nhân viên, và chất lượng dịch vụ đều có ảnh hưởng lớn đến quyết định vay vốn của khách hàng. Ngân hàng cần chú trọng đến những yếu tố này.

5.2. Định Hướng Tương Lai Cho BIDV Thủ Đức

BIDV Thủ Đức cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến dịch vụ cho vay vốn để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng cá nhân. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường tài chính bán lẻ tại Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ khi mảng tín dụng cá nhân trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi của các ngân hàng thương mại (NHTM). Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng bán lẻ chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, sự cạnh tranh khốc liệt giữa khối NHTM Nhà nước (Big 4) và các NHTM Cổ phần tư nhân đặt ra thách thức lớn cho Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Thủ Đức (BIDV Thủ Đức) trong việc duy trì biên lợi nhuận ròng (NIM) và mở rộng tệp khách hàng cá nhân (KHCN).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MÔ HÌNH HÀNH VI VAY VỐN TOÀN DIỆN                          |
|                                                                                   |
|  [ Lý thuyết TRA / TPB ] ---> [ 5 Giai đoạn Kotler ] ---> [ Định lượng SPSS 29 ]  |
|  - Thái độ đối với hành vi    - Nhận thức nhu cầu         - Cronbach's Alpha      |
|  - Chuẩn chủ quan             - Tìm kiếm thông tin        - EFA (KMO = 0.826)     |
|  - Nhận thức kiểm soát        - Đánh giá lựa chọn         - Hồi quy tuyến tính    |
|                               - Quyết định vay vốn        - Kiểm định VIF / DW    |
|                               - Hành vi sau vay                                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Dự án khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Linh (ngành Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, mã số 7340201) giải quyết bài toán: Xác định và lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố đến quyết định vay vốn (QĐVV) của khách hàng cá nhân tại BIDV Thủ Đức.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Hệ thống hóa: Cơ sở lý luận về tín dụng KHCN, kết hợp Thuyết hành động hợp lý (TRA), Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) và mô hình 5 giai đoạn ra quyết định của Philip Kotler.
2. Định lượng hóa: Đo lường tác động của các nhân tố thông qua khảo sát thực nghiệm $N = 253$ mẫu hợp lệ, xử lý trên nền tảng IBM SPSS Statistics 29.0.
3. Đề xuất giải pháp: Xây dựng hệ thống hàm ý quản trị giúp BIDV Thủ Đức tối ưu hóa quy trình tín dụng, chính sách lãi suất và năng lực cạnh tranh.

Phạm vi nghiên cứu: Khách hàng cá nhân đã và đang thực hiện giao dịch vay vốn tại BIDV Chi nhánh TP. Thủ Đức trong giai đoạn từ tháng 09/2023 đến tháng 12/2023.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Nghiên cứu so sánh các mô hình nghiên cứu hành vi khách hàng vay vốn trong và ngoài nước nhằm xác lập khung phân tích phù hợp nhất với thị trường tài chính TP. Thủ Đức:

Tiêu chí so sánh	Fatah (2018) / Frangos et al. (2012)	Huỳnh Liêu Ngọc Thúy An & Bùi Văn Trịnh (2022)	Mô hình nghiên cứu đề xuất (2024)
Bối cảnh nghiên cứu	Thị trường bán lẻ quốc tế (Hy Lạp, Iraq)	Agribank – Chi nhánh Hậu Giang	BIDV – Chi nhánh TP. Thủ Đức
Phương pháp phân tích	Logistic Regression, EFA	EFA, Hồi quy OLS cơ bản	EFA Varimax, OLS đa biến, Kiểm định ANOVA
Quy mô mẫu ($N$)	$N = 277$ / $N = 250$	$N = 180$	$N = 253$ (Đạt chuẩn Hair et al., tỷ lệ $14.8:1$)
Biến số chủ đạo	Thiết kế điểm bán, chính sách, an ninh	6 biến (Quảng bá, danh tiếng, quan hệ)	5 biến tinh gọn (LS, STT, CLDV, TDNV, AH)
Xử lý biến rác	Giữ nguyên các biến quan sát biên	Loại biến thủ công	Loại biến STT4 (Item-Total = 0.165) và LS4 (Cross-loading)

Phân loại các yêu cầu nghiên cứu theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Kiểm định độ tin cậy thang đo ($\text{Cronbach's Alpha} \ge 0.7$), phân tích nhân tố khám phá ($\text{EFA: KMO} \ge 0.5$, $\text{Sig.} < 0.05$, $\text{Total Variance} > 50%$), phương trình hồi quy đa biến.
• Should have: Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến ($\text{VIF} < 10$), tự tương quan (Durbin-Watson $\approx 2.0$), phân phối chuẩn phần dư (Normal P-P Plot).
• Could have: Đánh giá sâu phân khúc nhân khẩu học (thu nhập, độ tuổi, tần suất vay vốn).
• Won't have (kỳ này): Mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương bé nhất từng phần (PLS-SEM) hoặc thuật toán dự báo rủi ro tín dụng bằng Machine Learning.

Thiết kế hệ thống đo lường

Hệ thống thang đo được thiết kế dựa trên thang đo Likert 5 mức độ (1: Hoàn toàn không đồng ý $\to$ 5: Hoàn toàn đồng ý):

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                      CẤU TRÚC DỮ LIỆU VÀ BIẾN ĐO LƯỜNG                      |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| [BIẾN ĐỘC LẬP]                                                              |
|                                                                             |
| [BIẾN PHỤ THUỘC]                                                            |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Tech Stack triển khai:

• Phần mềm phân tích: IBM SPSS Statistics 29.0.0.0
• Nền tảng khảo sát: Google Forms tích hợp phỏng vấn trực tiếp tại quầy
• Hệ cơ sở dữ liệu: File định dạng .sav mã hóa ẩn danh thông tin cá nhân khách hàng, tuân thủ quy chuẩn bảo mật dữ liệu ngân hàng.

Methodology

Quy trình nghiên cứu kết hợp 2 giai đoạn:

1. Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn chuyên sâu nhóm chuyên gia gồm các cán bộ tín dụng, trưởng phòng giao dịch tại BIDV Thủ Đức nhằm hiệu chỉnh 19 biến quan sát phù hợp thực tế vận hành.
2. Nghiên cứu định lượng: Thu thập 300 phiếu, nhận về 270 phiếu, lọc được 253 phiếu hợp lệ. Cỡ mẫu thỏa mãn quy tắc Hair et al. ($N \ge 17 \times 5 = 85$).

---

Implementation và kết quả

Development process & Thuật toán phân tích

Quy trình xử lý dữ liệu được thực thi tuần tự qua các pipeline kiểm định thống kê:

* --- SPSS SYNTAX: ECONOMETRIC DATA PROCESSING PIPELINE ---.
* Step 1: Reliability Analysis for Interest Rate Construct.
RELIABILITY
  /VARIABLES=LS1 LS2 LS3 LS4
  /SCALE('Interest Rate Scale') ALL
  /MODEL=ALPHA
  /SUMMARY=TOTAL.

* Step 2: Exploratory Factor Analysis (Round 2 - 17 Items).
FACTOR
  /VARIABLES LS1 LS2 LS3 STT1 STT2 STT3 CLDV1 CLDV2 CLDV3 CLDV4 TDNV1 TDNV2 TDNV3 AH1 AH2 AH3 AH4
  /MISSING LISTWISE 
  /ANALYSIS LS1 LS2 LS3 STT1 STT2 STT3 CLDV1 CLDV2 CLDV3 CLDV4 TDNV1 TDNV2 TDNV3 AH1 AH2 AH3 AH4
  /PRINT INITIAL KMO EXTRACTION ROTATION FSCORE
  /CRITERIA FACTORS(5) ITERATE(25)
  /EXTRACTION PC
  /ROTATION VARIMAX
  /METHOD=CORRELATION.

* Step 3: Multivariable OLS Regression Analysis.
REGRESSION
  /MISSING LISTWISE
  /STATISTICS COEFF OUTS R ANOVA COLLIN TOL
  /CRITERIA=PIN(.05) POUT(.10)
  /NOORIGIN 
  /DEPENDENT Mean_QD
  /METHOD=ENTER Mean_LS Mean_TDNV Mean_STT Mean_AH Mean_CLDV
  /RESIDUALS DURBIN HISTOGRAM(ZRESID) NORMPROB(ZRESID).

Testing và validation

1. Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha

• Thang đo Sự thuận tiện (STT): Lần 1 đạt $\alpha = 0.697$. Biến STT4 có $\text{Corrected Item-Total Correlation} = 0.165 < 0.3$. Loại STT4, kết quả lần 2 đạt $\alpha = 0.749$, tất cả tương quan biến tổng $> 0.45$.
• Thang đo Lãi suất (LS): Đạt $\alpha = 0.700$.
• Thang đo Chất lượng dịch vụ (CLDV): Đạt $\alpha = 0.729$.
• Thang đo Thái độ nhân viên (TDNV): Đạt $\alpha = 0.729$.
• Thang đo Ảnh hưởng người thân (AH): Đạt $\alpha = 0.725$.
• Thang đo Quyết định vay (QD): Đạt $\alpha = 0.796$ ($\text{Item-Total Correlation} > 0.55$).

2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)

• EFA Lần 1: $KMO = 0.751$, $\text{Sig.} < 0.001$, tổng phương sai trích $= 64.514%$. Biến LS4 bị loại do hệ số tải chéo không đạt cách biệt $0.3$.
• EFA Lần 2 (17 biến quan sát):
  • Hệ số $KMO = 0.826$ (Rất tốt, nằm trong khoảng $0.8 \le KMO \le 0.9$).
  • Kiểm định Bartlett: $\text{Approx. Chi-Square} = 1428.52$, $df = 136$, $\text{Sig.} = 0.000 < 0.001$.
  • Trị số Eigenvalue dừng tại nhân tố thứ 5 là $1.214 > 1$ (Eigenvalue nhân tố 1 đạt $4.242$).
  • Tổng phương sai trích (Cumulative %): $63.446% > 50%$, chứng minh 5 nhóm nhân tố giải thích được $63.446%$ độ biến thiên dữ liệu.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ (EFA ROUND 2)                    |
|                                                                                   |
|  Nhân tố 1 (CLDV):  CLDV1 (.781), CLDV2 (.745), CLDV3 (.712), CLDV4 (.689)        |
|  Nhân tố 2 (AH):    AH1 (.794), AH2 (.765), AH3 (.731), AH4 (.698)                |
|  Nhân tố 3 (TDNV):  TDNV1 (.812), TDNV2 (.795), TDNV3 (.741)                     |
|  Nhân tố 4 (STT):   STT1 (.824), STT2 (.801), STT3 (.756)                         |
|  Nhân tố 5 (LS):    LS1 (.845), LS2 (.810), LS3 (.768)                            |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Kết quả đạt được

Phân tích mẫu khảo sát ($N = 253$):

• Cơ cấu giới tính: Nam chiếm $54.8%$ ($137$ người), Nữ chiếm $45.2%$ ($116$ người).
• Độ tuổi: Nhóm $35 - 45$ tuổi chiếm tỷ trọng cao nhất ($50.2%$, $127$ khách hàng); $22 - 35$ tuổi chiếm $30.0%$.
• Nghề nghiệp: Kinh doanh tự do dẫn đầu với $36.6%$ ($92$ người), tiếp đến là Nhân viên văn phòng $31.2%$ ($79$ người).
• Thu nhập hàng tháng: Mức $20 - 30$ triệu đồng chiếm đa số ($38.7%$), từ $10 - 20$ triệu đồng chiếm $32.0%$.
• Tần suất vay: Khách hàng vay lần đầu chiếm tỷ lệ áp đảo $74.3%$ ($188$ người).

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               PHƯƠNG TRÌNH HỒI QUY TUYẾN TÍNH CHUẨN HÓA (OLS)               |
|                                                                             |
|   QD = 0.382*LS + 0.245*TDNV + 0.218*STT + 0.184*AH + 0.142*CLDV + e        |
|                                                                             |
|   R² hiệu chỉnh = 0.584  |  F = 71.82 (Sig. = 0.000)  |  Durbin-Watson = 1.942 |
|   Tất cả hệ số VIF < 1.45 (Không có hiện tượng đa cộng tuyến)               |
+-----------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

1. Khắc phục khoảng trống học thuật địa phương: Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm đầu tiên về hành vi vay vốn bán lẻ tại TP. Thủ Đức sau khi thành lập mô hình "Thành phố trong Thành phố" với đặc thù kinh tế phát triển nhanh và nhu cầu vốn kinh doanh tự do cao ($36.6%$).
2. Tối ưu hóa thang đo thực nghiệm: Loại bỏ triệt để các biến rác (STT4 và LS4) khỏi mô hình truyền thống, nâng chỉ số thích hợp mẫu KMO từ $0.751$ lên $0.826$ (tăng $10.0%$), giải thích $63.446%$ phương sai tổng thể.
3. Thứ tự trọng số tác động rõ ràng: Chứng minh bằng định lượng rằng trong bối cảnh lạm phát và lãi suất biến động, "Lãi suất cho vay" ($\beta = 0.382$) có sức ảnh hưởng vượt trội so với "Chất lượng dịch vụ" ($\beta = 0.142$).

Đặc tính	Nghiên cứu truyền thống (2015-2020)	Nghiên cứu BIDV Thủ Đức (2024)	Mức độ cải thiện
Phần mềm xử lý	SPSS 20.0 - 22.0	IBM SPSS Statistics 29.0	Thuật toán tối ưu
Chỉ số KMO	$0.700 - 0.750$	$0.826$	Tăng độ thích hợp $+10%$
Phương sai trích	$52% - 56%$	$63.446%$	Giải thích dữ liệu cao hơn $+13%$
Kiểm định vi phạm giả định	Thường bỏ qua tự tương quan	Đầy đủ: DW, VIF, P-P Plot, Scatter Plot	Chuẩn hóa kinh tế lượng

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

• Phân khúc Khách hàng Kinh doanh tự do (Chiếm 36.6%): Thiết kế gói vay tín chấp/thế chấp ngắn hạn với cơ chế lãi suất thả nổi có trần bảo đảm, giải ngân trong vòng 24 giờ.
• Phân khúc Khách hàng vay lần đầu (Chiếm 74.3%): Triển khai chương trình tư vấn 1-kèm-1, minh bạch hóa biểu phí và hồ sơ pháp lý, giảm thiểu rào cản tâm lý e ngại thủ tục ngân hàng.

Lộ trình triển khai hàm ý quản trị tại BIDV Thủ Đức

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI GIẢI PHÁP TẠI BIDV THỦ ĐỨC                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-3): Tối ưu hóa chính sách Lãi suất và Phí (Trọng số 0.382)  |
|  - Ban hành gói vay ưu đãi cho nhóm khách hàng 35-45 tuổi.                        |
|  - Công khai minh bạch công thức tính lãi suất định kỳ trên Portal.               |
|                                                                                   |
| Giai đoạn 2 (Tháng 4-6): Chuẩn hóa Thái độ và Kỹ năng CBNV (Trọng số 0.245)      |
|  - Đào tạo kỹ năng tư vấn tài chính cá nhân chuyên sâu cho giao dịch viên.       |
|  - Áp dụng KPI đo lường mức độ hài lòng khách hàng tức thì (CSAT).                |
|                                                                                   |
| Giai đoạn 3 (Tháng 7-9): Nâng cấp Điểm giao dịch & Sự thuận tiện (Trọng số 0.218)|
|  - Mở rộng bãi đỗ xe và tối ưu hóa luồng giao dịch tại quầy.                     |
|  - Tích hợp đăng ký hồ sơ vay sơ bộ trên BIDV SmartBanking.                       |
|                                                                                   |
| Giai đoạn 4 (Tháng 10-12): Chiến dịch Tiếp thị Lan tỏa (Trọng số 0.184)           |
|  - Triển khai chính sách 'BIDV Referral': Thưởng phí cho người thân giới thiệu.   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

1. Giới hạn không gian lấy mẫu: Dữ liệu chỉ thu thập tại Chi nhánh BIDV TP. Thủ Đức, chưa mở rộng ra toàn bộ hệ thống BIDV TP.HCM hoặc các tỉnh lân cận.
2. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện: Khảo sát phi xác suất ngẫu nhiên có thể dẫn đến hiện tượng thiên lệch mẫu (Sample selection bias).
3. Mô hình tĩnh cắt ngang: Nghiên cứu tại một thời điểm (Cross-sectional) chưa phản ánh được sự biến động của quyết định vay theo các chu kỳ kinh tế vĩ mô.

Hướng phát triển:

• Mở rộng quy mô mẫu lên $N \ge 1000$ trên toàn địa bàn Đông Nam Bộ.
• Ứng dụng mô hình Phương trình cấu trúc tuyến tính (SEM/PLS-SEM) để phân tích các biến trung gian (Sự tin tưởng, Cảm nhận rủi ro).
• Tích hợp mô hình chấm điểm tín dụng tự động (Credit Scoring) bằng thuật toán Random Forest / XGBoost để dự báo khả năng trả nợ song song với quyết định vay.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên cao học: Tham khảo khung phương pháp luận chuẩn chỉ từ định tính sang định lượng, quy trình làm sạch dữ liệu và cách viết syntax SPSS chuẩn quốc tế.
• Chuyên viên Phân tích Dữ liệu / Data Analyst: Nắm vững quy chuẩn xử lý tương quan biến tổng (Item-Total Correlation), ma trận xoay Varimax và kiểm định hồi quy OLS.
• Ban Giám đốc & Cán bộ Tín dụng Ngân hàng: Nhận diện chính xác 5 đòn bẩy hành vi khách hàng cá nhân, tối ưu hóa $38.2%$ ngân sách tiếp thị vào các chương trình lãi suất cạnh tranh và đào tạo đội ngũ.
• Nhà nghiên cứu Kinh tế - Tài chính: Kế thừa bộ thang đo 17 biến quan sát đã được kiểm định độ tin cậy và hội tụ cao để phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về tài chính hành vi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu loại bỏ biến quan sát STT4 và LS4?

Biến STT4 (Dịch vụ Internet Banking) có hệ số tương quan biến tổng chỉ đạt $0.165 < 0.3$, không đóng góp vào độ tin cậy thang đo. Biến LS4 (Phương thức trả lãi hợp lý) có hệ số tải chéo (cross-loading) không chênh lệch đủ $0.3$ giữa 2 nhân tố trong ma trận xoay EFA, gây nhiễu cấu trúc dữ liệu. Loại bỏ 2 biến này giúp hệ số KMO tăng lên $0.826$ và phương sai trích đạt $63.446%$.

2. Mô hình có gặp hiện tượng đa cộng tuyến hoặc tự tương quan không?

Không. Tất cả các hệ số phóng đại phương sai (VIF) của các biến độc lập đều nằm trong khoảng $1.15 - 1.45$, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng cảnh báo $10$ (hoặc tiêu chuẩn khắt khe là $2.0$). Hệ số Durbin-Watson đạt $1.942$ (xấp xỉ $2.0$), chứng minh phần dư hoàn toàn không có hiện tượng tương quan chuỗi bậc nhất.

3. Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến quyết định vay vốn?

Yếu tố Lãi suất cho vay (LS) tác động mạnh nhất với hệ số hồi quy chuẩn hóa $\beta = 0.382$ ($p < 0.001$). Tiếp theo lần lượt là Thái độ nhân viên ($\beta = 0.245$), Sự thuận tiện ($\beta = 0.218$), Ảnh hưởng từ người thân ($\beta = 0.184$) và Chất lượng dịch vụ ($\beta = 0.142$).

4. Quy mô mẫu $N = 253$ có đủ tính đại diện thống kê không?

Theo tiêu chuẩn Hair et al. (1998), kích thước mẫu tối thiểu cho phân tích nhân tố khám phá là $5$ mẫu trên $1$ biến quan sát ($5:1$). Với mô hình 17 biến quan sát chính thức, cỡ mẫu tối thiểu cần thiết là $17 \times 5 = 85$. Cỡ mẫu $N = 253$ đạt tỷ lệ $14.8:1$, hoàn toàn vượt chuẩn và đảm bảo độ tin cậy thống kê cao.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các chi nhánh ngân hàng khác không?

Khung mô hình và bảng câu hỏi có thể tái sử dụng trực tiếp cho các chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn đô thị loại 1 và các thành phố trực thuộc có đặc điểm kinh tế - xã hội tương đồng với TP. Thủ Đức.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Linh đã giải quyết trọn vẹn bài toán lượng hóa hành vi vay vốn của khách hàng cá nhân tại BIDV Chi nhánh TP. Thủ Đức. Thông qua việc kết hợp cơ sở lý thuyết TRA, TPB và quy trình xử lý dữ liệu chặt chẽ trên SPSS 29.0, nghiên cứu đã xác lập mô hình hồi quy 5 nhân tố với độ giải thích $58.4%$ ($R^2 \text{ hiệu chỉnh} = 0.584$). Kết quả nghiên cứu là luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc giúp ban lãnh đạo BIDV Thủ Đức tái cấu trúc biểu phí, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giữ vững vị thế dẫn đầu trong mảng bán lẻ tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Trong chương này, tổng quan nghiên cứu về đề tài được tác giả nghiên cứu nhằm đưa ra tính cấp thiết của đề tài, sau đó có thể xác định được mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu. Đồng thời, cũng xác minh được đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, nội dung nghiên cứu, đóng góp của đề tài và kết cấu đề tài. Những hướng nêu trên là cơ sở để trình bày luận văn này trong những chương tiếp theo. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

TỔNG QUAN VỀ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 2. Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân Khái niệm cho vay KHCN liên quan đến việc cấp tín dụng hoặc tổ chức tín dụng của các ngân hàng để hỗ trợ cho khách hàng đi vay. Việc này được cung cấp cho một mục tiêu cụ thể và có thể xác định theo một thời gian cụ thể, phù hợp với từng khách hàng, được sử dụng trong một thời hạn nhất định phải hoàn trả cả gốc và lãi (Bùi Diệu Anh, 2011). Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân Cho vay KHCN bao gồm những đặc điểm sau: - Đối tượng vay là những cá nhân, hộ gia đình.

- Hình thức vay chủ yếu là vay theo món, ngoài ra còn có cho vay thấu chi. - Các khoản cho vay thường có quy mô khoản vay nhỏ. - Chi phí được tính trên mỗi đồng cho vay KHCN thường lớn hơn khoản vay KHDN. - Cho vay KHCN thường có nhiều rủi ro.

- Lãi suất cho vay được linh động tùy thuộc vào từng nhóm khách hàng và được điều chỉnh theo quy định. - Nguồn trả nợ của khách hàng không ổn định nên có thời gian trả nợ linh hoạt, chủ yếu là vay ngắn và trung hạn. Khái niệm về quyết định vay vốn Theo Quang Minh Nhật & Huỳnh Văn Tùng (2015) đưa ra rằng “Quyết định vay vốn bắt đầu từ công việc đi vay hình thành nhu cầu và kết thúc bằng việc tìm kiếm thông tin liên quan để đưa ra quyết định vay, hoặc lặp lại quyết định vay vốn, trong đó quyết định vay được coi như là giai đoạn cuối của quá trình thông qua quyết định vay vốn”. Quy trình đưa ra quyết định vay vốn Thông qua phân tích lý thuyết về hành vi người tiêu dùng và sự hiểu biết về việc ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng.

Philip Kotler, Gary Armstrong 7 (2011) đưa ra các định nghĩa về yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc quyết định lựa chọn ngân hàng vay vốn. Trong số đó, tình hình hoạt động cho vay của mỗi ngân hàng được xem là sản phẩm, dịch vụ mà khách hàng sẽ đưa ra quyết định mua và đều phải trải qua 5 giai đoạn: nhận thức nhu cầu, tìm kiếm thông tin, đánh giá lựa chọn, quyết định lựa chọn, hành vi sau sử dụng. Quá trình này sẽ được diễn ra qua các giai đoạn trong hình 2.1: Nhận thức Tìm kiếm Đánh giá Quyết định Hành vi sau nhu cầu thông tin lựa chọn lựa chọn khi vay Hình 2. Quá trình ra quyết định vay vốn của KHCN (Nguồn: Kotler, 2011) Nhận thức nhu cầu là bước đầu trong quá trình ra quyết định lựa chọn ngân hàng của KHCN đối với việc vay vốn.

Điều này sẽ xảy ra khi nhu cầu về tiền tăng dần lên đến một mức độ cụ thể thì sẽ trở thành động lực để thôi thúc người mua tìm đến các sản phẩm, dịch vụ vay tại ngân hàng. Tìm kiếm thông tin nhằm hỗ trợ cho những nhu cầu tìm kiếm các thông tin về sản phẩm dịch vụ mà khách hàng cần. Người tiêu dùng sẽ có được thông tin từ nhiều phía, bao gồm người thân, bạn bè, thông tin có thể được lấy từ quảng cáo mà họ đã bắt gặp ở đâu đó. Đánh giá lựa chọn: Sau khi có được những thông tin liên quan, khách hàng sẽ đánh giá, sắp xếp chúng ở các mức độ khác nhau (dựa vào tính cấp thiết, nhãn hiệu, chất lượng,…) sau đó xem xét các chỉ tiêu để chọn lựa các sản phẩm đáp ứng được tiêu chuẩn mà họ mong muốn.

Khách hàng sẽ ra quyết định vay sản phẩm cũng như dịch vụ của ngân hàng phù hợp với điều kiện của mình, tối đa hóa lợi ích của bản thân. Một quyết định của người tiêu dùng thay đổi, tạm hoãn hoặc tránh đưa ra quyết định mua hàng chịu tác động nặng nề bởi sự cảm nhân rủi ro. Hành vi sau khi vay là khách hàng sẽ đánh giá, nhận xét về sản phẩm, Đây là bước cuối cùng nhằm phản ánh tương đối những đánh giá tiêu cực và tích cực của 8 khách hàng sau khi sử dụng sản phẩm của ngân hàng. CÁC LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI 2.

Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA) Lý thuyết được Fishbein và Ajzen xây dựng năm 1967 và ra đời năm 1975. Lý thuyết TRA của Fishbein & Ajzen (1975) cho thấy rằng “hành vi của mỗi người được quyết định bởi ý định thực hiện hành vi của họ và ý định này đến lượt nó lại là một chức năng của thái độ của họ đối với hành vi và chuẩn mực chủ quan”. Lý thuyết đưa ra yếu tố niềm tin, thái độ, ý định và hành vi. Thái độ ở đây được đo lường bằng nhận thức về các thuộc tính sản phẩm.

Đây cũng được coi là yếu tố khách quan hoặc chủ quan của những cá nhân về việc thực hiện một hành vi nhất định nào đó. Chuẩn chủ quan nhận thức về việc đồng tình hay phản đối với hành vi cụ thể. Niềm tin có tác động đến chuẩn mực chủ quan và thái độ. Những xu hướng mua hàng của người tham gia sẽ có mức độ ảnh hưởng tỷ lệ thuận với niềm tin của họ đối với các cá nhân liên quan đến sản phẩm.

Ý định của những người tham gia dễ bị ảnh hưởng bởi các mức độ ảnh hưởng bởi những cá nhân này, dù mạnh hay yếu. Niềm tin Thái độ đối hành vi với hành vi Ý định Hành vi hành vi Niềm tin Chuẩn chủ chuẩn mực quan Hình 2. Thuyết hành động hợp lý TRA (Nguồn: Ajen và Fishbein, 1975) 2. Thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behaviour - TPB) Thuyết hành vi có kế hoạch TPB của Ajzen (1991) được phát triển từ thuyết hành động hợp lý TRA (Ajzen & Fishbein, 1980; Fishbein & Ajzen, 1975), giả định trở nên cần thiết do những mô hình trong việc xử lý các hành vi mà con người không có sự kiểm soát ý chí đầy đủ.

Theo Ajzen (1991) cho rằng “hành vi bị ảnh hưởng bởi ý định, được quyết định bởi ba yếu tố: thái độ, chuẩn mực chủ quan và nhận thức 9 kiểm soát hành vi”. Các yếu tố bên ngoài cũng có thể trực tiếp ép buộc hoặc ngăn chặn các hành vi, bất kể ý định gì, tùy thuộc vào mức độ mà một hành vi thực sự được kiểm soát bởi cá nhân và mức độ mà kiểm soát hành vi nhận thức là thước đo của kiểm soát hành vi thực tế. Mối quan hệ này được thể hiện bằng một đường nét đứt trong hình 2. Thái độ đối với hành vi Chuẩn chủ quan Chủ đích Hành vi Nhận thức kiểm soát Hình 2.

Thuyết hành vi có kế hoạch TPB (Nguồn: Ajzen, 1991) 2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH VAY VỐN CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN Dựa vào quá trình tìm hiểu cơ sở lý luận của những công trình nghiên cứu và tìm hiểu thông tin, có thể thấy rằng có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến QĐVV của KHCN. Từ đó, tác giả đã tổng hợp và đưa ra một số yếu tố có thể tác động đến việc KHCN ra quyết định vay vốn như sau: 2. Lãi suất cho vay Lãi suất cho vay là tỷ lệ tiền lãi, là số tiền mà KHCN phải trả để sử dụng tiền của ngân hàng cho mục đích cá nhân.

Số tiền lãi sẽ được tính bằng tỷ lệ phần trăm của tiền gốc và lãi suất thường được tính trong khoảng thời gian một năm. Lãi suất cho vay cũng có thể thay đổi như: mức độ rủi ro tín dụng, quan hệ cung cầu của tín dụng,… Lãi suất cho vay sẽ được áp dụng khác nhau đối với từng đối tượng, từng khoản vay. Sự cạnh tranh mạnh nhất được thể hiện qua biểu lãi suất của các NHTM. 10 Khách hàng sẽ so sánh biểu lãi suất, uy tín của từng ngân hàng, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu của mình.

Giữa các NHTM hiện nay, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng khá là mạnh mẽ, để có thể thu hút KHCN vay vốn, các ngân hàng đã áp dụng nhiều mức lãi suất và chi phí nhằm tạo ra nhiều khác biệt và so sánh cho khách hàng khi vay tiền từ một ngân hàng nào đó. Nếu khách hàng khám phá, sử dụng các sản phẩm có lãi suất và chi phí ổn định thì họ có khuynh hướng tìm hiểu và thử nghiệm nhiều sản phẩm của ngân hàng hơn. Thương hiệu ngân hàng Một thương hiệu tốt có thể thu hút nhiều phân khúc khách hàng mới và tạo sự tin tưởng lâu dài lâu dài giữa các khách hàng hiện tại, cuối cùng tăng lợi nhuận thông qua việc bán sản phẩm. Hoàng Hải Yến, Nguyễn Thị Hồng Nhung và Cao Ngọc Thủy (2016) cho rằng “khách hàng sẽ có ý kiến riêng về hình ảnh ngân hàng” và “cảm nhận thương hiệu ngân hàng” thông qua tương tác với tổ chức; tuy nhiên, chỉ có “cảm nhận về thương hiệu ngân hàng” mới thực sự tác động đến sự lựa chọn của khách hàng trong việc quyết định sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ.

Sự thuận tiện Trong mô hình TPB về các biến kiểm soát hành vi nhận thức, khả năng vay vốn của khách hàng từ những ngân hàng có thể bị hạn chế bởi sự bất tiện liên quan đến vị trí của ngân hàng. Ngoài ra, bản thân các đặc tính của các dịch vụ cho vay cũng cho thấy rằng điều quan trọng là phải có sự tiện lợi trong việc khách hàng QĐVV tại ngân hàng đó. Ngân hàng gần nơi làm việc hoặc nơi ở sẽ giúp KHCN không mất nhiều thời gian di chuyển, đặc biệt trong trường hợp các giấy tờ cần thiết để hoàn tất khoản vay chưa đầy đủ và phải đến ngân hàng nhiều lần. Do đó, các ngân hàng nên mở rộng phạm vi của mình đến các khu dân cư có tiềm năng vay vốn cao, tận dụng mạng lưới rộng khắp để thu hút KHCN đến vay vốn ngân hàng.

Chất lượng dịch vụ Theo Ansah, M. (2014) chất lượng dịch vụ ở đây được xem là yếu tố mà mỗi KHCN luôn quan tâm khi lựa chọn, sử dụng một sản phẩm dịch vụ nào đó.