Phần mở đầu Phần 2. Nội dung chính - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và mô hình nghiên cứu - Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu - Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu 9 - Chƣơng 4: Kết luận và đề xuất Tài liệu tham khảo Phụ lục 10 Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và mô hình nghiên cứu 1.1 Công trình nghiên cứu nước ngoài Joseph Sia Kee Ming (2010) đã đề xuất “mô hình khung khái niệm các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường ĐH của sinh viên tại Malaysia. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng quyết định chọn trường ĐH của sinh viên chịu sự ảnh hưởng của Nhóm yếu tố các đặc điểm cố định của trường ĐH bao gồm: vị trí; chương trình đào tạo; danh tiếng; cơ sở vật chất; chi phí học tập; hỗ trợ tài chính; cơ hội việc làm và Nhóm yếu tố các nỗ lực giao tiếp với sinh viên bao gồm: quảng cáo; đại diện tuyển sinh, giao lưu với các trường phổ thông; thăm viếng khuôn viên trường ĐH. Mô hình do tác giả đề xuất chỉ dừng lại ở mức giới thiệu các yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định chọn trường ĐH – CĐ, do đó cần phải tiến hành đo lường các yếu tố và kiểm định sự phù hợp của mô hình”.
Russayani và cộng sự (2010) đã thực hiện đề tài “nghiên cứu trường hợp sinh viên quốc tế tại ĐH Utara Malaysia. Nghiên cứu nêu bật vai trò quan trọng của việc duy trì chất lượng giáo dục để đảm bảo khả năng cạnh tranh dài hạn và cố gắng xác định các yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc ra quyết định của sinh viên quốc tế khi lựa chọn điểm đến giáo dục đại học. Bằng cách sử dụng một mẫu khảo sát của 300 sinh viên quốc tế tại ĐH Utara Malaysia, kết quả nghiên cứu cho thấy rằng dịch vụ tuyệt vời, môi trường xã hội dễ chịu, cơ sở vật chất, các giảng viên chất lượng cao là các nhân tố then chốt ảnh hưởng đế quyết định của sinh viên. Nhóm tác giả đã đề xuất mô hình khá hoàn chỉnh, tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ có thể áp dụng được tại các trường đại học đào tạo sinh viên quốc tế”.
Tác giả Borchert (2002) đã nghiên cứu 325 học sinh trung học của trường Trung học Germantown, Wisconsin, Hoa Kỳ và đưa ra kết luận ba nhóm yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề nghiệp là môi trường, cơ hội và đặc điểm cá nhân. Trong đó, nhóm yếu tố đặc điểm cá nhân có ảnh hưởng lớn nhất đến sự chọn lựa nghề nghiệp của học sinh trung học. 11 Mô hình nghiên cứu của David W. Chapman (1981) cho rằng việc chọn trường đại học của HS THPT là do ảnh hưởng của 2 thành phần: thành phần nhóm yếu tố đặc thù cá nhân bao gồm các yếu tố như: tình trạng kinh tế xã hội, năng lực, kết quả học tập ở THPT, mức độ giáo dục mong đợi và thành phần các yếu tố bên ngoài nhóm thành 3 loại nói chung: người thân, đặc điểm cố định của trường đại học; nỗ lực giao tiếp của trường đại học với học sinh tiềm năng.Clayton (2013) đã tiến hành nghiên cứu các nhóm yếu tố: Mức độ ảnh hưởng của người khác khi xem xét quyết định chọn trường Đại Học; Những thành tố thuộc về danh tiếng của trường Đại Học.
Tác giả đã nghiên cứu mẫu 114 học sinh sắp tốt nghiệp có thành tích học tập cao của ba trường trung học phổ thông tư thục và một trường đặc cách ở vùng Tây Nam bang Indiana. Nghiên cứu chỉ ra rằng 67% học sinh tham gia muốn theo học trường đại học công lập và 33% chọn trường đại học tư thục. Theo kết quả nghiên cứu, cả hai nhóm học sinh trên đều xem yếu tố chất lượng chương trình đào tạo là quan trọng nhất.2 Công trình nghiên cứu trong nước Nghiên cứu của Trần Huy Cường (2020) về các yếu tố ảnh hưởng quyết định học thạc sỹ quản trị kinh doanh chọn Trường Đại học Văn Hiến của học viên bằng cách thu thập khảo sát từ 263 học viên đang học tại Trường Đại học Văn Hiến. Mô hình nghiên cứu đề xuất và thang đo được hình thành dựa trên kết quả nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước và hỏi ý kiến của chuyên gia.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn Trường Đại học Văn Hiến học thạc sỹ quản trị kinh doanh là: Chương trình đào tạo, Học phí hợp lý, Yếu tố Cơ hội nghề nghiệp, Danh tiếng trường đại học, Hoạt động truyền thông, Cơ sở vật chất. Từ kết quả nghiên cứu tác giả đưa ra một số khuyến nghị gợi ý cho các nhà quản trị trong việc đào tạo và phát triển chương trình đào tạo thạc sỹ chuyên ngành quản trị kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho Nhà trường, đồng thời góp phần duy trì, thu hút học viên. Lê Thị Mỹ Linh, Khúc Văn Quý (2021) trong xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố trong việc đưa ra quyết định chọn trường đại học của học 12 sinh THPT. Phương pháp phỏng vấn online kết hợp với bảng hỏi được sử dụng để thu thập dữ liệu từ 200 sinh viên năm nhất của các Trường Đại học ở Hà Nội và ngoài khu vực Hà Nội, trong thời gian tháng 2 và tháng 3 năm 2020.
Phương pháp phân tích khám phá nhân tố và phương pháp hồi quy tuyến tính được ứng dụng để phân tích số liệu. Kết quả cho thấy sinh viên khá hài lòng và khá chắc chắn với quyết định lựa chọn trường đại học của mình, trong khi đó có 4 yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc quyết định chọn trường đại học. Các yếu tố có độ lớn giảm dần theo thứ tự là (1) yếu tố thông tin, quảng cáo, (2) yếu tố thương hiệu và việc làm, (3) yếu tố bản thân học sinh, và (4) yếu tố học phí và cơ sở vật chất. Nguyễn Minh Hà (2011) thực hiện “nghiên cứu 7 nhân tố ảnh hưởng đến việc sinh viên chọn trường bằng cách thực hiện với 1.894 sinh viên năm thứ nhất hệ chính quy.
7 nhân tố ảnh hưởng đến việc sinh viên chọn trường bao gồm: Nỗ lực của nhà trường đưa thông tin đến học sinh sắp tốt nghiệp THPT; Chất lượng dạy và học; Đặc điểm của bản thân sinh viên; Công việc trong tương lai; Khả năng đậu vào trường; Người thân trong gia đình; Người thân ngoài gia đình. Nghiên cứu này được tiến hành khá công phu, là sản phẩm đặc thù của riêng Trường Đại học Mở TP. Tuy nhiên, theo quan điểm của tác giả, kết quả nghiên cứu vẫn còn đến 7 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến quyết định, điều này không có gì sai nhưng với kết quả như vậy vận dụng vào thực tế sẽ rất khó”. Trần Văn Quí, Cao Hào Thi (2009) đã tiến hành nghiên cứu 227 bảng trả lời của học sinh lớp 12 năm học 2008 – 2009 của 5 trường THPT tại Quảng Ngãi cho thấy 5 yếu tố bao gồm: “yếu tố cơ hội việc làm trong tương lai; yếu tố đặc điểm cố định của trường đại học; yếu tố về bản thân cá nhân học sinh; yếu tố về cá nhân có ảnh hưởng đến quyết định của học sinh và yếu tố về thông tin có sẵn ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại học.
Từ kết quả nghiên cứu này, các tác giả đã đề xuất một số kiến nghị nhằm giúp đỡ gia đình, nhà trường và các tổ chức giáo dục có biện pháp thiết thực nhằm định hướng có phương pháp và tạo điều kiện tốt nhất cho các HS THPT lựa chọn trường một cách tốt nhất”. Nguyễn Phương Toàn (2011) đã thực hiện đề xuất mô hình hồi quy gồm có 5 13 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn trường của học sinh lớp 12 THPT trên địa bàn tỉnh Tiền Giang từ mạnh đến yếu như sau: Yếu tố về mức độ đa dạng và hấp dẫn ngành đào tạo; yếu tố về đặc điểm của trường đại học; yếu tố về khả năng đáp ứng sự mong đợi sau khi ra trường; yếu tố về những nỗ lực giao tiếp của trường ĐH và yếu tố về danh tiếng của trường đại học. Tuy nhiên, mô hình hồi quy này cũng chỉ mới giải thích được 27,6% vấn đề nghiên cứu. Nguyễn Văn Tài và cộng sự đã thực hiện khảo sát hệ thống thứ bậc động cơ chọn ngành học tại ĐHQG TP.
HCM đã kết luận: Yêu thích nghề nghiệp và có được nghề phù hợp với năng lực là lựa chọn chính của sinh viên khi vào học tại các trường thuộc ĐHQG TP. HCM, ngược lại các yếu tố như: điểm tuyển thấp và cơ hội vào học cao, theo ý kiến của bạn bè, theo truyền thống gia đình không phải là động cơ thúc đẩy sinh viên lựa chọn ngành học. Đây là nghiên cứu ứng dụng thực tiễn tại một trường ĐH cụ thể tại Việt Nam. Trương Thị Vân Anh (2016) nghiên cứu của mô hình cho thấy có 3 nhóm yếu tố quyết định đến việc chọn trường của học viên đó là: Đặc điểm của trường đại học, Đặc điểm của cá nhân học viên và giao tiếp xã hội.
Trong đó yếu tố xã hội hóa là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quyết định lựa chọn trường đại học của học viên. Thông qua các nghiên cứu trước, tôi thấy một số nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn trường tiểu học của phụ huynh học sinh như: STT Nhân tố Tác giả 1 Vị trí Joseph Sia Kee Ming (2010); Trần Văn Quí, Cao Hào Thi (2009); Trương Thị Vân Anh (2016) 2 Chương trình đào tạo Joseph Sia Kee Ming (2010); Dana D.1: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của phụ huynh học sinh Nguồn: Tác giả tổng hợp Trên cơ sở các nghiên cứu trước đây, tác giả có một số nhận định như sau: - Thứ nhất, hầu hết các nghiên cứu cả ở nước ngoài và trong nước đều chỉ 15 nhắm đến việc nghiên cứu đối tượng là học sinh cấp 3, cấp trung học phổ thông, chưa có nghiên cứu nào dành cho đối tượng là học sinh tiểu học. - Thứ hai, hầu hết các nghiên cứu trước đây đều thực hiện ở các địa phương khác, không thực hiện ở Hà Nội. Hà Nội là thủ đô đất nước, có đặc điểm dân cư và văn hóa giao thoa, không giống bất cứ nơi đâu trên đất nước Việt Nam.
- Thứ ba, do học sinh tiểu học còn nhỏ, phần lớn các quyết định của học sinh tiểu học là do bố mẹ, phụ huynh quyết định. Do đó, việc nghiên cứu ở trường tiểu học có đặc thù là đối tượng thực hiện khảo sát sẽ là phụ huynh học sinh, chứ không phải học sinh.