Các yếu tố tác động đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân tại Thị Trấn Thạnh Phú – Bến Tre

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố tác động đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân tại thị trấn thạnh phú bến tre, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Trúc Ly
• Người hướng dẫn: TS. Trương Đăng Thụy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Lựa Chọn Cơ Sở Khám Chữa Bệnh Tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh tại Bến Tre

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre là vô cùng quan trọng. Tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên, đặc biệt là ở khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long, gây ra nhiều hệ lụy, từ chi phí tăng cao cho người bệnh đến áp lực lên quỹ bảo hiểm y tế. Tại Bến Tre, chi phí vượt tuyến ngoại tỉnh năm 2014 lên tới 149 tỷ đồng, chiếm 29% quỹ BHYT của địa phương. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn của người dân sẽ giúp đưa ra các giải pháp phù hợp, cải thiện hệ thống y tế địa phương và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên. Thạnh Phú, một huyện ven biển của Bến Tre, chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Do đó, việc nghiên cứu tại địa phương này càng trở nên cần thiết.

1.1. Thực trạng quá tải bệnh viện và gánh nặng chi phí y tế

Quá tải bệnh viện là một vấn đề nhức nhối của ngành y tế Việt Nam. Bệnh nhân chen chúc, phải nằm ghép giường, thậm chí nằm ngoài hành lang là hình ảnh không hiếm gặp. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến cuối ở các thành phố lớn. Theo nghiên cứu của Viện Chiến lược và Chính sách y tế, có tới 55.8% người bệnh bỏ qua cơ sở khám chữa bệnh ban đầu để đến thẳng các bệnh viện tuyến tỉnh và 66% ở tuyến trung ương (JAHR, 2012). Điều này không chỉ gây tốn kém cho người bệnh mà còn dẫn đến bội chi quỹ BHYT. Cần có những giải pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề này.

1.2. Đặc điểm địa lý và sức khỏe cộng đồng tại Thạnh Phú Bến Tre

Thạnh Phú là một huyện ven biển của Bến Tre, nơi người dân phải đối mặt với nhiều khó khăn do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và tác động của biến đổi khí hậu. Các vấn đề sức khỏe phổ biến tại địa phương này có thể khác biệt so với các khu vực khác trong tỉnh. Năm 2014, Bệnh viện Đa khoa Thạnh Phú ghi nhận 221.829 lượt khám bệnh, với công suất sử dụng giường bệnh chỉ đạt 90%. Điều này đặt ra câu hỏi về sự lựa chọn cơ sở y tế của người dân địa phương khi gặp vấn đề về sức khỏe. Liệu họ có xu hướng vượt tuyến lên các bệnh viện tuyến trên hay không? Các yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định của họ?

II. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn khám chữa bệnh

Việc lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ đặc điểm cá nhân của người bệnh đến các yếu tố liên quan đến hệ thống y tế. Nghiên cứu của Muriithi (2013) tại Nairobi, Kenya cho thấy các yếu tố như giới tính, tuổi, giáo dục, thu nhập, nghề nghiệp, quy mô hộ gia đình, khoảng cách, chất lượng và chi phí điều trị đều có tác động đến quyết định lựa chọn. Các nghiên cứu khác, như Audibert et al. (2011) tại nông thôn Trung Quốc, cũng nhấn mạnh vai trò của thu nhập và giá dịch vụ y tế. Việc phân tích cụ thể các yếu tố này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hành vi của người dân Thạnh Phú khi lựa chọn dịch vụ y tế.

2.1. Tác động của yếu tố kinh tế Thu nhập chi phí khám chữa bệnh

Thu nhập và chi phí khám chữa bệnh là hai yếu tố kinh tế quan trọng ảnh hưởng đến lựa chọn cơ sở y tế. Người có thu nhập cao thường có xu hướng lựa chọn các cơ sở y tế tư nhân hoặc các bệnh viện tuyến trên với chất lượng dịch vụ tốt hơn, trong khi người có thu nhập thấp có thể ưu tiên các cơ sở y tế công với chi phí thấp hơn, hoặc thậm chí tự điều trị. Chi phí khám chữa bệnh, bao gồm chi phí đi lại, chi phí thuốc men, chi phí thăm khám, cũng là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Nếu chi phí quá cao, người bệnh có thể trì hoãn việc khám chữa bệnh hoặc lựa chọn các phương pháp điều trị không chính thống.

2.2. Ảnh hưởng của đặc điểm cá nhân Giới tính tuổi tác trình độ học vấn

Các đặc điểm cá nhân như giới tính, tuổi tác, trình độ học vấn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh. Nam giới và nữ giới có thể có những ưu tiên khác nhau khi lựa chọn dịch vụ y tế. Người lớn tuổi thường có xu hướng tìm kiếm các cơ sở y tế gần nhà và dễ tiếp cận, trong khi người trẻ tuổi có thể quan tâm hơn đến chất lượng dịch vụ và trang thiết bị hiện đại. Trình độ học vấn cao cũng có thể dẫn đến sự hiểu biết tốt hơn về các lựa chọn chăm sóc sức khỏe, từ đó có những quyết định sáng suốt hơn.

2.3. Vai trò của bảo hiểm y tế và vốn xã hội trong tiếp cận dịch vụ

Bảo hiểm y tế (BHYT) đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh cho người dân, từ đó mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Người có BHYT thường có xu hướng lựa chọn các cơ sở y tế có ký hợp đồng BHYT để được hưởng các quyền lợi theo quy định. Vốn xã hội, bao gồm các mối quan hệ xã hội và sự tin tưởng vào cộng đồng, cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn cơ sở y tế. Người có mạng lưới xã hội rộng lớn có thể nhận được thông tin và lời khuyên từ người thân, bạn bè về các cơ sở y tế uy tín và chất lượng.

III. Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu tại Thạnh Phú

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp để thu thập dữ liệu từ 300 người dân từ 18 tuổi trở lên tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre trong khoảng thời gian từ 25/3/2015 đến ngày 20/4/2015. Bên cạnh đó, các nghiên cứu trước đây và cơ sở lý luận liên quan cũng được tổng hợp và phân tích. Phương pháp phân tích chính được sử dụng là hồi quy Multinomial Logit (MNL) để xác định các yếu tố tác động đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân. Mô hình này cho phép đánh giá tác động đồng thời của nhiều yếu tố khác nhau, đồng thời kiểm tra tính hợp lý của các biến số so với thực tế.

3.1. Thiết kế mẫu và quy trình thu thập thông tin từ người dân

Việc thiết kế mẫu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính đại diện của dữ liệu thu thập được. Mẫu nghiên cứu bao gồm 300 người dân từ 18 tuổi trở lên tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre. Quá trình thu thập thông tin được thực hiện thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi có cấu trúc. Bảng hỏi bao gồm các câu hỏi về đặc điểm cá nhân (giới tính, tuổi, trình độ học vấn, thu nhập, nghề nghiệp), tình trạng sức khỏe, việc sử dụng BHYT, và các yếu tố khác có liên quan đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh.

3.2. Sử dụng mô hình hồi quy Multinomial Logit MNL để phân tích dữ liệu

Mô hình hồi quy Multinomial Logit (MNL) là một công cụ thống kê mạnh mẽ để phân tích dữ liệu khi biến phụ thuộc là biến định tính với nhiều hơn hai lựa chọn. Trong nghiên cứu này, biến phụ thuộc là lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh, với các lựa chọn như bệnh viện tuyến huyện, bệnh viện tuyến tỉnh, phòng khám tư nhân, trạm y tế xã, hoặc tự điều trị. Mô hình MNL cho phép ước lượng tác động của các biến độc lập (như thu nhập, trình độ học vấn, BHYT) lên xác suất lựa chọn mỗi cơ sở y tế khác nhau.

IV. Kết quả nghiên cứu Yếu tố tác động và thực trạng khám chữa bệnh

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều yếu tố tác động đáng kể đến sự lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre. Các yếu tố này bao gồm đặc điểm cá nhân, yếu tố kinh tế, và các yếu tố liên quan đến hệ thống y tế. Phân tích sâu hơn về kết quả hồi quy MNL sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tầm quan trọng tương đối của từng yếu tố và mối quan hệ giữa chúng.

4.1. Phân tích các yếu tố nhân khẩu học và kinh tế có ý nghĩa thống kê

Kết quả hồi quy MNL cho thấy một số yếu tố nhân khẩu học và kinh tế có ý nghĩa thống kê trong việc dự đoán lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh. Ví dụ, thu nhập có thể có tác động tích cực đến việc lựa chọn bệnh viện tuyến trên, trong khi tuổi tác có thể có tác động tiêu cực đến việc lựa chọn các cơ sở y tế hiện đại. Các yếu tố khác như trình độ học vấn, giới tính, và tình trạng việc làm cũng có thể có tác động đáng kể.

4.2. Đánh giá tác động của bảo hiểm y tế và vốn xã hội lên quyết định

Bảo hiểm y tế được kỳ vọng sẽ có tác động tích cực đến việc lựa chọn các cơ sở y tế chính thống, đặc biệt là các bệnh viện tuyến huyện và tỉnh. Vốn xã hội cũng có thể đóng vai trò quan trọng, với những người có mạng lưới xã hội rộng lớn có xu hướng tin tưởng và lựa chọn các cơ sở y tế được giới thiệu bởi người thân và bạn bè.

4.3. So sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu khác trong khu vực

Việc so sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu tương tự tại các địa phương khác trong khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long sẽ giúp chúng ta xác định được những điểm tương đồng và khác biệt, từ đó đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp với đặc điểm riêng của Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre.

V. Kiến nghị chính sách Nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số kiến nghị chính sách được đề xuất nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân tại Thị Trấn Thạnh Phú, Bến Tre, đồng thời giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên. Các kiến nghị này tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại các cơ sở tuyến cơ sở, tăng cường truyền thông về bảo hiểm y tế, và xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe toàn diện.

5.1. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại trạm y tế xã và bệnh viện huyện

Việc đầu tư vào nâng cấp trang thiết bị y tế, đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ y tế tại trạm y tế xã và bệnh viện huyện là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc cải thiện thái độ phục vụ, tạo môi trường thân thiện và tin cậy để thu hút người dân đến khám chữa bệnh.

5.2. Tăng cường truyền thông về lợi ích của bảo hiểm y tế

Cần đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của bảo hiểm y tế. Thông tin cần được truyền tải một cách dễ hiểu, phù hợp với trình độ dân trí của người dân địa phương. Các hình thức truyền thông đa dạng như phát tờ rơi, tổ chức hội thảo, sử dụng các kênh truyền thông địa phương cần được sử dụng.

5.3. Xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu toàn diện

Cần xây dựng một mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu toàn diện, kết nối chặt chẽ giữa các cơ sở y tế tuyến cơ sở, bệnh viện huyện, và các bệnh viện tuyến trên. Mạng lưới này cần đảm bảo người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế cần thiết một cách kịp thời và hiệu quả, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho các bệnh viện tuyến trên.

VI. Hướng nghiên cứu tiếp theo và những hạn chế của đề tài

Mặc dù nghiên cứu đã đạt được một số kết quả quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần được khắc phục trong các nghiên cứu tiếp theo. Việc mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn, và thu thập dữ liệu định tính sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của người dân.

6.1. Mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các huyện khác của Bến Tre

Việc mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các huyện khác của Bến Tre sẽ giúp chúng ta có được cái nhìn toàn diện hơn về tình hình lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh trong toàn tỉnh. Các huyện khác nhau có thể có những đặc điểm kinh tế, xã hội, và y tế khác nhau, do đó các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn cũng có thể khác nhau.

6.2. Sử dụng phương pháp phân tích định tính để hiểu sâu hơn

Bên cạnh phương pháp phân tích định lượng, việc sử dụng các phương pháp phân tích định tính như phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về suy nghĩ, cảm nhận, và động cơ của người dân khi lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh. Phương pháp này có thể giúp khám phá ra những yếu tố mà phương pháp định lượng không thể phát hiện được.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cũng nhƣ giới thiệu sơ lƣợc về phƣơng pháp và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Chƣơng 2 : Cơ sở lý luận Chƣơng này sẽ trình bày cơ sở lý thuyết của đề tài, các nghiên cứu có liên quan để từ đó xây dựng khung phân tích. Chƣơng 3 : Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng này sẽ trình bày các khái niệm có liên quan và lựa chọn các biến đại diện đã đƣợc nêu ở khung phân tích. Trong chƣơng này, mô hình của đề tài cũng đƣợc lựa chọn, sau đó là những trình bày về phƣơng pháp thu thập và xử lý số liệu.

Chƣơng 4 : Kết quả nghiên cứu Trong phần đầu của chƣơng này, nhóm nghiên cứu mô tả thực trạng quá tải của ngành y tế. Sau đó tập trung mô tả bộ dữ liệu trên cơ sở xây dựng các bảng thống kê mô tả, đƣa ra một số nhận xét ban đầu về một số yếu tố có khả năng ảnh hƣởng đến sự lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của ngƣời dân tại Thị trấn Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Phân tích ý nghĩa của các hệ số trong mô hình kết quả sau chạy mô hình hồi quy trên phần mềm Stata. Chƣơng 5 : Kết luận và kiến nghị Chƣơng này sẽ tóm lƣợc lại những kết quả quan trọng của đề tài và đặc biệt là mô hình nghiên cứu.

Từ đó có những kiến nghị nhằm gia tăng sự chọn lựa , sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe của ngƣời dân tại cơ sở y tế tuyến địa phƣơng, giúp giảm TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 tải các cơ sở y tế tuyến trên. Ngoài ra , chƣơng này còn đánh giá những hạn chế của đề tài để từ đó mở ra những hƣớng nghiên cứu sâu hơn. Sau cùng, phần phụ lục đƣợc đƣa vào để chứng minh cho những kết quả phân tích đƣợc trình bày trong các chƣơng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƢƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN “Sức khoẻ là một trạng thái hoàn toàn thoải mái cả về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không phải là chỉ là không có bệnh tật hay tàn phế”(WHO,1946).

Còn với cách nhận định của các nhà kinh tế, sức khỏe là vốn quý của con ngƣời, một loại nguồn vốn rất đặc biệt, tuy có thể tăng lên khi đƣợc đầu tƣ nhƣng chỉ ở những giai đoạn nhất định và đến một thời điểm nguồn vốn này sẽ cạn kiệt hoàn toàn và cái chết diễn ra. Mỗi ngƣời tự chọn chiều dài cho cuộc sống của họ (Michael Grossman ,1999). Do đó , tác giả chọn những đặc điểm cá nhân - là giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp, giáo dục, thu nhập, tôn giáo, số ngƣời phụ thuộc- làm các biến trong khảo sát – thêm vào đó là BHYT, vốn xã hội và đặc điểm bệnh, điều trị ngoại trú, điều trị nội trú. Với tính chất đặc biệt đó, chăm sóc sức khỏe đã trở thành vùng đất mới của những nhà kinh tế, những ngƣời rất quan trọng vì họ vừa giúp nhân viên y tế yên tâm vào chuyên môn không bị phân tâm về kinh tế, vừa chăm lo cho sức khỏe tài chánh của cơ sở y tế bằng cách cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và chính đáng của ngƣời bệnh về dịch vụ y tế , về quyền lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh của ngƣời dân ( Kui-Son- Choi, 2004).1 Lý thuyết liên quan Nghiên cứu về hành vi của con ngƣời là một lĩnh vực đa ngành, bao gồm kinh tế học, tâm lý học và xã hội học, tuy phức tạp nhƣng có tính ứng dụng cao trong nhiều hoạt động kinh doanh, ngoại giao.

Khoảng 50 năm gần đây, lĩnh vực này đã mở rộng nghiên cứu về hành vi của con ngƣời đối với việc chọn lựa trong mảng kinh tế sức khỏe. Nhiều nhà nghiên cứu đã cố gắng tìm câu trả lời cho câu hỏi: tại sao ngƣời tiêu dùng có những lựa chọn về bảo hiểm y tế và dịch vụ y tế nhƣ vậy? Trong đó có Daniel L. McFadden, với “ Lý thuyết và phƣơng pháp phân tích lựa chọn rời rạc” đã nhận đƣợc giải Nobel kinh tế năm 2000. Khởi nguồn từ lý thuyết kinh tế vi mô, lý thuyết của McFadden cho rằng mỗi cá nhân sẽ lựa chọn một trong các khả TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 năng hữu hạn cho trƣớc để tối đa hóa lợi ích của mình.

Mà lợi ích có đƣợc sau sử dụng dịch vụ y tế mà ngƣời dùng mong muốn là sức khỏe - phần quan sát đƣợc - và một phần hữu dụng không quan sát đƣợc .1) Với Uij : hữu dụng của cá nhân với lựa chọn cơ sở y tế j hij : sức khỏe của cá nhân sau khi lựa chọn cơ sở y tế j Cij : chi phí cá nhân khác sau lựa chọn cơ sở y tế j Mà hij = h0 + Qij (2.2) h0 : sức khỏe cá nhân trƣớc khi sử dụng dịch vụ y tế Q ij : chất lƣợng dịch vụ y tế mà cá nhân i sử dụng tại cơ sở y tế j Trong đó Q khác nhau giữa mỗi cá nhân, mỗi hình thức điều trị Qij = Q (Pi ,Dj) (2.3) P i : các đặc tính cá nhân i Dj : hình thức điều trị tại cơ sở y tế j Đặc tính quan sát đƣợc của cá nhân có thể tác động đến lựa chọn cơ sở y tế có thể là giới tính, tuổi tác, tôn giáo, giáo dục, thu nhập, số ngƣời phụ thuộc, quan hệ lao động, BHYT ; Các thuộc tính không quan sát đƣợc có thể là vốn xã hội của cá nhân .3) ta có : Uij = U (Pi , Dj, εij ) Với εij : hữu dụng của các yếu tố không quan sát đƣợc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Viết lại dƣới dạng tham số ƣớc lƣợng , ta có Uij = βpjPi + βDDj + εij , với βpj , βD là các tham số ƣớc lƣợng 2.2 Các nghiên cứu thực nghiệm liên quan : - Muriithi -2013, nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến sự lựa chọn cơ sở y tế ở Nairobi, Kenya. Dữ liệu đƣợc thu thập vào năm 2008, bằng cách thu thập các đặc điểm của cá nhân nhƣ: giới tính, tuổi, giáo dục, thu nhập, nghề nghiệp, quy mô hộ gia đình. Và thuộc tính về cơ sở y tế : khoảng cách, chất lƣợng và chi phí điều trị. Tiến hành hồi quy Multinomial Logit (MNL) sẽ có các hệ số ƣớc lƣợng khác nhau với các lựa chọn khác nhau.

Có năm sự lựa chọn cho biến phụ thuộc, bao gồm: tự điều trị, phòng khám tƣ, phòng khám công, bệnh viện công, bệnh viện tƣ nhân. Nghiên cứu đã đƣa ra mô - hình : Vij = V( Xi, Zj, Ii) + εij Với Xi : các đặc tính cá nhân Zj: các đặc tính của cơ sở y tế Ii: thông tin về dịch vụ y tế Nghiên cứu này còn đƣa ra sự tác động của những thông tin về chất lƣợng dịch vụ y tế của cơ sở khám chữa bệnh đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Kết quả nghiên cứu cho thấy ngoài khoảng cách, giá dịch vụ y tế còn có giới tính, thu nhập, chất lƣợng dịch vụ và cả thông tin về chất lƣợng dịch vụ đều có ảnh hƣởng đến sự chọn lựa của ngƣời bệnh trong lựa chọn phƣơng pháp điều trị. Kết quả mô hình MNL cho thấy , khoảng cách càng xa, giá dịch vụ càng tăng thì xác suất chọn tự điều trị tăng lên so với lựa chọn đến cơ sở y tế.

Chất lƣợng dịch vụ tác động đến xác suất chọn cơ sở y tế nhiều hơn là tự điều trị. Sự tin tƣởng vào cơ sở y tế TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 càng cao thì xác suất lựa chọn các cơ sở y tế tăng so với tự điều trị. Tăng thông tin về chất lƣợng dịch vụ sẽ làm giảm xác suất tự điều trị so với lựa chọn đến cơ sở y tế. Giới tính cũng ảnh hƣởng đến lựa chọn này nhƣ sau : nam giới thích hình thức tự điều trị hơn trong khi nữ giới thích chọn cơ sở y tế.

Ngƣời dân có giáo dục càng cao thì xác suất chọn đến cơ sở y tế càng tăng so với tự điều trị. - Audibert et al. – 2011, đã tiến hành nghiên cứu về tác động của sự gia tăng thu nhập và giá dịch vụ y tế đến sự lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh tại nông thôn Trung Quốc trong 2 khoảng thời gian 1989-1993 (giai đoạn 1) và 2004-2006 ( giai -đoạn 2). Đồng thời sử dụng hai mô hình - Multinominal Logit và Mixed Multinominal Logit (MMNL)– nghiên cứu này phân tích thông tin của 2117 ngƣời bị bệnh vào năm 1989, 1991 hoặc 1993, và 2594 ngƣời vào năm 2004 hoặc 2006.

Vấn đề của nghiên cứu này là phải có giá của tất cả các cơ sở y tế đƣợc thay thế chứ không chỉ là giá của các cơ sở khám chữa bệnh mà cá nhân lựa chọn. Để xử lý vấn đề này, tác giả đã gán giá trị cho giá của các cơ sở y tế thay thế bằng chƣơng trình Stata ICE của Royston -2004. Trong đó các biến tuổi tác, giới tính, trình độ, nghề nghiệp, thu nhập, bảo hiểm đƣợc dùng để ƣớc tính giá bị thiếu. Nghiên cứu có mô hình sau : Vij = αj + β1Pij +β2Dij + β3jyi + β4jRi + εij Vij: hữu dụng của cá nhân i với lựa chọn j Pj : giá chăm sóc y tế của cơ sở y tế j Dij : khoảng cách từ cá nhân i đến cơ sở y tế j Yi: thu nhập bình quân của cá nhân trong hộ gia đình Ri: đặc tính cá nhân khác TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Mỗi cá nhân đối mặt với năm lựa chọn : trạm y tế xã, trung tâm y tế thị trấn, bệnh viện thành phố và trung ƣơng, các cơ sở y tế khác hoặc tự điều trị - sẽ lựa chọn sao cho tối đa hóa lợi ích của mình.

Sau khi hồi quy MMNL, kết quả cho thấy trong cả 2 giai đoạn khi giá dịch vụ y tế tăng lên thì ngƣời dân đều có khuynh hƣớng giảm sự lựa chọn đến cơ sở y tế. Nhƣng từ năm 2004-2006, hồi quy MNL cho kết quả biến giá không có ý nghĩa thống kê ; chỉ trong giai đoạn 1989-1993, biến giá dịch vụ y tế mới có tác động đến lựa chọn. Tuổi càng cao , cá nhân có khuynh hƣớng chọn tự điều trị càng cao. Sống càng gần thành phố, cá nhân càng chọn tự điều trị hơn là đến cơ sở y tế.