Đặt vấn đề: Ảnh hưởng chung của nền kinh tế thế giới và trong nước đang gặp nhiều khó khăn. Các DN phải đối đầu nguy cơ phá sản cao. Vì thế, để DN tồn tại và phát triển bền vững trong nền kinh tế hiện nay buộc các DN phải nghiên cứu thị trường, tìm ra cách giải quyết, quản lý sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Công tác quản trị là một trong những yếu tố cần quan tâm, đặc biệt là việc lựa chọn và sử dụng cấu trúc vốn hợp lý, vì nó ảnh hưởng đến các quyết định trong việc thực hiện các chiến lược kinh doanh trong sự phát triển bền vững của DN.
Tìm một cấu trúc vốn hợp lý, tùy vào đặc điểm của từng ngành nghề, từng DN để xem xét, nghiên cứu thời điểm nào công ty vay nợ, vay nợ bao nhiêu là hợp lý, và sử dụng nguồn vốn chủ sở hữu như thế nào để đạt hiệu quả cao. Như vậy, thì mới giảm thiểu rủi ro làm tăng giá trị DN giúp DN có cơ hội phát triển bền vững, cạnh tranh trên thị trường. Có thể nói không có một nguyên tắc nào để gọi là tối ưu cho các DN. Để xây dựng cấu trúc vốn phù hợp với DN, ta phải xác định những nhân tố nào tác động đến cấu trúc vốn.
Đã có nhiều nghiên cứu về cấu trúc vốn trong nhiều ngành nghề khác nhau, và kết quả cho thấy cấu trúc vốn của mỗi ngành sẽ bị tác động bởi những nhân tố khác nhau vì mỗi ngành đều có những đặc điểm riêng. Cho nên, vấn đề cần nghiên cứu là cấu trúc vốn của các công ty ngành thép ở Việt Nam bị tác động bởi những nhân tố nào? Đây cũng chính là lý do tác giả chọn đề tài nghiên cứu sau đây làm luận văn tốt nghiệp cho mình “Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các DN ngành thép Việt Nam”. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu: 1. Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu tổng quan: vận dụng các lý thuyết về cấu trúc vốn để từ đó xây dựng mô hình phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn các DN ngành -2- Thép Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp xây dựng cấu trúc hợp lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của các DN ngành thép Việt Nam.
Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể: − Về mặt lý thuyết: Trên cơ sở vận dụng các lý thuyết về cấu trúc vốn, tác giả sẽ xây dựng mô hình phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các DN ngành thép Việt Nam. − Về mặt thực tiễn, luận văn sẽ tập trung nghiên cứu những vấn đề sau: + Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn các DN ngành Thép Việt Nam, nhằm tìm ra những nhân tố tác động và tiêu cực đến cấu trúc vốn các DN này. + Từ các mô hình và kết quả phân tích định lượng, luận văn đề xuất một số giải pháp xây dựng cấu trúc vốn cho các DN ngành thép Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu: Những nhân tố nào ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các DN ngành thép Việt Nam? Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả họat động của các DN ngành thép Việt Nam? 1.
Phương pháp nghiên cứu: 1. Nguồn dữ liệu nghiên cứu: − Cơ sở lý thuyết liên quan đến đề tài: Các tài liệu, giáo trình có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Các nghiên cứu của tác giả khác như các đề tài nghiên cứu khoa học, bài báo đăng trên tạp chí, luận văn nghiên cứu trước….có liên quan đến đề tài nghiên cứu. − Số liệu phục vụ cho nghiên cứu: Nguồn số liệu thu thập cho nghiên cứu là số liệu thứ cấp tổng quan về ngành thép Việt Nam được thu thập qua niêm giám -3- thống kê giai đoạn 2009-2013 ở Việt Nam.
Đối với các DN ngành thép niêm yết cả nước, nguồn số liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính đã qua kiểm toán của 20 doanh nghiệp giai đọan 2009-2013 tại trang web (http://cophieu68. Do đó, số lượng quan sát có thể thu thập được là 100 quan sát (20DN x 05 thời kỳ=100 quan sát). Phương pháp nghiên cứu: Trong nghiên cứu này tác giả kết hợp giữa hai phương pháp định tính và định lượng: − Phương pháp định tính:thông qua việc nghiên cứu các tài liệu về lĩnh vực đang nghiên cứu công bố, tác giả tiến hành thu thập, phân tích số liệu từ các BCTC của các DN ngành thép niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán TPHCM, Hà Nội. − Phương pháp định lượng: được thực hiện từ số liệu thu thập từ phương pháp định tính.
Phương pháp xử lý số liệu gồm các bước sau: − Nhập dữ liệu điều tra và xử lý số liệu thô: tác giả sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010 để nhập dữ liệu sau đó tiến hành xử lý số liệu thô bằng phương pháp thống kê mô tả để xác định tính hợp lý. − Phương pháp phân tích số liệu thống kê được sử dụng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn ngành thép Việt Nam. Phương pháp hồi quy đa biến sẽ được sử dụng để phân tích dữ liệu nhằm xác định hệ số tương quan giữa các biến và giải thích ý nghĩa kinh tế của mô hình hồi quy. − Dựa vào việc xem xét mối quan hệ nhân quả giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc trên kết quả phân tích, đồng thời dựa vào kết quả nghiên cứu từ đó có kết luận về sự tác động của cấu trúc vốn ngành thép Việt Nam hiện nay.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 1. Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là cấu trúc vốn và các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các DN ngành thép Việt Nam. Là những DN thuộc ngành thép đang niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi về không gian: Đề tài tiến hành nghiên cứu trong 20 DN niêm yết trên thị trường giao dịch chứng khoán TPHCM, Hà Nội.
Phạm vi về thời gian: Thời gian nghiên cứu được giới hạn trong 5 năm từ 2009 đến 2013 trên BCTC của khoảng 20 DN niêm yết trên thị trường giao dịch chứng khoán TPHCM, Hà Nội. Một số các nghiên cứu trước: 1. Nghiên cứu thế giới: Nghiên cứu của Joshua Abor (2008): Đối tượng nghiên cứu: so sánh cấu trúc vốn ba nhóm công ty: các công ty đang niêm yết, và các công ty không niêm yết trên thị trường chứng khóan Ghama Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu trong khỏang thời gian 1998 – 2003. Kết quả nghiên cứu: − Kết quả phân tích thống kê mô tả cho thấy nợ ngắn hạn chiếm một tỷ lệ tương đối cao trong tổng số nợ cả tất cả các nhóm mẫu cà các công ty lớn không niêm yết thể hiện tỷ lệ nợ cao hơn đáng kể so với các DN vừa và nhỏ, không có sự khác biệt giữa cấu trúc vốn của các công ty niêm yết và các công ty không niêm yết.
− Kết quả phân tích hồi quy cho thấy các kết quả kiểm định cho thấy rằng tuổi thọ của công ty, cơ cấu tài sản, khả năng sinh lời, rủi ro và quyền sở -5- hữu cổ phần của quản lý là rất quan trọng có tác động lớn đến cấu trúc vốn của các công ty Ghama. Đối với DN vừa và nhỏ, nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các yếu tố như giới tính doanh nhân, tình trạng xuất khẩu, công nghiệp, vị trí công ty và hình thức kinh doanh có tác động lớn đến sự lựa chọn cấu trúc vốn của công ty. Mối tương quan giữa các nhóm mẫu nghiên cứu như sau: + Đối với các công ty niêm yết, tỷ lệ nợ dài hạn có mối tương quan dương với quy mô công ty, cơ cấu tài sản và sự tăng trưởng, nhưng có mối tương quan âm với tuổi thọ của DN, thanh khoản cổ tức, rủi ro kinh doanh, quyền sở hữu và thuế. Tỷ lệ nợ ngắn hạn có mối quan hệ dương với tuổi thọ DN, quy mô công ty, thanh toán cổ tức và thuế, nhưng có mối tương quan âm với lợi nhuận, cơ cấu tài sản và rủi ro kinh doanh.
+ Đối với của các công ty lớn không niêm yết, tỷ lệ nợ dài hạn có mối tương quan tích cực với cơ cấu tài sản, tăng trưởng, nhưng tương quan tiêu cực đến lợi nhuận, rủi ro kinh doanh và quyền sở hữu.Tỷ lệ nợ ngắn hạn có tương quan tích cực đến rủi ro kinh doanh, tuổi thọ công ty, thuế và quyền sở hữu, nhưng tương quan tiêu cực với quy mô công ty, cơ cấu tài sản và lợi nhuận. + Đối với các DN vừa và nhỏ, kết quả cho thấy mối tương quan giữa tỷ lệ nợ dài hạn với cơ cấu tài sản, tuổi thọ công ty, giới tính, xuất khẩu là quan hệ dương. Tỷ lệ nợ dài hạn có tương quan âm với rủi ro kinh doanh. Tỷ lệ nợ ngắn hạn có tương quan dương đáng kể với tuổi thọ của doanh nghiệp, rủi ro kinh doanh, quy mô công ty, thanh toán cổ tức, thuế, giáo dục và xuất khẩu, nhưng có tương quan âm với cơ cấu tài sản , lợi nhuận và quyền sở hữu.
Nghiên cứu của Joy Pathak (2010): Đối tượng nghiên cứu: 135 công ty ở thị trường chứng khóan Bombay -6- Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu trong khoảng thời gian 1990- 2009 Kết quả nghiên cứu: Cho thấy sáu yếu tố như: tài sản hữu hình, tốc độ tăng trưởng, quy mô doanh nghiệp, rủi ro kinh doanh, tính thanh khoản và lợi nhuận có ảnh hưởng đáng kể đến đòn bẩy tài chính, trong đó nhân tố tài sản hữu hình, tốc độ tăng trưởng, quy mô DN có ảnh hưởng tích cực với đòn bẩy tài chính, các nhân tố như rủi ro kinh doanh, tính thanh khoản, lợi nhuận có ảnh hưởng tiêu cực đến đòn bẩy tài chính, nhân tố nghiên cứu phát triển R&D cũng được đưa vào mô hình nghiên cứu, nhưng tác giả không tìm thấy bất kỳ mối quan hệ quan trọng nào với đòn bẩy tài chính. Nghiên cứu của Attaullah Shah và cộng sự (2007) Đối tượng nghiên cứu: 286 công ty phi tài chính niêm yết trên thị trường chứng khoán Pakistani (KSE) Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu trong khoảng thời gian 1994- 2002 Kết quả nghiên cứu: Kết quả nghiên cứu cho thấy đặc điểm ngành nghề có tác động đáng kể đến cấu trúc vốn.Tài sản hữu hình có quan hệ tích cực với cấu trúc vốn, cơ hội tăng trưởng và khả năng sinh lời có quan hệ tiêu cực với cấu trúc vốn. Quy mô DN, sự biến động thu nhập và tấm chắn thuế không nợ không ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.
