Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn chính sách kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh bình phước

Luận văn thạc sĩ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán tại doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bình Phước, giúp hiểu rõ quyết định quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Toàn
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bình Phước
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách kế toán và doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bình Phước

Chính sách kế toán là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Bình Phước, các DNNVV đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương, nhưng họ cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc lựa chọn và áp dụng chính sách kế toán phù hợp. Các yếu tố như quản lý tài chính, quy định kế toán, và kế toán quản trị đều có tác động đáng kể đến quyết định này. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán của các DNNVV tại Bình Phước, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và kế toán.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách kế toán

Chính sách kế toán được định nghĩa là các nguyên tắc, phương pháp và thủ tục mà doanh nghiệp áp dụng để lập và trình bày báo cáo tài chính. Đối với các DNNVV, việc lựa chọn chính sách kế toán phù hợp không chỉ giúp đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ hiệu quả trong quản lý tài chính. Tại Bình Phước, các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định kế toán do thiếu nguồn lực và kiến thức chuyên môn. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán là cần thiết để giúp các doanh nghiệp này cải thiện hiệu quả quản lý.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Bình Phước

Các DNNVV tại Bình Phước có đặc điểm chung là quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và thường tập trung vào các ngành nghề truyền thống như nông nghiệp và thủ công nghiệp. Điều này dẫn đến những thách thức trong việc áp dụng các chính sách kế toán hiện đại và tuân thủ các quy định kế toán phức tạp. Ngoài ra, các doanh nghiệp này cũng phải đối mặt với áp lực từ chi phí thuế và mức vay nợ, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn chính sách kế toán. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức tài chính để giúp các DNNVV tại Bình Phước vượt qua những khó khăn này.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách kế toán của DNNVV tại Bình Phước

Nghiên cứu đã xác định năm yếu tố ảnh hưởng chính đến việc lựa chọn chính sách kế toán của các DNNVV tại Bình Phước, bao gồm: mức vay nợ, chi phí thuế, đặc điểm doanh nghiệp, nhu cầu thông tin, và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Trong đó, nhu cầu thông tin được xác định là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, tiếp theo là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và đặc điểm doanh nghiệp. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn chính sách kế toán mà còn tác động đến hiệu quả quản lý tài chính và kế toán quản trị của các doanh nghiệp.

2.1. Mức vay nợ và chi phí thuế

Mức vay nợ và chi phí thuế là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chính sách kế toán của các DNNVV tại Bình Phước. Các doanh nghiệp có mức vay nợ cao thường có xu hướng lựa chọn các chính sách kế toán giúp giảm thiểu rủi ro tài chính và cải thiện dòng tiền. Tương tự, chi phí thuế cũng là yếu tố quan trọng, vì các doanh nghiệp thường tìm cách tối ưu hóa chính sách kế toán để giảm thiểu nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, việc tập trung quá nhiều vào các yếu tố này có thể dẫn đến việc bỏ qua các yếu tố khác như nhu cầu thông tin và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả quản lý tổng thể.

2.2. Nhu cầu thông tin và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin

Nhu cầu thông tin và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ đến chính sách kế toán của các DNNVV tại Bình Phước. Các doanh nghiệp có nhu cầu thông tin cao thường lựa chọn các chính sách kế toán giúp cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho các bên liên quan. Đồng thời, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kế toán doanh nghiệp và quản lý tài chính. Tuy nhiên, nhiều DNNVV tại Bình Phước vẫn còn hạn chế trong việc áp dụng công nghệ thông tin, điều này cần được cải thiện thông qua các chương trình hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức tài chính.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách kế toán cho DNNVV tại Bình Phước

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp đã được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả chính sách kế toán cho các DNNVV tại Bình Phước. Các giải pháp này tập trung vào việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc lựa chọn chính sách kế toán phù hợp, cải thiện quản lý tài chính, và nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Ngoài ra, nghiên cứu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức tài chính để giúp các DNNVV vượt qua những khó khăn trong việc tuân thủ các quy định kế toán và nâng cao hiệu quả quản lý.

3.1. Hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức tài chính

Nhà nước và các tổ chức tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các DNNVV tại Bình Phước trong việc lựa chọn và áp dụng chính sách kế toán phù hợp. Các chương trình hỗ trợ có thể bao gồm việc cung cấp các khóa đào tạo về kế toán doanh nghiệp và quản lý tài chính, cũng như hỗ trợ tài chính để các doanh nghiệp có thể đầu tư vào công nghệ thông tin. Ngoài ra, việc đơn giản hóa các quy định kế toán cũng là một giải pháp quan trọng giúp các DNNVV dễ dàng tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý.

3.2. Nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin

Việc nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin là một trong những giải pháp quan trọng giúp các DNNVV tại Bình Phước cải thiện hiệu quả kế toán doanh nghiệp và quản lý tài chính. Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ trong việc đầu tư vào các phần mềm kế toán hiện đại và đào tạo nhân viên để sử dụng hiệu quả các công cụ này. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ thông tin cũng giúp các doanh nghiệp cải thiện tính minh bạch trong báo cáo tài chính và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, Luận văn dự kiến được kết cấu thành 5 chương như sau:  hương 1: ổng quan nghiên cứu  Chương 2: ơ sở l thuyết.  hương 3: Phương pháp nghiên cứu  hương 4: ết quả nghiên cứu  hương 5: ết luận và kiến nghị 4 Ơ 1: Ổ UA Á Ê ỨU Ớ rên thế giới cũng như ở iệt Nam, có nhiều tác giả đã nghiên cứu về các kh a cạnh khác nhau của sự lựa chọn S , các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn CSKT của các N. hương này, sẽ thực hiện việc hệ thống hóa, phân t ch, đánh giá các nghiên cứu đã thực hiện có liên quan đến đề tài nghiên cứu. Qua đó xác định khe hổng nghiên cứu và đưa ra các định hướng nghiên cứu.

11 c ê cứu c o  Nghiên cứu của Szilveszter Fekete và các cộng sự (2010) Nghiên cứu của Szilveszter Fekete và các cộng sự (2010) dựa trên nghiên cứu của osnyák (2003), đã giải th ch sự lựa chọn S của các N vừa và nhỏ ở Rumani. heo tác giả, các nhân tố tác động đến lựa chọn S bao gồm 6 nhân tố là thuế, nhu cầu thông tin của đối tượng sử dụng , hình ảnh N bên ngoài (đối với các bên liên quan), hình ảnh N bên trong (đối với cổ đông hiện hành), kinh tế, t nh xem xét trung thực và hợp l. ữ liệu được thu thập từ những người đại diện như giám đốc tài ch nh, kế toán trưởng của các N vừa và nhỏ. ối với việc xác định các biến trong mô hình, tác giả dựa trên khuôn mẫu đề xuất của osnyák (2003) để xây dựng 20 biến đo lường (biến quan sát) các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn S T.

ết quả từ nghiên cứu của Szilveszter Fekete cho thấy nhân tố nhu cầu thông tin của người sử dụng có ảnh hưởng lớn nhất đến sự lựa chọn S của N, và thuế là nhân tố ảnh hưởng thứ hai. ác nhân tố theo thứ tự ảnh hưởng giảm dần đến sự lựa chọn S là hình ảnh N, sự xem xét trung thực và hợp l của báo cáo tài ch nh, và cuối cùng là nhân tố kinh tế của N.  Nghiên cứu của osnyák (2003) Một nghiên cứu được xem là hiệu quả của osnyák (2003) nghiên cứu về sự lựa chọn S của cả các tập đoàn lớn và N nhỏ ở Hungary. Nghiên cứu của osnyák xác định các nhân tố tác động đến sự lựa chọn S bao gồm chi ph thuế, hình ảnh của N, nhu cầu thông tin kế toán, t nh nghề nghiệp và cách ghi nhận nghiệp vụ kế toán.

ết quả khảo sát cho thấy đối với các N vừa và nhỏ thì nhân tố chi ph thuế là yếu tố tác động mạnh mẽ nhất, trong khi đó nhân tố nhu cầu thông tin lại tác động lớn nhất đến sự lựa chọn S trong các tập đoàn lớn. 5 Nghiên cứu của osnyák đã đưa ra mô hình cũng như các biến quan sát cụ thể, có thể nói đây là nghiên cứu nền tảng cho các nghiên cứu sau này liên quan đến sự lựa chọn S.  Nghiên cứu của hristos zovas (2006) ả hai nghiên cứu đề cập bên trên đều nhấn mạnh đến nhân tố thuế tác động đến việc lựa chọn S. uy nhiên, hristos zovas, (2006) cho rằng dù S tiết kiệm thuế có thể giúp cải thiện dòng tiền của N, mang lại ảnh hưởng kinh tế nói trên nhưng việc tìm cách giảm đi tiền thuế phải đóng luôn đi đôi với việc tìm cách công bố lợi nhuận thấp đi, và điều này lại ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên sử dụng những thông tin này cho việc k kết hợp đồng hay ra quyết định.

ác giả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ra quyết định S trong điều kiện kế toán và thuế là đồng nhất thông qua khảo sát các nhà quản l của 200 N lớn nhất Hy Lạp. heo đó, sự lựa chọn S chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố gồm mục tiêu lợi nhuận, mục tiêu tối thiểu hóa nghĩa vụ thuế và sự nhận thức của các bên liên quan. ó thể nhận thấy sự mâu thuẫn lẫn liên quan giữa các nhân tố trên, khi N tìm cách tối thiểu hóa thuế phải đóng dẫn đến giảm mức lợi nhuận báo cáo cung cấp cho các bên liên quan, điều này sẽ tác động xấu đến nhận thức của họ và làm chi ph vay vốn gia tăng. Hay nói cách khác, việc thực hiên ch nh sách nhằm mục tiêu giảm thuế sẽ kéo theo những chi ph khác không liên quan đến thuế do tác động số liệu kế toán dẫn đến thông tin không phù hợp cho các bên đầu tư.

ụ thể sự ảnh hưởng ở đây là quyết định cho vay vốn từ các bên đầu tư, ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của N hay để tránh việc vi phạm cam kết vốn vay. ì vậy, nghiên cứu đã ghi lại bằng chứng về mức độ lợi nhuận giảm mà N mong muốn để giảm thuế và mức độ lợi nhuận tăng nhằm tạo điều kiện đi vay, tăng giá cố phiếu hay tránh cam kết vi phạm vốn vay. Nghiên cứu không chỉ áp dụng ở Hy Lạp mà còn ở các quốc có đặc điểm môi trường kế toán tương tự như một số quốc gia ở hâu Âu mà phần lớn nguồn vốn phụ thuộc vào vay nợ ngân hàng. iệc hiểu rõ về ảnh hưởng qua lại giữa các nhân tố của sự lựa chọn kế toán không chỉ đóng góp cho các nghiên cứu học thuật, mà còn là cơ sở phân t ch kế toán và tài ch nh quốc tế, đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các quyết định đầu tư.

6  Nghiên cứu của Mariana urău (2014) heo Mariana urău và các cộng sự, việc lựa chọn S trong từng trường hợp cụ thể với những mục tiêu khác nhau sẽ tác động đến , nhằm phản ánh tình hình tài ch nh và hiệu quả hoạt động của N, từ đó cung cấp thông tin cho người sử dụng ra các quyết định kinh tế. heo tác giả, việc lựa chọn S là kết quả giữa mong muốn, kỳ vọng từ các nhà quản trị hay chủ đầu tư và sự tác động của các chuẩn mực được ban hành cần tuân thủ. ì vậy, thông tin phản ánh trên không được xem là hoàn toàn trung thực và hợp l. ối với việc lựa chọn S , tác giả đưa ra ba mục tiêu gồm: điều chỉnh lợi nhuận kế toán trong kỳ, bảo toàn vốn dài hạn và tuân thủ các quy tắc kế toán cũng như quy định luật thuế.

Nhìn chung, nghiên cứu của Mariana urău góp phần làm rõ các phương pháp, hướng dẫn cụ thể khi lựa chọn S nhằm đáp ứng các mục tiêu của N. à đây cũng là nghiên cứu được tác giả sử dụng trong luận văn để xây dựng thang đo cho biến lựa chọn S của N.  Nghiên cứu của Steven Young (1998) Nghiên cứu xác định các nhân tố quyết định sự lựa chọn ch nh sách kinh tế ở Anh tại các công ty thuộc ngành công nghiệp và thương mại. ác giả xây dựng mô hình nghiên cứu trên cơ sở l thuyết chi ph k kết hợp đồng (costly contracting theory) và l thuyết ổn định lợi nhuận (income smoothing theory).

L thuyết k kết hơp đồng đề cập đến hai nhân tố ảnh hưởng t ch cực đến lựa chon S là tỷ lệ đòn bẩy (tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu) và yếu tố tiền thưởng. ối với nhân tố tỷ lệ đòn bẩy, bài nghiên cứu cung cấp bằng chứng cho thấy nhà quản l có xu hướng lựa chọn S sao cho giảm xác suất vi phạm cam kết vốn vay và điều này phụ thuộc vào tỷ lệ đòn bẩy hiện tại của công ty. uy nhiên, mối quan hệ giữa S và nhân tố đòn bẩy cũng được thể hiện khác nhau qua các giai đoạn, phản ánh thay đổi trong khả năng vi phạm cam kết vốn vay trong từng giai đoạn. L thuyết ổn định lợi nhuận cho rằng yếu tố mong muốn duy trì lợi nhuận ổn định ảnh hưởng đến sự lựa chọn ch nh sách.

ụ thể, nếu lợi nhuận mong muốn của N dưới mức lợi nhuận mục tiêu đặt ra thì N sẽ lựa chọn S sao cho lợi nhuận 7 ngày càng giảm. ây được xem như một S thận trọng , các nhà quản trị có thể thấy được dòng tiền mong muốn đồng thời giảm vi phạm cam kết vốn vay. ừ những nhân tố trên, trong từng thời kỳ, nhà quản trị sẽ đề ra S có lợi nhất cho DN.  Nghiên cứu của Michael J.Aitken và Janice A.Loftus (2009) Nghiên cứu yếu tố quyết định lựa chọn S thuộc ngành bất động sản ở Úc.

ương tự l thuyết Steven Young (1998), nghiên cứu xây dựng giả thuyết dựa trên l thuyết k kết hợp đồng, tập trung vào yếu tố nguồn vốn cũng như thu nhâp của chủ sở hữu tác động thế nào đến sự lựa chọn S. ết quả cho thấy tầm quan trọng của một thỏa thuận bồi thường (tức là khoản thưởng cho nhà quản trị hay thu nhập cho chủ sở hữu) đến các quyết định ch nh sách. uy nhiên, kết quả nghiên cứu không cung cấp bằng chứng cho thấy ảnh hưởng của nhận tố nợ (đòn bẩy) hay ch nh trị đối với sự lựa chọn ch nh sách. Nhìn một cách tổng quan, nghiên cứu thu hẹp phạm vị dựa trên đặc trưng N sẽ cho ra các kết quả ch nh xác hơn.

 Nghiên cứu của Watts và Zimmerman (1990) Nếu như các nghiên cứu sau này nhấn mạnh vào những nhân tố thông tin và chi ph thuế thì các nghiên cứu trong quá khứ lại tập trung xem xét các l thuyết kế toán (như l thuyết kế toán thực chứng, l thuyết đại diện, l thuyết k kết hợp đồng…) để giải th ch các nhân tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn S. Watts và Zimmerman (1978) cho rằng các quy định kế toán (chuẩn tắc) rất không thực tiễn bởi vì nó tập trung vào miêu tả các quy định thay vì xem xét các quy định kế toán được áp dụng trong thực tế có phù hợp và đạt hiểu quả kinh tế để từ đó đưa ra các điều chỉnh cần thiết. Watt và Zimmerman (1978, 1979, 1980) chỉ ra rằng kế toán thực chứng nhằm phát triển các giả thuyết để giải th ch cho các sự vật hiện tượng mà chúng ta chưa nhận biết được. o vậy, l thuyết kế toán thực chứng có thể giúp các nhà tạo lập ch nh sách đưa ra các S mới cho các giao dịch kinh tế mới phát sinh.