Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán của các công ty dịch vụ công ích tp hồ chí minh

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán trong các công ty dịch vụ công ích tại TP Hồ Chí Minh qua luận văn thạc sĩ chuyên sâu.

• Tác giả: Hoàng Mộng Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Toàn
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán của các công ty dịch vụ công ích TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất lượng thông tin kế toán

Chất lượng thông tin kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho các quyết định quản lý. Tại các công ty dịch vụ công ích, chất lượng thông tin kế toán không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động nội bộ mà còn tác động đến sự tin tưởng của công chúng và các cơ quan quản lý. Theo nghiên cứu, chất lượng thông tin kế toán được xác định bởi nhiều yếu tố, bao gồm độ tin cậy, tính đầy đủ và tính kịp thời của thông tin. Việc nâng cao chất lượng thông tin kế toán là cần thiết để đảm bảo rằng các công ty dịch vụ công ích có thể hoạt động hiệu quả và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

1.1. Định nghĩa và vai trò của thông tin kế toán

Thông tin kế toán được định nghĩa là các dữ liệu tài chính được ghi nhận và báo cáo nhằm phục vụ cho việc ra quyết định. Tại các công ty dịch vụ công ích, thông tin này không chỉ phục vụ cho quản lý nội bộ mà còn cung cấp cho các bên liên quan như nhà đầu tư, cơ quan nhà nước và công chúng. Thông tin kế toán tại TP HCM cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao về chất lượng để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong việc sử dụng ngân sách nhà nước.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán

Nghiên cứu đã xác định năm yếu tố chính ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các công ty dịch vụ công ích TP HCM. Đầu tiên là nguồn lực có trình độ, yếu tố này có ảnh hưởng mạnh nhất với hệ số 0,403. Thứ hai là mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, với hệ số 0,359, cho thấy rằng công nghệ hiện đại có thể cải thiện đáng kể quy trình kế toán. Tiếp theo là mức độ công bố thông tin (0,189), hệ thống kiểm soát nội bộ (0,116), và cuối cùng là môi trường pháp lý (0,004). Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thông tin mà còn đến sự tin tưởng của các bên liên quan.

2.1. Nguồn lực có trình độ

Nguồn lực có trình độ là yếu tố quan trọng nhất trong việc đảm bảo chất lượng thông tin kế toán. Nhân viên kế toán cần có kiến thức chuyên môn vững vàng và kỹ năng thực hành tốt để xử lý thông tin một cách chính xác. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao chất lượng thông tin kế toán. Các công ty dịch vụ công ích cần đầu tư vào đào tạo nhân viên để đảm bảo rằng họ có thể đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công việc.

2.2. Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin

Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán có ảnh hưởng lớn đến chất lượng thông tin kế toán. Công nghệ giúp tự động hóa quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ xử lý thông tin. Các công ty dịch vụ công ích tại TP HCM cần áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại để cải thiện hiệu quả công việc và đảm bảo tính chính xác của thông tin tài chính.

III. Đánh giá và giải pháp nâng cao chất lượng thông tin kế toán

Để nâng cao chất lượng thông tin kế toán, các công ty dịch vụ công ích cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo rằng nhân viên có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết. Thứ hai, cần đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện quy trình kế toán. Cuối cùng, cần xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thông tin kế toán. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thông tin mà còn tăng cường sự tin tưởng của công chúng đối với các công ty dịch vụ công ích.

3.1. Đề xuất giải pháp đào tạo nguồn nhân lực

Giải pháp đầu tiên là tăng cường đào tạo cho nhân viên kế toán. Các công ty cần tổ chức các khóa học nâng cao kỹ năng và kiến thức cho nhân viên. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng thông tin kế toán mà còn tạo động lực cho nhân viên trong công việc. Đào tạo liên tục sẽ giúp nhân viên cập nhật các xu hướng mới trong lĩnh vực kế toán và tài chính.

3.2. Đầu tư vào công nghệ thông tin

Đầu tư vào công nghệ thông tin là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng thông tin kế toán. Các công ty dịch vụ công ích cần áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại, giúp tự động hóa quy trình và giảm thiểu sai sót. Công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của thông tin tài chính, từ đó cải thiện khả năng ra quyết định của các nhà quản lý.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, các công ty dịch vụ công ích (DVCI) tại TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho xã hội. Theo ước tính, các công ty này ngày càng mở rộng quy mô và đa dạng hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến nhu cầu về chất lượng thông tin kế toán (TTKT) ngày càng cao và phức tạp hơn. TTKT không chỉ phục vụ công tác quản lý nội bộ mà còn là cơ sở cho các quyết định kinh tế của các bên liên quan, đặc biệt trong môi trường sử dụng ngân sách nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT của các công ty DVCI tại TP. Hồ Chí Minh, đo lường mức độ tác động của từng nhân tố và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng TTKT. Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2016, với phạm vi khảo sát các công ty dịch vụ công ích trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện rõ trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực công.

Theo kết quả khảo sát, năm nhân tố chính được xác định ảnh hưởng đến chất lượng TTKT gồm: nguồn nhân lực có trình độ, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, mức độ công bố thông tin, hệ thống kiểm soát nội bộ và môi trường pháp lý. Trong đó, nguồn nhân lực có trình độ có mức độ ảnh hưởng mạnh nhất với hệ số hồi quy 0,403, tiếp theo là ứng dụng công nghệ thông tin (0,359), mức độ công bố thông tin (0,189), hệ thống kiểm soát nội bộ (0,116) và cuối cùng là môi trường pháp lý (0,004). Những số liệu này cho thấy sự phân bổ ảnh hưởng không đồng đều, nhấn mạnh vai trò trung tâm của nguồn nhân lực và công nghệ trong nâng cao chất lượng TTKT.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về chất lượng thông tin kế toán và hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT). Theo FASB, kế toán là một hệ thống thông tin nhằm cung cấp dữ liệu hữu ích cho việc ra quyết định kinh tế. Các tiêu chuẩn chất lượng TTKT được tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm tính chính xác, đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và khả năng so sánh. IPSASB cũng nhấn mạnh các đặc điểm như tính trung thực, thích hợp và khả năng so sánh của thông tin kế toán.

Năm khái niệm chính được nghiên cứu bao gồm:

• Nguồn nhân lực có trình độ: Trình độ chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm của nhân viên kế toán ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thông tin.
• Mức độ công bố thông tin: Mức độ minh bạch và đầy đủ trong việc công khai thông tin kế toán.
• Ứng dụng công nghệ thông tin: Việc sử dụng phần mềm và hệ thống công nghệ hỗ trợ công tác kế toán.
• Môi trường pháp lý: Các quy định, luật lệ và chính sách ảnh hưởng đến hoạt động kế toán.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ: Các cơ chế kiểm soát nhằm đảm bảo tính chính xác và trung thực của thông tin kế toán.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên mối quan hệ giữa các nhân tố này và chất lượng TTKT của các công ty DVCI tại TP. Hồ Chí Minh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng. Giai đoạn định tính bao gồm tổng hợp lý thuyết, khảo sát chuyên gia và thảo luận nhóm nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng và xây dựng bảng câu hỏi khảo sát. Giai đoạn định lượng tiến hành khảo sát với cỡ mẫu khoảng 150 cán bộ, nhân viên kế toán và quản lý tại các công ty DVCI trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các loại hình công ty dịch vụ công ích. Dữ liệu thu thập được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS và Microsoft Excel. Các kỹ thuật phân tích bao gồm kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính bội để đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng TTKT.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước: thiết kế mô hình và bảng câu hỏi, khảo sát định tính, khảo sát định lượng, kiểm định mô hình và phân tích kết quả. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn nhân lực có trình độ là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến chất lượng TTKT với hệ số hồi quy 0,403. Khoảng 85% số người khảo sát đánh giá trình độ chuyên môn và kỹ năng của nhân viên kế toán là yếu tố quyết định chất lượng thông tin.

2. Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin có ảnh hưởng đáng kể với hệ số 0,359. Các công ty sử dụng phần mềm kế toán hiện đại và hệ thống quản lý dữ liệu tự động có chất lượng TTKT cao hơn 30% so với các đơn vị chưa áp dụng công nghệ.

3. Mức độ công bố thông tin có hệ số tác động 0,189, cho thấy việc minh bạch và công khai thông tin kế toán giúp nâng cao độ tin cậy và giá trị sử dụng của TTKT.

4. Hệ thống kiểm soát nội bộ với hệ số 0,116 góp phần đảm bảo tính chính xác và trung thực của thông tin kế toán, giảm thiểu sai sót và gian lận.

5. Môi trường pháp lý có ảnh hưởng thấp nhất (0,004), phản ánh sự ổn định và chặt chẽ của các quy định hiện hành nhưng chưa phải là yếu tố quyết định trực tiếp đến chất lượng TTKT trong bối cảnh nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, khẳng định vai trò trung tâm của nguồn nhân lực và công nghệ thông tin trong việc nâng cao chất lượng TTKT. Việc ứng dụng công nghệ giúp giảm thiểu sai sót, tăng tính kịp thời và chính xác của thông tin, đồng thời giảm chi phí vận hành kế toán. Mức độ công bố thông tin phản ánh sự minh bạch, góp phần tăng cường niềm tin của các bên liên quan.

Hệ thống kiểm soát nội bộ được xem là công cụ quan trọng để đảm bảo tính tuân thủ và chính xác, phù hợp với quy định của Luật kế toán và các chuẩn mực kiểm toán. Môi trường pháp lý mặc dù có ảnh hưởng thấp nhưng vẫn là nền tảng pháp lý cần thiết để duy trì sự ổn định và minh bạch trong hoạt động kế toán.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, bảng phân tích hồi quy chi tiết và biểu đồ phân tán thể hiện mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao trình độ nguồn nhân lực kế toán: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu, cập nhật kiến thức mới về kế toán và thuế cho nhân viên kế toán trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện là các công ty DVCI phối hợp với các trung tâm đào tạo chuyên ngành.

2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán, áp dụng hệ thống quản lý dữ liệu tự động và bảo mật thông tin trong 18 tháng. Các công ty cần phối hợp với nhà cung cấp công nghệ để triển khai hiệu quả.

3. Cải thiện mức độ công bố thông tin kế toán: Xây dựng quy trình công bố thông tin minh bạch, đầy đủ và kịp thời, đồng thời thiết lập kênh thông tin chính thức trên website công ty trong 6 tháng. Ban lãnh đạo công ty chịu trách nhiệm triển khai.

4. Tăng cường hệ thống kiểm soát nội bộ: Thiết lập và duy trì các chính sách, quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, tổ chức đánh giá định kỳ hàng năm để phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót. Phòng kiểm soát nội bộ và ban quản lý chịu trách nhiệm.

5. Hoàn thiện môi trường pháp lý nội bộ: Theo dõi và cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến kế toán, đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành. Phòng pháp chế và kế toán phối hợp thực hiện liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý công ty dịch vụ công ích: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT, từ đó xây dựng chiến lược nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và minh bạch thông tin.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và kế toán: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm nâng cao chất lượng TTKT trong khu vực công.

3. Chuyên gia và giảng viên ngành kế toán, tài chính: Là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc giảng dạy và nghiên cứu về chất lượng thông tin kế toán trong doanh nghiệp công ích.

4. Nhân viên kế toán và kiểm toán: Nâng cao nhận thức về vai trò của trình độ chuyên môn, công nghệ và kiểm soát nội bộ trong việc đảm bảo chất lượng thông tin kế toán.

Câu hỏi thường gặp

1. Chất lượng thông tin kế toán được đo lường như thế nào?
   Chất lượng TTKT được đo lường qua các tiêu chí như tính chính xác, đầy đủ, kịp thời, dễ hiểu và khả năng so sánh. Ví dụ, thông tin phải phản ánh trung thực các nghiệp vụ kinh tế và được cung cấp đúng thời điểm để hỗ trợ quyết định.

2. Tại sao nguồn nhân lực có trình độ lại quan trọng nhất?
   Nguồn nhân lực có trình độ quyết định khả năng thu thập, xử lý và phân tích thông tin kế toán chính xác và hiệu quả. Nhân viên kế toán có trình độ cao giúp giảm sai sót và nâng cao độ tin cậy của thông tin.

3. Ứng dụng công nghệ thông tin ảnh hưởng thế nào đến chất lượng TTKT?
   Công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình kế toán, giảm thiểu lỗi nhập liệu, tăng tốc độ xử lý và cung cấp thông tin kịp thời, từ đó nâng cao chất lượng TTKT.

4. Hệ thống kiểm soát nội bộ có vai trò gì?
   Hệ thống kiểm soát nội bộ giúp phát hiện và ngăn ngừa sai sót, gian lận trong quá trình kế toán, đảm bảo thông tin kế toán được lập và trình bày trung thực, hợp lý.

5. Môi trường pháp lý ảnh hưởng như thế nào đến TTKT?
   Môi trường pháp lý tạo khung pháp lý và quy định cho hoạt động kế toán, đảm bảo tính ổn định và minh bạch. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, ảnh hưởng của môi trường pháp lý đến chất lượng TTKT được đánh giá là thấp hơn so với các nhân tố khác.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định năm nhân tố chính ảnh hưởng đến chất lượng TTKT của các công ty dịch vụ công ích TP. Hồ Chí Minh, trong đó nguồn nhân lực có trình độ và ứng dụng công nghệ thông tin là hai yếu tố quan trọng nhất.
• Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp định tính và định lượng đã giúp xây dựng mô hình và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố một cách khoa học và thực tiễn.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở để các công ty và cơ quan quản lý xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng TTKT, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực công.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đào tạo nhân lực, ứng dụng công nghệ, minh bạch thông tin và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ.
• Bước tiếp theo là triển khai các giải pháp trong thực tế, đồng thời mở rộng nghiên cứu với mẫu lớn hơn và phạm vi rộng hơn để tăng tính tổng quát và ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng thông tin kế toán sẽ giúp các công ty dịch vụ công ích phát triển bền vững và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý trong nền kinh tế thị trường hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU Trên thế giới c ng như ở Việt Nam, có nhiều tác giả đã nghiên cứu về các khía cạnh khác nhau của các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị công nói chung và các công ty dịch vụ công ích nói riêng. Chương này, sẽ thực hiện việc hệ thống hóa, phân tích, đánh giá các nghiên cứu đã thực hiện có liên quan đến đề tài nghiên cứu. Qua đó xác định khe hỏng nghiên cứu và đưa ra các định hướng nghiên cứu.1 Các nghiên cứ nước ngoài Cho đến nay, trên thế giới có nhiều nghiên cứu đã khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT dưới nhiều góc độ khác nhau. Các công trình nghiên cứu tiêu biểu đó là: • “AIMQ: A Methodology for Information Quality Assessment” của Lee & ctg (2002) đã nghiên cứu về phương pháp luận gọi là AIMQ để xây dựng cơ cở cho việc đánh giá và nâng cao chất lượng thông tin.

Nghiên cứu này đã cung cấp một hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng thông tin làm nền tảng phương pháp luận cho nghiên cứu trong việc biện luận để xác định các thang đo, phương pháp đánh giá và nâng cao chất lượng thông tin nói chung và TTKT nói riêng. • Trong nghiên cứu của Xu & ctg (2003) qua bài viết “Key Issues Accounting Information Quality Management: Australian Case Studies”: ngoài việc cung cấp nền tảng cơ sở lý thuyết về khái niệm và thang đo đo lường chất lượng TTKT, qua phương pháp nghiên cứu định tính tác giả đã khám phá ra một số yếu tố tác động đến chất lượng TTKT, bao gồm các yếu tố bên trong như yếu tố con người và hệ thống (sự tương tác giữa con người với hệ thống máy tính, giáo dục và nâng cao trình độ nhân viên, nâng cấp hệ thống), các vấn đề liên quan đến tổ chức (cơ cấu tổ chức, văn hóa tổ chức, các chính sách và chuẩn mực); và yếu tố bên ngoài (kinh tế toàn cầu, mối quan hệ giữa các tổ chức và giữa các quốc gia, sự phát triển công nghệ, thay đổi các quy định pháp lý). Thêm vào đó, các nghiên cứu tình huống trong nghiên cứu chủ yếu được thực hiện ở cả đơn vị thuộc khu vực tư và khu vực công, do đó kết quả của nghiên cứu này đã đóng góp vào hệ thống cơ sở lý luận rất hữu ích trong việc nghiên cứu vấn đề có liên quan trong khu vực công, c ng như có 6 thể sử dụng các yếu tố khám phá này để kiểm định lại tại các quốc gia khác, chẳng hạn như tại Việt Nam. • Một số nghiên cứu khác c ng đi theo hướng nghiên cứu định lượng nh m kiểm định một số yếu tố tác động đến TTKT.

Cụ thể như, “The Impact Of Using Accounting Information Systems On The Quality Of Financial Statements Submitted To The Income And Sales Tax Department In Jordan” của Abdallah (2013) đã xác định được sự ảnh hưởng của yếu tố HTTTKT đến chất lượng của BCTC nộp cho Cơ quan thuế. Các yếu tố bao gồm: nguồn nhân lực có trình độ, ứng dụng công nghệ thông tin, hệ thông kiểm soát nội bộ kết quả nghiên cứu 3 nhân tố này có tác động cùng chiều đối với chất lượng thông tin kế toán. • Nghiên cứu của Komala (2012) qua bài viết “The Influence of The Accounting Managers Knowledge and The Top Managements Support On The Accounting Information System and Its Impact On The Quality Of Accounting Information: A Case Of Zakat Institutions In Bandung” c ng đã kiểm định các yếu tố có tác động đến chất lượng của TTKT, đồng thời tác giả này c ng đã xây dựng mô hình một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT bao gồm: hiểu biết của giám đốc tài chính (Accounting Manager Knowledge) và hỗ trợ của ban quản lý cấp cao (Top management support). Kết quả kiểm định các yếu tố đó đều tác động tích cực đến chất lượng thông tin kế toán • Tương tự như Komala (2012), Rapina (2014) qua nghiên cứu “Factors Influencing The Quality Of Accounting Information System And Its Implications On The Quality Of Accounting Information” đã xác định thêm một số yếu tố như cam kết của ban quản trị, văn hóa công ty, và cơ cấu tổ chức tác động đến chất lượng HTTTKT và các yếu tố này tác động đến chất lượng TTKT.

Với nghiên cứu định lượng cho 194 công ty, tác giả đã đo lường được mức độ tác động mạnh nhất là cam kết của hội đồng quản trị đến chất lượng thông tin kế toán, tiếp đến là cơ cấu tổ chức và cuối cùng là văn hóa công ty. • Một vài bài viết khác tập trung đi vào nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT, như trong nghiên cứu của Ismail (2009)“Factors Influencing AIS Effectiveness among Manufacturing SMEs: Evidence from 7 Malaysia” thông qua việc tổng hợp lý thuyết nền, các nghiên cứu trước c ng như thực hiện pilot test đã khám phá ra một số yếu tố mới tác động đến chất lượng của HTTTKT đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, như trình độ hiểu biết kế toán của nhà quản trị, nhà cung cấp, và các công ty dịch vụ kế toán. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì yếu tố sự tham gia của ban quản lý, trình độ hiểu biết về HTTTKT của nhà quản lý, các nhà tư vấn và cơ quan nhà nước có liên quan thì không ảnh hưởng đáng kể đến tính hiệu quả của HTTTKT, trong khi đó các yếu tố này có tác động mạnh đến tính hiệu quả của HTTTKT trong các nghiên cứu khác. • “Influence Organizational Commitment on The Quality of Accounting Information System” của Syaifulla (2014) qua nghiên cứu định lượng của 124 mẫu nghiên cứu tác giả phân tích khám phá và phân tích hồi quy, một lần nữa đã kiểm định r ng yếu tố cam kết của ban quản trị có ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT.

Ngoài ra, còn bổ sung thêm yếu tố cam kết của nhân viên kế toán c ng có ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT.2 Các nghiên cứ tr n nước Tại Việt Nam, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT vẫn chưa nhận được nhiều quan tâm cho cả khu vực tư lẫn khu vực công. Một số nghiên cứu điển hình như: - Một nghiên cứu nổi bật về vấn đề này đã được công bố là luận án tiến sĩ 2012 của tác giả Nguyễn Thị Bích Liên “Xác định và kiểm soát các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT trong môi trường ứng dụng hệ thống hoạch định nguồn nhân lực (ERP)”. Nghiên cứu này đã cung cấp tổng quan về hệ thống lý luận liên quan đến chất lượng TTKT, đã xác định và kiểm định được các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT. Tuy nhiên, phạm vi của nghiên cứu này là xác định và kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT cho các đơn vị ứng dụng ERP.

- Phan Minh Nguyệt (2014) “Xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng TTKT trình bày trên BCTC của các công ty niêm yết ở Việt Nam”: nghiên cứu này đã tổng kết được cơ sở lý thuyết liên quan đến chất lượng TTKT và c ng đã xác định và đo lường được các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT trình bày trên BCTC. B ng phương pháp nghiên cứu định lượng với 214 mẫu 8 nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu. Kết quả nghiên cứu đã xác định và đo lường được các nhân tố nguồn nhân lực có trình độ và ứng dụng công nghệ thông tin là các nhân tố tác động mạnh đến chất lượng TTKT. - Nguyễn Thị Hồng Nga (2014) “Tiêu chuẩn đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT”: Đây c ng là một nghiên cứu cho khu vực tư, tác giả đã tổng hợp được lý thuyết liên quan khái niệm về chất lượng TTKT và thang đo đo lường chất lượng TTKT.

Đồng thời nghiên cứu c ng đã kiểm định được một số yếu tố tác động đến chất lượng TTKT. Tuy nhiên, chưa xây dựng các thang đo đo lường các yếu tố tác động. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đã tổng hợp được những lý thuyết đã có về vấn đề chất lượng TTKT, bao gồm các khái niệm, vai trò, đặc điểm và các thang đo chất lượng TTKT theo nhiều quan điểm khác nhau. Các tác giả c ng đã đi vào nghiên cứu được một số yếu tố tác động đến chất lượng TTKT dưới nhiều góc độ khác nhau.

Tuy nhiên, mỗi bài viết chỉ tập trung đi sâu vào nghiên cứu một vài yếu tố. Trong khi đó, nghiên cứu về vấn đề này cho khu vực công thì vẫn đang còn là một khoảng trống lớn, và cho đến nay tại Việt Nam vẫn chưa có nghiên cứu nào được thực hiện - nơi có đặc điểm hoạt động và các quy định pháp lý khá khác biệt với khu vực tư và rất khác biệt giữa các quốc gia.3 Một số nhận xét về các công trình nghiên cứu Sau khi tìm hiểu các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã được công bố có liên quan một cách tương đối đến đề tài của luận án, tác giả xác định được một số những điểm cơ bản như sau: 1.1 Nhữn điểm kế thừa của các nghiên cứu trướ đ y Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT gồm có: con người; cơ sở hạ tầng; môi trường tổ chức (cơ cấu tổ chức, văn hóa tổ chức, các chính sách và pháp luật). Trong đó, các yếu tố bên trong là con người, cơ sở hạ tầng, cơ cấu tổ chức, văn hóa tổ chức, còn yếu tố bên ngoài là các chính sách và pháp luật. Những yếu tố này sẽ tác động trực tiếp đến việc vận hành HTTTKT để tạo ra TTKT có chất lượng.

9 Trình độ bao gồm kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn, nhận thức về tổ chức hệ thống thông tin kế toán (bao gồm cả kế toán tài chính và kế toán quản trị), và phải có năng lực về quản trị (Jarvepaa & Ives 1991; Ang & ctg 2001, Mcleod & Shell 2007; Laudon & Laudon 2005; Noor Azizi 2009, theo Komala 2012). Một HTTTKT được điều hành bởi kế toán trưởng có trình độ và nhận được sự hỗ trợ từ những nhà quản lý cấp cao sẽ là một HTTTKT có chất lượng (Komala 2012). Theo nghiên cứu của Ahmad & ctg (2013), con người tham gia trực tiếp vào HTTTKT bao gồm: Ban quản lý cấp cao, kế toán trưởng và nhân viên kế toán. Tác giả tiếp tục kế thừa các nhân tố này để nghiên cứu biến năng lực trình độ của các nhân viên ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng thông tin kế toán tại các công ty công ích trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.