phần mở đầu và kết luận, luận văn có kết cấu gồm 05 chƣơng: Chƣơng 1 Tổng quan các nghiên cứu Chƣơng 2 Cơ sở lý luận về báo cáo tài chính áp dụng cho đơn vị hành chính sự nghiệp Chƣơng 3 Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4 Kết quả nghiên cứu và bàn luận Chƣơng 5 Kết luận và kiến nghị 5 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu trong nƣớc Hoàn thiện hệ thống BCTC tại các đơn vị hành chính sự nghiệp đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, khi nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tài chính, ngân sách nhà nƣớc. Để thực hiện tốt sự phát triển bền vững, một BCTC có thể so sánh đƣợc, có thể công khai minh bạch, sẽ cho thấy đƣợc hiệu quả hoạt động, hiệu quả quản lý ngân sách. Tác giả Huỳnh Thị Phƣơng Anh, (2015) đã đƣa ra 6 yếu tố ảnh hƣởng đến quá trình hoàn thiện báo cáo tài chính các trƣờng đại học, cao đẳng công lập, gồm: (1) Các quy định pháp lý chi phối đến quá trình soạn thảo BCTC; (2) Nhân tố tác động đến thông tin trên BCTC; (3) Nội dung và phƣơng pháp lập BCTC; (4) Kiểm soát chất lƣợng BCTC từ bên trong; (5) Kiểm soát chất lƣợng BCTC từ bên ngoải; (6) Kiểm soát nội bộ.
Trong yếu tố “Nhân tố tác động đến thông tin trên BCTC”, tác giả nêu cụ thể mô hình các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính các trƣờng đại học, cao đẳng công lập, trong đó có các nhân tố môi trƣờng bên ngoài nhƣ: văn hóa, giáo dục nghề nghiệp, pháp lý, chính trị, kinh tế, quốc tế. Phƣơng pháp nghiên cứu trong đề tài này cụ thể là kiểm định Cronbach’s Alpha sau đó phân tích nhân tố khám phá EFA và cuối cùng là phân tích mô hình hồi quy bội. Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng thông tin BCTC tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả Đỗ Nguyễn Minh Châu (2016) đã nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng thông tin BCTC tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh gồm 7 tố ảnh “Môi trƣờng pháp lý”, “Môi trƣờng kinh tế”, “Môi trƣờng văn hóa”, “Môi trƣờng chính trị”, “Hệ thống thông tin kế toán tại đơn vị”, “Khả năng của nhà quản lý”, “Trình độ nhân viên kế toán”.
Từ kết quả nghiên cứu của luận văn đã xác định tầm quan trọng của chất lƣợng thông tin kế toán trình bày trên BCTC đối với các đơn vị HCSN trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và đã đề xuất những biện pháp ngăn ngừa, hƣớng tác động tích cực vào các nhân tố này nhằm nâng cao chất lƣợng thông tin kế toán trên BCTC tại đơn vị. Đi sâu phân tích về các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính tại các bệnh viện công lập, tác giả Phạm Thị Mỹ Phƣớc (2017), luận văn nêu trong điều kiện 6 hiện nay cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trƣờng, chất lƣợng thông tin về tài chính cho nhà quản trị của các đơn vị đòi hỏi ngày càng cao. Mặt khác, với cơ chế tự chủ tài chính (TCTC) đối với các bệnh viện công lập trong giai đoạn sắp tới, việc quản lý và sử dụng các nguồn kinh phí tiết kiệm và hiệu quả, đánh giá thực trạng nguồn tài chính của đơn vị, đồng thời cung cấp thông tin về tình hình thu chi của hoạt động kinh doanh các dịch vụ khác của đơn vị phải đƣợc kịp thời và chính xác để giúp nhà quản trị nắm rõ tình hình hoạt động và đƣa ra những quyết định trong tƣơng lai thì yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện chất lƣợng báo cáo tài chính tại đơn vị. Trong phạm vi luận văn này, tác giả dựa trên các nghiên cứu trong nƣớc và nƣớc ngoài có liên quan, cùng với phƣơng pháp thảo luận với các chuyên gia để tổng hợp, phân tích và đƣa ra các nhân tố phù hợp với đối tƣợng đƣợc nghiên cứu.
Theo tác giả, có 06 nhân tố đƣợc đƣa vào để nghiên cứu sự ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính tại các bệnh viện công lập trên địa bàn TPHCM. Kết quả khảo sát mẫu thu thập dữ liệu sau khi phân tích Cronbach’s Alpha đã loại bỏ đi 1 nhân tố có độ tin cậy thấp. Sau đó, các thang đo đều có độ tin cậy và đƣợc đƣa vào phân tích nhân tố khám phá EFA, các biến quan sát đƣợc nhóm thành 5 nhân tố bao gồm: (1) Hệ thống pháp lý và các văn bản hƣớng dẫn, (2) Hệ thống kiểm soát nội bộ, (3) Trình độ của nhân viên kế toán, (4) Quan tâm hoàn thiện BCTC của chủ doanh nghiệp, (5) Hệ thống công nghệ thông tin (CNTT). Tác giả tiến hành thực hiện với 5 biến độc lập này, kết quả phân tích tƣơng quan và hồi quy cho thấy các biến độc lập đều ảnh hƣởng đến chất lƣợng báo cáo tài chính.
Tuy nhiên, hiện tại có nhiều bệnh viện công lập đã chuyển sang cơ chế TCTC thì cần có thêm nhiều nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác tổ chức kế toán tại các đơn vị này hơn nữa. Bên cạnh môi trƣờng giáo dục đào tạo thì y tế cũng là một ngành đặc thù trong đơn vị HCSN trọng điểm của nƣớc ta. Trong bối cảnh nhà nƣớc đang chủ trƣơng chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công sang cơ chế TCTC thì công tác hoàn thiện chất lƣợng báo cáo tài chính tại các đơn vị này đóng vai trò rất quan trọng. Chính vì vậy tác giả Lê Thanh Huệ đã nghiên cứu về đề tài “Hoàn thiện báo cáo tài chính theo cơ chế TCTC tại Bệnh viện đa khoa Trung ƣơng Thái Nguyên”.
Đề tài nghiên cứu các vấn đề công tác hoàn thiện báo cáo tài chính liên quan tới cơ chế TCTC đối với các bệnh viện công theo cơ chế TCTC tại Bệnh viện đa khoa Trung ƣơng Thái Nguyên và qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác hoàn thiện báo cáo tài chính ở Bệnh viện. Tác giả đã tổng 7 hợp và hệ thống hóa những lý luận cơ bản về hoàn thiện báo cáo tài chính công, phản ánh các thực trạng trong báo cáo tài chính và xác định đƣợc các yếu tố tác động đến báo cáo tài chính tại Bệnh viện đa khoa Trung ƣơng Thái Nguyên. Tác giả đã tổng kết những kinh nghiệm hoàn thiện báo cáo tài chính hiện đang áp dụng trong nƣớc và trên thế giới để từ đó cho thấy hoàn thiện báo cáo tài chính đã đóng góp không nhỏ trong việc xây dựng và phát triển của Bệnh viện đa khoa Trung ƣơng Thái Nguyên nhằm nâng cao chất lƣợng phục vụ khám chữa bệnh cho ngƣời bệnh, giảm bớt gánh nặng về NSNN. Tác giả cũng đƣa ra một số các nhân tố có yếu tố bên ngoài và bên trong ảnh hƣởng đến công tác hoàn thiện báo cáo tài chính tại các bệnh viện công lập, cụ thể đó là: (1) yếu tố bên ngoài (bao gồm: Chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc; Trình độ phát triển kinh tế - xã hội, Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực y học) và (2) yếu tố bên trong (bao gồm: Phƣơng hƣớng chiến lƣợc phát triển của bệnh viện; Đội ngũ nhân lực chuyên môn; Quy mô phát triển và chất lƣợng khám chữa bệnh của bệnh viện; Văn hoá bệnh viện, đặc biệt là mối quan hệ giữa bệnh viện với khách hàng).
Từ đó, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoàn thiện báo cáo tài chính theo hƣớng đạt hiệu quả tài chính cao và bảo đảm công bằng. Cụ thể hơn là trong thời gian tới Ban giám đốc bệnh viện phải tăng cƣờng rà soát các khoản chi để loại bỏ những khoản chi không cần thiết, kêu gọi đầu tƣ liên doanh liên kết và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác. Đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn y bác sĩ có phẩm chất tốt, có tay nghề vững để phục vụ công tác khám chữa bệnh đƣợc tốt hơn, việc đầu tƣ mua sắm trang thiết bị y tế cho công tác chuyên môn có hiệu quả và tăng thêm thu nhập cho cán bộ công chức viên chức bệnh viện. Hệ thống giải pháp này tuân thủ theo quy định và định hƣớng chung của Nhà nƣớc, Bộ Y tế.
Trong bối cảnh Nhà nƣớc ban hành những chủ trƣơng, chính sách mới nhằm thực hiện xã hội hóa trong các đơn vị sự nghiệp công lập (SNCL) đã tạo hành lang pháp lý cho các đơn vị này phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Tác giả Đặng Thị Hồng Vân (2015), cơ chế hoàn thiện báo cáo tài chính tại Đài truyền hình Việt Nam gồm cơ chế quản lý của nhà nƣớc đối với Đài truyền hình Việt Nam và cơ chế quản lý trong nội bộ Đài truyền hình Việt Nam. Luận văn chủ yếu nghiên cứu cơ chế quản lý của nhà nƣớc đối với Đài truyền hình Việt Nam và trên mức độ cần thiết có nghiên cứu cả cơ chế quản lý nội bộ Đài truyền hình Việt Nam. Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý 8 luận liên quan đến cơ chế quản lý đối với đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) nói chung và đối với Đài truyền hình Việt Nam nói riêng.
Phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế hoàn thiện báo cáo tài chính tại Đài truyền hình Việt Nam trong thời gian từ khi chuyển đổi sang cơ chế BCTC nhƣ đối với đơn vị HCSN cho đến giai đoạn hiện nay. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế báo cáo tài chính ở Đài truyền hình Việt Nam trong thời gian tới. Trần Mỹ Ngọc (2017) dựa trên việc nghiên cứu các công trình, mô hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc liên quan đến đề tài nghiên cứu cũng nhƣ sự thảo luận, phỏng vấn ý kiến của chuyên gia, luận văn đã xác định đƣợc 7 yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng thông tin kế toán ảnh hƣởng đến chất lƣợng thông tin BCTC tại các đơn vị các đơn vị hành chính phƣờng/xã trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre gồm “Môi trƣờng pháp lý”, “Môi trƣờng chính trị”, “Môi trƣờng kinh tế”, “Môi trƣờng giáo dục”, “Môi trƣờng văn hóa”, “Đào tạo bồi dƣỡng nhân viên” và “Hệ thống thông tin kế toán tại đơn vị”. Kế quả sau khi tác giả khảo sát và chạy mô hình SPSS cho thấy cả 7 nhân tố mà tác giả đề xuất đều có ảnh hƣởng đến chất lƣợng thông tin kế toán tại các đơn vị hành chính phƣờng/xã trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.
