Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản Trong Luật Lao Động Việt Nam

Khóa luận phân tích bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động theo pháp luật lao động Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Vũ Thị Phương Loan
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Dung
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Lao Động
• Đề tài: Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản Trong Luật Lao Động Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TÀI SẢN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG VÀ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TÀI SẢN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TÀI SẢN CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản Trong Luật Lao Động Việt Nam

Bồi thường thiệt hại tài sản trong luật lao động Việt Nam là một vấn đề quan trọng, liên quan đến quyền lợi của người sử dụng lao động (NSDLĐ) và người lao động (NLĐ). Theo quy định của Bộ luật Lao động, việc bồi thường thiệt hại tài sản được điều chỉnh nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên trong quan hệ lao động. Điều này không chỉ giúp duy trì sự công bằng mà còn tạo ra một môi trường làm việc ổn định và phát triển.

1.1. Khái Niệm Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản

Bồi thường thiệt hại tài sản được hiểu là việc NSDLĐ yêu cầu NLĐ bồi hoàn giá trị tài sản bị thiệt hại do lỗi của NLĐ gây ra. Điều này nhằm khôi phục tình trạng tài sản và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NSDLĐ.

1.2. Đặc Điểm Của Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản

Bồi thường thiệt hại tài sản có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tính chất pháp lý, quy trình thực hiện và mức độ bồi thường. Điều này giúp xác định rõ trách nhiệm của NLĐ trong việc bồi thường thiệt hại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản

Trong thực tiễn, việc bồi thường thiệt hại tài sản gặp nhiều thách thức. NSDLĐ thường yêu cầu mức bồi thường cao hơn thực tế, trong khi NLĐ lại gặp khó khăn trong việc chứng minh lỗi của mình. Điều này dẫn đến nhiều tranh chấp và khiếu nại trong quan hệ lao động.

2.1. Những Khó Khăn Trong Quy Trình Bồi Thường

Quy trình bồi thường thiệt hại tài sản thường phức tạp và không rõ ràng, dẫn đến việc NSDLĐ và NLĐ không hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

2.2. Tranh Chấp Giữa NSDLĐ Và NLĐ

Tranh chấp về bồi thường thiệt hại tài sản thường xảy ra do sự không đồng thuận về mức bồi thường và trách nhiệm. Điều này ảnh hưởng đến mối quan hệ lao động và sự phát triển của doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản Hiệu Quả

Để giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại tài sản, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng quy trình bồi thường rõ ràng và minh bạch sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của cả hai bên.

3.1. Xây Dựng Quy Trình Bồi Thường Minh Bạch

Quy trình bồi thường cần được quy định rõ ràng, từ việc xác định thiệt hại đến mức bồi thường. Điều này giúp các bên dễ dàng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

3.2. Đào Tạo Về Quyền Lợi Và Nghĩa Vụ

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho NSDLĐ và NLĐ về quyền lợi và nghĩa vụ trong bồi thường thiệt hại tài sản. Điều này giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu tranh chấp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản

Thực tiễn áp dụng pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản cho thấy nhiều doanh nghiệp đã thực hiện tốt quy trình này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ và NSDLĐ.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bồi Thường

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng đúng quy định về bồi thường thiệt hại tài sản giúp giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả làm việc trong doanh nghiệp.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Doanh Nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công các biện pháp bồi thường thiệt hại tài sản, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm quý báu cho các doanh nghiệp khác.

V. Kết Luận Về Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản Trong Luật Lao Động

Bồi thường thiệt hại tài sản trong luật lao động Việt Nam là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết. Việc hoàn thiện quy định pháp luật và quy trình bồi thường sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của NSDLĐ và NLĐ, đồng thời tạo ra môi trường làm việc công bằng và ổn định.

5.1. Tương Lai Của Bồi Thường Thiệt Hại Tài Sản

Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản để phù hợp với sự phát triển của thị trường lao động và nhu cầu của doanh nghiệp.

5.2. Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật

Cần có những đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi và bảo vệ quyền lợi của các bên trong quan hệ lao động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Pháp luật lao động Việt Nam về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động" do sinh viên Vũ Thị Phương Loan (mã sinh viên: 450741) thực hiện tại Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2023, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Đỗ Thị Dung.

Về bối cảnh thực tiễn, tài sản và tư liệu sản xuất đại diện cho nguồn lực kinh tế cốt lõi của người sử dụng lao động (NSDLĐ), có tiềm năng sinh lời trong tương lai. Khi xảy ra thiệt hại, NSDLĐ tất yếu có nhu cầu yêu cầu bồi thường nhằm bảo toàn tài sản. Tuy nhiên, đặc thù của thị trường lao động Việt Nam là quan hệ cung luôn vượt cầu, khiến người lao động (NLĐ) thường ở vị thế yếu hơn. Điều này dẫn tới thực trạng NSDLĐ có xu hướng đưa ra yêu cầu bồi thường nhằm tối đa hóa lợi ích của đơn vị mình, tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ. Ở chiều ngược lại, trong quá trình thực hiện nghĩa vụ lao động, NLĐ khó tránh khỏi những sơ suất kỹ thuật làm hư hỏng hoặc mất mát tài sản. Mặc dù Bộ luật Lao động năm 2019 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo lập khung pháp lý tương đối hoàn chỉnh, thực tiễn áp dụng vẫn bộc lộ nhiều điểm bất cập: NSDLĐ xử lý bồi thường không tuân thủ đúng trình tự, thủ tục luật định, hoặc áp đặt mức bồi thường dựa trên suy đoán chủ quan mà không chứng minh được yếu tố lỗi của NLĐ.

Khóa luận xác định mục đích nghiên cứu tổng quát là làm rõ các vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng chế định bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ tại Việt Nam. Để đạt được mục đích đó, tác giả đặt ra ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ và pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ (khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa, nội dung điều chỉnh).
2. Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật lao động Việt Nam hiện hành và thực tiễn thực hiện các quy định về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ.
3. Đề xuất các kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ ở Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hệ thống các quy định pháp luật lao động Việt Nam hiện hành điều chỉnh quan hệ bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ, trọng tâm gồm: Bộ luật Lao động năm 2019; Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động; Nghị định số 12/2022/NĐ-CP ngày 17/01/2022 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Nghị định số 24/2018/NĐ-CP ngày 27/02/2018 quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực lao động; kết hợp tham chiếu pháp luật của một số quốc gia.

Phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:

• Về nội dung: Giới hạn trong các chế định về nguyên tắc, căn cứ xác định mức bồi thường, phương thức bồi thường, thẩm quyền, thời hiệu, trình tự thủ tục xử lý, xử phạt vi phạm hành chính, giải quyết khiếu nại và giải quyết tranh chấp phát sinh từ thiệt hại tài sản của NSDLĐ.
• Về thời gian: Tập trung nghiên cứu từ thời điểm Bộ luật Lao động năm 2019 được ban hành và có hiệu lực cho đến thời điểm thực hiện khóa luận (năm 2023).
• Về không gian: Xem xét thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành trên phạm vi toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận đối tượng nghiên cứu trên nền tảng khoa học pháp lý chuyên ngành luật lao động. Tác giả xuất phát từ các định nghĩa nền tảng về "thiệt hại" và "bồi thường" theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, kết hợp với các quan điểm học thuật của các chuyên gia đầu ngành như PGS.TS. Nguyễn Hữu Chí (Chế độ bồi thường trong luật lao động Việt Nam, 2006) và ThS. Nguyễn Thị Bích Nga (2014) để định hình bản chất của bồi thường thiệt hại trong luật lao động là một loại trách nhiệm pháp lý phát sinh nhằm khôi phục tình trạng tài sản và bù đắp tổn thất. Đồng thời, tác giả phân tích khái niệm "trách nhiệm vật chất" theo Giáo trình Luật Lao động Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội (2018), qua đó chỉ rõ trách nhiệm vật chất chỉ là một bộ phận của chế định bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ, bởi trách nhiệm bồi thường tài sản còn có thể phát sinh ngoài hành vi vi phạm kỷ luật lao động (chẳng hạn như trường hợp đình công bất hợp pháp). Cơ sở pháp lý tối cao được viện dẫn là Khoản 2 Điều 57 Hiến pháp năm 2013 về việc Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ và NSDLĐ.

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, khóa luận phối hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

• Phương pháp tổng hợp: Sử dụng xuyên suốt bài viết, đặc biệt tại phần kết luận mỗi chương nhằm khái quát hóa các quan điểm học thuật, luận điểm lý luận và căn cứ pháp lý.
• Phương pháp phân tích: Dùng để mổ xẻ, làm rõ cấu trúc nội dung, điều kiện áp dụng và bản chất của từng điều khoản trong Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn.
• Phương pháp chứng minh: Áp dụng chủ yếu tại Chương 1 và Chương 2 thông qua việc đưa ra các nhận xét, án lệ, quy định nội bộ doanh nghiệp nhằm khẳng định tính xác thực của các luận điểm.
• Phương pháp so sánh: Dùng để đối chiếu các luồng quan điểm khoa học khác nhau, so sánh sự thay đổi giữa Bộ luật Lao động năm 2019 với các văn bản tiền nhiệm (Bộ luật Lao động năm 1994, sửa đổi 2002 và Bộ luật Lao động năm 2012), đồng thời so sánh quy định của Việt Nam với pháp luật lao động các nước (Cộng hòa Séc, Liên bang Nga, Trung Quốc, Campuchia, Thụy Điển, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ).
• Phương pháp lịch sử: Xem xét quá trình tiến hóa của các chế định xử lý bồi thường thiệt hại qua từng thời kỳ nhằm nắm bắt xu hướng lập pháp.
• Phương pháp thống kê số liệu và nghiên cứu thực tiễn: Ứng dụng trong việc khảo sát, tổng kết tình hình thực thi pháp luật, điển hình là quy chế xử lý bồi thường tài sản tại doanh nghiệp cụ thể.
• Phương pháp dự báo khoa học: Sử dụng tại Chương 3 nhằm xác lập các luận cứ khoa học để đưa ra định hướng và kiến nghị lập pháp.

Nguồn dữ liệu của khóa luận bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam, văn bản lập pháp nước ngoài, các công trình luận án tiến sĩ (Lê Văn Đức, 2020), luận văn thạc sĩ (Trịnh Minh Hằng, 2021; Nguyễn Thảo Ly, 2020; Nguyễn Thị Lan Phương, 2015; Nguyễn Thị Hường, 2010), sách chuyên khảo và số liệu/văn bản nội bộ từ thực tiễn doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động và điều chỉnh pháp luật

Tại chương mở đầu, tác giả xây dựng định nghĩa khoa học: Bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ là trách nhiệm pháp lý do NSDLĐ áp dụng đối với NLĐ bằng cách buộc NLĐ phải bồi thường những thiệt hại về tài sản cho NSDLĐ do hành vi vi phạm kỷ luật lao động gây ra trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động, nhằm khôi phục lại giá trị tài sản đã tổn thất. Khách thể tài sản bao gồm cả tài sản hữu hình (công cụ, thiết bị, vật liệu) và tài sản vô hình (quyền sở hữu trí tuệ, bí mật kinh doanh).

Chương 1 chỉ ra 5 đặc điểm pháp lý cơ bản của chế định:

1. Chủ thể chịu trách nhiệm là NLĐ làm công ăn lương theo hợp đồng lao động và chịu sự quản lý, giám sát của NSDLĐ; chủ thể áp dụng trách nhiệm là NSDLĐ.
2. Trách nhiệm chỉ phát sinh trên cơ sở tồn tại một quan hệ lao động hợp pháp.
3. Thiệt hại phải xảy ra trong quá trình NLĐ thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động; nếu xảy ra ngoài quá trình này thì sẽ giải quyết theo pháp luật dân sự.
4. Phạm vi áp dụng hẹp hơn chế định bồi thường thiệt hại chung trong luật lao động (chỉ tập trung vào tài sản của NSDLĐ do hành vi vi phạm nghĩa vụ gây ra).
5. Mức bồi thường không mang tính chất trừng phạt mà căn cứ vào nhiều yếu tố (mức độ lỗi, hoàn cảnh gia đình, nhân thân, thiệt hại thực tế); NLĐ chỉ bồi thường một phần hoặc toàn bộ và được áp dụng cơ chế khấu trừ dần vào lương nhằm bảo đảm an sinh.

Ý nghĩa của chế định được luận giải trên ba bình diện: Đối với NSDLĐ, chế định giúp bù đắp mất mát tài sản và nâng cao tính răn đe trong quản lý; đối với NLĐ, việc chấp hành bồi thường giúp duy trì quan hệ lao động, giữ vững thu nhập và bảo vệ uy tín nghề nghiệp; đối với quan hệ lao động, đây là cơ chế duy trì nền tảng pháp lý hài hòa, củng cố sự tin cậy giữa hai bên.

Về căn cứ pháp lý, trách nhiệm bồi thường tài sản chỉ phát sinh khi hội tụ đủ 4 yếu tố cấu thành:

• NLĐ có hành vi vi phạm kỷ luật lao động (thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động trong phạm vi nghĩa vụ được phân công).
• Có thiệt hại thực tế trực tiếp xảy ra đối với tài sản của NSDLĐ (không bồi thường thiệt hại gián tiếp).
• Có mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi vi phạm và hậu quả thiệt hại.
• NLĐ có yếu tố lỗi (nếu thiệt hại do sự kiện bất khả kháng thì không phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận riêng bằng hợp đồng trách nhiệm).

Trong phần so sánh lập pháp quốc tế, tác giả tổng hợp kinh nghiệm điều chỉnh của nhiều quốc gia:

Quốc gia	Căn cứ xác định mức bồi thường	Giới hạn trách nhiệm và phương thức	Thời hiệu xử lý
Cộng hòa Séc (Labour Code 2006, Điều 250, 257, 263)	Căn cứ vào lỗi và mức độ trách nhiệm của NSDLĐ.	Bằng tiền hoặc khôi phục trạng thái ban đầu; nếu do vô ý không vượt quá 4,5 lần mức lương trung bình hàng tháng.	Không quá 01 tháng kể từ ngày xác định xảy ra thiệt hại.
Liên bang Nga (Luật Lao động 2001, Điều 238, 240, 241, 248)	Chỉ bồi thường thiệt hại thực tế trực tiếp (chi phí sửa chữa, phục hồi, mua mới); loại trừ bất khả kháng, rủi ro kinh tế.	Giới hạn trong phạm vi mức lương trung bình hàng tháng; không bồi thường lợi nhuận giảm sút.	Giải quyết tại Tòa án nếu NSDLĐ không tuân thủ quy trình.
Trung Quốc (Bộ luật Lao động 2007)	Phân hóa theo tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ khi thiếu trách nhiệm hoặc vi phạm quy trình thao tác.	Tiền bồi thường được khấu trừ vào lương hàng tháng nhưng không được vượt quá 20% tiền lương.	Theo quy định pháp luật lao động sở tại.
Campuchia (Bộ luật Lao động 1997, Điều 127)	Căn cứ vào lỗi và mức độ thiệt hại thực tế tính theo giá thị trường.	Trách nhiệm vật chất tương ứng với giá trị thiệt hại thị trường.	Theo quy định pháp luật lao động sở tại.
Pháp & Thổ Nhĩ Kỳ	Xác lập theo quy chế lao động.	Phân định cụ thể theo mức độ vi phạm.	Pháp: 02 tháng kể từ khi biết hành vi; Thổ Nhĩ Kỳ: 01 tuần kể từ khi phát hiện.

Chương 2: Thực trạng pháp luật lao động Việt Nam hiện hành về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động và thực tiễn thực hiện

Chương 2 đi sâu phân tích hệ thống quy phạm pháp luật hiện hành và thực tế áp dụng tại các đơn vị sử dụng lao động:

Về căn cứ và mức bồi thường: Khoản 1 Điều 130 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định việc quyết định mức bồi thường phải dựa trên lỗi, mức độ thiệt hại thực tế và hoàn cảnh thực tế gia đình, nhân thân, tài sản của NLĐ. Khoản 2 Điều 129 quy định các trường hợp loại trừ trách nhiệm khi xảy ra thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa hoặc sự kiện khách quan không thể lường trước và không thể khắc phục được. Trường hợp thiệt hại tài sản phát sinh từ đình công, Điều 217 Bộ luật Lao động năm 2019 phân định rõ: Nếu cuộc đình công là bất hợp pháp do tổ chức đại diện NLĐ lãnh đạo, tổ chức này phải bồi thường thiệt hại từ nguồn tài chính của tổ chức; trường hợp cá nhân NLĐ lợi dụng đình công để phá hoại máy móc, thiết bị thì cá nhân đó phải tự chịu trách nhiệm bồi thường theo mức độ vi phạm.

Về thẩm quyền và thời hiệu:

• Thẩm quyền: Điểm h Khoản 2 Điều 69 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định NSDLĐ phải xác định người có thẩm quyền xử lý bồi thường thiệt hại trong nội quy lao động. Nếu không quy định, thẩm quyền thuộc về người có quyền giao kết hợp đồng lao động theo Khoản 3 Điều 18 Bộ luật Lao động năm 2019 (người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu cơ quan tổ chức, đại diện hộ gia đình/tổ hợp tác, cá nhân trực tiếp sử dụng lao động).
• Thời hiệu: Khoản 1 Điều 72 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ấn định thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại là 06 tháng kể từ ngày NLĐ có hành vi làm hư hỏng, làm mất tài sản hoặc tiêu hao vật tư quá định mức (đã bãi bỏ quy định thời hiệu 12 tháng đối với các vụ việc liên quan đến tài chính, công nghệ tại Bộ luật Lao động 2012).
• Các trường hợp không được xử lý và gia hạn thời hiệu: Khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019 và Điều 72 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định 04 trường hợp NSDLĐ tạm thời không được xử lý bồi thường: (1) NLĐ nghỉ ốm đau, điều dưỡng, nghỉ việc được NSDLĐ đồng ý; (2) NLĐ đang bị tạm giữ, tạm giam; (3) NLĐ chờ kết quả điều tra xác minh tội phạm theo Khoản 1, 2 Điều 125; (4) Lao động nữ mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Khi hết các khoảng thời gian này, nếu hết thời hiệu hoặc thời hiệu còn lại dưới 60 ngày thì được kéo dài thời hiệu xử lý nhưng không quá 60 ngày.

Về trình tự, thủ tục xử lý: Điều 72 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP thiết lập quy trình gồm các bước bắt buộc:

1. NSDLĐ yêu cầu NLĐ tường trình bằng văn bản khi phát hiện thiệt hại.
2. NSDLĐ thông báo bằng văn bản về thời gian, địa điểm, nội dung họp xử lý bồi thường trước ít nhất 05 ngày làm việc đến các thành phần tham dự: Đại diện tổ chức đại diện NLĐ tại cơ sở; NLĐ (có quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư, người đại diện); người đại diện theo pháp luật nếu NLĐ dưới 15 tuổi; thẩm định viên về giá (nếu có).
3. Tiến hành phiên họp, lập biên bản có chữ ký của các thành phần, thông qua nội dung.
4. Ban hành quyết định xử lý bồi thường trong thời hiệu luật định, ghi rõ mức thiệt hại, nguyên nhân, mức bồi thường, thời hạn và hình thức khấu trừ/chi trả.

Về xử lý vi phạm hành chính, giải quyết khiếu nại và tranh chấp:

• Xử phạt hành chính: Điều 19 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng nếu không thông báo/niêm yết nội quy lao động; phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xử lý bồi thường thiệt hại không đúng trình tự, thủ tục, thời hiệu. Tác giả dẫn chứng nhận định của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho rằng mức phạt này còn quá thấp, chưa đủ sức răn đe và gây trở ngại cho hoạt động thanh tra lao động.
• Khiếu nại: Thực hiện theo Nghị định số 24/2018/NĐ-CP. Thời hiệu khiếu nại lần đầu đến NSDLĐ là 180 ngày; NSDLĐ phải thụ lý trong 07 ngày làm việc và giải quyết trong 30 đến 45 ngày (vùng sâu vùng xa tối đa 60 ngày). Khiếu nại lần hai gửi tới Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trong thời hạn 30 ngày (vùng sâu vùng xa là 45 ngày) kể từ khi hết hạn giải quyết lần đầu mà không được giải quyết hoặc NLĐ không đồng ý; thời hạn giải quyết lần hai từ 45 đến 60 ngày (phức tạp, vùng xa tối đa 90 ngày).
• Tranh chấp: Khoản 7 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 xác định tranh chấp bồi thường thiệt hại tài sản không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải. Các bên có thể yêu cầu Hòa giải viên lao động (thời hiệu 06 tháng), Hội đồng trọng tài lao động (thời hiệu 09 tháng) hoặc Tòa án nhân dân (thời hiệu 01 năm theo Điều 190, 194) giải quyết.

Về thực tiễn áp dụng: Tác giả dẫn chứng thực tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Khoản 2 Điều 28 Nội quy lao động của VPBank đã cụ thể hóa các căn cứ bồi thường dựa trên hệ thống chứng từ pháp lý rõ ràng: (i) Giá trị thiệt hại thực tế theo Bản án/Quyết định/Thông báo của cơ quan nhà nước; (ii) Giá trị theo Biên bản làm việc/Thỏa thuận bồi thường được cấp có thẩm quyền phê duyệt; (iii) Giá trị tài sản bị mất, hủy hoại, chi phí ngăn chặn tổn thất; (iv) Các hồ sơ tài liệu khác. Dù vậy, tại mục 2.2, tác giả chỉ ra các tồn tại phổ biến: Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng mức bồi thường vượt quá khả năng chi trả của NLĐ, không tiến hành thẩm định giá độc lập, vi phạm thời hạn thông báo họp, hoặc lạm dụng quyền khấu trừ lương trái luật.

Chương 3: Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động ở Việt Nam

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, chương 3 đề xuất hai nhóm giải pháp mang tính định hướng:

• Nhóm kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật: Bổ sung các tiêu chí định lượng cụ thể để xác định "thiệt hại thực tế trực tiếp", phân định rõ ràng ranh giới giữa rủi ro kinh doanh thông thường và thiệt hại do vi phạm kỷ luật lao động; điều chỉnh khung chế tài xử phạt hành chính tại Nghị định số 12/2022/NĐ-CP theo khuyến nghị của ILO nhằm tăng cường tính răn đe; hướng dẫn chi tiết quy trình thẩm định giá tài sản trong phiên họp xử lý bồi thường để hạn chế sự suy đoán đơn phương từ NSDLĐ.
• Nhóm kiến nghị nâng cao hiệu quả thi hành: Tăng cường năng lực chuyên môn và quyền hạn của lực lượng thanh tra lao động; chuẩn hóa công tác xây dựng, đăng ký nội quy lao động tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; củng cố vai trò giám sát, bảo vệ của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nhằm bảo đảm NLĐ được bào chữa bình đẳng trong các phiên họp xử lý trách nhiệm vật chất.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu, khóa luận đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các dấu hiệu pháp lý đặc thù của chế định bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ. Công trình đã phân tích chi tiết các quy chuẩn hiện hành tại Bộ luật Lao động năm 2019, Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP và Nghị định số 24/2018/NĐ-CP, đồng thời chỉ ra sự chuyển biến trong việc rút ngắn thời hiệu xử lý từ 12 tháng (luật cũ) xuống 06 tháng cố định, cơ chế gia hạn không quá 60 ngày, và quy định mở cho phép giải quyết tranh chấp trực tiếp tại Tòa án hoặc Trọng tài mà không bắt buộc qua hòa giải.

Về giải pháp, tác giả đưa ra các kiến nghị bám sát các vướng mắc thực tiễn: Kiến nghị tăng mức xử phạt vi phạm hành chính để phù hợp với quy mô vi phạm (khắc phục điểm nghẽn mà ILO chỉ ra), chuẩn hóa tiêu chuẩn xác định lỗi và phương thức khấu trừ lương, đồng thời tăng cường sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

Về mặt đóng góp khoa học, tác giả tự khẳng định đây là một trong những công trình nghiên cứu chuyên sâu, trực tiếp ở bậc khóa luận tốt nghiệp tiếp cận chế định bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ trên nền tảng toàn diện của Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn mới nhất (tính đến năm 2023), trong bối cảnh các công trình trước đây đa phần tiếp cận dưới góc độ tổng quát về bồi thường trong quan hệ lao động nói chung hoặc dựa trên nền tảng Bộ luật Lao động năm 1994 và 2012.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế, do giới hạn nguồn lực và phạm vi của một khóa luận đại học, nguồn dữ liệu thực tiễn và án lệ thực tế của đề tài chủ yếu tập trung vào các quy chế mẫu và số liệu từ một số đơn vị điển hình (như trường hợp nội quy lao động của VPBank), chưa bao quát đầy đủ các loại hình doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), hợp tác xã hoặc khu vực kinh tế phi chính thức trên toàn quốc. Hơn nữa, do Bộ luật Lao động năm 2019 mới đi vào thực tiễn trong thời gian ngắn (từ ngày 01/01/2021) gắn liền với giai đoạn dịch bệnh, số liệu thực tiễn xét xử tại Tòa án về tranh chấp bồi thường tài sản còn hạn chế về số lượng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát định lượng diện rộng về tỷ lệ các vụ việc xử lý bồi thường tài sản được giải quyết thông qua hòa giải, trọng tài lao động so với xét xử tư pháp; đồng thời nghiên cứu chuyên sâu cơ chế bảo đảm thực thi bồi thường tài sản đối với các dạng tài sản vô hình phức tạp mới phát sinh như quyền sở hữu trí tuệ, cơ sở dữ liệu số và bí mật kinh doanh trong bối cảnh chuyển đổi số.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Luật Lao động, Luật Kinh tế cần tài liệu nghiên cứu chuyên đề về trách nhiệm vật chất và bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động.
• Bộ phận pháp chế và nhân sự (HR) tại các doanh nghiệp: Cung cấp chỉ dẫn chuẩn xác về các bước tổ chức cuộc họp xử lý bồi thường theo Điều 72 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, cách tính thời hiệu 06 tháng và căn cứ kéo dài 60 ngày để tránh rủi ro bị xử phạt hành chính theo Nghị định số 12/2022/NĐ-CP hoặc thua kiện khi phát sinh tranh chấp.
• Cán bộ công đoàn cơ sở: Nắm vững quyền và nghĩa vụ tham gia phiên họp xử lý bồi thường để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho đoàn viên.

Phần nội dung có giá trị tham khảo cao nhất là hệ thống bảng so sánh lập pháp quốc tế (Chương 1), sơ đồ hóa quy trình giải quyết khiếu nại 2 cấp theo Nghị định số 24/2018/NĐ-CP, và bản phân tích điều khoản nội quy lao động thực tế của VPBank (Chương 2).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân biệt thế nào giữa khái niệm "trách nhiệm vật chất" và "bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động"? Theo phân tích của tác giả dựa trên Giáo trình Luật Lao động Việt Nam (Đại học Luật Hà Nội), trách nhiệm vật chất là trách nhiệm pháp lý do NSDLĐ áp dụng đối với NLĐ bằng cách bắt họ phải bồi thường những thiệt hại về tài sản do hành vi vi phạm kỷ luật gây ra. Trong khi đó, bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ có phạm vi rộng hơn, vì trách nhiệm này không chỉ phát sinh từ hành vi vi phạm kỷ luật lao động trong quá trình thực hiện công việc mà còn phát sinh khi NLĐ hoặc tổ chức đại diện gây thiệt hại tài sản trong các cuộc đình công bất hợp pháp.

2. Để NSDLĐ được quyền xử lý bồi thường tài sản đối với NLĐ, pháp luật yêu cầu phải hội tụ đủ những căn cứ nào? Khóa luận chỉ rõ NSDLĐ phải chứng minh đồng thời 4 căn cứ: (1) NLĐ có hành vi vi phạm kỷ luật lao động (hành động hoặc không hành động); (2) Có thiệt hại thực tế trực tiếp xảy ra đối với tài sản của NSDLĐ; (3) Có mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi vi phạm và thiệt hại; (4) NLĐ có lỗi. Nếu thiệt hại xảy ra do sự kiện bất khả kháng (thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh...) thì NLĐ không phải bồi thường, trừ trường hợp hai bên có giao kết hợp đồng trách nhiệm riêng.

3. Quy định về thời hiệu xử lý bồi thường thiệt hại tài sản theo Bộ luật Lao động năm 2019 và Nghị định số 145/2020/NĐ-CP có điểm gì mới so với luật cũ? Khoản 1 Điều 72 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định thống nhất thời hiệu xử lý là 06 tháng kể từ ngày NLĐ có hành vi gây thiệt hại, bãi bỏ quy định thời hiệu kéo dài 12 tháng đối với các vụ việc liên quan đến tài chính, công nghệ tại Bộ luật Lao động năm 2012. Đồng thời, luật quy định 04 trường hợp hoãn xử lý (ốm đau, tạm giữ tạm giam, chờ điều tra, mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 12 tháng); khi hết các điều kiện này, nếu thời hiệu đã hết hoặc còn dưới 60 ngày thì NSDLĐ được kéo dài thời hiệu xử lý nhưng không quá 60 ngày.

4. Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) có đánh giá như thế nào về mức xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm xử lý bồi thường thiệt hại tại Việt Nam? Trong phiên họp đánh giá mức độ xử lý vi phạm pháp luật với Việt Nam, ILO nhận định các mức xử phạt tiền (từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi xử lý bồi thường không đúng trình tự, thủ tục, thời hiệu theo Điều 19 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP) là "chưa đủ tính răn đe và ngăn chặn được tất cả các vi phạm pháp luật", đồng thời nhận định mức phạt thấp này "gây trở ngại đối với hoạt động của thanh tra lao động".

5. Khi phát sinh tranh chấp về bồi thường thiệt hại tài sản, các bên có bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải không và thời hiệu khởi kiện tại Tòa án là bao lâu? Theo quy định tại Khoản 7 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019, tranh chấp về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ thuộc trường hợp không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải của Hòa giải viên lao động. Các bên có quyền trực tiếp yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án nhân dân giải quyết. Thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân về bồi thường thiệt hại là 01 năm kể từ ngày phát hiện ra hành vi bị coi là xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp (Điều 190).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Thị Phương Loan là công trình nghiên cứu chuyên khảo có cấu trúc chặt chẽ, luận giải sâu sắc các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ theo tinh thần Bộ luật Lao động năm 2019. Bằng việc phân tích đối chiếu hệ thống văn bản quy phạm hiện hành với các dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp và kinh nghiệm quốc tế, đề tài đã làm rõ ranh giới pháp lý giữa bảo vệ tài sản doanh nghiệp và bảo đảm an sinh cho người lao động. Các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về mức phạt hành chính, trình tự xử lý và tiêu chí xác định thiệt hại được xây dựng khách quan, mang lại giá trị tham khảo khoa học và thực tiễn cho công tác áp dụng pháp luật lao động tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Một số van dé lý luận về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động và điều chỉnh pháp luật. Thực trạng pháp luật lao động Việt Nam hiện hành về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động và thực tiễn thực hiện. Một số kiến nghị hoản thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bồi thường thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động ở Việt Nam.

CHUONG 1: MOT SO VAN DE LY LUAN VE BOI THUONG THIET HAI TAI SAN CUA NGUOI SU DUNG LAO DONG VA DIEU CHINH PHAP LUAT 1. Một số van dé lý luận về bồi thường thiệt hại tài san của NSDLD 1. Khái niệm, đặc điểm của bôi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ 1. Khái niệm Tài sản, tư liệu sản xuất, kinh doanh là một trong những van đề được quan tâm mật thiết nhất của NSDLĐ.

Tuy nhiên, khi tham gia vào quan hệ lao động những tài sản này đều có thé sẽ gặp phải những rủi ro, thiệt hai từ những nguyên nhân khách quan hay chu quan khác nhau. Ma trong trường hop NLD gây ra những thiệt hại về tài sản của NSDLD thi van đề về bồi thường thiệt hại đối với những tài sản đó sẽ được đặt ra. Vì vậy, van đề bồi thường thiệt hại về tài sản của NSDLD luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của những nhà lập pháp nói riêng và toàn thể xã hội nói chung. Theo Từ điển tiếng Việt thì thiệt hại được giải thích là “bị mat mát về của cải, vật chất hoặc tinh thần”! còn bồi thường được hiểu là “trả lại cho người khác cái có giá trị (thường bằng tiền) tương ứng với những thiệt hại mà minh gây ra”.

Như vậy, theo nghĩa chung nhất thì bôi thường thiệt hại được hiểu là việc người gây thiệt hại trả lại cho người bị thiệt hại một vật có giá trị (thường bằng tiền) tương ứng với những mất mát về của cải, vật chất hoặc tinh thần mà người đó gây ra cho người bị thiệt hại. Từ đó nhằm ngăn ngừa việc vi phạm hay tái diễn gây thiệt hại cho người khác, dé điều hòa và giải quyết các mỗi quan hệ trong xã hội, củng có sự phát triển hài hòa của cộng đồng. Dưới góc độ pháp lý, bồi thường thiệt hại được hiểu là sự đền bù bằng vật chất đối với những thiệt hại về vật chất và tinh thần mà chủ thê gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm nhăm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thé bị thiệt hai. Trong đó, những quyên và lợi ich hợp pháp có thé bao gồm quyền sở hữu về tư ' Viện Ngôn ngữ hoc, Từ điền tiếng Việt, Nxb.

Đà Nẵng — Trung tâm từ điển học, Hà Nội — Da Nẵng, 2006 tr 943. liệu sản xuất, vốn góp trong doanh nghiệp, thu nhập hợp pháp hay quyên bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm. Trong lĩnh vực luật lao động, khái niệm về bồi thường thiệt hại đã được một số công trình nghiên cứu dé cập đến như: PGS. Nguyễn Hữu Chi: “Boi thường thiệt hại trong luật lao động là một loại trách nhiệm pháp lý phát sinh khi một bên trong quan hệ lao động có hành vi vi phạm nghĩa vụ, gáy thiệt hại cho bên kia nhằm khôi phục tinh trạng tài sản, bù dap ton thất về tinh than, sức khỏe cho người bị thiệt hại” hay tác giả Nguyễn Thị Bích Nga: “Boi thường thiệt hại là một loại trách nhiệm pháp lý phát sinh khi một bên trong quan hệ lao động có hành vi vi phạm pháp luật lao động, gây thiệt hại cho bên kia nhằm khôi phục tinh trạng tài sản, bù đắp ton thất về tinh than, sức khỏe cho người bị thiệt hại "”.

Dựa theo các khái niệm trên có thé thay, van đề bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động được đặt ra nhằm “khôi phục tình trạng tài sản, bù đắp ton that về tỉnh thân, sức khỏe” cho bên bị thiệt hại khi một bên có “hành vi vỉ phạm nghĩa vụ gây thiệt hại cho bên kia”. Như vậy, có thê hiểu bồi thường thiệt hại là trách nhiệm pháp lý phát sinh khi một bên chủ thé trong quan hệ lao động có hành vi trực tiếp hay gián tiếp gây thiệt hại cho chủ thể bên kia, nhằm bù đắp những tốn thất về vật chất, sức khỏe, tinh thần cho bên bị thiệt hại. Theo đó, trong lĩnh vực lao động van đề bồi thường thiệt hại được quy định khá đa dạng. Đó có thé là bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe cho người lao động hay bồi thường thiệt hại do đơn phương cham dứt hop đồng trái pháp luật.

Và bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ cũng là một trường hợp của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động mà chủ thê bị thiệt hại là NSDLĐ. Hiện nay chưa có khái niệm về bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ nhưng tại Giáo trình luật Lao động Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội đã đưa ra khái niệm vê “Trách nhiệm vật chát trong luật lao động được hiếu là * Nguyễn Hữu Chi (chủ biên), Đỗ Gia Thắng (2006), Chế độ bồi thường trong luật lao động Việt Nam, Nxb Tư pháp, tr. > Nguyễn Thị Bích Nga (2014), Bồi thường thiệt hại trong pháp luật lao động Việt Nam và thực tiễn áp dung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, trang 16, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật — Dai hoc Quốc gia Hà Nội. trách nhiệm pháp lý do NSDLĐ áp dung doi với NLD bằng cách bắt họ phải bôi thường những thiệt hại về tai sản do hành vi vi phạm kỉ luật gây ra ”'.

Theo cách hiểu này, trách nhiệm bồi thường thiệt hại về “vật chất”, “tài sản” là của “NLĐ” do có hành vi vi phạm “kỉ luật lao động” gây thiệt hai cho NSDLD trong quá trình lao động. Mà trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLD không chỉ là trách nhiệm của NLD có hành vi vi phạm kỉ luật lao động gây thiệt hại tài sản của NSDLD trong quá trình thực hiện nghĩa vu lao động cua mình mà còn có thê phát sinh khi NLD làm thiệt hại tài sản của NSDLD khi thực hiện đình công bất hợp pháp. Do đó, trách nhiệm vật chất chỉ là một trường hợp trong bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLD nên khái niệm về trách nhiệm vật chất chưa khái quát hết được những nghĩa vụ của bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ. Từ những phân tích ở trên có thé hiểu: Bồi thường thiệt hai tài sản của NSDLD là trách nhiệm pháp lý do NSDLD áp dụng đối với NLD bang cách bắt họ phải bồi thường những thiệt hại về tài sản cho NSDLĐ do hành vi vi phạm kỷ luật lao động gây ra trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động nhằm khôi phục lại giá tri tài sản đã ton thất của NSDLD.

Như vậy, bồi thường thiệt hại tài san của NSDLD là một loại trách nhiệm pháp lý được đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp cưỡng chế nhà nước. Trong đó, “tài sản của NSDLĐ” bao gồm tài sản hữu hình như vật liệu, công cụ, máy móc,. và tài sản vô hình như quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp. Khi gây thiệt hại đối với những tài sản này trong quá trình thực hiện quyền, nghĩa vụ lao động cua minh, NLD sẽ phải khắc phục những thiệt hại nhằm bảo đảm quyền sở hữu tài sản của NSDLD.

Tuy nhiên, mức bồi thường mà NLD phải chịu được căn cứ trên rất nhiều những yếu tô khác nhau. Bởi nhìn từ một góc độ nào đó, khi NLD gây thiệt hại tai san của NSDLD thì cũng có một phan lỗi đến từ NSDLD. Vì việc xảy ra sai sót gây thiệt hại về tài sản của NSDLD có thé bắt nguồn từ việc NSDLD không đánh giá được đúng năng lực của NLD, phân công lao động bắt hợp lý. 4 Trường Đại học Luật Hà Nội (2018), Giáo trình Luật Lao động Việt Nam, Nxb: Công an Nhân dân, tr337.

Đặc điểm Là một nội dung của bồi thường thiệt hại, bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ mang day đủ các đặc điểm của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động va mang một số những dấu hiệu riêng, cụ thé: Thứ: nhất, chủ thé chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLD là NLD làm công ăn lương theo thỏa thuận hợp đồng lao động và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của NSDLĐ. Trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ trong quá trình lao động của mình, NLD phải thường xuyên sử dụng các thiết bị, máy móc, tài sản của NSDLD đề phục vụ cho việc hoàn thành nghĩa vụ lao động của mình. Do đó, việc sơ suất gây thiệt hại cho những tài sản đó của NSDLD là điều mà NLD khó có thé tránh khỏi. Mà những tài sản hợp pháp của NSDLD là khách thé được pháp luật bảo vệ.

Nên khi có hành vi xâm hại đến nó thi van dé tất yếu phải xảy ra là NLD phải có trách nhiệm bồi thường cho những thiệt hại mà mình gây ra đối với tài sản của NSDLĐ. Đồng thời, vì vừa là chủ sở hữu của những tai sản bị gây thiệt hại vừa có trách nhiệm quan lý trực tiếp NLD nên chủ thê được áp dụng trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLD đối với NLĐ là NSDLĐ. Thứ hai, trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ được phát sinh trên cơ sở tồn tại một quan hệ lao động, dưới hình thức một hợp đồng lao động. Hay nói cách khác, NSDLD bị thiệt hại về tài sản và chủ thé gây thiệt hại tài sản của NSDLD phải là chủ thé của một mối quan hệ lao động.

Nếu chủ thé gây thiệt hại không phải là NLD và chủ thé bị thiệt hại không phải là NSDLD thì sẽ không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLĐ theo pháp luật lao động mà sẽ giải quyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại tài sản theo pháp luật dân sự. Thư ba, van đề bồi thường thiệt hại tài sản của NSDLD chỉ có thể được đặt ra nếu NLD gây thiệt hại tài sản của NSDLĐ khi họ thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động trong quá trình tham gia quan hệ lao động. Do đó, nếu NLD gây thiệt hại tài sản cho NSDLĐ nhưng không trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ lao động thì việc bồi thường thiệt hại không được áp dụng các chế 10 tài bồi thường thiệt hại của pháp luật lao động.