Nghiên Cứu Biện Pháp Quản Lý Tổng Hợp Sâu Hại Vầu Tại Xã Minh Sơn, Huyện Bắc Mê, Tỉnh Hà Giang

Nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu tại xã Minh Sơn, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang nhằm bảo vệ cây trồng hiệu quả.

• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thế Nhã
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng và Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Đề Xuất Biện Pháp Quản Lý Tổng Hợp Sâu Hại Vầu Tại Xã Minh Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. TRÊN THẾ GIỚI
• 2.1.1. Các nghiên cứu về quản lí tổng hợp sâu, bệnh hại
• 2.2. Nghiên cứu về quản lý tổng hợp sâu bệnh hại
• 3. PHẦN 3: MỤC TIÊU - NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
• 3.1. Mục tiêu – đối tượng – địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Công tác chuẩn bị
• 3.3.2. Phương pháp phỏng vấn
• 3.3.3. Phương pháp điều tra thực địa
• 3.3.4. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng trừ tổng hợp
• 3.3.5. Công tác nội nghiệp
• 4. PHẦN 4: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – DÂN SINH KINH TẾ
• 4.1. Đặc điểm tự nhiên
• 4.1.1. Ranh giới hành chính
• 4.1.2. Nguồn nước thủy văn
• 4.2. Điều kiện dân sinh kinh tế
• 4.2.1. Thành phần dân tộc
• 4.2.2. Tình hình thu nhập và đời sống
• 5. PHẦN 5: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 5.1. Hiện trạng rừng tre nứa và tình hình sâu hại vầu tại khu vực nghiên cứu
• 5.2. Xác định thành phần loài sâu hại vầu
• 5.2.1. Xác định loài sâu hại chủ yếu
• 5.2.2. Biến động mật độ của các loài sâu hại chủ yếu
• 5.3. Đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của những loài sâu hại chủ yếu
• 5.3.1. Đặc điểm hình thái và sinh học của các loài sâu chủ yếu
• 5.4. Thử nghiệm một số biện pháp phòng trừ những loài sâu hại chủ yếu
• 5.4.1. Nghiên cứu lựa chọn biện pháp kỹ thuật lâm sinh hợp lý
• 5.4.2. Kết quả thí nghiệm bọc bảo vệ măng
• 5.5. Đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại tre trúc theo hướng bền vững và hiệu quả
• 6. PHẦN 6: KẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Tổng Hợp Sâu Hại Vầu

Biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu là một trong những vấn đề quan trọng trong nông nghiệp bền vững. Tại xã Minh Sơn, Hà Giang, tình hình sâu hại vầu đang ngày càng trở nên phức tạp. Việc áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn đảm bảo an toàn cho môi trường. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các phương pháp hiệu quả nhằm kiểm soát sâu hại vầu.

1.1. Khái Niệm Về Quản Lý Tổng Hợp Sâu Hại

Quản lý tổng hợp sâu hại (IPM) là một chiến lược kết hợp nhiều phương pháp để kiểm soát sâu bệnh. IPM không chỉ tập trung vào việc tiêu diệt sâu hại mà còn chú trọng đến việc duy trì sự cân bằng sinh thái.

1.2. Tình Hình Sâu Hại Vầu Tại Xã Minh Sơn

Tại xã Minh Sơn, tình hình sâu hại vầu đang gia tăng với nhiều loài sâu bệnh khác nhau. Các loài như Vòi voi và Châu chấu tre đã gây thiệt hại đáng kể cho sản lượng vầu.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quản Lý Sâu Hại Vầu

Việc quản lý sâu hại vầu tại xã Minh Sơn gặp nhiều thách thức. Sự gia tăng mật độ sâu hại, cùng với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đã làm cho việc áp dụng các biện pháp phòng trừ trở nên khó khăn. Cần có những giải pháp hiệu quả để đối phó với tình trạng này.

2.1. Các Loại Sâu Hại Chính Gây Thiệt Hại

Các loài sâu hại chính như Vòi voi và Châu chấu tre đã gây ra thiệt hại lớn cho cây vầu. Việc xác định đúng loại sâu hại là rất quan trọng để có biện pháp phòng trừ hiệu quả.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Áp Dụng Biện Pháp Phòng Trừ

Nhiều biện pháp phòng trừ hiện tại không mang lại hiệu quả như mong đợi. Điều này đòi hỏi cần có sự nghiên cứu và cải tiến trong các phương pháp quản lý sâu hại.

III. Phương Pháp Quản Lý Tổng Hợp Sâu Hại Vầu Hiệu Quả

Để quản lý sâu hại vầu hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp tổng hợp. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng thiên địch, thuốc sinh học và các biện pháp canh tác hợp lý. Sự kết hợp này sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu hại gây ra.

3.1. Sử Dụng Thiên Địch Trong Quản Lý Sâu Hại

Sử dụng thiên địch là một trong những biện pháp hiệu quả trong quản lý sâu hại. Việc bảo vệ và phát triển các loài thiên địch sẽ giúp kiểm soát mật độ sâu hại một cách tự nhiên.

3.2. Ứng Dụng Các Biện Pháp Sinh Học

Các biện pháp sinh học như sử dụng thuốc thảo mộc và chế phẩm sinh học đang được nghiên cứu và áp dụng. Những biện pháp này không chỉ hiệu quả mà còn thân thiện với môi trường.

3.3. Kỹ Thuật Canh Tác Hợp Lý

Áp dụng các kỹ thuật canh tác hợp lý như luân canh và trồng cây mồi sẽ giúp giảm thiểu sự phát triển của sâu hại. Những biện pháp này cần được thực hiện đồng bộ để đạt hiệu quả cao.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu tại xã Minh Sơn đã mang lại những kết quả tích cực. Sự kết hợp giữa các phương pháp truyền thống và hiện đại đã giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu hại gây ra.

4.1. Kết Quả Thực Nghiệm Các Biện Pháp Quản Lý

Các thử nghiệm cho thấy việc áp dụng biện pháp bọc bảo vệ măng và sử dụng thuốc sinh học đã giúp giảm đáng kể mật độ sâu hại. Kết quả này cho thấy tính khả thi của các biện pháp này.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Biện Pháp

Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong năng suất vầu. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng quản lý tổng hợp.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quản Lý Sâu Hại Vầu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý tổng hợp sâu hại vầu là cần thiết và hiệu quả. Tương lai của quản lý sâu hại tại xã Minh Sơn cần tiếp tục được nghiên cứu và cải tiến để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Tổng Hợp

Quản lý tổng hợp không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn bảo vệ môi trường. Đây là một hướng đi bền vững cho nông nghiệp tại địa phương.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các biện pháp quản lý mới, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của quản lý sâu hại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tài nguyên tre trúc thuộc phân họ Tre nứa (Bambusoideae, họ Hòa thảo) giữ vai trò quan trọng trong các chiến lược phủ xanh đất trống, đồi núi trọc và các dự án lâm nghiệp quốc gia như Chương trình 327 và Chương trình 5 triệu ha rừng trồng. Nhờ khả năng thích ứng cao với điều kiện lập địa cằn cỗi ở vùng núi phía Bắc, các loài như vầu đắng, luồng, bương, điềm được đưa vào cơ cấu cây trồng nhằm phục hồi rừng phòng hộ đầu nguồn và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, sự mở rộng diện tích rừng thuần loài tre trúc đã dẫn đến sự bùng phát của nhiều loài sâu hại nguy hiểm như vòi voi hại măng, châu chấu tre và các loài sâu hại măng thuộc bộ Hai cánh. Các loài dịch hại này không chỉ làm giảm sản lượng, phẩm cấp măng thương phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của thân khí sinh và khả năng tái sinh của rừng.

Tại xã Minh Sơn, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, diện tích rừng tự nhiên phân bố các loài vầu khá lớn và là nguồn thu nhập quan trọng của đồng bào các dân tộc thiểu số. Dù vậy, tình trạng sâu hại măng, đặc biệt là nhóm vòi voi và bọ xít, đã gây suy thoái nghiêm trọng cấu trúc lâm phần. Do đặc tính sinh học của côn trùng gây hại ẩn náu trong thân măng và đất, các biện pháp phòng trừ đơn lẻ bằng hóa chất hoặc thủ công truyền thống không mang lại hiệu quả bền vững, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt đầu nguồn. Do đó, việc nghiên cứu các giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (Integrated Pest Management - IPM) chú trọng đến các biện pháp kỹ thuật lâm sinh, cơ giới vật lý và sinh học thân thiện với môi trường là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu tổng quát của đề tài là đề xuất hệ thống biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu tại khu vực nghiên cứu nhằm bảo vệ rừng, nâng cao hiệu quả kinh tế và duy trì cân bằng sinh thái. Để đạt được mục tiêu này, tác giả đã xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định thành phần loài sâu hại vầu tại khu vực nghiên cứu.
2. Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của những loài sâu hại chủ yếu.
3. Thử nghiệm một số biện pháp phòng trừ những loài sâu hại chủ yếu.
4. Đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu theo hướng bền vững và hiệu quả.

• Đối tượng nghiên cứu: Các loài sâu hại vầu chủ yếu và tập tính sinh học của chúng.
• Phạm vi không gian: Rừng vầu tự nhiên và vùng canh tác tre trúc tại xã Minh Sơn, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 22/02/2016 đến ngày 31/05/2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và quan điểm tiếp cận

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nguyên lý Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) được định nghĩa bởi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1972), Liên hiệp IPM Hoa Kỳ (1994) và quan điểm IPM hướng sinh học (Biointensive IPM - BIPM). Trong lâm nghiệp Việt Nam, nghiên cứu kế thừa các nguyên tắc tiếp cận hệ sinh thái của Đào Xuân Trường (1995), Trần Văn Mão (1994, 1995) và Nguyễn Thế Nhã (2001, 2003). Nguyên tắc cốt lõi của IPM rừng vầu là vận dụng các quy luật sinh thái học để điều chỉnh và duy trì mật độ quần thể dịch hại ở dưới ngưỡng gây thiệt hại kinh tế, không đặt nặng mục tiêu triệt tiêu hoàn toàn loài côn trùng, hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất độc hại nhằm bảo vệ thiên địch và nguồn nước.

Phương pháp nghiên cứu thực địa và thu thập dữ liệu

Tác giả kết hợp phương pháp điều tra gián tiếp và điều tra thực nghiệm thực địa:

• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn bán cấu trúc 18 người dân địa phương và 2 cán bộ phụ trách nông lâm nghiệp xã Minh Sơn nhằm thu thập kiến thức bản địa về diễn biến sâu hại, lịch sử canh tác và kinh nghiệm phòng trừ.
• Phương pháp điều tra thực địa:
  • Lập ô tiêu chuẩn (OTC): Thiết lập 6 OTC diện tích $1.000\text{ m}^2$ ($40\text{ m} \times 25\text{ m}$) bố trí ở các hướng phơi và đai độ cao khác nhau đại diện cho lâm phần. Trong mỗi OTC, chọn 30 cây ngẫu nhiên hệ thống để đo đếm đường kính ($D_{1.3}$), chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$), kiểm tra triệu chứng bị hại trên măng và thân khí sinh (chẻ thân bị hại đếm số lượng cá thể sâu qua các pha phát triển).
  • Điều tra sâu dưới đất: Bố trí 5 ô dạng bản (ODB) diện tích $1\text{ m}^2$ ($1\text{ m} \times 1\text{ m}$) theo phương pháp đường chéo góc trong mỗi OTC. Đào bới từng lớp đất sâu $10\text{ cm}$ để thu thập nhộng và sâu non qua đông. Việc điều tra được lặp lại định kỳ 10 ngày/lần qua 4 đợt.
• Phương pháp thử nghiệm bọc bảo vệ măng: Thử nghiệm sử dụng túi nilon trắng (kích thước $150\text{ cm} \times 60\text{ cm}$, may hình phễu hở hai đầu) chụp bảo vệ măng non giai đoạn chiều cao đạt $25 - 35\text{ cm}$. Thí nghiệm gồm 60 cây măng có kích thước tương đồng (30 cây bọc túi nilon và 30 cây đối chứng không bọc), theo dõi định kỳ 10 ngày/lần trong 3 đợt.
• Phương pháp nội nghiệp và xử lý số liệu: Mẫu vật côn trùng thu thập được ngâm bảo quản trong dung dịch formol phục vụ giám định tên khoa học. Số liệu được xử lý bằng thống kê sinh học để xác định mật độ trung bình ($M_s$), tỷ lệ bị hại ($P%$), sai số tiêu chuẩn ($S$), hệ số biến động ($S%$). Kiểm định sự sai khác về sinh trưởng giữa các công thức thí nghiệm bằng tiêu chuẩn $U$ ở mức ý nghĩa $95%$ ($U_{cr} = 1,96$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 2: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Chương này tổng thuật lịch sử phát triển của khái niệm IPM trên thế giới và tại Việt Nam. Trên thế giới, các công trình của Zhou Fangchun (1999) và Xu Tianshen (1984) đã mô tả hơn 380 loài sâu hại tre trúc, trong đó nhấn mạnh các nhóm sâu hại măng nguy hiểm thuộc họ Vòi voi (Curculionidae), họ Ngài đêm (Noctuidae) và bộ Hai cánh (Diptera). Tại Việt Nam, nghiên cứu IPM trong lâm nghiệp đã được triển khai trên sâu róm thông (Dendrolimus punctatus), ong cắn lá mỡ (Shizocera sp.) và sâu nâu ăn lá keo lai. Riêng đối với cây vầu và các loài tre trúc, các nghiên cứu của Phạm Ngọc Anh (1967), Đặng Vũ Cẩn (1973) và Nguyễn Thế Nhã (2003) đã chỉ ra 41 loài sâu hại nhưng các giải pháp phòng trừ tổng hợp ở quy mô địa phương vẫn còn hạn chế.

Phần 3: Mục tiêu - Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết khung thiết kế thí nghiệm, quy trình 5 bước xây dựng chương trình IPM và kỹ thuật tạo túi bọc măng. Tác giả mô tả chi tiết phương pháp lập 6 OTC $1.000\text{ m}^2$, 5 ODB $1\text{ m}^2$ trong mỗi OTC, kỹ thuật điều tra theo 4 đợt, kỹ thuật may túi nilon hình phễu hở hai đầu và các công thức toán học thống kê ứng dụng trong kiểm định sai khác sinh trưởng măng ($D_{00}, H_{vn}$).

Phần 4: Điều kiện tự nhiên – Dân sinh kinh tế xã Minh Sơn

Cung cấp bức tranh thực địa tại xã Minh Sơn, huyện Bắc Mê:

• Tự nhiên: Tổng diện tích tự nhiên $14.714\text{ ha}$, trong đó đất lâm nghiệp chiếm $7.195,5\text{ ha}$; địa hình núi cao hiểm trở, độ dốc phổ biến $20^\circ - 25^\circ$; khí hậu á nhiệt đới chia hai mùa khô - mưa rõ rệt, nhiệt độ trung bình năm $22,3^\circ\text{C}$, tổng số giờ nắng $1.437\text{ giờ/năm}$. Xã có 3 con suối lớn gồm Nậm Trì, Nậm Lĩnh, Bản Vàn cùng 55 khe nước nhỏ cung cấp nước sinh hoạt và sản xuất.
• Dân sinh kinh tế: Toàn xã có 7 dân tộc anh em sinh sống, trong đó người Mông chiếm $45,8%$, người Dao chiếm $28,8%$, người Tày chiếm $23,2%$, người Kinh chiếm $2,1%$. Đời sống phụ thuộc chủ yếu vào nông lâm nghiệp với các sản phẩm như mai, tre gai, hóp đá, ngô, lúa; thu nhập bình quân đạt 3,8 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo ($294\text{ hộ}$) và cận nghèo ($517\text{ hộ}$) còn ở mức cao.

Phần 5: Kết quả và phân tích kết quả

Tác giả trình bày các dữ liệu thực nghiệm thu thập được qua 5 nội dung trọng tâm:

1. Hiện trạng rừng tre trúc và thành phần loài sâu hại

Khu vực nghiên cứu có 6 loài tre trúc phân bố gồm: Mai (Dendrocalamus giganteus), Tre gai (Bambusa blumeana), Hóp đá (Bambusa dissemultator), Nứa lá to (Schizostachyum funghomii), Vầu đắng (Indosasa angustata) và Vầu đắng lá to (Indosasa sp.).

Qua điều tra và giám định mẫu vật, tác giả đã lập danh lục gồm 12 loài sâu hại thuộc 10 họ và 6 bộ côn trùng:

STT	Tên bộ côn trùng	Tên khoa học	Số họ	Tỷ lệ số họ (%)	Số loài	Tỷ lệ số loài (%)
1	Bộ Cánh cứng	Coleoptera	4	40,00	6	50,00
2	Bộ Cánh nửa cứng	Hemiptera	2	20,00	2	16,67
3	Bộ Cánh bằng	Isoptera	1	10,00	1	8,33
4	Bộ Hai cánh	Diptera	1	10,00	1	8,33
5	Bộ Cánh đều	Homoptera	1	10,00	1	8,33
6	Bộ Cánh vẩy	Lepidoptera	1	10,00	1	8,33
Tổng	6 bộ		10	100,00	12	100,00

Căn cứ vào phương thức gây hại, 12 loài sâu được phân chia thành 4 nhóm:

• Sâu hại măng: 6 loài ($50,00%$).
• Sâu hút dịch: 4 loài ($33,33%$).
• Sâu đục thân: 1 loài ($8,33%$).
• Sâu đục thân khô: 1 loài ($8,33%$).

2. Xác định các loài sâu hại chủ yếu

Dựa trên tần suất xuất hiện qua 4 đợt điều tra, mật độ trung bình và mức độ gây hại, nghiên cứu đã xác định 3 loài sâu hại chủ yếu:

• Vòi voi lớn (Cyrtotrachelus buqueti Guer.): Mật độ trung bình $4,58\text{ con/cây}$, tỷ lệ xuất hiện qua 4 đợt là $4/4$, hệ số biến động $S% = 477,80%$, tỷ lệ khóm/cây bị hại $P% = 16,24%$.
• Mối đất (Macrotermes sp.): Mật độ trung bình $4,30\text{ con/cây}$, xuất hiện $4/4$ đợt, hệ số biến động $S% = 473,88%$, tỷ lệ bị hại $P% = 13,88%$.
• Ve sầu trán dài (Paracorethrura sp.): Mật độ trung bình $3,37\text{ con/cây}$, xuất hiện $4/4$ đợt, hệ số biến động $S% = 510,62%$, tỷ lệ bị hại $P% = 12,23%$.

3. Đặc điểm sinh vật học và tập tính của loài gây hại chính

• Vòi voi lớn (Cyrtotrachelus buqueti): Sâu trưởng thành dài $25 - 39\text{ mm}$, thân màu vàng da cam hoặc nâu đen. Mỗi năm có 1 thế hệ, trưởng thành qua đông trong đất, xuất hiện từ tháng 5 và rộ vào tháng 7 - 8. Trưởng thành gặm đỉnh măng tạo vết thương rồi đẻ $25 - 30\text{ trứng}$. Sâu non sau khi nở đục sâu vào thân măng ăn phần mô non làm măng chết thối hoặc cụt ngọn. Sau khoảng 15 ngày, sâu non thành thục đục lỗ chui ra ngoài rơi xuống đất hóa nhộng trong buồng đất.
• Mối đất (Macrotermes sp.): Dài $5 - 10\text{ mm}$, thân trắng, đầu nâu đỏ có hàm khỏe; chuyên làm đường mui đất đục phá rễ và gốc thân tre nứa.
• Ve sầu trán dài (Paracorethrura sp.): Dài $3,5 - 5\text{ mm}$, đẻ trứng thành hàng trong các rãnh vỏ cây khô, chích hút nhựa thân măng non.

4. Thử nghiệm biện pháp bọc bảo vệ măng bằng túi nilon trắng

Kết quả theo dõi qua 3 đợt thử nghiệm cho thấy hiệu quả rõ rệt của túi nilon hình phễu trong việc ngăn ngừa vòi voi tiếp xúc và đẻ trứng:

Đợt kiểm tra	Công thức bọc túi nilon trắng ($n=30$) - Tỷ lệ măng bị sâu hại (%)	Công thức đối chứng ($n=30$) - Tỷ lệ măng bị sâu hại (%)	Giá trị $|U_{D00}|$	Giá trị $|U_{Hvn}|$
Trước khi bọc	0,00	0,00	1,44	0,82
Lần 1	3,33	30,00	0,81	0,80
Lần 2	6,67	46,67	1,68	0,06
Lần 3	6,67	56,67	0,78	0,06

Kết quả kiểm định thống kê cho thấy các giá trị $|U_{D00}|$ và $|U_{Hvn}|$ qua các đợt điều tra đều nhỏ hơn $1,96$. Điều này chứng minh sinh trưởng về chiều cao và đường kính của măng ở công thức bọc túi nilon và công thức đối chứng là thuần nhất; việc bọc nilon hở hai đầu không gây cản trở quá trình quang hợp, hô hấp hay thoát hơi nước của cây măng non.

5. Hiệu quả kinh tế và tác động môi trường

• Hiệu quả kinh tế trên $1\text{ ha}$ rừng vầu: Mật độ bình quân $200\text{ khóm/ha}$, mỗi khóm cho 9 măng ($1.800\text{ cây măng/ha}$), giá bán cây thành thục bình quân $9.200\text{ đồng/cây}$.
  • Không áp dụng bọc măng: Tỷ lệ măng phát triển thành cây thành thục đạt tối đa $30%$ ($540\text{ cây}$), doanh thu đạt $4.968.000\text{ đồng/ha}$.
  • Áp dụng bọc túi nilon: Tỷ lệ măng phát triển thành cây thành thục đạt $75%$ ($1.350\text{ cây}$), doanh thu đạt $12.420.000\text{ đồng/ha}$. Chi phí vật tư và nhân công bọc $1.800\text{ túi}$ gồm: tiền mua $36\text{ kg}$ nilon ($900.000\text{ đồng}$), công may túi ($360.000\text{ đồng}$) và công bọc ($450.000\text{ đồng}$/18 công), tổng chi phí là $1.710.000\text{ đồng/ha}$ (tác giả dự toán bổ sung tổng mức đầu tư ban đầu khoảng $2.160.000\text{ đồng/ha}$). Lợi nhuận thuần thu được đạt $10.260.000\text{ đồng/ha}$, cao gấp 2,15 lần so với không bảo vệ.
• Tác động môi trường: Biện pháp thuần túy cơ giới vật lý, không làm phát tán hóa chất độc hại, bảo vệ nguyên vẹn các loài thiên địch và an toàn tuyệt đối cho hệ thống khe suối cung cấp nước ăn của nhân dân vùng cao.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác định được 12 loài sâu hại vầu thuộc 10 họ, 6 bộ côn trùng tại xã Minh Sơn, trong đó nhóm sâu hại măng chiếm tỷ lệ cao nhất ($50,00%$).
• Xác định được 3 loài sâu hại chủ yếu là Vòi voi lớn (Cyrtotrachelus buqueti), Mối đất (Macrotermes sp.) và Ve sầu trán dài (Paracorethrura sp.).
• Thử nghiệm thành công biện pháp bọc măng bằng túi nilon trắng hình phễu ($150\text{ cm} \times 60\text{ cm}$), giúp giảm tỷ lệ măng bị vòi voi gây hại từ $56,67%$ xuống còn $6,67%$, nâng tỷ lệ măng sống thành thục từ $30%$ lên $75%$.
• Chứng minh bằng kiểm định thống kê sinh học ($|U| < 1,96$) rằng biện pháp bọc nilon không làm ảnh hưởng tiêu cực đến các chỉ tiêu sinh trưởng đường kính và chiều cao của măng.
• Hạch toán chứng minh hiệu quả kinh tế trên $1\text{ ha}$ rừng vầu khi áp dụng bọc măng tăng gấp 2,15 lần, đồng thời túi nilon có thể thu hồi tái sử dụng cho các vụ sau.

Đề xuất giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM)

Tác giả đề xuất quy trình kỹ thuật IPM đồng bộ gồm:

• Biện pháp lâm sinh: Trồng đúng lập địa (độ cao dưới $500\text{ m}$ đối với tre gai, hóp đá, mai); mật độ trồng hợp lý $300 - 500\text{ cây/ha}$ ($5\text{ m} \times 6\text{ m}$ hoặc $5\text{ m} \times 5\text{ m}$); trồng hỗn giao theo băng hoặc đám với cây lá rộng bản địa; giữ lại thảm thực vật cây bụi có hoa để duy trì nguồn thức ăn cho thiên địch; không khai thác rừng vào mùa măng mọc.
• Biện pháp canh tác và cơ giới: Vào mùa đông (giai đoạn nhộng nằm trong đất), tiến hành cuốc xới, vun gốc xung quanh khóm cây kết hợp bắt diệt buồng nhộng của vòi voi.
• Biện pháp điều tra, dự tính dự báo: Trước mùa măng (tháng 1 - 2) điều tra ODB đất $10 - 20\text{ ngày/lần}$; thời điểm măng rộ (tháng 3 - 4) rút ngắn chu kỳ điều tra $5 - 7\text{ ngày/lần}$; từ tháng 4 đến hết mùa măng theo dõi $1 - 2\text{ ngày/lần}$ để kịp thời chụp túi nilon ngay khi măng đạt chiều cao $25 - 35\text{ cm}$.

Đóng góp của đề tài

Nghiên cứu bổ sung dẫn liệu khoa học về thành phần côn trùng hại tre nứa tại tỉnh Hà Giang, đồng thời cung cấp một mô hình phòng trừ sâu hại măng vầu bằng biện pháp cơ giới đơn giản, chi phí thấp, an toàn sinh thái và có khả năng nhân rộng trong thực tiễn lâm nghiệp vùng cao.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

• Thời gian nghiên cứu thực địa còn ngắn (khoảng 3 tháng, từ tháng 2 đến tháng 5/2016), chưa theo dõi được toàn bộ vòng đời của các loài dịch hại qua các mùa khác nhau trong năm.
• Số lượng ô tiêu chuẩn còn hạn chế ($6\text{ OTC}$ tại một xã), chưa bao quát hết các dạng sinh cảnh và độ cao phân bố rừng vầu tại các địa phương lân cận.
• Chưa tiến hành thử nghiệm các chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học hoặc thuốc thảo mộc (như chiết xuất từ lá cây xoan ta Melia azedarach) trong điều kiện thực tế.
• Chưa phân tích sâu các chỉ tiêu hóa sinh và phẩm cấp măng như độ dày thành ống, hàm lượng dinh dưỡng giữa măng được bọc và không bọc.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi khảo nghiệm biện pháp bọc bảo vệ măng trên diện rộng tại nhiều tiểu vùng sinh thái khác nhau ở miền núi phía Bắc.
• Nghiên cứu ứng dụng chế phẩm sinh học từ nấm bạch cương (Beauveria bassiana) hoặc dịch chiết thảo mộc để phòng trừ nhộng và sâu non trong đất.
• Khảo nghiệm và đánh giá chất lượng cành giống được chiết từ những cây vầu bị vòi voi làm cụt ngọn để xem xét khả năng tận dụng đặc tính phân cành làm vật liệu nhân giống phục vụ sản xuất.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh thuộc các chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng, Lâm học, Bảo vệ thực vật và Nông lâm kết hợp làm tài liệu nghiên cứu về dịch hại lâm sản ngoài gỗ.
• Cán bộ kỹ thuật tại các Chi cục Kiểm lâm, Trung tâm Khuyến nông lâm nghiệp và Ban quản lý rừng phòng hộ trong việc xây dựng quy trình kỹ thuật chăm sóc, bảo vệ và phục tráng rừng tre trúc.
• Phần đáng tham khảo nhất trong khóa luận là quy trình kỹ thuật chế tạo và lắp đặt túi bọc nilon bảo vệ măng non cùng phương pháp điều tra sâu hại trong đất bằng ô dạng bản kết hợp kiểm định tiêu chuẩn $U$.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài đã ghi nhận bao nhiêu loài sâu hại vầu tại xã Minh Sơn và bộ côn trùng nào chiếm ưu thế?

Khóa luận đã phát hiện và lập danh lục 12 loài sâu hại thuộc 10 họ và 6 bộ côn trùng. Trong đó, bộ Cánh cứng (Coleoptera) chiếm ưu thế lớn nhất với 4 họ ($40,00%$) và 6 loài ($50,00%$), tiếp theo là bộ Cánh nửa cứng (Hemiptera) với 2 họ ($20,00%$) và 2 loài ($16,67%$).

2. Ba loài sâu hại chủ yếu được xác định trong nghiên cứu là những loài nào và có mật độ ra sao?

Ba loài sâu hại chủ yếu gồm:

• Vòi voi lớn (Cyrtotrachelus buqueti Guer.) có mật độ trung bình $4,58\text{ con/cây}$ (tỷ lệ bị hại $P% = 16,24%$).
• Mối đất (Macrotermes sp.) có mật độ trung bình $4,30\text{ con/cây}$ (tỷ lệ bị hại $P% = 13,88%$).
• Ve sầu trán dài (Paracorethrura sp.) có mật độ trung bình $3,37\text{ con/cây}$ (tỷ lệ bị hại $P% = 12,23%$).

3. Kỹ thuật bọc bảo vệ măng bằng túi nilon trắng được tiến hành như thế nào và đem lại hiệu quả gì?

Tác giả sử dụng cuộn nilon trắng rộng $60\text{ cm}$, cắt đoạn dài $150\text{ cm}$ và may thành túi hình phễu hở hai đầu. Túi được chụp vào măng non khi măng đạt chiều cao $25 - 35\text{ cm}$, buộc lỏng ở gốc để măng phát triển đẩy túi lên. Kết quả thử nghiệm giúp giảm tỷ lệ măng bị vòi voi hại từ $56,67%$ xuống $6,67%$, đồng thời kiểm định thống kê $|U| < 1,96$ chứng minh túi bọc không làm ảnh hưởng đến sinh trưởng chiều cao và đường kính của măng.

4. Hiệu quả kinh tế trên 1 ha rừng vầu khi áp dụng biện pháp bọc nilon trắng được tính toán như thế nào?

Trên $1\text{ ha}$ rừng vầu ($1.800\text{ cây măng}$), khi không áp dụng bọc măng chỉ có $30%$ măng thành thục thu được $4.968.000\text{ đồng}$. Khi áp dụng bọc măng, tỷ lệ thành thục đạt $75%$ đạt doanh thu $12.420.000\text{ đồng}$, sau khi trừ chi phí vật tư và công bọc ($1.710.000 - 2.160.000\text{ đồng}$), lợi nhuận thuần đạt trên 10 triệu đồng/ha, cao gấp 2,15 lần so với không bảo vệ.

5. Vì sao tác giả khuyến nghị không nên khai thác rừng vầu trước mùa măng mọc?

Qua điều tra và phỏng vấn, tác giả chỉ ra rằng việc khai thác rừng trước mùa măng thường để lại nhiều cành nhánh, vết thương cơ giới và làm giảm độ che phủ, từ đó thu hút sâu trưởng thành (đặc biệt là vòi voi) tập trung về cư trú và đẻ trứng, làm gia tăng mật độ dịch hại măng non trong vụ kế tiếp.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Quý đã khảo sát thực trạng côn trùng hại vầu tại xã Minh Sơn, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, ghi nhận 12 loài sâu hại và xác định được 3 loài dịch hại chủ yếu gồm Vòi voi lớn, Mối đất và Ve sầu trán dài. Công trình đã thử nghiệm thành công biện pháp bọc măng bằng túi nilon trắng hình phễu hở hai đầu, giúp hạ thấp tỷ lệ măng bị hại từ $56,67%$ xuống còn $6,67%$ mà không ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng của cây, đồng thời nâng cao lợi nhuận kinh tế gấp 2,15 lần trên mỗi hecta. Các đề xuất quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) kết hợp kỹ thuật lâm sinh, cuốc xới bắt nhộng mùa đông và giám sát định kỳ là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho phát triển lâm nghiệp bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ “Rừng vàng, biển bạc” là câu nói phổ biến đối với mỗi ngƣời dân Việt Nam. Điều đó cho ta thấy giá trị của rừng, để luôn có giá trị này chúng ta không chỉ khai thác rừng mà cần phải có sự đầu tƣ, quan tâm chăm sóc, cải thiện để nâng cao giá trị của rừng. Tình trạng khai thác rừng bừa bãi đã làm cho những cánh rừng bị mất đi, đất bị suy thoái, suy giảm nguồn gen quý hiếm, ảnh hƣởng trực tiếp tới cuộc sống của ngƣời dân. Để khắc phục tình trạng suy thoái rừng, để bảo vệ khu vực đầu nguồn.

Chính phủ đã tiến hành các chƣơng trình, dƣ án quan trọng nhƣ: chƣơng trình 327, chƣơng trình 5 triệu ha rừng trồng … Qua đó đã thực hiện chiến lƣợc phủ xanh đất trống đồi núi trọc, đồng thời áp dụng nhu cầu kinh tế xã hội của địa phƣơng. ác loài Tre Trúc là loài cây một lá mầm thuộc họ h a thảo, họ phụ tre nứa. Trên thế giới có tới 1250 loài, 47 chi khác nhau. Đây là một dạng tài nguyên thực vật khá phong phú và đa dạng về loài, phân bố trên 1700 triệu ha của trái đất.

Các loài thực vật trong họ phụ Tre trúc (Bambusoideae) là nhóm cây trồng đƣợc chú trong các chƣơng trình dự án này. Đó là các loài cây có khả năng th ch ứng nhiều ở vùng núi phía bắc về điều kiện tự nhiên, khả năng sống trên đất c n cỗi nhƣ: uồng, Bƣơng, Điềm, Vầu đắng. Trong những năm gần đây khi xuất hiện rừng thuần loài tre trúc càng lớn thì cũng xuất hiện nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là tình hình sâu bệnh hại rừng ngày một tăng lên. Điển hình nhƣ dịch Vòi voi hại măng, dịch Châu chấu tre, dịch sâu hại măng thuộc bộ họ Hai cánh.

Các loài sâu hại măng không những ảnh hƣởng trực tiếp đến sản lƣợng và chất lƣợng măng mà c n ảnh hƣởng đến sinh trƣởng và phát triển của cây. N m trong khu vực Hà giang – xã Minh sơn – huyện Bắc Mê nơi có diện tích rừng tự nhiên các loại vầu khá lớn đã và là đối tƣợng phá loại nhiều loài hại sâu, đặc biệt là các loài sâu hại măng. Tại đây nhiều năm qua các loài nhƣ V i voi, bọ x t … đã gây thiên hại đáng kể cho rừng tự nhiên. 1 Trƣớc thực trạng đó việc phòng trừ các loại sâu hại là rất quan trọng và cần thiết đảm bảo cho năng suất và chất lƣợng vầu cao.

Tuy nhiên do tập tính của các loài sâu hại nên gây khó khăn cho việc áp dụng các biện pháp phòng trừ, các biện pháp đơn lẻ thƣờng không mang lại hiệu quả nhƣ mong đợi. Do vậy trong các nghiên cứu cần phải chọn ra những loài vầu cho năng suất và chất lƣợng cao. Đồng thời nghiên cứu các biện pháp k thuật trồng rừng thâm canh để nâng cao năng suất hiệu quả cho các loài đƣợc chọn, bên cạnh đó việc nghiên cứu về sâu hại các biện pháp phòng trừ theo hƣớng tổng hợp (Integrated Pest Managemet- IPM) là rất quan trọng. Nghiên cứu các biện pháp tổng hợp sâu hại vầu nh m hạn chế các loài sâu hại, chú trọng tới các biện pháp thân thiện với môi trƣờng nhƣ bảo vệ tính đa dạng sinh học, phát triển lâm nghiệp bền vững nói chung và rừng vầu nói riêng dựa trên cơ sở giải pháp tổng hợp bảo vệ thực vật là một vấn đề quang trọng, một việc cần làm hiện nay.

Trong đó việc tuyển chọn các loài cây chống chịu sâu hại, thực hiện tốt các quy trình k thuật lâm sinh, đất nào cây đấy, ứng dụng các tác nhân sinh học và thuốc thảo mộc cùng với các biện pháp vật l cơ giới đơn giản dễ làm là một hƣớng đi có triển vọng, đáp ứng đƣợc nhu cầu mang lại hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trƣờng cân b ng sinh thái. Xuất từ yêu cầu đó tôi đã thƣc hiện đề tài “Nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại vầu tại xã Min sơn – huyện Bắc Mê – tỉnh Hà Giang”. 2 PHẦN 2 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. TRÊN THẾ GIỚI 2.

Các nghiên cứu về quản lí tổng hợp sâu, ện ạ Cho tới nay thế giới đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý tổng hợp sâu bệnh hại nói chung và sâu bệnh hại cây lâm nghiệp nói riêng. Khái niệm quản lí tổng hợp sâu, bệnh hại (Integrated Pest Management – IPM) đã đƣợc hiểu theo nhiều cách khác nhau từ nhiều năm nay. Thuật ngữ IPM xuất hiện đầu tiên từ ý muốn giảm thiểu sử dụng thuốc trừ sâu bệnh và thay thế vào đó là các biện pháp gần gũi, thân thiện với môi trƣờng sinh thái nhƣ sử dụng thiên địch thông qua biện pháp sinh học (Mariau,1999). Theo tài liệu của FAO (1972) thuật ngữ IPM đầu tiên các nhà côn trùng học đƣa ra để chỉ sự phối hợp biện pháp hóa học với biện pháp sinh học.

ũng theo tài liệu này: “ Quản lý Tổng hợp là một hệ thống quản lý dịch hại t y theo điều kiện môi trƣờng và đặc điểm của quần thể các loài gây hại mà sử dụng các k thuật và biện pháp thích hợp để áp dụng, nh m gữi mật độ của sinh vật hại dƣới mức gây thiện hại kinh tế “. Theo liên hiệp IPM của Hoa Kỳ (1994): IPM là một chiến lƣợc sử dụng phối hợp các phƣơng pháp phòng trừ sinh vật hại nhƣ pƣơng pháp sinh học, k thuật canh tác, hóa học một cách thích hợp nh m thực hiện công tác phòng trừ dịch hại có hiệu quả, bảo đảm lợi ích kinh tế và môi trƣờng “. Trong từ điển của trƣờng đại học alifornia IPM đƣợc định nghĩa nhƣ sau: IPM là một chiến lƣợc quản lý sinh vật hại tập trung vào việc phòng ngừa hoặc thanh toán dài hạn các vấn đề dịch hại b ng việc phối hợp các k thuật phòng trừ, ví dụ nhƣ khuyến kh ch phƣơng pháp sinh học, sử dụng giống chống chịu dịch hại, áp dụng các biện pháp canh tác xen kẽ nhau nhƣ cải tiến phƣơng pháp tƣới tiêu hoặc xén tỉa làm cho môi trƣờng sống của sinh vật hại trở nên bất lợi đối với sự phát triển của chúng… 3 IPM hƣớng (nhấn mạnh) sinh học – BIPM (Biointensive Integrated Pest Management): Nhấn mạnh hoặc tin vào tác dụng của các biện pháp nhƣ nâng cao sức đề kháng của cây trồng, áp dụng phƣơng pháp sinh học, phƣơng pháp canh tác, sử dụng thuốc thảo mộc… Ngoài ra còn khá nhiều các định nghĩa, cách hiểu khác nhau về IPM nhƣng đều dựa trên nguyên tắc là tăng năng suất cây trồng thực hiện nhiều biện pháp khác nhau nh m ngăn cản sâu bệnh, mang lại hiệu quả kinh tế nhƣng không làm ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng sinh thái. Thực tiễn, năm 1975 các tác giả Watson, Moore, Ware đã hƣớng dẫn những kĩ thuật sẵn có để hạn chế những thiệt hại về kinh tế cho hệ sinh thái.

Mặc dù cuốn sách chỉ dành riêng cho vật hại hệ sinh thái nông nghiệp. Nhƣng sự mô tả nguồn gốc và hƣớng dẫn ứng dụng thực tiễn hệ thống thuốc trừ sâu có thể thích hợp cho hệ sinh thái lâm nghiệp. Các nghiên cứu về sâu hại tre trúc và biện pháp phòng trừ Năm 1999, Zhou Fangchun đã xuất bản cuốn “ hăm sóc rừng tre trúc “ trong tài liệu này tác giả mô tả nhiều loại sâu hại tre trúc, trong đó có nhiều sâu hại măng thuộc họ Vòi voi (Curculionidae), họ Ngài đêm (Noctuidae), và thuộc bộ Hai cánh (Diptera). Năm 1984, sau khi nghiên cứu Xu Tianshen đã công bố có hơn 380 loài sâu hại tre, trong đó 10 số loài là có nghĩa kinh tế.

Để phòng trừ sâu hại tre cần áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp, bao gồm các biện pháp kiểm dịch; các biện pháp k thuật canh tác nhƣ sử dụng giống chịu sâu bệnh, xử lý đất, phân bón hợp lý, trồng cây mồi, thu hoạch hoặc tỉa thƣa đúng m a vụ; các biện pháp sinh học nhƣ bọc bảo vệ, nhân nuôi và sử dụng thiên địch; các biện pháp vật l , cơ giới nhƣ d ng bẫy, bắt, ngăn chặn và các biện pháp hóa học hợp lý. Tại Trung Quốc các biện pháp tổng hợp phòng trừ sâu hại cây thuộc phân họ Tre trúc (Bambusoideae) đƣợc thực hiện nhƣ sau: - Đối với sâu hại măng (Cyrtotrachelus spp): Họ Vòi voi Curculionidae): Kết hợp làm đất diệt nhộng và sâu trƣởng thành; Bắt sâu 4 trƣởng thành; Dùng dao miết trứng; Quét thuốc vào hốc có trứng; Dùng DDVP 80% hoặc Trichlorfon 50% pha loãng 3% ; phun các loại thuốc trên với nồng độ 1% ; Bọc bảo vệ măng. - Đối với châu chấu (Ceracris spp) : Đào diệt trứng trƣớc khi sâu nở ngâm lúa vào nƣớc tiểu trong 12 tiếng rồi rải ra để thu hút châu chấu; sử dụng thuốc bột (dusting) ví dụ lân hữu cơ khi sâu non xuất hiện; Bảo vệ thiên địch nhƣ chim, k sinh, … Ngoài ra còn khá nhiều tài liệu có liên quan về vấn đề sâu hại và các biện pháp phòng trừ chúng, đây là những tài liệu qu báu giúp định hình và phát triển đƣợc vấn đề nghiên cứu của mình. Nghiên cứu về quản lý tổng hợp sâu bệnh hại Vào những năm 90 của thế k XX, thuật ngữ quản lí dịch hại tổng hợp (IPM) đƣợc đƣa vào nƣớc ta và đƣợc phổ biến rộng rãi sang những năm đầu của thế kỉ XXI.

Trong ngành nông nghiệp các nghiên cứu khởi đầu về IPM phải kể đến Đƣờng Hồng Dật với thuật ngữ “tổng hợp bảo vệ cây”. Năm 1980, tác giả đƣa ra định nghĩa “Tổng hợp bảo vệ cây là điều khiển hệ sinh thái nông nghiệp nh m đạt đến sản lƣợng và phẩm chất nông sản cao nhất trong điều kiện cụ thể b ng cách phối hợp tác động nhiều biện pháp khác nhau một cách hợp l , liên hoan và đồng bộ để ngăn chặn sâu bệnh hại, bảo vệ năng suất cây trồng, bảo vệ môi trƣờng “. Khái niệm về IPM của tác giả nhƣ ê Văn Thuyết, Trần Quang Hùng (1999)… đều chỉ ra r ng khi tiến hành thực hiện IPM thì t y theo điêu kiện sinh thái mà áp dụng các biện pháp khác nhau để quản li dịch hại một cách hợp lí, bền vững… Ngành nông nghiệp cho đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về IPM trên các cây trồng khác nhau. Năm 1999, Nguyễn Văn Thêm, Phan Văn hổng đã xuất bản “Hƣớng dẫn quản lí dịch hại tổng hợp trên cây lúa (IPM)” trong đó nêu khá đầy đủ các biện pháp kĩ thuật chủ yếu trong quy trình quải lí dịch hại tổng hợp trên cây lúa.