Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo nghề ở trường Đại học, cao đẳng. Chương 2: Thực trạng quản lý đào tạo nghề Nhà hàng - Khách sạn ở trường Cao đẳng nghề Trần Hưng Đạo. Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đào tạo nghề Nhà hàng - Khách sạn tại trường Cao đẳng nghề Trần Hưng Đạo. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Ở Việt Nam, những vấn đề về đào tạo nghề, quản lí quá trình đào tạo nghề cũng được quan tâm ngay từ cuối những năm 70 của thế kỷ XX, khi đó còn Tổng cục dạy nghề. Lúc đó, một số các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, tâm lý học lao động (ví dụ như Đặng Danh Ánh, Nguyễn Ngọc Đường, Nguyễn Văn Hộ, Nguyễn Bá Dương,.) đã chủ động nghiên cứu những khía cạnh khác nhau về sự hình thành nghề và công tác dạy nghề. Đặc biệt, một số nhà nghiên cứu khác như Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc,.đã đi sâu nghiên cứu về quản lí giáo dục, quản lí nhà trường. Tuy nhiên, sau đó những nghiên cứu về đào tạo nghề, quản lí quá trình đào tạo nghề ở nước ta bị lắng xuống, ít được chú trọng.
Chỉ đến những năm gần đây vấn đề đào tạo nghề tiếp tục được quan tâm nghiên cứu trở lại thông qua những đề tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lí giáo dục. Những nghiên cứu này đã ít nhiều khái quá hoá và làm rõ được những vấn đề lý luận và đề xuất những biện pháp quản lí góp phần nâng cao hiệu quả quản lí quá trình đào tạo nghề nói chung và hoạt động dạy nghề nói riêng. Bên cạnh các công trình nghiên cứu tổng quát về vấn đề đào tạo nghề, về quản lý đào tạo nghề đã được các nhà nghiên cứu, các bộ ngành liên quan đề cập đến, trong những năm gần đây đã có một số luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục cũng đã đề cập đến các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề. Tuy ở những điều kiện, hoàn cảnh nghiên cứu khác nhau, nhưng trong đề tài cũng đều tập trung đi sâu giải quyết vướng mắc trong công tác quản lý các hoạt động đào tạo.
Có thể kể đến một số công trình có cùng hướng nghiên cứu sau đây: - Nguyễn Văn Dũng (2004), Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở trường Trung cấp kỹ thuật – dạy nghề tỉnh Bắc Giang, luận văn thạc sỹ KHGD, Đại học sư phạm Hà Nội. - Nguyễn Quang Huy (2008), Biện pháp quản lý đào tạo nghề sửa chữa, lắp ráp ô tô ở trường Cao đẳng nghề GTVT TWII Hải Phòng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, luận văn thạc sỹ KHGD, Đại học sư phạm Hà Nội. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đào Hữu Đắc (2011), Biện pháp quản lý đào tạo nghề công nghệ ô tô ở trường Cao đẳng nghề Sông đà đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, luận văn thạc sỹ KHGD, Đại học sư phạm Hà Nội. Các công trình nghiên cứu trên đã có những tác động nhất định đối với công tác quản lý đào tạo nghề, quản lý các hoạt động thực tiễn trong hoạt động đào tạo nghề.
Tuy nhiên các công trình nghiên cứu các lĩnh vực khác đào tạo nghề khác đã có nhưng ở lĩnh vực Nhà hàng – Khách sạn chưa có công trình nghiên cứu nào. Do vậy, nghiên cứu đề tài: “Biện pháp quản lý đào tạo nghề Nhà hàng – Khách sạn ở Trường Cao đẳng nghề Trần Hưng Đạo” và áp dụng tại trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề Nhà hàng – Khách sạn cho học sinh sinh viên để khi ra trường các em đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lí “Quản lí” là từ Hán Việt được ghép giữa từ “Quản” và từ “Lí”.
“Quản” là sự trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định. “Lí” là sự sửa sang, sắp xếp, làm cho nó phát triển. Như vậy, “Quản lí” là trông coi, chăm sóc, sửa sang làm cho nó ổn định và phát triển. Quản lí là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia và ở mọi thời đại.
Lịch sử đã chỉ rõ, ngay từ buổi sơ khai của loài người, để tồn tại và phát triển con người đã biết liên kết nhau thành các nhóm để chống lại thú dữ và thiên nhiên. Do đó đã xuất hiện các mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với xã hội và giữa con người với bản thân mình. Trong quá trình ấy đã xuất hiện một số người có năng lực chi phối được người khác, họ điều khiển hoạt động của nhóm sao cho phù hợp với mục tiêu chung. Những người đó đóng vai trò thủ lĩnh để quản lí nhóm, điều này đã làm nẩy sinh nhu cầu về quản lí.
Như vậy, quản lí xuất hiện từ rất sớm và tồn tại, phát triển đến ngày nay. Theo quan điểm điều khiển học: Quản lí là chức năng của những hệ có tổ chức, với bản chất khác nhau: sinh học, xã hội học, kỹ thuật. nó bảo toàn cấu trúc 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các hệ, duy trì chế độ hoạt động. Quản lí là một tác động hợp quy luật khách quan, làm cho hệ vận động, vận hành và phát triển.
Theo quan điểm của lí thuyết hệ thống: Quản lí là "Phương thức tác động có chủ định của chủ thể quản lí lên hệ thống, bao gồm hệ các quy tắc, các ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thống nhằm duy trì tính trội hợp lí của cơ cấu và đưa hệ thống đạt tới mục tiêu". Khái niệm quản lí được nhiều tác giả trong và ngoài nước quan niệm theo các cách tiếp cận khác nhau. Về góc độ các nhà khoa học có thể kể ra một số cách hiểu: Ở các nhà khoa học nước ngoài: Các Mác đã viết: "Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng" [29, tr 28-480].
Còn Fredrick Winslow Taylor (1856-1915) thì khẳng định:"Quản lí là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [36, tr 89]. Theo Harold Koontz, Cyri O’donnell và Heinz Weihrich thì "Quản lí là một hoạt động thiết yếu bảo đảm sự hoạt động nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức" [27, tr 33]. Robins và Wayned Morrison lại cho rằng: "Quản lí là một nghề nhưng cũng là một nghệ thuật, một khoa học” [35, tr 19]. Các nhà khoa học trong nước: Theo Từ điển Tiếng Việt-Viện Ngôn ngữ học định nghĩa: "Quản lí là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định.
Là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định" [41, tr 772]. Các tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì quan niệm rằng: "Quản lí là một quá trình có định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lí là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lí mong muốn" [30, tr 17]. Còn Nguyễn Ngọc Quang quan niệm: "Quản lí là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động (khách thể quản lí) nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến" [33, tr 31].
Theo tác giả Hồ Văn Vĩnh thì: “Quản lí là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí nhằm đạt mục tiêu đã đề ra” [42, tr 15]. Theo tác giả Nguyễn Văn Bình: "Quản lí là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua điều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của những người khác" [3, tr 178]. Theo tác giả Nguyễn Bá Dương: “Hoạt động quản lí là sự tác động qua lại một cách tích cực giữa chủ thể quản lí và đối tượng quản lí qua con đường tổ chức, là sự tác động điều khiển, điều chỉnh tâm lí và hành động của các đối tượng quản lí, lãnh đạo cùng hướng vào hoàn thành những mục tiêu nhất định của tập thể và xã hội” [12, tr 55]. Tác giả Mai Hữu Khuê quan niệm: "Quản lí là sự tác động có mục đích tới tập thể những người lao động nhằm đạt được những kết quả nhất định và mục đích đã định trước” [22, tr 19; 20 ].
Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lí một hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người-thành viên của hệ-nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt tới mục đích dự kiến" [23, tr 15]. Theo Đỗ Hoàng Toàn: "Quản lí là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên đối tượng quản lí nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến chuyển của môi trường" [40, tr 43]. Còn tác giả Trần Quốc Thành quan niệm: “Quản lí là sự tác động của chủ thể quản lí để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt được mục đích, đúng với ý chí nhà quản lí, phù hợp với quy luật khách quan” [37, tr 1]. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tóm lại: các quan niệm trên đây, tuy mỗi quan niệm nhấn mạnh mặt này hay mặt khác nhưng đều có điểm chung thống nhất xác định quản lí là hoạt động có tổ chức, có mục đích nhằm đạt tới mục tiêu xác định.