Luận văn nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật tổng hợp để phát triển cây ăn quả ôn đới mận hồng đào chất lượng cao ở các tỉnh miền núi phía bắc 2004 2006

Luận văn nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tổng hợp phát triển cây ăn quả ôn đới mận hồng đào chất lượng cao tại các tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn 2004-2006.

• Tác giả: Ts. Lê Đức Khánh
• Trường học: Viện Bảo vệ thực vật
• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật tổng hợp để phát triển cây ăn quả ôn đới (mận, hồng, đào) chất lượng cao ở các tỉnh miền núi phía Bắc
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Biện pháp kỹ thuật tổng hợp phát triển mận hồng đào chất lượng cao

Nghiên cứu tập trung vào việc áp dụng biện pháp kỹ thuật tổng hợp để phát triển mận hồng đào chất lượng cao tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Các biện pháp bao gồm kỹ thuật nhân giống, bón phân, đốn tỉa, quản lý nước, và sử dụng chất điều hòa sinh trưởng. Mục tiêu là nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

1.1. Kỹ thuật nhân giống

Nghiên cứu tập trung vào việc lựa chọn và nhân giống các loại mận, hồng, đào phù hợp với điều kiện khí hậu miền núi phía Bắc. Các giống được chọn dựa trên yêu cầu về đơn vị lạnh (CU) và khả năng thích nghi với môi trường. Kỹ thuật ghép cây và sử dụng gốc ghép phù hợp cũng được áp dụng để đảm bảo cây phát triển tốt.

1.2. Kỹ thuật bón phân

Nghiên cứu chỉ ra rằng việc bón phân hợp lý là yếu tố quan trọng để cải thiện năng suất và chất lượng quả. Các loại phân bón được sử dụng bao gồm phân đạm, lân, kali, và các nguyên tố vi lượng như kẽm và bo. Việc bón phân được điều chỉnh dựa trên kết quả phân tích đất và nhu cầu dinh dưỡng của cây.

II. Phát triển mận hồng đào tại miền núi phía Bắc

Nghiên cứu đã xác định các vùng trồng phù hợp cho mận hồng đào tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Lào Cai, và Hà Giang. Các yếu tố như độ cao, nhiệt độ, và đơn vị lạnh (CU) được tính toán để lựa chọn giống và quy hoạch vùng trồng. Mục tiêu là tối ưu hóa sản xuất và đảm bảo chất lượng sản phẩm.

2.1. Quy hoạch vùng trồng

Nghiên cứu đã xác định các tiểu vùng khí hậu phù hợp cho việc trồng mận, hồng, đào dựa trên đơn vị lạnh (CU). Các vùng có độ cao từ 600-1200m được ưu tiên để đảm bảo cây nhận đủ độ lạnh cần thiết. Việc quy hoạch cũng tính đến yếu tố thị trường tiêu thụ và khả năng bảo quản sản phẩm.

2.2. Cải thiện năng suất

Các biện pháp kỹ thuật như đốn tỉa, tưới tiêu, và sử dụng chất điều hòa sinh trưởng được áp dụng để cải thiện năng suất cây trồng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc quản lý sâu bệnh hại và bảo vệ thực vật là yếu tố quan trọng để đảm bảo năng suất và chất lượng quả.

III. Kỹ thuật canh tác và quản lý nông nghiệp bền vững

Nghiên cứu đề xuất các kỹ thuật canh tác và quản lý nông nghiệp bền vững để phát triển mận hồng đào tại miền núi phía Bắc. Các biện pháp bao gồm quản lý nước, bảo vệ đất, và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Mục tiêu là đảm bảo sản xuất ổn định và bảo vệ môi trường.

3.1. Quản lý nước

Nghiên cứu chỉ ra rằng việc quản lý nước hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển của cây trồng. Các biện pháp như tưới tiêu hợp lý, thoát nước, và giữ ẩm đất được áp dụng để đảm bảo cây nhận đủ nước trong các giai đoạn sinh trưởng.

3.2. Bảo vệ đất

Các biện pháp bảo vệ đất như chống xói mòn, cải tạo đất, và sử dụng phân bón hữu cơ được áp dụng để duy trì độ phì nhiêu của đất. Nghiên cứu cũng đề xuất việc trồng xen canh và luân canh để cải thiện cấu trúc đất và giảm thiểu tác động tiêu cực của canh tác.

IV. Phát triển kinh tế nông thôn thông qua cây ăn quả

Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của cây ăn quả trong việc phát triển kinh tế nông thôn tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Việc phát triển mận hồng đào chất lượng cao không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần cải thiện đời sống của người dân địa phương.

4.1. Tăng thu nhập cho nông dân

Nghiên cứu chỉ ra rằng việc áp dụng các kỹ thuật tổng hợp và quy trình sản xuất tiên tiến giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng thu nhập cho nông dân. Các mô hình trình diễn và tập huấn kỹ thuật cũng được triển khai để hỗ trợ người dân trong sản xuất.

4.2. Phát triển thị trường tiêu thụ

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm mận hồng đào, bao gồm việc đóng gói, bảo quản, và tiếp thị sản phẩm. Các sản phẩm chất lượng cao được đưa ra thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng và tăng giá trị kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n ViÖn khoa häc n«ng nghiÖp viÖt nam B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi ®éc lËp cÊp nhµ n−íc Nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p kü thuËt tæng hîp ®Ó ph¸t triÓn c©y ¨n qu¶ «n ®íi (mËn, hång, ®µo) chÊt l−îng cao ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa b¾c (2004-2006) Chñ nhiÖm ®Ò tµi: ts. lª ®øc kh¸nh 6758 18/3/2008 hµ néi - 2007 danh s¸ch t¸c gi¶ cña ®Ò tµi KH& CN cÊp nhµ n−íc (Danh s¸ch c¸ nh©n ®ãng gãp chñ yÕu cho ®Ò tµi) 1.Tªn ®Ò tµi: Nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p kü thuËt tæng hîp ®Ó ph¸t triÓn c©y ¨n qu¶ «n ®íi (mËn, hång, ®µo) chÊt l−îng cao ë c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c. Thuéc ch−¬ng tr×nh: §Ò tµi §éc lËp cÊp Nhµ n−íc 3. Thêi gian thùc hiÖn: 36 th¸ng tõ 1/2004 - 12/2006 4.

C¬ quan chñ tr×: ViÖn B¶o vÖ thùc vËt 5. C¬ quan chñ qu¶n: Bé N«ng nghiÖp & Ph¸t triÓn N«ng th«n 6. Danh s¸ch t¸c gi¶: STT Häc hµm, häc vÞ, Hä vµ tªn Ch÷ ký 1 TS. Lª §øc Kh¸nh 2 GS.

Hµ Minh Trung 3 TS. §Æng Vò ThÞ Thanh 4 TS. §ç §×nh Ca 5 TS. Chu Do·n Thµnh 6 ThS.

§µo §¨ng Tùu 7 ThS. NguyÔn ThÞ Thanh HiÒn 8 ThS. Hoµng Phó ThÞnh 9 ThS. Vò ViÖt H−ng 10 CN.

TrÇn Thanh Toµn 11 KS. Phan Minh Th«ng 12 KS. Vò ThÞ Thuú Trang 14 KS. Vò Duy HiÖn 15 KS.

TrÇn Duy Long 16 KS. NguyÔn Huy Ch−¬ng 17 KS. Mai V¨n Qu©n 18 KTV. §Æng §×nh Th¾ng Thñ tr−ëng c¬ quan chñ tr× ®Ò tµi danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t trong b¸o c¸o C¡Q C©y ¨n qu¶ CU §¬n vÞ l¹nh (Chilling Units) ACIAR Trung t©m nghiªn cøu N«ng nghiÖp Quèc tÕ óc CT C«ng thøc thÝ nghiÖm §CS1 §µo chÝn sím sè 1 (Earlygrande) MC1 Hång gißn Méc Ch©u sè 1 PCA Nhãm hång ch¸t PCNA Nhãm hång kh«ng ch¸t, mµu s¾c thÞt qu¶ kh«ng biÕn ®æi khi thô phÊn PVNA Nhãm hång kh«ng ch¸t, mµu s¾c thÞt qu¶ biÕn biÕn ®æi khi thô phÊn QT Quy tr×nh NAA Naptan acetic axÝt ThiO Thio Ure VBVTV ViÖn B¶o vÖ thùc vËt VNCRQ ViÖn nghiªn cøu Rau qu¶ TB Trung b×nh R1 Thu qu¶ vµo ngµy thø 85 kÓ tõ khi ra hoa R2 Thu qu¶ vµo ngµy thø 92 kÓ tõ khi ra hoa R3 Thu qu¶ vµo ngµy thø 99 kÓ tõ khi ra hoa TSS, Brix ChÊt kh« hoµ tan tæng sè Môc lôc STT Néi dung Trang 1 I.

§Æt vÊn ®Ò 1 2 II. Môc tiªu cña ®Ò tµi 2 3 III. t×nh h×nh nghiªn cøu ë trong vµ ngoµi 2 n−íc 4 1. Nh÷ng nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc vÒ mËn, ®µo.

Nh÷ng nghiªn cøu ë n−íc n−íc ngoµi. Nh÷ng nghiªn cøu ë trong n−íc. Nh÷ng nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc vÒ hång. Nguån gèc vµ ph©n bè.

T×nh h×nh s¶n xuÊt. Gièng vµ ph©n lo¹i gièng. Nghiªn cøu vÒ kü thuËt nh©n gièng hång. Nh÷ng nghiªn cøu vÒ kü thuËt th©m canh.

§Þa ®iÓm , Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn 30 cøu 14 1. Néi dung nghiªn cøu. §iÒu tra thùc tr¹ng s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo t¹i 7 tØnh phÝa 30 B¾c. §iÒu tra thÞ tr−êng tiªu thô t¹i mét sè thµnh phè lín.

X¸c ®Þnh sè ®¬n vÞ l¹nh CU cho 7 tØnh miÒn nói phÝa B¾c 30 (B¾c K¹n, Cao B»ng, Lµo Cai, Hµ Giang, S¬n La, Lai Ch©u, §iÖn Biªn). Nghiªn cøu tæng quan vÒ gièng mËn, hång, ®µo vµ lùa chän 30 c¸c bé gièng cã yªu cÇu ®¬n vÞ l¹nh (CU) thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c. Nghiªn cøu kü thuËt nh©n gièng, gèc ghÐp, nguyªn liÖu ®ãng 30 bÇu, tói bÇu. Thö nghiÖm quy tr×nh nh©n gièng.

Nghiªn cøu kü thuËt bãn ph©n cho mËn, hång, ®µo. Nghiªn cøu kü thuËt ®èn tØa, tØa qu¶ cho mËn, hång, ®µo. Nghiªn cøu biÖn ph¸p qu¶n lý n−íc cho mËn, hång, ®µo. Nghiªn cøu kü thuËt sö dông chÊt ®iÒu hoµ sinh tr−ëng ph¸ vì 30 ngñ nghØ.

§iÒu tra thµnh phÇn s©u bÖnh h¹i chÝnh vµ biÖn ph¸p phßng 30 trõ ®èi t−îng nguy hiÓm.ThÝ nghiÖm thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n, tiÕp 31 thÞ. TËp huÊn cho n«ng d©n.X©y dùng m« h×nh tr×nh diÔn s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo chÊt 31 l−îng cao. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. §iÒu tra thùc tr¹ng s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo vµ thÞ tr−êng tiªu 31 thô mËn, hång, ®µo t¹i mét sè thµnh phè lín.

X¸c ®Þnh sè ®¬n vÞ l¹nh CU cho 7 tØnh miÒn nói phÝa B¾c. Nghiªn cøu tæng quan vÒ gièng mËn, hång, ®µo vµ lùa chän 31 c¸c bé gièng cã yªu cÇu ®¬n vÞ l¹nh (CU) thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c. Nghiªn cøu kü thuËt nh©n gièng mËn, hång ,®µo. Nghiªn cøu kü thuËt bãn ph©n cho mËn, hång, ®µo.

Nghiªn cøu kü thuËt ®èn tØa, tØa qu¶, cho mËn, hång, ®µo. Nghiªn cøu biÖn ph¸p qu¶n lý n−íc cho mËn, hång, ®µo. Nghiªn cøu kü thuËt sö dông chÊt ®iÒu hoµ sinh tr−ëng ph¸ vì 37 ngñ nghØ. §iÒu tra thµnh phÇn s©u bÖnh h¹i chÝnh vµ biÖn ph¸p phßng 37 trõ ®èi t−îng nguy hiÓm.

ThÝ nghiÖm thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n. TËp huÊn cho n«ng d©n. X©y dùng m« h×nh tr×nh diÔn s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo chÊt 39 l−îng cao. Thùc tr¹ng s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo t¹i 7 tØnh miÒn nói 39 phÝa B¾c vµ thÞ tr−êng tiªu thô.

Tµi nguyªn thiªn nhiªn 39 45 1. Thùc tr¹ng s¶n xuÊt C¡Q «n ®íi ë 7 tØnh miÒn nói phÝa B¾c 40 46 2. ThÞ tr−êng tiªu thô mËn, hång, ®µo t¹i mét sè thµnh phè 45 lín vµ b¶o chÕ biÕn. ThÞ tr−êng tiªu thô 45 48 2.

B¶o qu¶n chÕ biÕn mËn Tam hoa 47 49 3. X¸c ®Þnh sè ®¬n vÞ l¹nh CU cho 7 tØnh miÒn nói phÝa B¾c. ¶nh h−ëng cña vÞ trÝ ®Þa lý vµ ®é cao ®Õn kh¶ n¨ng tÝch luü 49 ®¬n vÞ l¹nh CU ë c¸c vïng kh¸c nhau. §¬n vÞ l¹nh CU tÝnh trung b×nh nhiÒu n¨m cña mét sè ®Þa 50 ph−¬ng t¹i mét sè tØnh miÒn nói phÝa B¾c.

Sù biÕn ®éng ®¬n vÞ l¹nh CU t¹i mét sè tiÓu vïng ë c¸c tØnh 52 miÒn nói phÝa B¾c. KÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ gièng mËn, hång, ®µo vµ øng dông 53 ®¬n vÞ l¹nh CU cho bè trÝ c¬ cÊu bé gièng C¡Q «n ®íi r¶i vô thu ho¹ch. Thµnh phÇn gièng mËn, hång, ®µo. Bè trÝ c¬ cÊu bé gièng C¡Q «n ®íi r¶i vô thu ho¹ch trªn c¬ së 58 ®¬n vÞ l¹nh CU.

Nghiªn cøu hoµn thiÖn quy tr×nh nh©n gièng mËn, hång, 60 ®µo nhËp néi. KÕt qu¶ nghiªn cøu nh©n gièng ®µo chÝn sím. KÕt qu¶ nghiªn cøu nh©n gièng mËn chÝn muén. KÕt qu¶ nghiªn cøu nh©n gièng hång gißn.

KÕt qu¶ nghiªn cøu kü thuËt th©m canh ®µo chÝn sím. Kü thuËt bãn ph©n cho ®µo chÝn sím. Kü thuËt ®èn cµnh, tØa qu¶ cho ®µo chÝn sím. BiÖn ph¸p qu¶n lý Èm ®é ®Êt cho ®µo chÝn sím 85 64 6.

Thµnh phÇn s©u bÖnh h¹i chÝnh vµ biÖn ph¸p phßng trõ ®èi 87 t−îng nguy hiÓm 65 7. KÕt qu¶ nghiªn cøu biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh mËn chÝn 90 muén 66 7. Kü thuËt bãn ph©n cho mËn chÝn muén. Kü thuËt ®èn cµnh, tØa qu¶ cho mËn chÝn muén.

BiÖn ph¸p qu¶n lý Èm ®é ®Êt cho mËn chÝn muén. Thµnh phÇn s©u bÖnh h¹i chÝnh 95 70 8. KÕt qu¶ nghiªn cøu biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh hång gißn 97 71 8. Kü thuËt bãn ph©n cho hång gißn.

Kü thuËt ®èn cµnh, tØa qu¶ cho hång gißn. BiÖn ph¸p qu¶n lý Èm ®é ®Êt cho hång gißn. Thµnh phÇn s©u bÖnh h¹i chÝnh 105 79 9. Nghiªn cøu kü thuËt sö dông chÊt ®iÒu hoµ sinh tr−ëng ph¸ 106 vì ngñ nghØ.

ThÝ nghiÖm thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n. Thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n ®µo chÝn sím. Thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n mËn chÝn 114 muén 83 10. Thu ho¹ch, ph©n lo¹i qu¶, ®ãng gãi, b¶o qu¶n hång 115 Fuyu 84 11.

ChuyÓn giao tiÕn bé kü thuËt vµo s¶n xuÊt. X©y dùng m« h×nh tr×nh diÔn s¶n xuÊt mËn, hång, ®µo 118 chÊt l−îng cao.X©y dùng m« h×nh th©m canh ®µo, ®µo nh½n chÝn sím. X©y dùng m« h×nh th©m canh mËn chÝn muén. X©y dùng m« h×nh th©m canh hång gißn.

KÕt qu¶ c«ng nhËn gièng. Mét sè h×nh ¶nh ho¹t ®éng cña ®Ò tµi. 140 94 Tµi liÖu tham kh¶o. §Æt vÊn ®Ò C©y ¨n qu¶ chiÕm mét vÞ trÝ quan träng trong ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm n«ng nghiÖp, ®Æc biÖt cã ý nghÜa ®èi víi mét sè tØnh miÒn nói phÝa B¾c, n¬i cã nhiÒu tiÒm n¨ng ®Êt ®ai, mïa ®«ng kh¸ l¹nh, mïa hÌ m¸t nh− Méc Ch©u- S¬n La, M−êng Ph¨ng, S×n Hå- Lai Ch©u, Sapa, B¾c Hµ, M−êng Kh−¬ng- Lµo Cai, Mï C¨ng Ch¶i -Yªn B¸i, §ång V¨n - Hµ Giang, MÉu S¬n - L¹ng S¬n.

mét thêi næi tiÕng lµ vïng trång c©y thuèc phiÖn. T¹i ®©y cã lîi thÕ ®Ó ph¸t triÓn c©y ¨n qu¶ (C¡Q) «n ®íi víi nhiÒu chñng lo¹i nh−: mËn, m¬, hång, ®µo, lª. víi yªu cÇu ®¬n vÞ l¹nh CU kh¸c nhau mµ phÇn lín c¸c tØnh kh¸c trong n−íc, thËm chÝ kÓ c¶ c¸c n−íc trong khèi ASEAN kh«ng cã, hoÆc chØ trång ë møc rÊt h¹n chÕ nh− ë Th¸i Lan, Indonesia. Nh÷ng chñng lo¹i C¡Q nµy ®· ®−îc ng−êi d©n trong vïng trång tõ l©u ®êi, ®· tõng cã nh÷ng s¶n phÈm næi tiÕng nh− ®µo Sapa, mËn B¾c Hµ, Méc Ch©u.

®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ t−¬ng ®èi cao. Tuy nhiªn, ng−êi d©n ë ®©y chØ trång c©y theo kinh nghiÖm, mang tÝnh tù ph¸t mµ ch−a cã c¬ së khoa häc nªn cßn nhiÒu tån t¹i bøc xóc: - Bé gièng c©y ¨n qu¶ mËn, hång, ®µo chñ yÕu lµ gièng ®Þa ph−¬ng, gi¸ trÞ kinh tÕ thÊp vµ ®ang bÞ tho¸i ho¸ m¹nh. - Ch−a x¸c ®Þnh ®−îc ®¬n vÞ l¹nh CU cho tõng vïng s¶n xuÊt, lµm c¬ së cho viÖc nhËp gièng míi. NhiÒu gièng nhËp néi trång ë vïng kh«ng ®ñ ®é l¹nh nªn kh«ng cã hiÖu qu¶, g©y l·ng phÝ.

- Ch−a bè trÝ s¶n xuÊt theo c¬ cÊu mïa vô thu ho¹ch cho mçi vïng s¶n xuÊt, c¸c vïng cã tiÒm n¨ng lín ph¸t triÓn C¡Q «n ®íi nh− Méc Ch©u - S¬n La, B¾c Hµ - Lµo Cai, hµng ngµn ha chØ trång duy nhÊt 1 gièng mËn Tam hoa, thêi gian thu ho¹ch ng¾n (trong vßng mét th¸ng) nªn khã kh¨n trong tiªu thô, nhÊt lµ mËn chñ yÕu phôc vô ¨n t−¬i, rÊt khã chÕ biÕn. - Ch−a cã mét quy tr×nh s¶n xuÊt thÝch hîp phæ biÕn cho ng−êi d©n: Ng−êi d©n ph¸t triÓn C¡Q «n ®íi theo h−íng tù ph¸t, chØ chó träng më réng diÖn tÝch trång vµ ®îi ngµy thu ho¹ch, kh«ng quy ho¹ch thiÕt kÕ, kh«ng hoÆc ch¨m sãc v−ên qu¶ kÐm, kh«ng ®èn tØa ®Ó c©y ra hoa ®Ëu qu¶ trªn cµnh giµ cçi, kh«ng phßng trõ s©u bÖnh. KÕt qu¶ lµ c¸c v−ên c©y nhanh giµ cçi, n¨ng suÊt vµ chÊt l−îng qu¶ còng gi¶m m¹nh, s¶n phÈm khã tiªu thô. - Ch−a cã nh÷ng khuyÕn c¸o vÒ thêi ®iÓm thu ho¹ch thÝch hîp, ph©n lo¹i s¶n phÈm, bao b× ®ãng gãi, b¶o qu¶n.