CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ NHÂN SỰ,CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÂN SỰ TẠI CƠ SỞ GIÁO DỤC 1. Khái niệm và vai trò của công tác quản lý nhân sự 1. Khái niệm quản lý nhân sự Trong bất kỳ một cơ quan, một tổ chức kinh tế nào cũng được tạo thành bởi các thành viên là những con người hay được gọi là nguồn nhân lực của chính nó. Chính vì vậy, nguồn nhân sự của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, còn nhân sự được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực và trí lực.6] - Quản lý nhân sự là cách mà nhà quản lý sử dụng và khai thác nguồn nhân lực trong tổ chức một cách hợp lý sao cho đạt được hiệu quả cao nhất trong công việc.
- Quản lý nguồn nhân sự hợp lý sẽ đẩy mạnh sự phát triển của tổ chức, công ty hay doanh nghiệp đó. Điều này nói lên sự quan trọng của mỗi cá nhân đối với toàn tổ chức. - Quản lý nhân sự yêu cầu nhà quản lý có tầm hiểu biết sâu rộng và về nhiều khía cạnh khác nhau tuy nhiên vẫn lấy con người làm trung tâm. Tất cả các kỹ năng quản lý nhân sự của nhà quản lý đều hướng đến một mục đích duy nhất đó là tạo điều kiện tốt nhất để nhân viên có thể phát huy hết khả năng của mình trong công việc, từ đó tránh gây lãng phí nguồn nhân lực một cách không đáng có.
- Chính vì thế, việc quản lý nhân sự được coi như một quá trình tuyển dụng, duy trì, lựa chọn, phát triển, nó được tạo mọi điều kiện có lợi cho nguồn nhân sự của mỗi tổ chức nhằm đạt tất cả các mục tiêu đã đề ra của tổ chức, cơ quan đó. Vai trò, mục tiêu và yêu cầu của công tác quản lý nhân sự. Trong nguyên lý kinh tế học đã nói rõ nhân sự là một trong những nguồn nhân sự có giới hạn. Vì vậy, phải có sự lựa chọn phân bổ nguồn nhân sự sao cho 5 có hiệu quả nhất, tiết kiệm nhất.18] - Quản lý nhân sự giữ một vai trò chính trong việc điều hành hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp.
Tầm quan trọng của công tác quản lý nhân sự được xuất phát từ yếu tố con người. Yếu tố con người luôn luôn quyết định sự thành bại của một tổ chức, một doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp trẻ: Đảm bảo cho sự phát triển, tồn tại: Sự phát triển và tồn tại phụ thuộc rất nhiều vào những hoạt động khai thác sử dụng một cách hiệu quả nguồn lực như vốn, khoa học kỹ thuật, cơ sở vật chất và người lao động. Của cải vật chất hay máy móc thiết bị đều có thể sao chép và mua được nhưng con người thì không thể như vậy. Vì vậy, Giáo viên, cán bộ nhân viên trong nhà trường với sức sáng tạo của mình chính là nguồn đảm bảo sự phát triển của nhà trường.
Giúp đạt được kết quả, mục tiêu thông qua sử dụng lao động một cách hiệu quả nhất Vai trò cơ bản của hoạt động quản lý nhân sự là giúp tập đoàn đạt được mục tiêu một cách thường xuyên bằng một số phương pháp của việc phát triển thái độ tích cực giữa các nhân viên, giúp tiết giảm lãng phí cũng như tận dụng việc tối đa hoá thu nhập ròng từ các nguồn sự. Sự cạnh tranh càng rõ nét và gay gắt giữa các trường bao nhiêu càng đòi hỏi các cơ sở giáo dục muốn tồn tại phát triển càng phải cải tiến tổ chức theo hướng tích cực hơn, và yếu tố con người lại là yếu tố quyết định. Con người với kỹ năng cũng như trình độ của mình sẽ tận dụng các công cụ lao động cũng như tác động vào đối tượng lao động để tạo ra sản phẩm. Tuyển dụng, đào tạo, và đánh giá năng lực, tạo điều kiện cho giáo viên, nhân viên phát triển khả năng: Quản lý nhân sự là bao gồm những công tác như sàng lọc và chọn lựa đúng giáo viên, cán bộ nhân viên cho từng vị trí, cung cấp các chương trình đào tạo nhằm tạo điều kiện cho giáo viên, cán bộ nhân viên phát triển được chuyên môn, nghiệp vụ nhằm thúc đẩy hiệu quả làm việc của giáo viên, cán bộ nhân 6 viên thông qua quá trình đánh giá năng lực.
Quản lý nhân sự hiệu quả góp phần giúp nhà trường tránh được những sai lầm trong công tác tuyển dụng và sử dụng lao động nhằm nâng cao chất lượng công việc. Tất cả những công tác này là rất quan trọng và cần thiết để nhà trường đạt được mục tiêu đã đề ra. Giảm phí nguồn lực, tăng hiệu quả cho nhà trường: Sự phát triển của nền kinh tế cùng với sự phát triển về tri thức buộc các nhà quản lý phải thích ứng. Do đó việc tuyển dụng, sắp xếp và đào tạo sau đó điều động nhân sự trong trường nhằm đạt hiệu quả cao nhất là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu.
Việc sàng lọc, lựa chọn đúng người, đúng việc là yếu tố quan trọng nó giúp nhà trường tránh được nhiều lãng phí. Như vậy, quản lý sự giữ một vai trò quan trọng trong việc điều hành hoạt động của trường học. Tầm quan trọng của công tác quản lý nhân sự xuất phát từ việc con người là yếu tố quyết định sự thành bại của trường học. Quản trị nguồn nhân sự có hai mục tiêu cơ bản nghiên cứu các vấn đề về quản trị con người ở tầm vĩ mô : – Sử dụng một cách có hiệu quả nguồn nhân sự tăng năng suất lao động và nâng cao hiệu quả của tổ chức.
– Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giáo viên, cán bộ nhân viên nhằm tạo điều kiện cho giáo viên, cán bộ nhân viên phát huy tối đa các năng lực cá nhân, được động viên, kích thích nhiều nhất tại nơi làm việc làm cho người lao động luôn gắn bó, tận tâm với nhà trường. *Yêu cầu về quản lý nhân sự Để quản lý nguồn nhân sự một cách có hiệu quả thì các nguyên tắc cần quan tâm tới là: + Hệ thống đánh giá công bằng: là một hệ thống đánh giá phù hợp với mục đích của tổ chức, hài hòa với mục đích cá nhân và được dựa trên các chỉ số hiệu quả trọng yếu; + Hệ thống ứng xử công bằng: các cá nhân được ghi nhận sự đóng góp, được sử dụng đúng năng lực, được cơ hội đào tạo và phát triển; 7 + Hệ thống trả công công bằng: người lao động được trả lương thỏa đáng theo năng suất, hiệu quả lao động của doanh nghiệp và đóng góp của cá nhân; + Muốn có được hệ thống ứng xử công bằng và trả công công bằng thì trước nhất cần có một hệ thống đánh giá công bằng. Nội dung công tác quản lý nhân sự 1. Hoạch định nhân sự - Khái niệm: Hoạch định nguồn nhân sự là quá trình nghiên cứu, xác định nhu cầu NNL, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình, hoạt động có liên quan tới nhân sự, để bảo đảm cho tổ chức doanh nghiệp luôn có đủ nguồn nhân sự với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao, đạt được các mục tiêu chung đã đề ra của doanh nghiệp.
- Vai trò: Giúp doanh nghiệp xác định được phương hướng bảo đảm cho doanh nghiệp có được đúng người, đúng việc vào đúng thời điểm cần thiết và linh hoạt đối phó với những thay đổi trên thị trường. Hoạch định nguồn nhân sự không đơn thuần chú ý tới dự báo và tuyển đủ số lượng nhân viên cần thiết cho doanh nghiệp mà còn là quá trình nghiên cứu, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình đảm bảo cho doanh nghiệp có đủ nguồn nhân sự với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc nhằm đem lại hiệu suất, hiệu quả cao trong công việc, đồng thời hạn chế các rủi ro có thể xảy ra do môi trường biến động. - Các bước tiến hành hoạch định nguồn nhân sự: +Bước 1: Dự báo nhu cầu nguồn nhân sự về số lượng, chất lượng và thời gian +Bước 2: Căn cứ vào những yếu tố phân tích mặt hệ thống và phân tích mặt quá trình nhằm mục đích xác định những ưu và nhược điểm về nguồn nhân sự hiện tại của doanh nghiệp + Bước 3: So sánh nhu cầu nhân sự với thực trạng nguồn nhân sự mà doanh nghiệp đang có để đưa ra quyết định tăng hay giảm nhân sự cho doanh nghiệp. + Bước 4: Lập các kế hoạch theo kế hoạch tuyển dụng, bố trí lại cơ cấu tổ 8 chức, đề bạt thuyên chuyển hay tinh giảm lao động dôi dư.
+ Bước 5: Trong quá trình thực hiện có sai lệch so với mục tiêu đề ra không, có vấn đề gì phát sinh không tìm ra nguyên nhân giải quyết người ta gọi đó là quá trình đánh giá thực hiện kế hoạch. Tuyển dụng, bố trí, sử dụng nhân sự. -Tuyển dụng nhân sự là quá trình tuyển mộ và tuyển chọn nhân sự nhằm tìm kiếm các ứng viên phù hợp nhất nhằm bổ sung, bù đắp sự thiếu hụt nhân sự trong tổ chức - Tuyển chọn là quá trình đánh giá các ứng viên theo các khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của từng công việc nhằm tìm ra những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển dụng. - Quy trình tuyển dụng bao gồm: Muốn công tác tuyển dụng được tốt thì việc đầu tiên doanh nghiệp cần phải phải có một quy trình tuyển dụng khoa học, hợp lý để có thể sàng lọc được những ứng viên sao cho những ứng viên đó phù hợp nhất với yêu cầu của công việc.
Trong mỗi doanh nghiệp có thể xây dựng cho cá nhân từng doanh nghiệp một quy trình tuyển dụng riêng, phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp mình. Tuy nhiên, quy trình tuyển dụng của mỗi doanh nghiệp được tuân thủ theo những bước sau : • Bước 1: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân sự • Bước 2: Chuẩn bị tuyển dụng nhân sự • Bước 3: Thông báo tuyển dụng nhân sự • Bước 4: Tiếp nhận và nghiên cứu hồ sơ dự tuyển • Bước 5: Phỏng vấn sơ bộ nhân sự • Bước 6: Kiểm tra và trắc nghiệm nhân sự • Bước 7: Đi vào phỏng vấn sâu nhân sự • Bước 8: Xác minh và điều tra 9 • Bước 9: Khám sức khỏe • Bước 10: Ra quyết định tuyển dụng nhân sự phù hợp • Bước 11: Đánh giá hiệu quả của công tác tuyển dụng Sơ đồ 1.