Bảo Vệ Người Làm Chứng Trong Tố Tụng Hình Sự: Nghiên Cứu So Sánh và Kinh Nghiệm Cho Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự nghiên cứu so sánh và kinh nghiệm cho việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Nguyễn Phạm Xuân Thy
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Quyên
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Bảo Vệ Người Làm Chứng Trong Tố Tụng Hình Sự: Nghiên Cứu So Sánh Và Kinh Nghiệm Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ NGƯỜI LÀM CHỨNG TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 1.1. Khái niệm người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 1.2. Khái niệm bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 1.3. Đặc điểm bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 1.4. Cơ sở bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 1.4.1. Cơ sở thực tiễn
• 1.5. Ý nghĩa bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VỀ VIỆC BẢO VỆ NGƯỜI LÀM CHỨNG CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI
• 2.1. Pháp luật Hồng Kông về bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 2.2. Chủ thể bảo vệ nhân chứng. Đối tượng được bảo vệ
• 2.3. Căn cứ áp dụng biện pháp bảo vệ
• 2.4. Các biện pháp bảo vệ
• 2.5. Trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp bảo vệ
• 2.6. Pháp luật Cộng hòa liên bang Đức về bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự
• 2.7. Chủ thể bảo vệ
• 2.8. Đối tượng được bảo vệ
• 2.9. Căn cứ áp dụng biện pháp bảo vệ NLC
• 2.10. Các biện pháp bảo vệ
• 2.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ VIỆC BẢO VỆ NGƯỜI LÀM CHỨNG VÀ SO SÁNH VỚI PHÁP LUẬT NƯỚC NGOÀI
• 3.1. Bảo vệ người làm chứng theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam
• 3.2. Chủ thể có trách nhiệm bảo vệ
• 3.3. Đối tượng được bảo vệ
• 3.4. Căn cứ bảo vệ người làm chứng
• 3.5. Các biện pháp bảo vệ người làm chứng. Trình tự, thủ tục bảo vệ người làm chứng
• 3.6. So sánh quy định về việc bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự của pháp luật Việt Nam với pháp luật một số quốc gia trên thế giới
• 3.7. So sánh pháp luật Việt Nam với pháp luật Hồng Kông
• 3.8. So sánh pháp luật Việt Nam với pháp luật Đức
• 3.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TIỄN, BẤT CẬP VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ NGƯỜI LÀM CHỨNG
• 4.1. Thực trạng thực thi quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về việc bảo vệ người làm chứng
• 4.2. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập đối với pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chế định bảo vệ người làm chứng
• 4.2.1. Nguyên nhân từ các quy định của pháp luật tố tụng hình sự
• 4.2.2. Nguyên nhân khác
• 4.3. Kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về bảo vệ người làm chứng
• 4.3.1. Về chủ thể có trách nhiệm bảo vệ
• 4.3.2. Về đối tượng được bảo vệ
• 4.3.3. Về căn cứ áp dụng biện pháp bảo vệ
• 4.3.4. Về các biện pháp bảo vệ
• 4.3.5. Về trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp bảo vệ
• 4.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• KẾT LUẬN CHUNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự

Bảo vệ người làm chứng là một vấn đề quan trọng trong tố tụng hình sự, đặc biệt tại Việt Nam. Người làm chứng đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin, chứng cứ cho các vụ án hình sự. Tuy nhiên, họ thường phải đối mặt với nhiều rủi ro, bao gồm cả đe dọa đến tính mạng và sức khỏe. Do đó, việc xây dựng một hệ thống bảo vệ hiệu quả cho người làm chứng là cần thiết để đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng.

1.1. Khái niệm và vai trò của người làm chứng

Người làm chứng là cá nhân có thông tin liên quan đến vụ án. Họ không phải là đương sự nhưng có trách nhiệm cung cấp lời khai. Vai trò của họ là rất quan trọng trong việc làm sáng tỏ sự thật của vụ án.

1.2. Tầm quan trọng của bảo vệ người làm chứng

Bảo vệ người làm chứng không chỉ đảm bảo an toàn cho họ mà còn góp phần vào việc duy trì tính khách quan của quá trình tố tụng. Nếu người làm chứng cảm thấy không an toàn, họ có thể từ chối cung cấp thông tin, ảnh hưởng đến kết quả vụ án.

II. Những thách thức trong việc bảo vệ người làm chứng tại Việt Nam

Việc bảo vệ người làm chứng tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Các quy định pháp luật hiện hành chưa đủ mạnh để đảm bảo an toàn cho họ. Nhiều người làm chứng vẫn phải đối mặt với sự đe dọa từ các đối tượng liên quan đến vụ án. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của họ mà còn làm giảm tính hiệu quả của hệ thống tư pháp.

2.1. Thiếu quy định pháp lý rõ ràng

Mặc dù có các quy định về bảo vệ người làm chứng, nhưng chúng còn thiếu tính cụ thể và chưa được thực thi hiệu quả. Điều này dẫn đến sự không đồng nhất trong việc áp dụng các biện pháp bảo vệ.

2.2. Sự thiếu hụt nguồn lực và hỗ trợ

Nhiều cơ quan chức năng thiếu nguồn lực để thực hiện các biện pháp bảo vệ người làm chứng. Điều này làm giảm khả năng bảo vệ và hỗ trợ cho họ trong quá trình tố tụng.

III. Phương pháp bảo vệ người làm chứng hiệu quả từ kinh nghiệm quốc tế

Nhiều quốc gia đã áp dụng các phương pháp bảo vệ người làm chứng hiệu quả. Các chương trình bảo vệ nhân chứng, như ở Mỹ và Đức, đã cho thấy sự thành công trong việc bảo vệ an toàn cho người làm chứng. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện hệ thống bảo vệ của mình.

3.1. Chương trình bảo vệ nhân chứng tại Mỹ

Chương trình bảo vệ nhân chứng tại Mỹ cung cấp các biện pháp bảo vệ toàn diện cho người làm chứng, bao gồm thay đổi danh tính và nơi ở. Điều này giúp họ an toàn hơn khi tham gia vào quá trình tố tụng.

3.2. Kinh nghiệm từ Đức trong bảo vệ người làm chứng

Đức có các quy định pháp luật rõ ràng về bảo vệ người làm chứng, bao gồm cả việc bảo vệ thông tin cá nhân của họ. Những biện pháp này đã giúp tăng cường sự an toàn cho người làm chứng trong các vụ án hình sự.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ người làm chứng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc bảo vệ người làm chứng có thể cải thiện đáng kể tính minh bạch và công bằng trong tố tụng hình sự. Các biện pháp bảo vệ hiệu quả không chỉ giúp người làm chứng an toàn mà còn khuyến khích họ tham gia vào quá trình tố tụng.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các biện pháp bảo vệ người làm chứng giúp tăng cường sự tham gia của họ trong quá trình tố tụng, từ đó nâng cao chất lượng của các vụ án.

4.2. Những bài học rút ra cho Việt Nam

Việt Nam cần học hỏi từ các quốc gia khác để xây dựng một hệ thống bảo vệ người làm chứng hiệu quả hơn. Điều này bao gồm việc cải thiện quy định pháp luật và tăng cường nguồn lực cho các cơ quan chức năng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho bảo vệ người làm chứng

Bảo vệ người làm chứng là một vấn đề cần được chú trọng trong tố tụng hình sự tại Việt Nam. Cần có những cải cách mạnh mẽ để đảm bảo an toàn cho họ, từ đó nâng cao tính công bằng và minh bạch trong hệ thống tư pháp. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện quy định pháp luật và tăng cường nguồn lực cho các cơ quan chức năng.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những quy định pháp luật rõ ràng và cụ thể hơn về bảo vệ người làm chứng, đảm bảo quyền lợi và an toàn cho họ trong quá trình tố tụng.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việt Nam nên tăng cường hợp tác với các quốc gia khác để học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các biện pháp bảo vệ người làm chứng hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngƣời làm chứng là một chủ thể đóng vai trò quan trọng đặc biệt trong quá trình giải quyết vụ án hình sự không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Khái niệm “ngƣời làm chứng” đƣợc biết đến là một trong những chế định cổ xƣa nhất của tố tụng hình sự. Từ lần đầu tiên đƣợc quy định tại Điều 714 Quốc triều hình luật (Bộ luật Hồng Đức), từ xƣa đến nay, lời khai của ngƣời làm chứng luôn đƣợc nhìn nhận là nguồn chứng cứ quan trọng để làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án.

Pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam ngày càng phát triển song song với văn minh nhân loại, tầm quan trọng của ngƣời làm chứng cũng từ đó ngày một đƣợc đề cao. Nhận thấy đây là một chủ thể đóng vai trò không thể thiếu trong việc góp phần làm sáng tỏ sự thật vụ án, nhƣng lại phải đối mặt với nhiều nguy cơ xâm hại từ các đối tƣợng nguy hiểm xuất phát từ chính nghĩa vụ làm chứng của họ, năm 2003, chế định bảo vệ ngƣời làm chứng lần đầu tiên ra đời tại BLTTHS 2003: “Người bị hại, người làm chứng và người tham gia tố tụng khác cũng như người thân thích của họ mà bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe, bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, tài sản thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải áp dụng những biện pháp cần thiết để bảo vệ theo quy định của pháp luật”. Mặc dù chỉ tồn tại dƣới dạng nguyên tắc, nhƣng có thể nói đây là phát súng đầu tiên báo hiệu nhận thức của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam trong việc đảm bảo an toàn cho những ngƣời tham gia tố tụng, trong đó có ngƣời làm chứng. Năm 2013, Thông tƣ liên tịch 13/2013/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC- TANDTC1 (TTLT 13/2013/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC-TANDTC) ra đời, hƣớng dẫn chi tiết thi hành nguyên tắc đƣợc quy định lại BLTTHS 2003, tiếp tục tiến thêm một bƣớc trong lịch sử phát triển chế định bảo vệ ngƣời làm chứng.

Đến năm 2015, BLTTHS chính thức quy định hẳn một chƣơng riêng với 07 điều luật dành cho vấn đề này, bảo vệ ngƣời làm chứng không còn là ý chí, nguyên tắc mà trở thành trách nghiệm, nghĩa vụ chung của pháp luật tố tụng hình Việt Nam. Theo đó, bảo vệ ngƣời làm chứng trƣớc hết là bảo vệ toàn vẹn tính khách quan, trung thực, chính xác của lời khai, tạo tâm lý thoải mái, an tâm cho ngƣời tham gia tố tụng. Quan 1 Thông tƣ liên tịch 13/2013/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC-TANDTC ngày 26/12/2013 về hƣớng dẫn thực hiện một số quy định của bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 về bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của ngƣời tố giác tội phạm, ngƣời làm chứng, ngƣời bị hại và ngƣời thân thích của họ trong tố tụng hình sự; 2 trọng hơn hết, đây là một trong những chế định bảo vệ quyền con ngƣời trong tố tụng hình sự - xu hƣớng hiện đại ngày càng đƣợc ghi nhận và quan tâm bởi pháp luật quôc tế, thể hiện cụ thể trong những văn bản nhƣ Tuyên ngôn về nhan quyền thế giới 1948 (UHDR), Công ƣớc quốc tế các quyền chính trị và dân sự 1966 (ICCPR). Tuy nhiên, mặc dù đóng vai trò to lớn về mặt lý luận lẫn thực tế, quy định về chế định bảo vệ ngƣời làm chứng trong BLTTHS 2015 vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, thiếu sót, chƣa bảo đảm sự an toàn tuyệt đối của đối tƣợng này trong và cả sau khi kết thúc quy trình tố tụng, đáng lƣu ý nhất là áp dụng cho ngƣời làm chứng dƣới 18 tuổi những quy định tƣơng đƣơg ngƣời làm chứng thông thƣờng.

Xét về phạm vi nghiên cứu, mặc dù đã từng có nhiều công trình liên quan đến chủ thể ngƣời làm chứng, nhƣng chƣa hầu nhƣ không có đề tài nào tập trung vào chế định bảo vệ ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự. Đa phần, các tác giả lựa chọn nghiên cứu chuyên sâu về chế định ngƣời làm chứng hoặc nghiên cứu tổng quát về bảo vệ tất cả những ngƣời tham gia tố tụng quy định tại Chƣơng XXXIV BLTTHS 2015, không đủ chuyên sâu để hoàn thiện chế định cho đối tƣợng đặc biệt này. Với định hƣớng xây dựng một xã hội phát triển, một nền lập pháp thừa nhận, tôn trọng và bảo vệ quyền con ngƣời song song với mục tiêu phát hiện, ngăn ngừa tội phạm, tác giả lựa chọn thực hiện khóa luận tốt nghiệp cử nhân luật với đề tài: “Bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự: Nghiên cứu so sánh và kinh nghiệm cho Việt Nam”. Đây cũng chính là mục tiêu lớn nhất mà đề tài hƣớng đến và cũng là lý do cho công trình nghiên cứu.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài a. Tình hình nghiên cứu trong nước Sau khi thu thập và tổng hợp những đề tài nghiên cứu có liên quan trong nƣớc, tác giả nhận thấy có những tài liệu tham khảo có liên quan đến các nội dung của đề tài này, cụ thể nhƣ sau: *Phạm vi trong trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh Về sách, tạp chí chuyên khảo: - Trần Đức Tuấn (2016), “Tìm hiểu pháp luât nƣớc ngoài về bảo vệ ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự”, Tạp chí Kiểm sát số 05, trang 59 – 62; 3 - Trần Đức Tuấn (2016), “Bảo vệ ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự và góp ý sửa đổi các quy định có liên quan”, Tạp chí Nghề luật, Số 2, tr. 39 - 41; 45; - Nguyễn Văn Lai (2021), “Đặc điểm tâm lý tƣ pháp của ngƣời bị buộc tội, bị hại, ngƣời làm chứng là ngƣời dƣới 18 tuổi”, Tạp chí Dân chủ & Pháp luật số 1 (346), tr. 24-29; - Nguyễn Thị Ny (2021), “Sự tham gia của ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự”, Tạp chí Kiểm sát số 10/2021, tr.37-43; - Bùi Ai Giôn (2018), “Hoàn thiện chế định ngƣời làm chứng trong Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 24 (376), tr.53-56; - Võ Thị Kim Oanh, Đinh Văn Đoàn (2015), “Hoàn thiện quy định của bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 về bảo vệ ngƣời tố giác tội phạm, ngƣời làm chứng, ngƣời bị hại”, Khoa học Pháp lý, Đại học Luật Tp.

Hồ Chí Minh, 2015, Số 08(93), tr.39- 46; - Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Ngọc Minh (2015), “Hoàn thiện các quy định về bảo vệ ngƣời bị hại, ngƣời làm chứng là ngƣời chƣa thành niên trong pháp luật tố tụng hình sự”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, Số 17 (297), tr. Về luận văn thạc sĩ: - Mang Thị Hồng Trang (2020), Nghĩa vụ của ngƣời làm chứng theo luật tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP. HCM; - Nguyễn Thị Thu Hà ((2013), Ngƣời làm chứng tại phiên tòa sơ thẩm trong tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP. HCM; - Hà Ngọc Quỳnh Anh (2013), Ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP.

HCM; - Bùi Hữu Danh (2013), Hoạt động lấy lời khai ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP. HCM; - Ngô Thị Mỹ Linh (2011), Bảo đảm quyền của ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP. HCM; - Cao Thanh Hùng (2007), Hoàn thiện chế định ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự Việt Nam theo yêu cầu cải cách tƣ pháp, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Luật TP. 4 Về khóa luận tốt nghiệp: - Võ Mai Phƣơng Trang (2018), Hoạt động lấy lời khai ngƣời làm chứng trong tố tụng hình sự Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Luật TP.

HCM; - Nguyễn Hữu Việt (2012), Chế định ngƣời làm chứng trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Luật TP. HCM; - Tạ Nhi Còn (2016), Bảo vệ ngƣời tố giác tội phạm, ngƣời làm chứng, bị hại và ngƣời tham gia tố tụng khác trong luật Tố tụng hình sự Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Luật TP. *Phạm vi ngoài trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh Về sách, tạp chí chuyên khảo: - Hoàng Đình Dũng, Nguyễn Văn Linh (2021), “Hoàn thiện quy định của pháp luật về bảo vệ ngƣời làm chứng”, Tạp chí Tòa án nhân dân: https://tapchitoaan.vn/bai- viet/phap-luat/hoan-thien-quy-dinh-cua-phap-luat-ve-bao-ve-nguoi-lam-chung, truy cập ngày: 08/5/2022; - Phạm Hƣơng (2020), “Bảo vệ ngƣời làm chứng: Cần có quy định nghiêm khắc hơn”, Tạp chí Luật sƣ Việt Nam, https://lsvn.vn/bao-ve-nguoi-lam-chung-can-co- quy-dinh-nghiem-khac-hon.html, ngày truy cập: 08/5/2022;- Nguyễn Hải Ninh (2016), “Bảo vệ ngƣời tố giác tội phạm, ngƣời làm chứng, ngƣời bị hại, ngƣời tham gia tố tụng khác trong tố tụng hình sự”, Tạp chí Kiểm sát số 11, tr. Về luận văn thạc sĩ: - Trần Thị Thùy Lƣơng (2011), Bảo vệ quyền con ngƣời của ngƣời làm chứng theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; - Lê Viết Kiên (2015), Ngƣời làm chứng trong Tố tụng hình sự Việt Nam (trên cơ sở số liệu thực tiễn địa bàn tỉnh Đắk Lắk), Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; - Đoàn Ngọc Sơn (2019), Bảo vệ ngƣời làm chứng, ngƣời bị hại trong luật tố tụng hình sự Việt Nam (Trên cơ sở thực tiễn tại địa bàn thành phố Hải Phòng), Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; 5 - Nguyễn Hoàng Nhật (2018), Địa vị pháp lý của ngƣời làm chứng theo pháp luật tố tụng hình sƣ Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sĩ, Học viện Khoa học xã hội; - Đỗ Thị Kim Oanh (2015), Quyền của ngƣời bị hại và ngƣời làm chứng trong luật nhân quyền quốc tế và luật hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Tình hình nghiên cứu ngoài nước Thông qua quá trình tìm hiểu, nhóm tác giả nhận thấy có nhiều nguồn tài liệu từ lý luận đến thực tiễn ở phạm vi quốc tế và các quốc gia khác về ngƣời làm chứng nói chung chế định bảo vệ ngƣời làm chứng nói riêng. Cụ thể nhƣ sau: - Nicholas R. Fyfe & Heather McKay (2000), “Police protection of intimidated witnesses: A study of the strathclyde police witness protection programme”, Policing and Society, 10:3, 277-299; - Risdon N. Slate (1997), The federal witness protection program: Its evolution and continuing growing pains, Criminal Justice Ethics; Summer 1997; 16, 2; Academic Research Library, pg.

20; - Stuart Mass (1982), The Dilemma of the Intimidated Witness in Federal Organized Crime Prosecutions: Choosing Among the Fear of Reprisals, the Contempt Powers of the Court, and the Witness Protection Program, Fordham Law Review; - Ricardo Silva, Robin Evans (2016), Causal Inference through a Witness Protection Program, Journal of Machine Learning Research 17, page 1-53; - Sarvinder Kaur, Potential challenges in a witness protection programme in Malaysia, Pertanika J.