Luận Văn Thạc Sĩ Về Bảo Hiểm Y Tế Khu Vực Kinh Tế Phi Chính Thức Ở Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu bảo hiểm y tế khu vực kinh tế phi chính thức ở hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực kinh tế.

• Tác giả: Trần Thị Phương Châm
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Văn Thông
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Bảo Hiểm Y Tế Trong Kinh Tế Phi Chính Thức Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Bảo hiểm y tế ở khu vực kinh tế phi chính thức – những vấn đề lý luận và thực tiễn
• 1.1. Khu vực kinh tế phi chính thức
• 1.1.1. Khái niệm khu vực kinh tế phi chính thức
• 1.1.2. Vai trò khu vực kinh tế phi chính thức ở Việt Nam
• 1.2. Bảo hiểm y tế ở khu vực kinh tế phi chính thức
• 1.2.1. Bảo hiểm y tế và chính sách BHYT tự nguyện
• 1.2.2. Sự cần thiết Bảo hiểm y tế ở khu vực kinh tế phi chính thức
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện Bảo hiểm y tế ở khu vực kinh tế phi chính thức
• 1.3. Kinh nghiệm xây dựng chính sách Bảo hiểm y tế một số nước trên thế giới
• 1.3.1. Một số mô hình Bảo hiểm y tế trên thế giới
• 1.3.2. Kinh nghiệm xây dựng chính sách bảo hiểm y tế một số nước
• 1.3.3. Bài học kinh nghiệm để phát triển bảo hiểm y tế toàn dân cho Việt Nam
• 2. Chương 2: Thực trạng bảo hiểm y tế khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội
• 2.1. Khái quát Bảo hiểm y tế ở khu vực phi chính thức
• 2.1.1. Tình hình Bảo hiểm y tế ở Việt Nam thời gian qua
• 2.1.2. Khả năng và nhu cầu tham gia bảo hiểm y tế của người lao động ở khu vực kinh tế phi chính thức
• 2.2. Tình hình thực hiện Bảo hiểm y tế khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội
• 2.2.1. Khái quát khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội
• 2.2.2. Công tác thực hiện BHYT khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội
• 2.2.3. Đánh giá chung về tình hình thực hiện BHYT khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội
• 2.2.4. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. Chương 3: Một số giải pháp cơ bản thúc đẩy phát triển bảo hiểm y tế khu vực kinh tế phi chính thức ở Hà Nội thời gian tới
• 3.1. Định hướng chung phát triển BHYT khu vực phi chính thức ở Hà Nội
• 3.1.1. Định hướng của cả nước
• 3.1.2. Định hướng của Thành Phố Hà Nội
• 3.2. Một số giải pháp cơ bản phát triển BHYT khu vực kinh tế phi chính thức tại Hà Nội
• 3.2.1. Nhóm giải pháp về kinh tế
• 3.2.2. Nhóm giải pháp về luật pháp, thể chế và tổ chức
• 3.2.3. Nhóm giải pháp thông tin tuyên truyền, vận động làm cho người lao động thấy được lợi ích của việc tham gia BHYT
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Hiểm Y Tế Trong Kinh Tế Phi Chính Thức Tại Hà Nội

Bảo hiểm y tế là một phần quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế phi chính thức tại Hà Nội. Khu vực này bao gồm nhiều người lao động không có hợp đồng lao động chính thức, dẫn đến việc họ không được bảo vệ bởi các chính sách bảo hiểm y tế. Việc nghiên cứu và phát triển bảo hiểm y tế cho khu vực này là cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.1. Khái Niệm Bảo Hiểm Y Tế Và Kinh Tế Phi Chính Thức

Bảo hiểm y tế là hình thức bảo vệ tài chính cho người tham gia khi gặp rủi ro về sức khỏe. Kinh tế phi chính thức là khu vực không được quản lý chính thức, nơi nhiều lao động không có hợp đồng lao động và không tham gia bảo hiểm y tế.

1.2. Vai Trò Của Bảo Hiểm Y Tế Trong Kinh Tế Phi Chính Thức

Bảo hiểm y tế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho người lao động trong khu vực phi chính thức. Nó giúp họ giảm thiểu chi phí y tế và đảm bảo quyền lợi khi gặp rủi ro sức khỏe.

II. Những Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Bảo Hiểm Y Tế Tại Khu Vực Phi Chính Thức

Việc thực hiện bảo hiểm y tế trong khu vực kinh tế phi chính thức tại Hà Nội gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm nhận thức hạn chế của người lao động về lợi ích của bảo hiểm y tế, cũng như các rào cản về tài chính và pháp lý.

2.1. Nhận Thức Của Người Lao Động Về Bảo Hiểm Y Tế

Nhiều người lao động trong khu vực phi chính thức chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc tham gia bảo hiểm y tế. Điều này dẫn đến tỷ lệ tham gia thấp và không đủ nguồn lực để phát triển hệ thống.

2.2. Rào Cản Tài Chính Đối Với Người Lao Động

Chi phí tham gia bảo hiểm y tế có thể là một rào cản lớn đối với người lao động trong khu vực phi chính thức, đặc biệt khi thu nhập của họ không ổn định và thường thấp.

III. Phương Pháp Đẩy Mạnh Tham Gia Bảo Hiểm Y Tế Tại Khu Vực Phi Chính Thức

Để tăng cường tham gia bảo hiểm y tế trong khu vực phi chính thức, cần có các phương pháp hiệu quả. Những giải pháp này bao gồm tăng cường tuyên truyền, cải thiện chính sách và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động.

3.1. Tăng Cường Tuyên Truyền Về Lợi Ích Của Bảo Hiểm Y Tế

Cần có các chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của người lao động về lợi ích của bảo hiểm y tế, giúp họ hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình.

3.2. Cải Thiện Chính Sách Bảo Hiểm Y Tế

Cần có những chính sách linh hoạt hơn để phù hợp với đặc điểm của khu vực phi chính thức, như giảm chi phí tham gia hoặc cung cấp các gói bảo hiểm phù hợp với thu nhập của người lao động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Bảo Hiểm Y Tế Tại Khu Vực Phi Chính Thức

Việc áp dụng bảo hiểm y tế trong khu vực phi chính thức đã mang lại nhiều lợi ích cho người lao động. Những kết quả tích cực này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bảo Hiểm Y Tế

Nghiên cứu cho thấy rằng người lao động tham gia bảo hiểm y tế có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn và chi phí y tế giảm đáng kể so với những người không tham gia.

4.2. Lợi Ích Của Bảo Hiểm Y Tế Đối Với Người Lao Động

Bảo hiểm y tế giúp người lao động yên tâm hơn trong công việc, giảm lo lắng về chi phí y tế và cải thiện chất lượng cuộc sống.

V. Kết Luận Về Bảo Hiểm Y Tế Trong Kinh Tế Phi Chính Thức Tại Hà Nội

Bảo hiểm y tế trong khu vực kinh tế phi chính thức tại Hà Nội là một vấn đề cần được quan tâm. Việc phát triển hệ thống bảo hiểm y tế không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho người lao động mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

5.1. Tương Lai Của Bảo Hiểm Y Tế Tại Khu Vực Phi Chính Thức

Trong tương lai, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ để phát triển bảo hiểm y tế cho khu vực phi chính thức, đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bảo Hiểm Y Tế

Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội để triển khai các giải pháp phát triển bảo hiểm y tế, nhằm nâng cao tỷ lệ tham gia của người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến cuối năm 2011, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam đạt 63,7% dân số với 55,9 triệu người tham gia. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 36% dân số chưa có thẻ bảo hiểm y tế, trong đó có tới 90% người lao động thuộc khu vực kinh tế phi chính thức chưa tiếp cận được chính sách an sinh này. Trên bình diện quốc gia, khu vực phi chính thức thu hút khoảng 11 triệu người trong tổng số 48 triệu lao động và đóng góp gần 20% tổng GDP. Tại thành phố Hà Nội, địa bàn tập trung hơn 3,2 triệu người trong độ tuổi lao động cùng dòng người di cư từ các vùng nông thôn lân cận, khu vực kinh tế phi chính thức đang tạo ra khối lượng việc làm rất lớn nhưng đi kèm với nhiều rủi ro xã hội.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là người lao động phi chính thức có việc làm bấp bênh, thu nhập không ổn định và điều kiện lao động thiếu an toàn, khiến nguy cơ ốm đau, tai nạn luôn ở mức cao. Khi phát sinh bệnh tật, chi phí y tế trở thành gánh nặng tài chính đè nặng lên đời sống của họ. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện bảo hiểm y tế khu vực phi chính thức tại Hà Nội giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011, từ đó xác định nguyên nhân hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao diện bao phủ. Phạm vi không gian tập trung tại địa bàn Hà Nội với đối tượng khảo sát là người lao động tự do, hộ kinh doanh cá thể không đăng ký. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học cho lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân, hướng đến mục tiêu đạt tỷ lệ 75% dân số tham gia vào năm 2015 và trên 90% vào năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế chính trị về an sinh xã hội, vai trò điều tiết của Nhà nước trong phân phối thu nhập và nguyên lý chia sẻ rủi ro cộng đồng của bảo hiểm y tế. Bên cạnh đó, nghiên cứu tham chiếu các mô hình tài chính y tế tiêu biểu trên thế giới như mô hình Bismarck của Đức dựa trên sự đóng góp bắt buộc của chủ sử dụng lao động và người lao động với mức phí trung bình 15% lương, mô hình Beveridge của Anh chi trả y tế qua nguồn thuế công, cùng mô hình bảo hiểm y tế toàn dân của Thái Lan với phương thức khoán định suất 750 baht một người mỗi năm.

Hệ thống lý thuyết trong luận văn xoay quanh năm khái niệm nền tảng:

• Khu vực kinh tế phi chính thức: Đơn vị sản xuất kinh doanh có sử dụng vốn và lao động do cá nhân hoặc hộ gia đình thực hiện nhưng không đăng ký kinh doanh và không hạch toán kế toán theo quy định pháp luật.
• Bảo hiểm y tế tự nguyện: Cơ chế bảo hiểm sức khỏe phi lợi nhuận do Nhà nước tổ chức, người tham gia tự nguyện đóng phí theo mức quy định căn cứ vào mức lương tối thiểu chung.
• Chia sẻ rủi ro: Cơ chế an sinh xã hội lấy số đông người khỏe mạnh bù đắp tổn thất tài chính cho số ít người không may gặp rủi ro ốm đau, bệnh tật.
• Chi trả tiền túi: Tỷ lệ chi phí y tế trực tiếp mà người bệnh phải tự thanh toán tại cơ sở khám chữa bệnh khi không có bảo hiểm hỗ trợ.
• Gói quyền lợi y tế cơ bản: Danh mục các dịch vụ khám bệnh, chẩn đoán, thuốc và kỹ thuật điều trị được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo quy định của Bộ Y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê của Tổng cục Thống kê, Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội giai đoạn 2009 - 2011. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học với cỡ mẫu gồm 400 phiếu khảo sát người lao động phi chính thức trên địa bàn các quận nội thành và huyện ngoại thành Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo nhóm ngành nghề như dịch vụ buôn bán nhỏ, thợ xây dựng tự do, xe ôm và lao động làng nghề nhằm đảm bảo tính đại diện cao.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh định lượng là nhằm bóc tách cấu trúc thu nhập trung bình 3,736 triệu đồng mỗi tháng của lao động phi chính thức tại Hà Nội, so sánh với chi phí tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện 567.000 đồng mỗi người mỗi năm. Việc đối chiếu này giúp đánh giá chính xác khả năng tài chính thực tế và rào cản chi tiêu của người dân. Toàn bộ quá trình thu thập, xử lý và kiểm định dữ liệu được thực hiện trong khung thời gian từ năm 2010 đến đầu năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ở khu vực kinh tế phi chính thức còn ở mức rất thấp khi có tới 90% người lao động chưa tham gia. Ngay cả với nhóm cận nghèo được Nhà nước hỗ trợ 50% mức đóng, số liệu toàn quốc năm 2010 cho thấy mới chỉ có 692.000 người tham gia trên tổng số khoảng 6 triệu người, tương đương tỷ lệ vỏn vẹn 11,5%, để lại 88,5% người cận nghèo ngoài mạng lưới bảo vệ.

Thứ hai, tính chất bấp bênh của việc làm là nguyên nhân trực tiếp triệt tiêu tích lũy tài chính để mua bảo hiểm. Kết quả khảo sát thực tế cho thấy chỉ có 30,4% người lao động phi chính thức có việc làm đủ thời gian trong năm, trong khi 60,4% chỉ có việc làm thời vụ ngắt quãng. Mặc dù thu nhập trung bình tháng tại khu vực phi chính thức Hà Nội năm 2009 đạt 3,736 triệu đồng, nhưng phần lớn phải trang trải chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại đô thị khiến người lao động không có nguồn tiền nhàn rỗi dự phòng.

Thứ ba, quỹ bảo hiểm y tế tự nguyện rơi vào tình trạng lựa chọn ngược và thâm hụt nghiêm trọng. Quỹ bảo hiểm y tế tự nguyện từ khi triển khai liên tục đối mặt với nguy cơ bội chi trên 1.000 tỷ đồng mỗi năm do đối tượng tham gia chủ yếu là người có bệnh mãn tính, người cao tuổi hoặc người cần sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao đắt tiền.

Thứ tư, thủ tục hành chính và sự quá tải tuyến trên làm suy giảm niềm tin của người dân. Người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế thường xuyên phải chờ đợi lâu, thủ tục chuyển tuyến phiền hà, khiến nhiều người bệnh tại Hà Nội chấp nhận bỏ tiền túi khám dịch vụ tại các bệnh viện tuyến trên như Bạch Mai, Xanh Pôn hay Việt Đức thay vì sử dụng thẻ bảo hiểm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ cơ chế đóng cố định tính theo 4,5% lương tối thiểu chung, chưa tạo được sự linh hoạt cho những người có nguồn thu nhập theo ngày hoặc theo mùa vụ. Khi so sánh với Thái Lan, quốc gia đã đạt tỷ lệ bao phủ 96% dân số nhờ áp dụng gói bảo hiểm y tế toàn dân do ngân sách công tài trợ và cơ chế khoán định suất 750 baht một người mỗi năm, Việt Nam vẫn dựa quá nhiều vào hình thức tự nguyện đối với khu vực phi chính thức, dẫn đến thất bại trong việc mở rộng diện bao phủ.

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua bảng thống kê cơ cấu thu nhập - chi tiêu theo nhóm ngành và biểu đồ so sánh tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế giữa khu vực chính thức và phi chính thức. Biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch rõ rệt giữa tỷ lệ 100% tham gia của công chức, viên chức với tỷ lệ dưới 10% của lao động tự do sẽ phản ánh chân thực khoảng trống an sinh xã hội cần sớm được lấp đầy.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng mức hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước cho người lao động có thu nhập thấp và hộ cận nghèo. Cần tăng mức trợ cấp phí mua thẻ bảo hiểm y tế từ 50% lên tối thiểu 70% đến 100% đối với các đối tượng lao động di cư và hộ cận nghèo tại Hà Nội. Mục tiêu là đạt tỷ lệ 70% hộ cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế vào năm 2015. Đơn vị chủ trì thực hiện là Bộ Tài chính phối hợp cùng Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.

Thứ hai, đa dạng hóa phương thức đóng và mở rộng mạng lưới đại lý thu bảo hiểm y tế. Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cần phối hợp với chính quyền cơ sở thiết lập các điểm thu bảo hiểm tại chợ đầu mối, tổ dân phố và làng nghề truyền thống, cho phép đóng linh hoạt theo tháng, quý hoặc mùa vụ. Chỉ tiêu đặt ra là rút ngắn thời gian cấp thẻ xuống dưới 3 ngày làm việc và phủ kín đại lý thu tại 100% xã, phường trước năm 2014.

Thứ ba, cải cách phương thức chi trả dịch vụ khám chữa bệnh để chống lạm dụng quỹ. Bộ Y tế và Sở Y tế Hà Nội cần khẩn trương chuyển đổi từ phương thức thanh toán theo phí dịch vụ sang phương thức khoán định suất cho khám chữa bệnh ngoại trú và chi trả theo nhóm chẩn đoán liên quan cho điều trị nội trú. Mục tiêu nhằm kiểm soát lãng phí, phấn đấu hạ tỷ lệ chi trả tiền túi của người bệnh xuống dưới 40% vào năm 2020.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và vận động thay đổi nhận thức. Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội triển khai các chiến dịch truyền thông đa phương tiện hướng tới 8,4 triệu hộ sản xuất kinh doanh phi chính thức, làm rõ quyền lợi khám chữa bệnh kỹ thuật cao và ý nghĩa tương trợ cộng đồng. Toàn bộ các cơ sở kinh doanh cá thể cần được tiếp cận tài liệu hướng dẫn Luật Bảo hiểm y tế trong giai đoạn 2013 - 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Các cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách an sinh xã hội bao gồm Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Sở Y tế Hà Nội. Công trình cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng về 11 triệu lao động phi chính thức và thực trạng bội chi quỹ bảo hiểm y tế, hỗ trợ quá trình sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế và xây dựng lộ trình đạt tỷ lệ bao phủ 75% dân số vào năm 2015.

Nhóm 2: Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị, Xã hội học và Quản lý công. Luận văn cung cấp khung phân tích lý thuyết vững chắc về an sinh xã hội, mô hình so sánh quốc tế và phương pháp khảo sát thực địa mẫu 400 phiếu tại một đô thị lớn.

Nhóm 3: Cán bộ công đoàn, tổ chức xã hội và hiệp hội làng nghề tại Hà Nội. Nguồn tài liệu này giúp các tổ chức hiểu rõ rào cản tài chính của hơn 3,2 triệu lao động Thủ đô, từ đó xây dựng các chương trình vận động, tương trợ mua thẻ bảo hiểm y tế vi mô cho hội viên.

Nhóm 4: Ban giám đốc và cán bộ quản lý tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập và tư nhân. Luận văn gợi mở các giải pháp cải tiến quy trình đón tiếp bệnh nhân bảo hiểm y tế, giảm thời gian chờ đợi và áp dụng phương thức chi trả định suất nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến lao động phi chính thức tại Hà Nội ít tham gia bảo hiểm y tế là gì? Khoảng 90% lao động phi chính thức chưa tham gia bảo hiểm y tế do tính chất việc làm bấp bênh, với 60,4% chỉ có việc làm thời vụ. Thu nhập trung bình khoảng 3,736 triệu đồng mỗi tháng chủ yếu dành cho chi tiêu sinh hoạt, khiến mức đóng 567.000 đồng mỗi người mỗi năm trở thành rào cản lớn khi họ chưa thấy rõ rủi ro bệnh tật.

Vì sao chính sách hỗ trợ 50% mức đóng cho hộ cận nghèo trước đây chưa đạt hiệu quả cao? Dù được hỗ trợ một nửa kinh phí, tỷ lệ tham gia của người cận nghèo năm 2010 mới đạt 11,5% với 692.000 người tham gia trên tổng số 6 triệu người. Nguyên nhân là do mức đồng chi trả 50% còn lại vẫn vượt quá khả năng tài chính của các hộ gia đình đông nhân khẩu có mức sống bấp bênh.

Phương thức thanh toán định suất mang lại lợi ích gì cho việc quản lý quỹ bảo hiểm y tế? Phương thức định suất khoán một khoản kinh phí cố định trên mỗi đầu thẻ đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, tương tự định mức 750 baht một người mỗi năm ở Thái Lan. Cơ chế này khuyến khích bệnh viện nâng cao hiệu quả phòng ngừa, hạn chế lạm dụng xét nghiệm và giảm thiểu tình trạng bội chi quỹ.

Lao động tự do tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện được hưởng những quyền lợi cốt lõi nào? Người tham gia được quỹ thanh toán 80% chi phí khám chữa bệnh nội, ngoại trú theo danh mục quy định của Bộ Y tế và được hưởng 100% chi phí khi khám tại trạm y tế tuyến xã. Sau 36 tháng đóng liên tục, người bệnh còn được hỗ trợ chi phí thuốc điều trị ung thư và chống thải ghép.

Kinh nghiệm quốc tế nào từ Thái Lan có giá trị ứng dụng cao nhất cho Việt Nam? Việt Nam có thể học tập Thái Lan trong việc chuyển từ cơ chế tự nguyện sang bắt buộc toàn dân, sử dụng ngân sách nhà nước bù đắp phí đóng cho nhóm yếu thế, đồng thời áp dụng đồng bộ phương thức chi trả theo định suất ngoại trú và nhóm chẩn đoán nội trú để đảm bảo tính bền vững tài chính.

Kết luận

• Khu vực kinh tế phi chính thức quy tụ 11 triệu lao động cả nước, đóng góp 20% GDP nhưng vẫn là nhóm yếu thế chịu nhiều khoảng trống an sinh xã hội.
• Thực trạng tham gia bảo hiểm y tế tại Hà Nội còn nhiều hạn chế khi khoảng 90% lao động tự do chưa được lưới an sinh y tế bảo vệ.
• Cơ chế bảo hiểm y tế tự nguyện truyền thống bộc lộ bất cập lớn khi tình trạng lựa chọn ngược gây thất thoát và thâm hụt quỹ trên 1.000 tỷ đồng mỗi năm.
• Bài học thành công từ Thái Lan chỉ ra rằng việc kết hợp hỗ trợ ngân sách với đổi mới phương thức chi trả định suất là giải pháp mang tính đột phá.
• Hoàn thiện đồng bộ các giải pháp kinh tế, thể chế quản lý và truyền thông là điều kiện tiên quyết để thành phố Hà Nội đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên 90% dân số vào năm 2020.

Đóng góp khoa học nổi bật của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận kinh tế chính trị về bảo hiểm y tế trong khu vực phi chính thức và cung cấp bức tranh thực chứng sâu sắc tại địa bàn Thủ đô. Lộ trình hành động tiếp theo đòi hỏi các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn thiện khung thể chế giai đoạn 2013 - 2015, mở rộng mạng lưới đại lý thu phí cơ sở và chuẩn hóa quy trình thanh toán y tế. Các nhà quản lý và cơ quan ban ngành cần sớm áp dụng các đề xuất của luận văn vào thực tiễn nhằm đảm bảo quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe công bằng cho mọi tầng lớp nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 BẢO HIỂM Y TẾ Ở KHU VỰC KINH TẾ PHI CHÍNH THỨC NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Khu vực kinh tế phi chính thức 1.1 Khái niệm khu vực kinh tế phi chính thức Khái niệm khu vực kinh tế phi chính thức (Informal sector) xuất hiện từ cuối những năm 60. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một tên gọi, chưa có một khái niệm thống nhất về khu vực kinh tế này. Do đây là khu vực kinh tế rất phức tạp; ở mỗi quốc gia, khu vực này có những đặc điểm rất khác biệt; khu vực này có thể được nghiên cứu, xem xét dưới những góc độ khác nhau. Do đó, khó có thể đưa ra một định nghĩa ngắn gọn bao quát được đầy đủ tính chất, đặc điểm của khu vực này.

Định nghĩa về khu vực kinh tế phi chính thức của Liên hợp quốc, Tổ chức lao động quốc tế (ILO) có nhiều điểm hợp lý và phù hợp với điều kiện của các nước đang phát triển hơn cả. Để có thể đo l- ường và đánh giá được vị trí và vai trò của khu vực kinh tế phi chính thức trong nền kinh tế quốc dân, Liên hợp quốc đã đưa ra định nghĩa: Khu vực kinh tế phi chính thức là đơn vị sản xuất có sử dụng các đầu vào về vốn, lao động, hàng hoá và dịch vụ để tạo ra hàng hoá hoặc dịch vụ nhất định được thực hiện bởi các cá nhân người lao động hoặc hộ gia đình hoặc nhóm nhỏ người lao động nhưng không đăng ký theo quy định của luật pháp, không thực hiện chế độ hạch toán kinh doanh. Với quan niệm này, khu vực kinh tế phi chính thức được xem xét không dừng lại ở những tiêu chí thông thường, mà từ cấu trúc bên trong của nó; khu vực kinh tế phi chính thức được nghiên cứu với tư cách là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế. Là một nước đang phát triển, các hoạt động kinh tế phi chính thức ở Việt Nam khá phổ biến.

Trong những năm gần đây, khu vực kinh tế phi chính 7 thức vẫn giữ các đặc điểm chung và phát triển mạnh bởi cơ chế kinh tế thông thoáng và nền kinh tế phát triển thuận lợi hơn theo hướng thị trường. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến trái chiều về quy mô thực của khu vực kinh tế này. Việt Nam có cơ cấu lao động làm trong ngành nông nghiệp cao, lại do tính chất thời vụ của sản xuất nông nghiệp, từ xa xưa, vào lúc nông nhàn, người nông dân luôn tìm thêm các công việc để nâng cao mức thu nhập, mức sống của mình. Những công việc phi nông nghiệp do người nông dân tự tạo đã xuất hiện từ thời xa xưa như: đàn ông chẻ lạt, đan lát; phụ nữ buôn bán, nuôi tằm, trồng dâu, dệt vải.

Dần dần, cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất, nhiều ngành nghề khác xuất hiện: giấy, gốm sứ, thuỷ tinh, dệt may, chế biến thực phẩm, rèn đúc kim loại. Ở mỗi địa phương, do tiềm năng và sở trường khác nhau, một số ngành nghề nhất định được phát triển, hình thành nên những làng nghề khác nhau: gốm Bát Tràng, tơ lụa Vạn Phúc,. Đến nay, mặc dù các làng nghề có sự thăng trầm những vẫn tiếp tục tồn tại. Ở những vùng nông thôn không có làng nghề thì hoạt động sản xuất nông nghiệp và phi nông nghiệp luôn tồn tại đan xen nhau, bổ sung cho nhau nhằm đáp ứng các nhu cầu của sản xuất và đời sống.

Có thể nói rằng, hoạt động kinh tế phi chính thức đã xuất hiện ở Việt Nam từ rất sớm.