MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Rừng là một nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, vì nó giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển và sinh tồn của loài người. Là nguồn tài nguyên đa dạng và phong phú, rừng điều hoà khí hậu, cân bằng hệ sinh thái, bảo vệ môi trường sống, rừng còn là nhà máy lọc khổng lồ. Ngoài giá trị về kinh tế, môi trường, rừng còn có ý nghĩa quan trọng về cảnh quan thiên nhiên, du lịch văn hoá, danh lam thắng cảnh, an ninh quốc phòng.
Mỗi năm trên thế giới có hàng triệu ha rừng bị tàn phá nghiêm trọng, nhiều loài động thực vật đã vĩnh viễn mất đi, nguồn Gen các loài động thực vật quý hiếm ngày càng cạn kiệt. Diện tích rừng nước ta đã suy giảm đáng kể do nhiều nguyên nhân: dân số tăng nhanh, nạn khai thác chặt phá rừng bừa bãi, tập quán canh tác của người dân… Do vậy công tác quản lí và bảo vệ rừng hết sức quan trọng. Hiện nay một số bộ phận người dân chưa ý thức được ý nghĩa của rừng, hiểu biết về rừng còn hạn chế, hoặc cố ý lạm dụng rừng. Đã tác động đến tài nguyên rừng theo chiều hướng tiêu cực, như: chuyển đổi mục đích sử dụng đất, khai thác các nguồn lâm sản quá mức, cháy rừng, sức ép dân số hay tập quán du canh du cư đã ảnh hưởng rất lớn đến tài nguyên rừng.
Trong thực tế, cán bộ ngành Lâm nghiệp còn thiếu nhiều kiến thức về luật pháp, chính sách ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả triển khai hoạt động quản lí, bảo vệ rừng. Vì vậy nhà nước đã ban hành Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004, luật đất đai năm 2003 và ban hành nhiều chính sách trong tất cả các lĩnh vực liên quan đến rừng. Những người Kiểm lâm địa bàn được phân công nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng. Các hoạt động nghiệp vụ của Kiểm lâm được tiến hành trên cơ sở h 2 các quy định của pháp luật Nhà nước và các quy trình.
Kiểm lâm nói chung, Kiểm lâm địa bàn nói riêng phải phối hợp với chính quyền địa phương đi tuần tra, kiểm tra trên địa bàn được phân công để phát hiện và có biện pháp ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm Luật bảo vệ và Phát triển rừng (2004) như phá rừng phép, khai thác rừng trái phép, săn bắn động vật rừng trái phép, vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy rừng, kinh doanh, chế biến gỗ và lâm sản…có biện pháp ngăn chặn kịp thời, tạm thời đình chỉ hoặc đình chỉ những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc những hành động có nguy cơ gây hại đến tài nguyên rừng. Là một sinh viên ngành Quản lí tài nguyên rừng, tôi cảm thấy cần phải được trang bị những kiến thức của một Kiểm lâm địa bàn, để khi ra trường làm việc trong môi trường Kiểm lâm có thể thể thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Báo cáo thực hiện nhiệm vụ Kiểm lâm địa bàn tại Hạt Kiểm lâm huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn”. Mục tiêu và yêu cầu - Tham gia vào công việc hàng ngày của các Kiểm lâm viên địa bàn và ghi chép viết báo cáo chi tiết các công việc.
- Tìm hiểu các văn bản Luật và dưới Luật có liên quan đến công tác kiểm lâm địa bàn. - Đề xuất một số giải pháp tằng cường hiệu quả công tác Kiểm lâm địa bàn tại khu vực quản lý của Hạt Kiểm lâm huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Việc nghiên cứu đề tài trước hết là một phương pháp tốt để tự hệ thống và củng cố lại những kiến thức đã học, đặc biệt những kiến thức về quản lý bảo vệ và phát triển rừng.
h 3 Giúp cho sinh viên bước đầu làm quen, hiểu thêm về kiến thức điều tra ngoài thực tế, viết một bản báo cáo công việc để hoàn thiện về lý thuyết, thực hành, làm quen với công việc của những chiến sĩ Kiểm lâm địa bàn khi thực hiện nhiệm vụ, từ đó nâng cao hiệu quả và chất lượng học tập. Báo cáo là tiền đề cho mỗi sinh viên sau khi ra trường có kiến thức vững vàng để bước vào cuộc sống sau này, đặc biệt khi thực hiện nhiệm vụ quản lý bảo vệ và phát triển triển rừng. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất Sau khi nghiên cứu sẽ đóng góp một phần nhất định trong việc đề xuất một số bài học kinh nghiệm khi xử lý các tình huống thực thể của người Kiểm lâm địa bàn ở các cơ sở được phân công nhiệm vụ. Đề tài giúp sinh viên khi thực tập nắm bắt được công việc cụ thể phải thực hiện của mỗi chiến sỹ Kiểm lâm địa bàn, phương pháp, cách thức xử lý các vụ việc xảy ra về quản lý bảo vệ và phát triển rừng, sẽ tạo tiền đề gắn những kiến thức đã học vào thực tế, củng cố và rút ra những bài học thực tế cho bản thân người học, cũng như giải quyết các sự việc cụ thể tại địa phương.
h 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Khái quát chung về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm lâm 2. Nhiệm vụ chung của Kiểm lâm Kiểm lâm là lực lượng chuyên trách của Nhà nước có chức năng bảo vệ rừng, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ rừng, bảo đảm chấp hành pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng. Điều 80 Luật bảo vệ và phát triển rừng 2004 quy định về nhiệm vụ của Kiểm lâm: – Xây dựng chương trình, kế hoạch bảo vệ rừng, phương án phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng.
– Hướng dẫn chủ rừng lập và thực hiện phương án bảo vệ rừng; bồi dưỡng nghiệp vụ bảo vệ rừng cho chủ rừng. – Kiểm tra, kiểm soát việc bảo vệ rừng, khai thác rừng, sử dụng rừng, lưu thông, vận chuyển, kinh doanh lâm sản; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng. – Tuyên truyền, vận động nhân dân bảo vệ và phát triển rừng; phối hợp với Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn xây dựng và bồi dưỡng nghiệp vụ cho lực lượng quần chúng bảo vệ rừng. – Tổ chức dự báo nguy cơ cháy rừng và tổ chức lực lượng chuyên ngành phòng cháy, chữa cháy rừng.
– Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ rừng khi rừng bị người khác xâm hại. h 5 – Tổ chức việc bảo vệ các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ trọng điểm [5]. Trong khi thi hành nhiệm vụ, Kiểm lâm có các quyền sau: - Yêu cầu tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho việc kiểm tra và điều tra; tiến hành kiểm tra hiện trường, thu thập chứng cứ theo quy định của pháp luật; - Xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm hành chính, khởi tố, điều tra hình sự đối với những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật về hình sự và pháp luật về tố tụng hình sự; - Được sử dụng vũ khí và công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật. – Thực hiện việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ rừng và kiểm soát kinh doanh, buôn bán thực vật rừng, động vật rừng.
Kiểm lâm không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn được giao, để xảy ra phá rừng, cháy rừng thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật [5]. Do hệ thống tổ chức kiểm lâm được phân chia theo đơn vị địa lý hành chính để xác định cụ thể được nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm lâm căn cứ vào Nghị định 119/2006/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của kiểm lâm như sau: 1. Kiểm lâm tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc thống nhất từ trung ương đến địa phương về chuyên môn nghiệp vụ. Cơ quan kiểm lâm được thành lập ở những địa bàn có rừng hoặc ở các đầu mối giao lưu lâm sản quan trọng, nơi chế biến lâm sản tập trung theo quy định tại Nghị định này.
Hoạt động của Kiểm lâm tuân thủ sự lãnh đạo, quản lý thống nhất của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và chịu sự chỉ đạo, h 6 điều hành của Uỷ ban nhân dân các cấp đối với các hoạt động bảo vệ rừng trên địa bàn. Trong hoạt động bảo vệ rừng, Kiểm lâm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên ngành về nông nghiệp và phát triển nông thôn, các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang, các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và dựa vào sức mạnh của toàn dân để thực hiện nhiệm vụ được giao. Quyền hạn của Kiểm lâm Dựa vào bản dự thảo Nghị định quy định nhiệm vụ, quyền hạn, hệ thống tổ chức và chế độ, chính sách của Kiểm lâm quy định như sau: Điều 4 Nhiệm vụ, quyền hạn của Cục Kiểm lâm 1. Tham mưu xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách, chương trình, kế hoạch về quản lý rừng, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và quản lý lâm sản.
Tổ chức xây dựng lực lượng chuyên ngành về phòng cháy chữa cháy rừng; thường trực công tác phòng cháy, chữa cháy rừng; tổ chức thực hiện công tác cảnh báo, dự báo nguy cơ cháy rừng; tham mưu huy động lực lượng, phương tiện tổ chức chữa cháy rừng trong trường hợp cần thiết. Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành, cơ chế, chính sách, chương trình, kế hoạch về quản lý rừng, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và quản lý lâm sản. Thanh tra, kiểm tra việc bảo đảm chấp hành các quy định của Nhà nước trong bảo vệ rừng, khai thác rừng, sử dụng rừng, vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản; tổ chức đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp; hướng dẫn, kiểm tra, xác minh và công bố phân loại doanh nghiệp chế biến, kinh doanh gỗ và lâm sản theo quy định của pháp luât. Xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính; khởi tố, điều tra hình sự các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp theo quy định của pháp luật.