BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -----o0o----- Lê Thị Vân ẢNH HƢỞNG CỦA MÔI TRƢỜNG LÀM VIỆC ĐẾN KẾT QUẢ CÔNG VIỆC CỦA TRÌNH DƢỢC VIÊN CÁC CÔNG TY DƢỢC PHẨM ĐA QUỐC GIATẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Tp. Hồ Chí Minh, năm 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP. HỒ CHÍ MINH -----o0o----- Lê Thị Vân ẢNH HƢỞNG CỦA MÔI TRƢỜNG LÀM VIỆC ĐẾN KẾT QUẢ CÔNG VIỆC CỦA TRÌNH DƢỢC VIÊN CÁC CÔNG TY DƢỢC PHẨM ĐA QUỐC GIA TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số chuyên ngành: 60340102 LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH Giáo viên hƣớng dẫn TS. Trƣơng Thị Lan Anh Tp.
Hồ Chí Minh, năm 2015 i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận văn này “Ảnh hƣởng môi trƣờng làm việc đến kết quả công việc của trình dƣợc viên các công ty dƣợc phẩm đa quốc gia tại thành phố Hồ Chí Minh” là bài nghiên cứu của chính tôi. Ngoại trừ những tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chƣa từng đƣợc công bố hoặc đƣợc sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác. Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của ngƣời khác đƣợc sử dụng trong luận văn này mà không đƣợc trích dẫn theo đúng quy định. Luận văn này chƣa bao giờ đƣợc nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trƣờng đại học hoặc cơ sở đào tạo khác.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng 10 năm 2015 Lê Thị Vân ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhận đƣợc nhiều sự giúp đỡ của các giảng viên, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Xin đƣợc trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với tất cả sự giúp đỡ. Lời đầu tiên, xin đƣợc cảm ơn tất cả giảng viên và cán bộ của Khoa đào tạo sau đại học trƣờng Đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho học viên chúng tôi trong suốt khóa học này. Đặc biệt, tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn sâu sắc đến TS.
Trƣơng Thị Lan Anh đã tận tình hƣớng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tất cả các bạn học cùng khóa MBA12A, những ngƣời đã chia sẻ, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu luận văn. Bên cạnh đó, tôi cũng xin đƣợc cảm ơn các bạn đồng nghiệp đã giúp tôi trong quá trình thu thập dữ liệu cho luận văn. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình đã luôn động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập vừa qua.
Ngƣời thực hiện luận văn Lê Thị Vân iii TÓM TẮT Đề tài “Ảnh hƣởng của môi trƣờng làm việc đến kết quả công việc của trình dƣợc viên các công ty dƣợc phẩm đa quốc gia tại thành phố Hồ Chí Minh” đƣợc thực hiện nhằm tìm hiểu ảnh hƣởng của môi trƣờng làm việc đến kết quả công việc của trình dƣợc viên các công ty dƣợc phẩm đa quốc gia. Nghiên cứu đƣợc tiến hành qua hai bƣớc nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính. Nghiên cứu sơ bộ bằng phƣơng pháp định tính gồm nghiên cứu tài liệu thứ cấp và phỏng vấn tay đôi 5 trình dƣợc viên, 1 quản lý trình dƣợc viên, 1 nhân viên phụ trách đào tạo của công ty dƣợc phẩm đa quốc gia nhằm tìm hiểu xem thang đo gốc có phù hợp với thị trƣờng dƣợc phẩm Việt Nam hay không để điều chỉnh thang đo cho phù hợp, bổ sung thêm các biến quan sát mới đồng thời hoàn thiện bảng câu hỏi định lƣợng. Nghiên cứu chính bằng phƣơng pháp định lƣợng thông qua khảo sát diện rộng theo bảng câu hỏi với một mẫu thu thập theo phƣơng pháp phi xác suất- thuận tiện gồm 248 trình dƣợc viên của các công ty dƣợc đang hoạt động tại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Dữ liệu đƣợc sử dụng để đánh giá thang đo và kiểm định các giả thuyết. Phân tích hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy đƣợc sử dụng trong phần này. Kết quả cho thấy 6 yếu tố thuộc môi trƣờng làm việc trong mô hình đều có tác động tích cực tới kết quả công việc của trình dƣợc viên các công ty dƣợc phẩm đa quốc gia (mức ý nghĩa thống kê 5%). Tuy nhiên, mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố này đến kết quả công việc của trình dƣợc viên dƣợc khác nhau.
Trong đó, mối quan hệ giữa trình dƣợc viên và khách hàng có tác động mạnh nhất. Ngoài ra, dữ liệu còn đƣợc sử dụng để kiểm định sự khác biệt giữa các nhóm (giới tính, tuổi, thâm niên làm việc). Kết quả cho thấy có sự khác biệt về kết quả công việc của trình dƣợc viên dƣợc theo giới tính, cũng nhƣ có sự khác biệt về kết quả công việc có ý nghĩa thống kê giữa nhóm tuổi và thâm niên làm việc. Kết quả nghiên cứu này góp phần bổ sung cơ sở lý thuyết về nghiên cứu thực hành quản lý nhân sự qua việc xem xét ảnh hƣởng của môi trƣờng làm việc đến kết quả công việc của trình dƣợc viên dƣợc tại các công ty dƣợc đa quốc gia cũng nhƣ mức iv độ ảnh hƣởng của từng yếu tố tới kết quả công việc.
Qua đó, kết quả cũng cung cấp cho các nhà quản trị, quản lý nhân sự của các công ty dƣợc đa quốc gia một cơ sở để tuyển dụng, đào tạo và xây dựng một môi trƣờng làm việc phù hợp để hỗ trợ cho trình dƣợc viên dƣợc đạt đƣợc kết quả tốt nhất. v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .iii DANH MỤC HÌNH. ix DANH MỤC BẢNG. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU. KẾT CẤU NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.
TRÌNH DƢỢC VIÊN. Mô tả công việc. Đặc điểm công việc. Yêu cầu công việc.
KẾT QUẢ CÔNG VIỆC. Khái niệm chung. Kết quả công việc cảm nhận. Kết quả công việc của trình dƣợc viên các công ty dƣợc phẩm.
MÔI TRƢỜNG LÀM VIỆC. Cách tiếp cận về môi trƣờng làm việc. Thuyết hai nhân tố của Herzberg (1959). Các nghiên cứu trƣớc.
Các khái niệm nghiên cứu. MỐI QUAN HỆ GIỮA MÔI TRƢỜNG LÀM VIỆC VÀ KẾT QUẢ CÔNG VIỆC CỦA TRÌNH DƢỢC VIÊN. 21 vi Mối quan hệ với khách hàng và kết quả công việc. 21 Mối quan hệ với ngƣời quản lý và kết quả công việc.
21 Mối quan hệ với đồng nghiệp trong nhóm và kết quả công việc. 22 Mối quan hệ với các bộ phận hỗ trợ và kết quả công việc. 22 Chính sách đào tạo và kết quả công việc. 22 Các giá trị văn hoá của tổ chức và kết quả công việc.
MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Quy trình nghiên cứu. CÁC BIẾN NGHIÊN CỨU VÀ THANG ĐO. Tóm tắt kết quả nghiên cứu sơ bộ. Mối quan hệ với khách hàng.
Mối quan hệ với ngƣời quản lý. Mối quan hệ với đồng nghiệp trong nhóm. Mối quan hệ với các bộ phận hỗ trợ. Chính sách đào tạo.
Các giá trị văn hoá của tổ chức. Kết quả công việc cảm nhận. MẪU NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
MÔ TẢ MẪU KHẢO SÁT. PHÂN TÍCH ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC THANG ĐO BIẾN KHÁI NIỆM. PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA. Phân tích khám phá thang đo các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả công việc.
Phân tích khám phá thang đo kết quả công việc. MÔ HÌNH HIỆU CHỈNH SAU KHI PHÂN TÍCH NHÂN TỐ. PHÂN TÍCH HỒI QUY TUYẾN TÍNH BỘI. Xác định biến độc lập và biến phụ thuộc.
Phân tích tƣơng quan. Hồi quy tuyến tính bội. Kiểm tra các giả định hồi quy. Kiểm định độ phù hợp mô hình và hiện tƣợng đa cộng tuyến.
Phƣơng trình hồi quy tuyến tính bội. Tóm tắt kết quả kiểm định các giả thuyết. Thảo luận kết quả. KIỂM ĐỊNH SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC NHÓM VỀ KẾT QUẢ CÔNG VIỆC CẢM NHẬN.
Sự khác biệt về giới tính trong kết quả công việc cảm nhận. Sự khác biệt về độ tuổi trong kết quả công việc cảm nhận. Sự khác biệt về mức lƣơng trong kết quả công việc cảm nhận. Sự khác biệt về thâm niên công tác trong đánh giá kết quả công việc.
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. CÁC KẾT LUẬN TỪ NGHIÊN CỨU. ĐỀ XUẤT ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Về mối quan hệ giữa trình dƣợc viên với khách hàng.
Về mối quan hệ giữa trình dƣợc viên với ngƣời quản lý trực tiếp. Về các giá trị văn hoá của tổ chức. Về chính sách đào tạo. Về mối quan hệ với đồng nghiệp trong nhóm và với các bộ phận hỗ trợ.
HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. 65 TÀI LIỆU THAM KHẢO. NGHIÊN CỨU THỨ CẤP VỀ THỊ TRƢỜNG DƢỢC PHẨM VIỆT NAM. NGHIÊN CỨU THỨ CẤP GIÁ TRỊ TỔ CHỨC CỦA CÁC CÔNG TY DƢỢC PHẨM ĐA QUỐC GIA.
Các giá trị của Novartis. Các giá trị của Sanofi. Các giá trị của Pfizer. Các giá trị của Roche.
Các giá trị của GlaxoSmithKline. Các giá trị của Merck Sharp & Dohme (MSD). Các giá trị của AstraZeneca. Các giá trị của Sevier.
Các giá trị của Bayer. Các giá trị của Boehringer Ingelheim. DÀN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI. KẾT QUẢ PHỎNG VẤN TAY ĐÔI.
BẢNG CÂU HỎI ĐỊNH LƢỢNG. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH ĐỊNH LƢỢNG. Kết quả thống kê mô tả. Kết quả phân tích Cronbach’s alpha.
Kết quả phân tích nhân tố khám phá. Kết quả phân tích tƣơng quan và hồi quy bội. Phân tích sự khác biệt. 105 ix DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Mô hình của Drollinger và cộng sự (2013) .2: Mô hình của Park và cộng sự (2006) .3: Mô hình của DelVecchino (1998).4: Mô hình của Roman và cộng sự (2002) .1: Biểu đồ phân tán của phần dƣ .51 x DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 Thang đo chất lƣợng mối quan hệ với khách hàng .2 Thang đo chất lƣợng mối quan hệ với ngƣời quản lý.3 Thang đo chất lƣợng mối quan hệ với đồng nghiệp trong nhóm .4 Thang đo chất lƣợng mối quan hệ với các bộ phận hỗ trợ .