Chương I: Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu ❖ Chương II: Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của môi trường kinh doanh quốc tế đến hoạt động xuất khẩu ❖ Chương III: Phân tích thực trạng ảnh hưởng của môi trường kinh doanh quốc tế đến hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU của Công ty TNHH Đầu tư Sản xuất và Dịch vụ Nguồn Việt ❖ Chương IV: Một số giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường EU của Công ty TNHH Đầu tư Sản xuất và Dịch vụ Nguồn Việt. 7 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU 2. Cơ sở lý thuyết về hoạt động xuất khẩu 2. Khái niệm và vai trò của xuất khẩu ❖ Khái niệm Theo Giáo trình Kinh doanh quốc tế của PGS.TS Doãn Kế Bôn và TS.
Lê Thị Việt Nga (2021), “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ một quốc gia hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ quốc gia đó, nơi được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Đây là loại hình thức kinh doanh quốc tế cơ bản được các doanh nghiệp lựa chọn nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ ra bên ngoài thị trường nội địa, giúp tăng doanh số bán hàng, đồng thời khai thác được tính kinh tế theo quy mô khi thị trường được mở rộng. Lựa chọn phương thức này giúp doanh nghiệp có thể bước đầu tham gia hoạt động kinh doanh quốc tế bằng việc đưa hàng hóa, sản phẩm của mình ra thị trường nước ngoài nhưng không phải đối diện với nhiều rủi ro và đầu tư chi phí ban đầu lớn. Đặc điểm xuất khẩu - Là hoạt động kinh tế diễn ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia, tuân theo các quy tắc và thủ tục quốc tế về thương mại. - Chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như: chính trị, kinh tế, văn hóa, pháp luật,… Do đó xuất khẩu có thể đem lại nhiều lợi ích nhưng nó cũng tồn tại nhiều rủi ro.
- Tồn tại và phát triển song song với sự phát triển của thương mại quốc tế, khoa học công nghệ và thông tin liên lạc. Các hình thức xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, những hình thức này sẽ tùy thuộc vào nhu cầu của doanh nghiệp muốn xuất khẩu và người nhập khẩu. Xuất khẩu được phân loại thành một số hình thức cơ bản sau: 8 ❖ Xuất khẩu trực tiếp Trong Kỹ thuật Kinh doanh Xuất Nhập khẩu của GS.TS Võ Thanh Thu (2011) có đề cập: “Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu, trong đó người bán (người sản xuất, người cung cấp) và người mua quan hệ trực tiếp với nhau (bằng cách gặp mặt, qua thư từ điện tín) để bàn bạc thỏa thuận về hàng hóa, giá cả và các điều kiện xuất khẩu khác”. Như vậy có thể thấy xuất khấu trực tiếp là việc doanh nghiệp tự mình xuất khẩu hàng hóa của mình tới các khách hàng nước ngoài.
Trong loại hình xuất khẩu này, bên mua hàng và bên bán hàng sẽ trực tiếp thỏa thuận, ký kết hợp đồng ngoại thương với nhau. ❖ Xuất khẩu gián tiếp (Xuất khẩu ủy thác) Theo PGS.TS Phạm Duy Liên (2012) trong Giáo trình Giao Dịch Thương Mại Quốc Tế: “Do nhiều nguyên nhân khác nhau làm cho doanh nghiệp không thể có mối liên hệ trực tiếp với thị trường, bạn hàng, do vậy họ sử dụng các hình thức xuất khẩu gián tiếp qua người thứ ba: mua bán qua trung gian thương mại, tham gia đấu giá, mua bán ở sở giao dịch hàng hóa. Những nguyên nhân gặp phải trong kinh doanh thường là do tính chất hàng hóa, do không am hiểu thị trường, không có thời gian nghiên cứu, thâm nhập thị trường, do các quy định của luật pháp,.TS Doãn Kế Bôn trong Giáo Trình Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế (Trường Đại học Thương mại): “Giao dịch qua trung gian là phương thức giao dịch trong đó mọi quá trình trao đổi giữa người mua và người bán (người bán và người mua có trụ sở kinh doanh đặt tại các quốc gia khác nhau) để mua bán hàng hóa và dịch vụ đều phải thông qua người thứ ba gọi là các trung gian thương mại”. Như vậy, xuất khẩu ủy thác hay giao dịch qua trung gian là hình thức kinh doanh mà trong đó đơn vị xuất nhập khẩu đóng vai trò trung gian tiến hành ký kết hợp đồng xuất khẩu, tiến hành làm thủ tục cần thiết để xuất khẩu thay cho nhà sản xuất.
Theo hình thức này, đơn vị xuất khẩu ký kết hợp đồng xuất khẩu ủy thác với đơn vị trong nước để nhận được một khoản phí ủy thác. Tuy nhiên nhà xuất khẩu chỉ đóng vai trò trung gian không trực tiếp sở hữu hàng hóa. 9 ❖ Buôn bán đối lưu Trong Giáo trình Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế (2014) do PGS.TS Doān Kế Bôn (Trường Đại học Thương mại) chủ biên, “Buôn bán đối lưu hay giao dịch đối lưu trong thương mại quốc tế là một phương thức giao dịch trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng hóa trao đổi có giá trị tương đương nhau. Mục đích của trao đổi không phải nhằm thu về một khoản ngoại tệ mà nhằm thu về một hàng hóa khác có giá trị tương đương”.
Đặc điểm quan trọng của giao dịch đối lưu là nhằm cân bằng lượng thu chi ngoại tệ. Có thể thấy đây là một phương thức mua bán mà hàng giao đi được thanh toán một phần hoặc toàn bộ bằng hàng (bao gồm hàng hóa hữu hình và cả hàng hóa vô hình như kỹ thuật, công nghệ, bí quyết.) ❖ Xuất khẩu tại chỗ Trong Kinh tế & Phân tích hoạt động kinh doanh thương mại (2010), GS.TS Võ Thanh Thu cho rằng: “Xuất khẩu tại chỗ là hình thức mà doanh nghiệp xuất khẩu ngay chính đất nước của mình để thu ngoại tệ thông qua việc giao hàng bán cho các doanh nghiệp đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam theo sự chỉ định của phía nước ngoài; hoặc bán hàng sang khu chế xuất hoặc các xí nghiệp chế xuất đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam”. Đối với hình thức xuất khẩu tại chỗ, hàng hóa không bắt buộc phải vượt qua biên giới quốc gia mới đến tay khách hàng. Do vậy hình thức xuất khẩu này giúp giảm chi phí cũng như rủi ro trong quá trình vận chuyển và bảo quản hàng hóa.
❖ Gia công quốc tế Trong Giáo trình Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế (2014) do PGS.TS Doān Kế Bôn (Trường Đại học Thương mại) chủ biên, gia công quốc tế được nhận định: “Gia công trong thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hay nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu của bên đặt gia công để hưởng thù lao. Gia công quốc tế là hình thức gia công thương mại mà bên đặt gia công hoặc bên nhận gia công là thương nhân nước ngoài”. 10 Gia công quốc tế là một phương thức ủy thác gia công, cũng có thể nói đây là một hình thức mậu dịch lao động, một hình thức xuất khẩu lao động tại chỗ qua hàng hóa. Gia công quốc tế khá phổ biến hiện nay tại nhiều quốc gia.
Đối với bên đặt gia công, hình thức này giúp họ tận dụng được giá rẻ về nguyên phụ liệu và nhân công của nước nhận gia công. Đội với bên nhận gia công, phương thức này giúp họ giải quyết công ăn việc làm cho công nhân hoặc nhận được trang thiết bị máy móc công nghệ mới. ❖ Tạm nhập tái xuất Theo điều 29 Luật Thương mại 2005 quy định: “Tạm nhập, tái xuất hàng hóa là việc hàng hoá được đưa từ nước ngoài hoặc từ các khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật vào Việt Nam, có làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và làm thủ tục xuất khẩu chính hàng hoá đó ra khỏi Việt Nam”. Đây là loại hình xuất khẩu mà hàng hóa chỉ được xuất khẩu ra nước ngoài trong một thời gian nhất định, mang tính tạm thời.
Sau đó lại được nhập trở về Việt Nam. Giao dịch tái xuất gồm nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu về một sổ ngoại tệ lớn hơn vốn bỏ ra ban đầu. Giao dịch này luôn luôn thu hút ba nước: nước xuất khẩu, nước tái xuất và nước nhập khẩu. Vì vậy giao dịch tái xuất còn được gọi là giao dịch ba bên hay giao dịch tam giác.
Cơ sở lý thuyết về hàng may mặc 2. Khái niệm hàng may mặc Hàng may mặc là các sản phẩm được tạo ra từ vải và các vật liệu khác để che phủ, bảo vệ và trang trí cơ thể người. Chúng có thể bao gồm quần áo, phụ kiện và các đồ dùng khác làm từ vải hoặc các chất liệu tương tự. Sản phẩm may mặc không chỉ phục vụ cho nhu cầu mặc mà còn đáp ứng các yêu cầu thẩm mỹ, văn hóa và công việc.
Phân loại hàng may mặc Hàng may mặc bao gồm hai loại, được phân loại theo hai phương pháp dệt vải là hàng dệt kim và hàng dệt thoi. - Hàng dệt kim: Là hàng may mặc có vải được sản xuất ra bằng phương pháp dệt kim. Dệt kim là một quá trình bao gồm các vòng sợi xen kẽ vào nhau để sản xuất vải. Nói một cách đơn giản hơn, vòng được hình thành bằng cách sử dụng một hoặc nhiều sợi ở trước và kế tiếp trong hàng kết lại.
Vải thu được được gọi là một loại vải dệt kim và nó sau này được sử dụng trong hàng may mặc như áo thun, áo nỉ… - Hàng dệt thoi: Là hàng may mặc có vải được sản xuất ra bằng phương pháp dệt thoi. Dệt thoi là phương pháp phổ biến được sử dụng để tạo ra cấu trúc của vải. Nó là việc xen kẽ sợi như là một cách để sản xuất các loại vải. Mỗi sợi được gọi là sợi dọc hoặc sợi ngang và chúng được đan xen kẽ vuông góc với nhau để tạo ra một cấu trúc vải.
Vai trò của xuất khẩu hàng may mặc đối với nền kinh tế quốc gia a. Lý thuyết Xuất khẩu là một trong những tố tạo đà thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. ❖ Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đối với quốc gia đang phát triển thì bước đi thích hợp nhất là phải công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước để khắc phục tình trạng nghèo làn lạc hậu.