Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Của Lạm Phát Đến Phát Triển Thị Trường Cà Phê Của Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp một số giải pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của lạm phát tới phát triển thị trường, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Vũ Thị Mai
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Lạm Phát Đến Thị Trường Cà Phê Tại Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2006-2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA LẠM PHÁT ĐẾN PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG MẶT HÀNG CÀ PHÊ CỦA CÔNG TY THỰC PHẨM MIỀN BẮC
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài
• 1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG II: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA LẠM PHÁT TỚI PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG MẶT HÀNG CÀ PHÊ CỦA CÔNG TY THỰC PHẨM MIỀN BẮC
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản về lạm phát
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Thước đo lạm phát
• 2.1.3. Quy mô lạm phát
• 2.2. Các loại lạm phát
• 2.3. Giải pháp chống lạm phát
• 2.3.1. Chống lạm phát bằng cách giảm cầu
• 2.3.2. Chống lạm phát bằng cách tăng cung
• 2.4. Khái niệm về thị trường và phát triển thị trường
• 2.4.1. Khái niệm thị trường
• 2.4.2. Khái niệm về phát triển thị trường
• 2.4.3. Các chỉ tiêu phát triển thị trường
• 2.5. Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Của Lạm Phát Đến Thị Trường Cà Phê

Lạm phát là một hiện tượng kinh tế có tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực, trong đó có thị trường cà phê. Tại công ty thực phẩm Miền Bắc, lạm phát không chỉ ảnh hưởng đến giá cả mà còn tác động đến hoạt động sản xuất và tiêu thụ. Việc hiểu rõ về lạm phát và những ảnh hưởng của nó là rất cần thiết để có những biện pháp ứng phó kịp thời.

1.1. Khái Niệm Lạm Phát Và Tác Động Đến Kinh Tế

Lạm phát được định nghĩa là sự gia tăng liên tục của mức giá hàng hóa và dịch vụ. Tác động của lạm phát đến nền kinh tế có thể dẫn đến sự giảm sút trong sức mua của người tiêu dùng, làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

1.2. Tình Hình Thị Trường Cà Phê Tại Công Ty Thực Phẩm Miền Bắc

Cà phê là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Công ty thực phẩm Miền Bắc đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cà phê cho thị trường. Tuy nhiên, lạm phát đã làm giảm sức tiêu thụ và ảnh hưởng đến doanh thu của công ty.

II. Vấn Đề Lạm Phát Gây Ra Thách Thức Cho Thị Trường Cà Phê

Lạm phát không chỉ làm tăng giá cà phê mà còn gây ra nhiều thách thức cho công ty thực phẩm Miền Bắc. Các vấn đề như chi phí sản xuất tăng, giảm lợi nhuận và khó khăn trong việc duy trì thị trường tiêu thụ là những thách thức lớn.

2.1. Tăng Chi Phí Sản Xuất Do Lạm Phát

Khi lạm phát xảy ra, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, dẫn đến chi phí sản xuất tăng. Điều này làm giảm lợi nhuận của công ty và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường.

2.2. Giảm Sức Tiêu Thụ Cà Phê

Lạm phát làm giảm sức mua của người tiêu dùng, dẫn đến việc tiêu thụ cà phê giảm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và sự phát triển của công ty thực phẩm Miền Bắc.

III. Phương Pháp Giải Quyết Ảnh Hưởng Của Lạm Phát Đến Thị Trường Cà Phê

Để hạn chế ảnh hưởng của lạm phát, công ty thực phẩm Miền Bắc cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp duy trì hoạt động sản xuất mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường cà phê.

3.1. Tối Ưu Hóa Chi Phí Sản Xuất

Công ty cần tìm cách tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm chi phí. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất có thể giúp giảm thiểu tác động của lạm phát.

3.2. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Cà Phê

Để tăng cường sức cạnh tranh, công ty nên đa dạng hóa sản phẩm cà phê. Việc phát triển các sản phẩm mới có thể thu hút thêm khách hàng và tăng doanh thu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Lạm Phát

Nghiên cứu về ảnh hưởng của lạm phát đến thị trường cà phê tại công ty thực phẩm Miền Bắc đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát có tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh và phát triển thị trường.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Lạm Phát

Nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát đã làm giảm đáng kể doanh thu của công ty thực phẩm Miền Bắc. Các số liệu cho thấy sự sụt giảm trong tiêu thụ cà phê trong giai đoạn lạm phát cao.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Để Hạn Chế Ảnh Hưởng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, công ty cần thực hiện các biện pháp như tăng cường marketing, cải tiến sản phẩm và tối ưu hóa quy trình sản xuất để hạn chế ảnh hưởng của lạm phát.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Thị Trường Cà Phê Trong Bối Cảnh Lạm Phát

Tương lai của thị trường cà phê tại công ty thực phẩm Miền Bắc phụ thuộc vào khả năng ứng phó với lạm phát. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp công ty duy trì vị thế trên thị trường và phát triển bền vững.

5.1. Dự Đoán Tình Hình Thị Trường Cà Phê

Dự đoán rằng nếu lạm phát được kiểm soát, thị trường cà phê sẽ có cơ hội phục hồi và phát triển. Công ty cần chuẩn bị các chiến lược phù hợp để tận dụng cơ hội này.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh lạm phát. Việc này sẽ giúp công ty thực phẩm Miền Bắc vượt qua khó khăn và phát triển thị trường cà phê.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát luôn là một trong những biến số vĩ mô phức tạp nhất tác động trực tiếp đến sự phát triển của nền kinh tế và hoạt động kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp. Trong giai đoạn 2006 – 2009, nền kinh tế Việt Nam chứng kiến những biến động tiền tệ sâu sắc, đỉnh điểm là năm 2008 khi tỷ lệ lạm phát tăng vọt lên 19,98% và chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 22,38% so với năm 2007. Bối cảnh này đã đặt ngành nông sản xuất khẩu, đặc biệt là ngành cà phê với kim ngạch hàng năm xấp xỉ 1,5 đến 1,95 tỷ USD, trước những thách thức nghiêm trọng về biến động chi phí đầu vào và suy giảm sức mua toàn cầu. Điển hình như giá cà phê xuất khẩu tại Thành phố Hồ Chí Minh từng đạt mức đỉnh 2.520 USD/tấn vào tháng 2/2008 nhưng đã sụt giảm nhanh chóng xuống còn khoảng 1.505 USD/tấn vào đầu năm 2009.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích và đánh giá toàn diện mức độ ảnh hưởng của biến động lạm phát tới hoạt động phát triển thị trường của Công ty Cổ phần Thực phẩm Miền Bắc (Fonexim) – một trong những doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của đề tài tập trung vào việc làm rõ cơ chế tác động của lạm phát đến chi phí giá vốn, doanh thu, biên lợi nhuận, cũng như quy mô thị trường theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu.

Phạm vi nghiên cứu bao quát tình hình hoạt động kinh doanh mặt hàng cà phê của Fonexim tại thị trường nội địa và các thị trường xuất khẩu trọng điểm như Đức, Hoa Kỳ, Bỉ, Singapore trong giai đoạn 2006 – 2009, đồng thời định hướng giải pháp đến năm 2013 và 2015. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc lượng hóa các chỉ số tài chính, đề xuất phương án tối ưu hóa cơ cấu sản phẩm nhằm giữ vững thị phần Robusta loại 1 ở mức trên 82,68%, đồng thời mở rộng tỷ trọng tiêu thụ nội địa từ 5% lên mức mục tiêu 10% đến 15%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết kinh tế vĩ mô và quản trị marketing hiện đại. Trước hết, luận văn vận dụng lý thuyết lạm phát trong kinh tế học, tập trung vào ba cơ chế truyền dẫn chính: lạm phát do cầu kéo (Demand-Pull), lạm phát do chi phí đẩy (Cost-Push), và lạm phát tiền tệ phát sinh từ việc mở rộng cung tiền vượt quá tốc độ tăng trưởng GDP thực tế. Dưới góc độ mô hình tổng cung – tổng cầu (AS-AD) và mô hình cân bằng IS-LM, sự gia tăng đột biến của chi phí sản xuất làm dịch chuyển đường tổng cung sang trái, dẫn đến tình trạng suy thoái kèm lạm phát (Stagflation) khiến mặt bằng giá sản phẩm leo thang trong khi sản lượng cân bằng suy giảm.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết phát triển thị trường dựa trên ma trận Ansoff và các học thuyết thương mại quốc tế. Khái niệm phát triển thị trường của doanh nghiệp được phân định rõ thành hai trục chiến lược:

1. Phát triển theo chiều rộng: Mở rộng phạm vi địa lý (vươn tới các thị trường tiềm năng mới như Bỉ, Maroc, Thụy Sĩ, Nam Phi) và đa dạng hóa phân khúc khách hàng mục tiêu.
2. Phát triển theo chiều sâu: Tăng cường mức độ thâm nhập vào các thị trường truyền thống, gia tăng tần suất và khối lượng tiêu thụ của tệp khách hàng hiện hữu thông qua các dòng sản phẩm chất lượng cao như Robusta loại 1 và cà phê chế biến ướt đánh bóng (Wet Polished).

Các chỉ tiêu đánh giá phát triển thị trường gắn liền với tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt như tỷ lệ hạt đen vỡ dưới 3% đến 5%, độ ẩm tối đa 12,5% đến 13%, tạp chất dưới 0,5% đến 1%, và tỷ lệ hạt trên sàng 16 đạt tối thiểu 90%.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của Công ty Thực phẩm Miền Bắc trong giai đoạn 4 năm liên tiếp từ 2006 đến 2009, bổ sung bằng số liệu thống kê vĩ mô của Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương và Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA).

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát và phỏng vấn chuyên sâu với cỡ mẫu xác định gồm 10 chuyên gia đầu ngành, bao gồm các thành viên trong ban giám đốc, trưởng/phó các phòng ban chức năng (Kế hoạch, Kế toán, Kinh doanh Xuất nhập khẩu) của Fonexim. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) được áp dụng để bảo đảm người tham gia khảo sát có chuyên môn sâu và am hiểu trực tiếp về biến động giá cả nông sản cũng như cơ chế điều hành doanh nghiệp.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả so sánh, phân tích chuỗi thời gian (Time-series Analysis), và phân tích tương quan giữa các biến số vĩ mô (chỉ số CPI, lãi suất) với các chỉ số vi mô (doanh thu, chi phí giá vốn, lợi nhuận sau thuế). Toàn bộ dữ liệu điều tra từ phiếu khảo sát được làm sạch, mã hóa và xử lý thông qua phần mềm phân tích thống kê SPSS. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác mối quan hệ nhân quả đa chiều giữa các cú sốc lạm phát từ 6,6% năm 2006 lên mức đỉnh 19,98% năm 2008 đối với cấu trúc tài chính và chiến lược mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong khung thời gian nghiên cứu thực nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm giai đoạn 2006 – 2009 tại Công ty Thực phẩm Miền Bắc đã chỉ ra ba phát hiện trọng yếu:

Thứ nhất, lạm phát làm tăng vọt chi phí giá vốn nhưng cấu trúc chi phí duy trì tính tập trung cao. Chi phí giá vốn mua nguyên liệu cà phê nhân xô luôn chiếm trên 85% tổng chi phí của Fonexim. Khi tỷ lệ lạm phát tăng từ 6,6% (năm 2006) lên 12,63% (năm 2007) và đạt 19,89% (năm 2008), chi phí giá vốn đã tăng mạnh từ 25.190,11 nghìn USD năm 2006 lên 29.000 nghìn USD năm 2007 và lập đỉnh 38.978,01 nghìn USD năm 2008. Trong khi đó, các khoản chi phí bốc xếp, lưu kho và quản lý chỉ chiếm tỷ trọng dưới 5% tổng chi phí.

Thứ hai, doanh thu tăng trưởng danh nghĩa đột biến nhưng biên lợi nhuận thực tế bị bào mòn. Doanh thu của công ty năm 2007 tăng 27,6% (tương ứng tăng 9.413,44 nghìn USD) so với năm 2006, và năm 2008 tăng vọt 91,4% (tăng 41.069,20 nghìn USD) so với năm 2007 nhờ giá cà phê xuất khẩu bình quân tăng mạnh từ 1.570,12 USD/tấn lên mức đỉnh điểm 2.240 USD/tấn trong quý III/2008. Tuy nhiên, đà tăng trưởng chậm lại rõ rệt vào năm 2009 khi doanh thu chỉ tăng 6,8% (tương đương 5.890,16 nghìn USD). Lợi nhuận sau thuế năm 2008 đạt 5.881,75 nghìn USD nhưng đã suy giảm xuống còn 5.059,00 nghìn USD vào năm 2009 do chi phí đầu vào duy trì ở mức cao trong khi giá xuất khẩu quốc tế sụt giảm tới 34,7%.

Thứ ba, áp lực lạm phát thúc đẩy dịch chuyển cơ cấu sản phẩm và thâm nhập sâu vào các thị trường ngách. Trước sự cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc xuất khẩu như Brazil (chiếm 25% thị phần toàn cầu), Fonexim đã tái cơ cấu thành công danh mục sản phẩm. Tỷ trọng xuất khẩu dòng Robusta loại 1 cao cấp tăng đều đặn, chiếm ưu thế tuyệt đối với 82,68% tổng sản lượng, trong khi dòng Robusta loại 2 giảm còn 17,32%. Đặc biệt, sản phẩm cà phê chất lượng cao Wet Polished đã thâm nhập thành công vào các thị trường khó tính như Bỉ và Singapore với sản lượng tiêu thụ đạt hơn 3,59 nghìn tấn trong năm 2009.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự biến động phức tạp trên bắt nguồn từ sự cộng hưởng giữa lạm phát chi phí đẩy trong nước và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trong giai đoạn 2007 – 2008, chi phí xăng dầu, phân bón và điện năng tăng từ 30% đến 50%, đẩy giá thu mua cà phê nhân xô tại Tây Nguyên từ 24.000 đồng/kg lên mức đỉnh điểm 40.000 đồng/kg. Đồng thời, việc Ngân hàng Nhà nước thắt chặt chính sách tiền tệ, nâng lãi suất cơ bản lên 14% vào tháng 6/2008 đã khiến các doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt với tình trạng thiếu hụt thanh khoản, tạo cơ hội cho các tập đoàn nước ngoài thâu tóm nguồn nguyên liệu giá rẻ.

Về phương diện trực quan hóa, các phát hiện nghiên cứu được hệ thống hóa rõ nét qua các đồ thị phân tích:

• Biểu đồ đường tương quan giữa tỷ lệ lạm phát và đường chi phí giá vốn minh chứng mức độ nhạy cảm cao của giá thành sản phẩm trước các cú sốc tiền tệ vĩ mô.
• Biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu thị trường xuất khẩu năm 2009 làm nổi bật sự đóng góp của thị trường Đức (chiếm 11,66% kim ngạch, đạt 201,77 triệu USD), Hoa Kỳ (11,36%, đạt 196,67 triệu USD) và Bỉ (11,0%, đạt 190,50 triệu USD).
• Bảng ma trận so sánh sản lượng cho thấy xuất khẩu sang các thị trường nhạy cảm như Thái Lan sụt giảm tới 85,12%, Singapore giảm 57,58% và Hàn Quốc giảm 44,03%.

So sánh với các nghiên cứu cùng ngành, kết quả của luận văn khẳng định rằng những doanh nghiệp chủ động dự trữ hàng hóa đón chu kỳ tăng giá và linh hoạt chuyển hướng sang thị trường nội địa (vốn chỉ mới tiêu thụ khoảng 5% tổng sản lượng quốc gia) sẽ có khả năng chống chịu lạm phát vượt trội hơn hẳn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro lạm phát và phát triển bền vững thị trường cà phê:

Thứ nhất, nâng cao năng lực chế biến sâu và hoàn thiện cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Fonexim cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ phân loại, rang xay và chế biến ướt đánh bóng (Wet Polished). Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng sản phẩm cà phê chế biến sâu xuất khẩu trực tiếp cho các nhà rang xay quốc tế lên mức 20% đến 35% trong giai đoạn 2010 – 2013, bảo đảm 100% lô hàng xuất khẩu đạt chuẩn sàn 16 trên 90% và tỷ lệ tạp chất dưới 0,5%.

Thứ hai, mở rộng mạng lưới phân phối và khai thác triệt để thị trường nội địa. Doanh nghiệp cần phối hợp với các đối tác thương mại phân phối lớn trong nước như Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Anh Minh và Công ty Sản xuất Thương mại Thái Hòa để mở rộng thị phần bán lẻ. Phấn đấu nâng mức tiêu thụ cà phê nội địa của toàn ngành từ 5% lên mức 10% đến 15% tổng sản lượng trước năm 2015, giúp phân tán rủi ro khi thị trường xuất khẩu thế giới bị đóng băng.

Thứ ba, áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu cần phối hợp với các định chế tài chính để triển khai nghiệp vụ hợp đồng tương lai (Futures) và hợp đồng quyền chọn trên sàn giao dịch London (Robusta) và New York (Arabica). Công cụ này giúp doanh nghiệp chốt trước biên lợi nhuận, tránh tình trạng thua lỗ từ 3 đến 4 triệu đồng/tấn do các đợt ép giá đầu cơ quốc tế. Thiết lập quan hệ thu mua chiến lược dài hạn với các đơn vị uy tín tại Đắk Lắk và Gia Lai nhằm hạ thấp chi phí thu mua trung gian từ 5% đến 8%.

Thứ tư, kiến nghị hoàn thiện chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước và Hiệp hội ngành hàng. Đề xuất Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương tiếp tục triển khai các cơ chế hỗ trợ lãi suất 6%/năm cho các chương trình mua tạm trữ cà phê tối đa 200.000 tấn niên vụ theo tinh thần Quyết định 481/QĐ-TTg. Đồng thời, Ngân hàng Phát triển Việt Nam cần giải ngân kịp thời các gói tín dụng ưu đãi theo Công văn 4450/VPCP-KTN để hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp tái canh diện tích cà phê già cỗi trên quy mô 500.000 ha, giữ vững năng suất bình quân từ 2.000 đến 2.400 kg nhân/ha.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Ban lãnh đạo và nhà quản trị tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản: Cung cấp khung giải pháp phòng ngừa rủi ro biến động giá nguyên liệu, chiến lược định giá xuất khẩu linh hoạt và quy trình tối ưu hóa dòng tiền trong thời kỳ lạm phát cao và lãi suất ngân hàng thắt chặt.
2. Chuyên viên hoạch định chiến lược và phát triển thị trường: Cung cấp bài học kinh nghiệm thực tế về việc chuyển dịch cơ cấu sản phẩm từ xuất khẩu thô sang dòng sản phẩm giá trị gia tăng Wet Polished, cũng như các tiêu chí đánh giá phân đoạn thị trường quốc tế theo chuẩn sàng hạt và thị hiếu tiêu dùng.
3. Cơ quan quản lý nhà nước và Hiệp hội ngành hàng (Bộ Nông nghiệp & PTNT, Bộ Công Thương, VICOFA): Cung cấp luận cứ thực chứng để xây dựng các chính sách trợ giá, cơ chế mua tạm trữ điều tiết thị trường, và gói hỗ trợ tái canh vùng nguyên liệu trọng điểm tại khu vực Tây Nguyên.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế - Quản trị Thương mại: Phục vụ như một tài liệu nghiên cứu tình huống (Case Study) điển hình về phương pháp kết hợp mô hình kinh tế vĩ mô IS-LM, AS-AD với phân tích vi mô của doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Lạm phát giai đoạn 2007 – 2008 ảnh hưởng thế nào đến chi phí sản xuất của công ty?

Lạm phát đỉnh điểm 19,98% vào năm 2008 đã đẩy giá các yếu tố đầu vào như xăng dầu, phân bón và điện năng tăng từ 30% đến 50%. Tác động lan tỏa này làm chi phí giá vốn mua nguyên liệu cà phê của công ty tăng vọt từ 25.190,11 nghìn USD năm 2006 lên mức 38.978,01 nghìn USD năm 2008, chiếm trên 85% tổng cơ cấu chi phí vận hành.

Tại sao doanh thu của Fonexim vẫn tăng trưởng 91,4% trong năm lạm phát đỉnh điểm 2008?

Sự tăng trưởng doanh thu vượt bậc lên tới 91,4% trong năm 2008 chủ yếu do yếu tố giá bán xuất khẩu bình quân thế giới tăng cao, đạt đỉnh 2.240 USD/tấn trong quý III/2008. Công ty đã chủ động bán lượng hàng tồn kho dự trữ từ trước thời điểm bùng phát lạm phát, tận dụng tối đa chênh lệch giá trên thị trường giao ngay quốc tế.

Dòng sản phẩm cà phê nào đóng vai trò chủ lực trong chiến lược phát triển thị trường của doanh nghiệp?

Mặt hàng cà phê Robusta loại 1 đóng vai trò cốt lõi khi chiếm tỷ trọng áp đảo 82,68% sản lượng xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như Đức, Bỉ và Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, dòng sản phẩm chất lượng cao Wet Polished đóng vai trò mũi nhọn thâm nhập sâu vào thị trường Singapore với hơn 3,59 nghìn tấn trong năm 2009.

Doanh nghiệp đã áp dụng chiến lược gì khi xuất khẩu sang các thị trường truyền thống sụt giảm?

Khi sản lượng xuất khẩu sang Đức giảm 28% và Mỹ giảm 48% trong tháng 8/2008, công ty đã nhanh chóng tái cơ cấu thị trường bằng cách đẩy mạnh kênh tiêu thụ nội địa thông qua các nhà phân phối lớn. Đồng thời, Fonexim mở rộng tiếp cận các thị trường mới nổi tại châu Phi như Maroc và Nam Phi để bù đắp hụt giảm doanh số.

Nhà nước đã có những chính sách hỗ trợ cụ thể nào để giảm thiểu tác động lạm phát cho ngành cà phê?

Chính phủ đã ban hành Quyết định 481/QĐ-TTg hỗ trợ lãi suất 6%/năm trong 6 tháng cho doanh nghiệp thu mua tạm trữ tối đa 200.000 tấn cà phê niên vụ 2009 – 2010. Ngoài ra, Công văn 4450/VPCP-KTN đã triển khai gói tín dụng đầu tư ưu đãi từ chương trình kích cầu nhằm hỗ trợ vốn tái canh vườn cà phê già cỗi tại Tây Nguyên.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện tác động hai mặt của lạm phát giai đoạn 2006 – 2009 đến hoạt động kinh doanh cà phê của Công ty Thực phẩm Miền Bắc.
• Làm rõ cấu trúc chi phí giá vốn chiếm hơn 85% tổng chi phí và khẳng định vai trò trụ cột của dòng sản phẩm Robusta loại 1 với tỷ trọng 82,68%.
• Chứng minh tính hiệu quả của chiến lược mở rộng sang sản phẩm chế biến sâu Wet Polished và xoay trục sang thị trường nội địa khi xuất khẩu gặp khó khăn.
• Đóng góp hệ thống 4 giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quản trị doanh nghiệp, phòng ngừa rủi ro tài chính qua sàn giao dịch và tận dụng chính sách hỗ trợ vĩ mô.
• Xác lập lộ trình chiến lược phát triển thị trường ngành cà phê đến năm 2013 và tầm nhìn 2015, hướng tới mục tiêu tiêu thụ nội địa đạt 10% đến 15% và tỷ trọng xuất khẩu cho các nhà rang xay đạt 35%.

Đóng góp lớn nhất của công trình nghiên cứu là xây dựng mô hình kết nối giữa các biến số vĩ mô phức tạp với chiến lược thị trường vi mô, cung cấp căn cứ xác đáng cho các quyết định tái cơ cấu ngành nông sản. Các nhà quản trị doanh nghiệp và nhà nghiên cứu kinh tế có thể ứng dụng ngay các phát hiện và khung phân tích này vào thực tiễn hoạch định chính sách thương mại và phòng ngừa rủi ro biến động giá toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Tổng quan nghiên cứu về ảnh hưởng của lạm phát đến phát triển thị trường mặt hàng cà phê của công ty thực phẩm Miền Bắc. Chương II: Một số số lý luận cơ bản về ảnh hưởng của lạm phát tới phát triển thị trường mặt hàng cà phê của công ty thực phẩm Miền Bắc. Chương III: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích sự ảnh hưởng của lạm phát tới phát triển thị trường cà phê hiện nay của công ty thực phẩm Miền Bắc. Chương IV: Kết luận và một số đề xuất nhằm hạn chế ảnh hưởng của lạm phát tới phát triển thị trường cà phê của công ty thực phẩm Miền Bắc.

Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế CHƯƠNG II: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA LẠM PHÁT TỚI PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG MẶT HÀNG CÀ PHÊ CỦA CÔNG TY THỰC PHẨM MIỀN BẮC.1 Một số khái niệm cơ bản về lạm phát.1 Khái niệm Trong kinh tế học, lạm phát là hiện tượng giảm sức mua của đồng tiền. Điều này có ý nghĩa là vật giá leo thang, giá cả hàng hóa dịch vụ tăng cao khiến với cùng một số lượng tiền, người tiêu dung mua được ít hàng hóa hơn hoặc phải trả một giá cao để hưởng cùng một dịch vụ. Lạm phát là sự tăng lên liên tục của mức giá trung bình theo thời gian. Mức giá trung bình được biểu hiện là mức giá chung của tất cả hàng hóa và dịch vụ.

Nó được biểu hiện bằng chỉ số giá cả.  Thước đo lạm phát. - Muốn đánh giá mức độ lạm phát thì ta dựa vào chỉ tiêu tỷ lệ lạm phát.Tỉ lệ lạm phát là chỉ tiêu phản ánh tỷ lệ tăng thêm hay giảm bớt của giá cả ở một thời điểm nào đó so với thời điểm trước. Nếu lấy chỉ số giá là tỷ lệ thay đổi giá so với thời điểm gốc thì tỷ lệ lạm phát được tính theo công thức sau Trong đó: gp là tỉ lệ lạm phát % Ip -Ip-1 Ip: chỉ số giá ở thời điểm nghiên cứu gp = *100 Ip-1: chỉ số giá ở thời điểm trước đó Ip-1 Hai thước đo thông dụng để phản ánh tổng quát là chỉ số giá tiêu dùng CPI và chỉ số điều chỉnh GDP - Chỉ số giá tiêu dùng (CPI )là một tỷ số phản ánh giá của hàn hóa trong nhiêù năm khác nhau so với giá của hàng hóa đó trong năm gốc - Chỉ số điều chỉnh ( GDP )là loại chỉ số có mức độ bao phủ rộng nhất, nó gồm tất cả các hàng hóa, dịch vụ được sản xuất trong nền kinh tế và trọng số tính toán được điều chỉnh tùy thuộc vào mức độ đóng góp tương ứng của các loại hàng hóa và dịch vụ vào giá trị gia tăng và được tính theo công thức sau : ∑qit pit ∑qio pit CPI = ---------- GDP = ---------- i i ∑q o p o ∑qit pio Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế  Quy mô lạm phát - Lạm phát vừa phải: là loại lạm phát 1 con số (tỷ lệ lạm phát dưới 10%/năm) - Lạm phát phi mã: là loại lạm phát 2 hay 3 con số (tỷ lệ lạm phát từ 10% đến dứới 1000% năm như 20% ,30%.

- Siêu lạm phát: là loại lạm phát trên 4 con số (tỷ lệ lạm phát hàng trăm, Hàng ngàn /năm.2 Các loại lạm phát Lạm phát do cầu kéo Do các thành phần chỉ tiêu gia tăng (gồm yếu tố C,I G X ) làm cho tổng cầu AD tăng ,sản lượng tăng ít, còn giá tăng nhiều và gây ra lạm phát. Ban đầu, nền kinh tế đạt trạng thái cân bằng ở E(P o,Yo=Y*).Khi chính phủ sử dụng CSTK mở rộng hoặc do đầu tư tăng mạnh =>AD tăng =>AD’. Trạng thái cân bằng mới được xác định tại điểm E’(P’,Y’). Nền kinh tế có tăng trưởng (Y’>Yo=Y*) nhưng tốc độ tăng giá (P’>Po)hay lạm phát lớn hơn tốc độ tăng trưởng =>cầu kéo giá ( hình 2.1 Lạm phát do cầu kéo P ASL AS E’ P’ E P AD’ AD Y=Y* Y’ Y Lạm phát do chi phí đẩy Khigiá đầu vào tăng (chi phí sản xuất,tiền lương,tiền công tăng) làm cho tổng cung AS giảm và dẫn đến giá tăng gây ra lạm phát.

Ban đầu nền kinh tế cân bằng tại E(P o,Yo=Y*). Giả sử chi phí đầu vào tăng-> AS giảm ->AS’. Trạng thái cân bằng được xác định tại điêm E’(P’,Y’). Đây chính là hình ảnh của nền kinh tế suy thoái (Y’<Y o=Y*,P’>Po) nhưng không có sự đánh đổi lạm phát và thất nghiệp Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế Hình 2.2 Lạm phát do chi phí đẩy P ASL AS’ AS E’ P’ ’’ E P Y Y’ Y=Y*  Lạm phát dự kiến Khi P đầu vào tăng lên làm cho tổng cung AS giảm (AS ->AS 1->AS2) khi đó chính phủ phải áp dụng các biện pháp điều chỉnh và làm tăng tổng cầu AD với cùng một tốc độ (AD->AD1->AD2).Lúc này, giá tăng một cách đều đặn từ P o->P1->P2 vơí sản lượng Y* không đổi (hình 2.5) Khi thu nhập tăng ->LP↑ và MS↑(MS>LP Thì lạm phát xảy ra.

Nếu LP=MS thì sẽ không gây lạm phá Hình 2.3 Lạm phát dự kiến P Yp AS3 P3 E3 AS2 AS1 P2 E2 AD3 P1 E1 AD1 AD2 AD Y Lạm phát tiên tệ: Nguyên nhân dẫn đến lạm phát là các vi phạm quy luật lưu thông tiền tệ .Loại lạm phát này xảy ra khi tốc độ tăng trưởng cung tiền vượt quá tốc độ tăng trưởng thực sự của nền kinh tế. Lạm phát này thường xaỷ ra tại các nước đang phát triển khi các Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế nước này theo đuổi cơ chế áp chế tài chính hoặc đang theo đuổi chính sách tiền tệ mở rộng Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mất cân bằng cung cầu tiền tệ và thường là do: - Từ phía chính phủ: Do xử lý thâm hụt ngân sách, chính phủ vay dân thông qua phát hành trái phiếu nhưng vì thâm hụt kéo dài và tiền vay dân đến hạn phải trả nên buộc chính phủ phải in them tiền để chi trả. Khi đó có quá nhiều tiền trong lưu thông vượt quá tốc độ tăng trưởng thực sẽ dẫn đến lạm phát. - Hay do sự dốc tiền để dành ra chi tiêu do tâm lý người dân trước cuộc sống bất ổn.

Khi đó, người dân thường dùng số tiền mặt có đổ đi mua hàng vì lý do sợ tiền mất giá.Vì thế cung tiền lớn hơn đột ngột và làm cho giá tăng nhanh và gây ra lạm phát. - Chính sách tiền tệ mở rộng sẽ kích thích tổng cầu hàng hóa dịch vụ trong nền kinh tế, khi tốc độ tăng trưởng tổng cầu cao hơn tốc độ tăng trưởng tổng cầu, thì cũng dẫn đến lạm phát.3 Giải pháp chống lạm phát 2.1 Chống lạm phát bằng cách giảm cầu Khi đó ta sử dụng chính sách tài khoá chặt và chính sách tiền tệ chặt hoặc kết hợp cả hai loại chính sách đó thông qua việc tăng thuế, giảm chi tiêu của chính phủ và giảm mức cung tiền hay phát hành công trái, tung vàng, ngoại tệ ra bán.4 Kết hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ thắt chặt i LM1 LM E2 i1 i0 E i1 E1 IS IS1 Y2 Y1 Y0 Y Từ đồ thị ta thấy, ban đầu nền kinh tế cân bằng tại điểm E nhưng Y o quá cao nên chính phủ cần giảm bớt sản lượng bằng cách sử dụng chính sách tài khóa chặt. Do G↓, T↓ nên đường IS dịch sang trái tới IS1 và thị trường cân bằng tại điểm E1. Tại E1:i ↓ tới i 1 và Y↓ xuống Y1 Nhưng tới mức i1 nền kinh tế có khả năng bùng phát trở lại nên chính phủ phải phối hợp thêm chính sách tiền tệ chặt để hỗ trợ cho chính sách tài khóa chặt để điều tiết nền kinh tế.

Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế Khi này, đường LM dịch chuyển sang trái tới LM 1 và điểm cân bằng dịch chuyển tới E2.Và kết quả của sự phối hợp này làm cho sản lượng giảm mạnh từ Yo→Y2 và i hầu như không đổi. Khi tổng cầu AD dịch chuyển sang trái làm cho giá giảm và sản lượng giảm. Giảm sử nền kinh tế đạt trạng cân bằng tại Eo nhưng do tác động của các yếu tố làm tăng giá như việc giá xăng dầu trên thế giới tăng hay giá nguyên vật liệu tăng làm cho tổng cầu dịch chuyển tới AD2. Tại E2 ,giá tăng cao tù Po ->P2 và gây ra lạm phát.

Để kiềm chế lạm phát ,chính phủ phải sử dụng các biện pháp giảm chi tiêu. Khi đó tổng cầu sẽ dịch chuyển về AD2’ với mức giá P2’<P2.hay có thể tổng cầu quay về trạng thái ban đầu ở Eo và kết quả là tỷ lệ lạm phát đã giảm Hình 2.5 Giảm AD làm giá và sản lượng giảm P AD2 Yp AS AD0 E2 P2 P2’ E0 P0 AD2’ Y2’ Y2 Y Nhưng nếu do chính phủ sử dụng các chính sách tài chính hay chính sách tiền tệ thắt chặt quá mức như tăng lãi suất cao quá làm đầu tư giảm mạnh và kết quả là tổng cầu sẽ dịch chuyển tới AD1. Tại E1, giá giảm mạnh tức là lạm phát giảm và sản lượng cũng giảm tới mức Y1<Yp( mức sản lượng tiềm năng. Tại E1 gây ra tình trạng thất nghiệp, giảm phát ( hình 2.6 Cắt giảm cầu quá mức gây ra lạm phát Luận văn tốt nghiệp Vũ Thị Mai Lớp K42-f3 Luan van Trường Đại học Thương mại Khoa Kinh tế P AD2 Yp AS AD0 AD1 E2 P2 E0 P0 P1 E1 AD2’ Y1 Y2 Y Ngoài ra chính phủ còn có thể dùng thêm chính sách thu nhập bằng cách kiểm soát giá và chính sách tiền lương để chống lạm phát 2.2 Chống lạm phát bằng cách tăng cung Có thể thực hiện theo 2 hướng là giảm chi phí sản xuất hoặc gia tăng năng lực sản xuất ủa nền kinh tế và làm dịch chuyển đường tổng cung AS sang phải và kết quả là sản lượng tăng và giá giảm.

Muốn vậy, cần có chính sách kích thích tổng cung như chính sách kiểm soát tiền lương, không cho tiền lương tăng nhanh để giữ cho chi phí sản xuất tăng chậm hơn giá cả nhằm thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất nhiều hơn hay chính sách cắt giảm một số loại thuế gián thu có tác dụng kích thích sản xuất hoặc giảm bớt chi phí, chính sách khuyến khích cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động. Khi chi phí sản xuất giảm hoặc năng lực sản xuất tăng thì đường tổng cung AS dịch chuyển sang phải.Ban đầu nền kinh tế cân bằng tại E o.