Ảnh hưởng của các hiệp định thương mại tự do lên giá cổ phiếu của các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp việt nam

Khám phá ảnh hưởng của hiệp định thương mại tự do đến giá cổ phiếu doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

• Tác giả: Đàm Thu Trang
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Hiệp Định Thương Mại Tự Do Đến Giá Cổ Phiếu Ngành Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis – EMH)
• 1.2. Kiểm định giả thuyết thị trường hiệu quả
• 1.3. Kiểm tra giới hạn phương sai
• 1.4. Phản ứng thái quá của các nhà đầu tư
• 1.5. Kiểm định thị trường hiệu quả
• 1.6. Tổng quan nghiên cứu
• 1.6.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.6.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.6.3. Điểm mới trong nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA HIỆP ĐỊNH FTA TỚI NGÀNH NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan ngành nông nghiệp
• 2.1.1. Thực trạng ngành Nông nghiệp Việt Nam
• 2.1.2. Đóng góp của ngành nông nghiệp vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam
• 2.1.3. Đóng góp của ngành nông nghiệp trong tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam
• 2.1.4. Các thị trường xuất khẩu chủ yếu của nông sản Việt Nam
• 2.1.5. Một số mặt hàng nông sản chủ yếu
• 2.1.6. Cơ hội và thách thức của ngành nông nghiệp khi tham gia hiệp định FTA
• 2.2. Cơ hội với ngành nông nghiệp khi Việt Nam tham gia các hiệp định FTA
• 2.3. Thách thức với ngành nông nghiệp khi Việt Nam tham gia các hiệp định FTA
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu sự kiện
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phản ứng của cổ phiếu ngành nông nghiệp với sự kiện về hiệp định thương mại FTA
• 4.2. Phản ứng của cổ phiếu ngành nông nghiệp với sự kiện EVFTA
• 4.3. Phản ứng của cổ phiếu ngành nông nghiệp với sự kiện CPTPP
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận chung
• 5.2. Đóng góp của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng FTA Đến Cổ Phiếu Nông Nghiệp

Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, và đầu tư vào cổ phiếu trở thành một lựa chọn hấp dẫn. Tuy nhiên, việc lựa chọn cổ phiếu tốt vẫn dựa trên nhiều yếu tố chủ quan và lý thuyết đầu tư khác nhau. Các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính trị, tâm lý nhà đầu tư đều có thể tác động đến thị trường. Các quốc gia đang nỗ lực giảm rào cản thương mại thông qua các sáng kiến tự do hóa đơn phương, đàm phán đa phương trong WTO và các hiệp định thương mại tự do (FTA). Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là tác động của FTA đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc ký kết các Hiệp định thương mại tự do (FTA), bao gồm EVFTA, CPTPP và RCEP có thể thúc đẩy liên kết bền vững và mở ra cơ hội cho ngành nông nghiệp Việt Nam, từ đó ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán và giá cổ phiếu nông nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của Ngành Nông nghiệp Việt Nam

Ngành Nông nghiệp Việt Nam đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực và tạo việc làm cho hàng triệu người. Chính phủ Việt Nam đã chú trọng vào việc nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới quy trình và tăng cường khả năng cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Các chính sách hỗ trợ nông nghiệp cùng với việc tham gia vào các Hiệp định thương mại tự do (FTA), đang tạo ra những tác động đáng kể đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp nông nghiệp.

1.2. Hiệp định FTA và Cơ hội cho Xuất khẩu Nông sản

Hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là EVFTA và CPTPP, mang lại cơ hội lớn cho xuất khẩu nông sản Việt Nam nhờ cắt giảm thuế quan và mở rộng thị trường. Điều này có thể làm tăng lợi nhuận doanh nghiệp nông nghiệp và giá cổ phiếu các công ty nông nghiệp hàng đầu. Các doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

1.3. Thách thức và Rủi ro trong Ngành Nông nghiệp

Bên cạnh cơ hội, ngành nông nghiệp cũng đối mặt với nhiều thách thức khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Cạnh tranh từ các nước khác gia tăng, yêu cầu về chất lượng sản phẩm khắt khe hơn, và biến động của tỷ giá hối đoái và giá nguyên liệu có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận. Rủi ro trong ngành nông nghiệp cần được quản lý hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Vấn Đề FTA Ảnh Hưởng Thế Nào Giá Cổ Phiếu Nông Nghiệp

Việc tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA) tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho ngành nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, tác động cụ thể của các hiệp định này đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp trên thị trường chứng khoán vẫn chưa được làm rõ. Các nhà đầu tư cần hiểu rõ mối quan hệ giữa Hiệp định thương mại tự do (FTA) và cổ phiếu nông nghiệp để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xác định mức độ ảnh hưởng của các Hiệp định thương mại tự do (FTA), cụ thể là EVFTA và CPTPP, đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp.

2.1. Khó khăn trong Định Giá Cổ Phiếu Ngành Nông Nghiệp

Định giá cổ phiếu ngành nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do tính chất đặc thù của ngành. Ảnh hưởng của giá nguyên liệu, thời tiết, dịch bệnh và chính sách nhà nước có thể tác động mạnh đến lợi nhuận doanh nghiệp. Việc phân tích cơ bản cổ phiếu ngành nông nghiệp đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về ngành.

2.2. Thiếu Thông Tin và Nghiên Cứu Chuyên Sâu

Thông tin về tác động của FTA đến cổ phiếu vẫn còn hạn chế, đặc biệt là các nghiên cứu chuyên sâu về thị trường chứng khoán Việt Nam. Điều này gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc đánh giá triển vọng và rủi ro khi đầu tư vào cổ phiếu ngành nông nghiệp.

2.3. Vai trò của Thị trường Chứng khoán trong Nông nghiệp

Thị trường chứng khoán Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho các doanh nghiệp nông nghiệp. Tuy nhiên, biến động của thị trường chứng khoán có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn và hiệu quả kinh doanh ngành nông nghiệp. Do đó, việc hiểu rõ mối liên hệ này là rất quan trọng.

III. Cách Phân Tích Ảnh Hưởng FTA Đến Giá Cổ Phiếu Nông Nghiệp

Để đánh giá tác động của Hiệp định thương mại tự do (FTA) đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp, cần sử dụng các phương pháp phân tích phù hợp. Nghiên cứu này sẽ sử dụng phương pháp nghiên cứu sự kiện (Event Study) để xác định xem liệu có sự thay đổi bất thường trong tỷ suất lợi nhuận của cổ phiếu nông nghiệp sau khi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực hay không. Phương pháp này cho phép đánh giá một cách khách quan và định lượng tác động của các sự kiện kinh tế quan trọng đến thị trường chứng khoán.

3.1. Nghiên cứu sự kiện Event Study là gì

Nghiên cứu sự kiện (Event Study) là phương pháp được sử dụng để đo lường tác động kinh tế của một sự kiện cụ thể (ví dụ: công bố thông tin, thay đổi chính sách) đến giá trị của tài sản tài chính (ví dụ: cổ phiếu, trái phiếu). Phương pháp này dựa trên giả định rằng thị trường chứng khoán hiệu quả, nghĩa là giá cả sẽ phản ánh nhanh chóng và chính xác thông tin mới.

3.2. Thu thập và Xử lý Dữ liệu Cổ phiếu Ngành Nông Nghiệp

Quá trình thu thập dữ liệu bao gồm việc thu thập thông tin về giá cổ phiếu của các công ty nông nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu cần được làm sạch và xử lý để loại bỏ các yếu tố nhiễu và đảm bảo tính chính xác cho phân tích.

3.3. Tính toán Tỷ suất Lợi nhuận Bất thường Abnormal Return

Tỷ suất lợi nhuận bất thường (Abnormal Return) là chênh lệch giữa tỷ suất lợi nhuận thực tế của cổ phiếu và tỷ suất lợi nhuận dự kiến (dựa trên mô hình thị trường). Việc tính toán tỷ suất lợi nhuận bất thường giúp xác định xem liệu sự kiện (Hiệp định thương mại tự do (FTA)) có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu hay không.

IV. Kết Quả Ảnh Hưởng Của EVFTA Đến Cổ Phiếu Nông Nghiệp Việt

Phân tích dữ liệu cho thấy Hiệp định EVFTA có tác động nhất định đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau tùy thuộc vào từng doanh nghiệp và loại sản phẩm. Các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu nông sản sang thị trường châu Âu có thể được hưởng lợi nhiều hơn. Những doanh nghiệp có thể tăng trưởng lợi nhuận sẽ có giá cổ phiếu hấp dẫn hơn. Ngược lại, những doanh nghiệp phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt hoặc không đáp ứng được các tiêu chuẩn chất lượng có thể gặp khó khăn.

4.1. Phân tích Biến Động Tỷ suất Lợi nhuận Sau Sự Kiện EVFTA

Việc phân tích biến động tỷ suất lợi nhuận sau khi EVFTA có hiệu lực giúp xác định xem liệu có sự tăng trưởng hoặc suy giảm đáng kể trong giá cổ phiếu của các doanh nghiệp nông nghiệp hay không. Các chỉ số thống kê sẽ được sử dụng để đánh giá mức độ và ý nghĩa của biến động này.

4.2. So sánh Tác Động Lên Các Nhóm Cổ Phiếu Nông Nghiệp Khác Nhau

Nghiên cứu sẽ so sánh tác động của EVFTA lên các nhóm cổ phiếu nông nghiệp khác nhau (ví dụ: gạo, cà phê, thủy sản) để xác định nhóm nào được hưởng lợi nhiều nhất và nhóm nào chịu ảnh hưởng tiêu cực. Điều này giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

4.3. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Mức Độ Tác Động Của EVFTA

Các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh, khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn mới và chính sách hỗ trợ của nhà nước có thể ảnh hưởng đến mức độ tác động của EVFTA lên giá cổ phiếu ngành nông nghiệp.

V. Kết Luận và Triển Vọng Thị Trường Cổ Phiếu Nông Nghiệp

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về ảnh hưởng của Hiệp định FTA đối với giá cổ phiếu ngành nông nghiệp Việt Nam. Kết quả cho thấy các Hiệp định thương mại tự do (FTA) có thể tạo ra cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp nông nghiệp. Các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố liên quan để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt. Triển vọng của thị trường cổ phiếu nông nghiệp trong tương lai phụ thuộc vào khả năng thích ứng và tận dụng các cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA).

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Đóng Góp

Nghiên cứu đã xác định được mức độ ảnh hưởng của Hiệp định EVFTA và CPTPP đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách.

5.2. Khuyến Nghị Đầu Tư và Quản Lý Rủi ro Cổ phiếu

Các nhà đầu tư nên phân tích kỹ thuật cổ phiếu ngành nông nghiệp và phân tích cơ bản cổ phiếu ngành nông nghiệp trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Việc đa dạng hóa danh mục đầu tư và quản lý rủi ro là rất quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động thị trường.

5.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Ứng Dụng Thực Tiễn

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của các Hiệp định thương mại tự do (FTA) khác (ví dụ: RCEP) đến giá cổ phiếu ngành nông nghiệp. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu chuyên sâu về chuỗi cung ứng nông sản và cạnh tranh trong ngành nông nghiệp để cung cấp thông tin toàn diện hơn cho các nhà đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis – EMH) Đối với mỗi sự kiện xảy ra, các nhà đầu tư sẽ có những quyết định đầu tư khác nhau trong quá trình tham gia thị trường và điều đó ảnh hưởng đến sự cân bằng giá cổ phiếu trên thị trường. Thuyết thị trường hiệu quả là vấn đề đã gây nên nhiều tranh cãi cho các nhà nghiên cứu qua nhiều thập kỷ. Và cho đến nay, chúng ta vẫn chưa có một kết luận chính thức về việc một thị trường có hiệu quả hay không.

Một thị trường được coi là hiệu quả khi nó hiệu quả về mặt phân phối, hiệu quả về mặt hoạt động của thị thị trường và hiệu quả về mặt thông tin. Nguồn gốc của EMH có thể được bắt nguồn từ Eugene F. Fama và Paul A. Samuelson trong những năm 1960.

Đáng chú ý, hai nhà nghiên đã độc lập phát triển cùng một khái niệm cơ bản về hiệu quả thị trường từ hai chương trình nghiên cứu khác nhau. Những sự khác biệt sẽ đẩy chúng đi theo hai quỹ đạo riêng biệt dẫn đến một số các bước đột phá và cột mốc quan trọng, tất cả đều bắt nguồn từ điểm giao nhau của chúng, EMH. Giống như rất nhiều ý tưởng của kinh tế học hiện đại, EMH lần đầu tiên được đưa ra bởi Paul Samuelson (1965), người có đóng góp được tóm tắt gọn gàng bằng tiêu đề bài báo của ông: “Proof that Properly Anticipated Prices Fluctuate Randomly”. Trong một thị trường hiệu quả về mặt thông tin, giá cả của các cổ phiếu giao dịch trên thị trường phản ánh đầy đủ và nhanh chóng các thông tin có liên quan đến mã cổ phiếu đó.

Những thông tin đó có thể bao gồm những thông tin khác nhau về môi trường kinh tế vĩ mô, vi mô, tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp. Sau khi phát triển một loạt các giải pháp cho các mô hình định giá theo không gian mà không có sự chắc chắn, Samuelson nảy ra ý tưởng về thị trường hiệu quả thông qua việc quan tâm đến việc định giá tạm thời mô hình bảo quản hàng hóa được thu hoạch và bị phân hủy. Ngược lại với con đường của Samuelson đến EMH, Fama (1963; 1965a; 1965b; 1970) sự quan tâm của ông được đo lường bằng các phương pháp thống kê giá cổ phiếu và giải quyết cuộc tranh luận giữa phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản. 5 Có thể nói, thị trường hiệu quả về mặt thông tin có tác động mạnh mẽ đến sự thành công của thị trường và nó cũng chính là đối tượng nghiên cứu mà Eugene Fama đã mất nhiều công sức sau khi lý thuyết bước đi ngẫu nhiên từ Karl Pearson (1905) (random walk hay drunkard walk concept) đã bị bỏ qua.

Từ những nghiên cứu sau đó của Kendall (1953) về chỉ số trên thị trường chứng khoán Anh cũng như giá cả hàng hóa có thể tăng giảm ngẫu nhiên nhờ vào bất cứ sự kiện nào xảy ra ngày hôm trước; Roberts (1959) cũng tìm thấy kết quả tương tự với các chỉ số của Mỹ hay Osborne (1959) cũng đã nghiên cứu và chứng minh giá cổ phiếu Hoa Kỳ biến động ngẫu nhiên giống như các hạt phân tử… Fama phát triển lý thuyết bước đi như là một mô tả chính xác về thực tế. Vào thời điểm đó, phân tích cơ bản hoặc phân tích kỹ thuật thường được sử dụng và hỗ trợ các phương pháp dự đoán giá cổ phiếu của các chuyên gia thị trường. Fama đã đặt lý thuyết bước đi ngẫu nhiên tương phản đối với phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Ông cũng tuyên bố, logic đằng sau phân tích kỹ thuật là lịch sử có xu hướng lặp lại.

Theo ông, không thể đạt được lợi nhuận bất thường bằng cách nhìn vào sự thay đổi của giá trong quá khứ vì giá thay đổi là độc lập. Đầu năm 1970, Fama đã trình bày một bước ngoặt về lý thuyết thị trường hiệu quả trong cuốn sách “Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work. Thực tế, trên thị trường vốn, thị trường hiệu quả có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Nhưng Fama cho rằng: “Thị trường mà tại đó giá luôn phản ánh những thông tin sẵn có, được gọi là thị trường hiệu quả”.

Trong khi đó, Malkiel (1992) có kết luận rằng trong một thị trường được coi là hiệu quả nếu thị trường phản ánh đầy đủ và chính xác tất cả các thông tin liên quan trong việc xác định giá chứng khoán. Tuy nhiên, thị trường sẽ được coi là hiệu quả nếu giá chứng khoán không bị ảnh hưởng do tiết lộ thông tin đó đến những người tham gia. Theo Fama, có 3 mức giả thuyết bao gồm thị trường hiệu quả dạng yếu, dạng vừa và dạng mạnh - đại diện cho ba mức giả định khác nhau về hiệu quả thị trường - Đối với thị trường hiệu quả dạng yếu: Dạng yếu của EMH giả định rằng giá chứng khoán phản ánh tất cả thông tin thị trường công khai sẵn có nhưng có thể không phản ánh thông tin mới chưa được công bố rộng rãi. Nó cũng giả định rằng thông tin trong quá khứ liên quan đến giá cả, khối lượng và lợi nhuận là độc lập với giá trong tương lai.

Điều này mang ý nghĩa rằng các nhà đầu tư 6 trên thị trường không thể sử dụng những dữ liệu trong quá khứ để dự báo biến động giá trong tương lai mà chỉ có thể kiếm được lợi nhuận nhờ vào các dữ liệu lịch sử thông qua việc phân tích cơ bản - phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp và các thông tin sự kiện liên quan khác. - Đối với thị trường hiệu quả dạng vừa: Giá cổ phiếu trên thị trường sẽ điều chỉnh quan trọng và phản ứng ngay với thông tin đã được công bố. Giả thuyết này bao gồm cả thị trường hiệu quả dạng yếu, vì các dữ liệu về giá cả, tỷ suất sinh lời hay khối lượng giao dịch trong quá khứ đều là các thông tin đã được công khai. Do đó, điều này khiến phân tích cơ bản không có khả năng dự đoán về biến động giá trong tương lai và phân tích kỹ thuật đều không thể mang lại lợi thế cho nhà đầu tư.

- Đối với thị trường hiệu quả dạng mạnh: Thị trường có hiệu quả vì thông tin mạnh nhất khi giá chứng khoán phản ánh toàn bộ thông tin công khai và cá nhân. Điều này bao gồm tất cả thông tin từ các nguồn tin công bố, cả dữ liệu lịch sử và mới, hoặc hiện tại, cũng như các thông tin nội bộ. Ngay cả những thông tin không được công bố rộng rãi cho các nhà đầu tư, chẳng hạn như thông tin cá nhân chỉ được biết đến với CEO của một công ty, được cho là luôn luôn được tính vào giá cổ phiếu hiện tại của công ty. Vì vậy, theo giả định này, các nhà đầu tư khó có thể kiếm được mức lợi nhuận cao hơn giá trung bình của thị trường dựa trên những thông tin mà họ có.

Tuy nhiên, thị trường hiệu quả có thể bị thay đổi dựa vào nhiều yếu tố như đặc điểm chứng khoán, ngoài ra còn có yếu tố tâm lý của nhà đầu tư. Thực tế, nếu thị trường hiệu quả thực sự tồn tại, các nhà đầu tư không thể sử dụng thông tin công khai như giá cổ phiếu trong quá khứ hay khối lượng giao dịch nhằm tìm kiếm lợi nhuận bất thường trên thị trường chứng khoán. Do đó, các nhà đầu tư không nên lãng phí thời gian trong việc phân tích cổ phiếu, mà thay vào đó nên đa dạng hóa các danh mục đầu tư. Có thể nói lý thuyết thị trường hiệu quả cũng đã mang lại được những định hướng đầu tư khác biệt trên thị trường.

Vậy nhưng không phải lúc nào thị trường chứng khoán cũng đạt được mức hiệu quả cao nhất - thị trường hiệu quả dạng mạnh. 7 Điều đó sẽ được kiểm định dựa trên những phương pháp phân tích dữ liệu và các phần mềm thống kê 1. Kiểm định giả thuyết thị trường hiệu quả Sau khi phân tích về thị trường hiệu quả, Jesen (1978) cho rằng không có đề xuất nào trong kinh tế học có bằng chứng thuyết phục hơn lý thuyết thị trường hiệu quả. Giả thuyết này được cho là phù hợp với dữ liệu ở các thị trường chứng khoán khsac nhau như sở GDCK New York, Mỹ, Úc, Anh và đức, các thị trường tương lai hàng hóa, thị trường phi tập trung, thị trường trái phiếu chính phủ… Tuy nhiên, việc thị trường hiệu quả dạng vừa không thực sự ổn định đã gây nên sự tranh luận giữa các nhà nghiên cứu.

Kiểm tra giới hạn phương sai Các nhà nghiên cứu đã tập hợp các thử nghiệm thực nghiệm khác của EMH bắt đầu với việc quan sát rằng trong một thị trường không có sự chắc chắn, giá cổ phiếu phổ thông phải phù hợp với giá trị hiện tại của cổ tức trong tương lai (được chiết khấu với giá vốn thích hợp). Trong đó, người ta có thể khái quát hóa mô hình chiết khấu cổ tức hoặc mối quan hệ giá trị hiện tại này theo cách tự nhiên: giá thị trường bằng kỳ vọng với điều kiện giá trị hiện tại của tất cả cổ tức trong tương lai sẽ được chiết khấu với chi phí vốn, được điều chỉnh theo các thông tin mang tính rủi ro và với điều kiện phù hợp với tất cả các thông tin. Khái niệm này được phát triển một cách rõ ràng bởi Grossman và Shiller (1981). LeRoy và Porter (1981) và Shiller (1981) coi đây là điểm xuất phát của họ trong so sánh phương sai của giá thị trường chứng khoán với phương sai của giá trị hiện tại trước sau cổ tức trong tương lai.

Sau khi sử dụng dữ liệu thị trường chứng khoán hàng năm của Hoa Kỳ từ các giai đoạn mẫu khác nhau, LeRoy và Porter (1981) và Shiller (1981) nhận thấy rằng giới hạn phương sai gặp nhiều lỗi đáng kể. Mặc dù LeRoy và Porter thận trọng hơn về tác động của những lỗi này nhưng Shiller lại kết luận rằng giá thị trường chứng khoán quá biến động và EMH phải là sai. Hai nghiên cứu này đã gây ra một loạt các phản hồi tranh luận với kết luận của Shiller trên một số phương diện. Có thể nhắc đến Flavin (1983), Kleidon (1986) và Marsh và Merton (1986) đều chỉ ra rằng mô hình thống kê cho kết quả khá tinh vi đối với các giới hạn phương sai này, và ngay cả khi họ hiểu rõ lý thuyết nhưng đối với 8 kích thước mẫu mà Shiller sử dụng cùng các quy trình thu thập dữ liệu hợp lý, giới hạn phương sai mẫu vẫn có thể gặp lỗi do sự biến đổi mẫu.