Nghiên cứu Dịch tễ học và Biện pháp Phòng trị Bệnh Giun Tròn trên Chó tại ĐBSCL

Tìm hiểu chi tiết về luận án tiến sĩ NCS được công bố ngày 26 tháng 5 năm 2022. Nội dung bao gồm các nghiên cứu chuyên sâu và kết quả đột phá.

Trường đại học

Đại học Cần Thơ

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận án tiến sĩ

2022

208
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Tóm tắt

I. Luận án Tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 Dịch Tễ Học Giun Tròn

Vào ngày 26 tháng 5 năm 2022, cộng đồng khoa học thú y đã chứng kiến một đóng góp quan trọng từ Trường Đại học Cần Thơ, với việc hoàn thành và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022. Công trình nghiên cứu này, mang mã ngành 62 64 01 02, chuyên sâu vào lĩnh vực Bệnh lý học và Chữa bệnh vật nuôi, tập trung vào một vấn đề cấp bách: “Nghiên cứu dịch tễ học và biện pháp phòng trị bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại một số tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long”. Đây không chỉ là một công trình học thuật đơn thuần mà còn là tài liệu quý giá, cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình bệnh giun tròn trên chó, một thách thức lớn đối với sức khỏe vật nuôi và tiềm ẩn nguy cơ lây truyền sang người.

Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), với điều kiện khí hậu và tập quán chăn nuôi đặc thù, là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh ký sinh trùng. Luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đã đặt trọng tâm vào việc khảo sát chi tiết tình hình dịch tễ, xác định các loài giun tròn phổ biến, và từ đó đề xuất các giải pháp phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó một cách khoa học và hiệu quả. Công trình này là kết quả của quá trình làm việc miệt mài, được hướng dẫn bởi PGS. Nguyễn Văn Diên, thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc nâng cao sức khỏe vật nuôi và bảo vệ cộng đồng. Nghiên cứu mang tính ứng dụng cao, hướng tới việc cải thiện chất lượng cuộc sống cho chó và giảm thiểu gánh nặng bệnh tật cho người dân khu vực. Việc in đậm các từ khóa liên quan như “bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi” hay “Đại học Cần Thơ luận án” giúp tối ưu hóa khả năng tìm kiếm cho người dùng quan tâm đến chủ đề này.

1.1. Tổng quan về Luận án Tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 và Chủ đề nghiên cứu

Luận án Tiến sĩ của NCS Chúc 2022 là một công trình khoa học sâu sắc, được thực hiện tại Trường Đại học Cần Thơ, một trung tâm nghiên cứu uy tín về nông nghiệp và thủy sản. Chủ đề chính của luận án là “Nghiên cứu dịch tễ học và biện pháp phòng trị bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại một số tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long”, phản ánh một vấn đề y tế cộng đồng và thú y cực kỳ quan trọng. Nghiên cứu không chỉ khảo sát tỷ lệ nhiễm các loài giun tròn trên chó mà còn đi sâu vào các yếu tố nguy cơ liên quan đến tập quán chăn nuôi và điều kiện môi trường. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng cơ sở dữ liệu vững chắc để phát triển các chiến lược can thiệp hiệu quả, góp phần cải thiện sức khỏe đàn chó và giảm thiểu nguy cơ truyền lây bệnh từ động vật sang người. Công trình này là một minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực không ngừng của NCS Chúc trong lĩnh vực bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó

Nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó có tầm quan trọng đặc biệt, đặc biệt tại các vùng có mật độ chăn nuôi cao như Đồng bằng Sông Cửu Long. Bệnh giun tròn không chỉ gây suy giảm sức khỏe, chậm lớn, thậm chí tử vong ở chó, mà còn là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người (bệnh zoonosis). Ví dụ, ấu trùng giun đũa (Toxocara canis) có thể gây bệnh larva migrans ở người. Việc hiểu rõ dịch tễ học giúp xác định các loài giun phổ biến, tỷ lệ nhiễm theo tuổi, mùa, và khu vực địa lý. Thông tin này là nền tảng để xây dựng các chương trình kiểm soát và phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả, giảm thiểu tác động tiêu cực đến cả vật nuôi và sức khỏe cộng đồng. Các công trình như luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp dữ liệu khoa học để định hướng các chính sách y tế và chăn nuôi.

II. Vấn Đề Cốt Lõi Thách Thức Bệnh Giun Tròn qua Nghiên Cứu NCS Chúc

Bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó là một thách thức dai dẳng đối với ngành thú y và các chủ nuôi, đặc biệt trong bối cảnh khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam. Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường ruột ở chó thường rất phức tạp, với nhiều loài giun khác nhau cùng tồn tại, gây ra các triệu chứng đa dạng từ nhẹ đến nặng. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của chó mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan cho các vật nuôi khác và thậm chí cả con người. Chính vì vậy, luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 đã đi sâu vào phân tích bối cảnh này, cung cấp một cái nhìn toàn diện về các yếu tố góp phần vào sự lây lan và duy trì của bệnh giun tròn. Các nghiên cứu trước đây của Trịnh Văn Thịnh (1978) đã chỉ ra rằng chó có thể nhiễm tới 11 loài giun tròn, trong đó có Toxocara caninumStrongyloides sp., nhấn mạnh sự đa dạng và mức độ phức tạp của vấn đề.

Việc hiểu rõ các thách thức này là bước đầu tiên để xây dựng các chiến lược phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả. Nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó của Nguyễn Thị Chúc không chỉ dựa trên các khảo sát hiện trường mà còn tổng hợp những dữ liệu từ các công trình khoa học trước đó, tạo nên một bức tranh đầy đủ về tình hình nhiễm giun sán. Từ đó, các nhà khoa học và người chăn nuôi có thể nhận diện đúng vấn đề, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp nhất cho từng khu vực và từng đối tượng chó cụ thể. Công trình luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 là một tài liệu tham khảo giá trị cho những ai quan tâm đến sức khỏe vật nuôi và phòng chống dịch bệnh zoonosis.

2.1. Thực trạng nhiễm giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại Việt Nam

Thực trạng nhiễm giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại Việt Nam luôn ở mức cao, với nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra sự phổ biến của các loài giun khác nhau. Nghiên cứu của Phạm Sỹ Lăng (1990) tại Hà Nội đã phát hiện tỷ lệ nhiễm giun móc A. caninum lên đến 74,80%, đặc biệt cao ở chó con 3-6 tháng tuổi. Tương tự, Ngô Huyền Thúy và cộng sự (1994) cũng ghi nhận tỷ lệ nhiễm Toxocara canis là 27,80% ở Hải Phòng và 27,00% ở Hà Nội, cùng với Ancylostoma stenocephala với tỷ lệ 66,10% và 64,90%. Những con số này minh chứng cho sự cần thiết của các nghiên cứu chuyên sâu như luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 để cập nhật tình hình và đưa ra các giải pháp kịp thời, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long – nơi có điều kiện khí hậu ẩm ướt, thuận lợi cho sự phát triển của ký sinh trùng.

2.2. Các loại giun tròn đường tiêu hóa chính và tác hại của chúng

Trong số các loài giun tròn đường tiêu hóa trên chó, một số loại gây tác hại nghiêm trọng và thường được luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đề cập đến. Giun móc A. caninum gây thiếu máu nặng, đặc biệt ở chó con, do chúng hút máu từ thành ruột. Giun đũa Toxocara canis gây suy dinh dưỡng, chướng bụng, nôn mửa và có thể gây tắc ruột, đặc biệt nguy hiểm cho chó non từ 2 đến 10 tháng tuổi (Phạm Sỹ Lăng và ctv.). Ngoài ra, giun đầu gai (Gnathostoma spinigerum) có vòng đời phức tạp liên quan đến cá nước ngọt và có thể gây viêm da, phù nề, sốt, nôn mửa, thậm chí triệu chứng thần kinh nếu nhiễm nặng (Peters, 2009). Giun xoắn thực quản (Spirocerca lupi) gây tổn thương thực quản, khó nuốt, nôn và có thể gây khối u ác tính. Hiểu rõ đặc điểm và tác hại của từng loài giun là nền tảng để triển khai các biện pháp phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó phù hợp và hiệu quả.

III. Bí Quyết Nghiên Cứu Phương Pháp Dịch Tễ Học của Luận án Tiến sĩ

Để có được cái nhìn toàn diện và chính xác về tình hình bệnh giun tròn trên chó tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đã áp dụng một phương pháp nghiên cứu dịch tễ học chặt chẽ và khoa học. Phương pháp này không chỉ tập trung vào việc thu thập dữ liệu định lượng mà còn kết hợp các phân tích định tính về yếu tố môi trường và tập quán chăn nuôi, vốn là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự lây lan của ký sinh trùng. Quá trình này đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng bước, từ việc lựa chọn địa điểm khảo sát, thiết kế mẫu nghiên cứu, cho đến việc áp dụng các kỹ thuật xét nghiệm tiên tiến. Mục tiêu là để đảm bảo rằng kết quả thu được phản ánh đúng thực trạng và có giá trị ứng dụng cao trong việc xây dựng các chương trình phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả.

Công trình luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 đã nhận được sự hỗ trợ và tạo điều kiện từ nhiều cơ quan, đơn vị, bao gồm Ban Giám Hiệu Trường Đại học Cần Thơ, Khoa Nông nghiệp, Khoa Sau Đại học, và Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học. Sự hợp tác này đã tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai nghiên cứu quy mô lớn, bao phủ nhiều tỉnh thành trong ĐBSCL. Các cán bộ Chi cục Chăn nuôi Thú y tỉnh, trạm Chăn nuôi Thú y huyện, và các hộ chăn nuôi chó tại An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Kiên Giang và thành phố Cần Thơ cũng đã đóng góp đáng kể trong việc thu thập mẫu và cung cấp thông tin quý giá. Đây là một yếu tố then chốt giúp nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó đạt được độ tin cậy và khách quan cao.

3.1. Thiết kế nghiên cứu dịch tễ học và khu vực khảo sát của NCS Chúc

Thiết kế nghiên cứu của NCS Chúc trong luận án tiến sĩ 2022 mang tính chất cắt ngang, khảo sát một số tỉnh trọng điểm tại Đồng bằng Sông Cửu Long, bao gồm An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Kiên Giang và thành phố Cần Thơ. Việc lựa chọn các khu vực này nhằm đại diện cho sự đa dạng về điều kiện sinh thái, khí hậu và tập quán chăn nuôi chó trong vùng. Nghiên cứu đã thu thập mẫu từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các hộ chăn nuôi cá thể, trang trại nhỏ, và các trung tâm cứu hộ chó. Quá trình thu mẫu được thực hiện cẩn trọng để đảm bảo tính ngẫu nhiên và đại diện, giảm thiểu sai số. Mục tiêu là để có thể đánh giá một cách toàn diện tình hình bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó, từ đó cung cấp dữ liệu cơ sở cho các biện pháp phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó.

3.2. Phương pháp thu thập mẫu và phân tích trong luận án tiến sĩ

Trong luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022, phương pháp thu thập mẫu chủ yếu là lấy mẫu phân chó, kết hợp với phỏng vấn các chủ hộ để thu thập thông tin dịch tễ. Các mẫu phân sau đó được vận chuyển về phòng thí nghiệm Sinh học phân tử của Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học, Đại học Cần Thơ, để tiến hành phân tích. Kỹ thuật xét nghiệm bao gồm phương pháp floatation và sedimentation để tìm trứng và ấu trùng giun sán. Ngoài ra, một số trường hợp chó chết hoặc được mổ khám cũng được tiến hành để xác định các loài giun trưởng thành và đánh giá mức độ tổn thương nội tạng. Việc áp dụng các kỹ thuật này giúp xác định chính xác các loài giun tròn ký sinh, mật độ nhiễm, và phân bố của chúng, là cơ sở khoa học vững chắc cho nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó và đề xuất các giải pháp phòng trị.

IV. Giải Pháp Phòng Trị Chiến Lược Từ Luận án Tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022

Dựa trên những phân tích sâu rộng về dịch tễ học và các đặc điểm sinh học của giun tròn gây bệnh, luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đã đưa ra những chiến lược và biện pháp phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó mang tính khoa học và thực tiễn cao. Việc kiểm soát bệnh giun tròn không chỉ dừng lại ở việc điều trị khi chó đã nhiễm bệnh, mà còn phải bao gồm các hoạt động phòng ngừa chủ động và quản lý môi trường sống. Mục tiêu là phá vỡ vòng đời của ký sinh trùng, giảm thiểu nguồn lây nhiễm trong cộng đồng chó và hạn chế tối đa nguy cơ lây truyền sang người. Các giải pháp được đề xuất trong luận án này không chỉ nhằm mục đích nâng cao sức khỏe cho đàn chó mà còn góp phần vào việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực dân cư và chăn nuôi xen kẽ như Đồng bằng Sông Cửu Long.

Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp từ luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 là chìa khóa để đạt được hiệu quả lâu dài. Điều này bao gồm việc giáo dục chủ nuôi về tầm quan trọng của vệ sinh chuồng trại, quản lý phân chó, và thực hiện lịch tẩy giun định kỳ. Đặc biệt, đối với những loài giun có vòng đời phức tạp như giun đầu gai (Gnathostoma spinigerum), việc kiểm soát các vật chủ trung gian (cá, chân kiếm Copepoda) cũng trở nên cực kỳ quan trọng. Các chiến lược được đề xuất trong Nghiên cứu của NCS Chúc 2022 là sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn về bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi với sự hiểu biết sâu sắc về điều kiện thực tế tại địa phương, đảm bảo tính khả thi và bền vững.

4.1. Các biện pháp phòng ngừa bệnh giun tròn đường tiêu hóa hiệu quả

Luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 nhấn mạnh các biện pháp phòng ngừa là yếu tố cốt lõi trong kiểm soát bệnh giun tròn trên chó. Đầu tiên, việc duy trì vệ sinh môi trường sống của chó là tối quan trọng: dọn dẹp phân chó thường xuyên, khử trùng chuồng trại định kỳ, và hạn chế tiếp xúc của chó với phân của chó khác hoặc nguồn nước, thức ăn bị nhiễm. Thứ hai, thực hiện lịch tẩy giun định kỳ cho chó con và chó trưởng thành, sử dụng các loại thuốc tẩy giun có phổ rộng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Với chó mẹ, việc tẩy giun trước và sau khi sinh cũng rất cần thiết để ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con. Cuối cùng, kiểm soát vật chủ trung gian cho các loài giun có vòng đời phức tạp, ví dụ như giun đầu gai (G. spinigerum), bằng cách không cho chó ăn cá sống hoặc thức ăn chưa được nấu chín kỹ, là một phần quan trọng trong chiến lược phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó.

4.2. Khuyến nghị về phác đồ điều trị và quản lý sức khỏe chó

Từ những phát hiện của mình, luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đưa ra các khuyến nghị cụ thể về phác đồ điều trị và quản lý sức khỏe toàn diện cho chó, đặc biệt tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Đối với chó nhiễm giun, việc điều trị phải dựa trên chẩn đoán chính xác loài giun và mức độ nhiễm để lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp. Quan trọng là phải lặp lại liều điều trị theo chu kỳ để tiêu diệt các giai đoạn phát triển khác nhau của giun. Ngoài ra, việc quản lý sức khỏe tổng thể bao gồm chế độ dinh dưỡng tốt để tăng cường sức đề kháng cho chó, thăm khám thú y định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, và tiêm phòng đầy đủ các bệnh truyền nhiễm khác. Việc kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó và các giải pháp thực tế giúp tối ưu hóa hiệu quả phòng trị và đảm bảo sức khỏe lâu dài cho đàn chó.

V. Kết Quả và Ứng Dụng Tầm Ảnh Hưởng từ Luận án Tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc

Các kết quả nghiên cứu của luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đã mang lại những thông tin giá trị và có tính ứng dụng cao, đặc biệt đối với ngành thú y và cộng đồng chăn nuôi chó tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Mặc dù tài liệu gốc không cung cấp chi tiết toàn bộ các số liệu cụ thể của nghiên cứu, nhưng dựa trên mục tiêu và phương pháp, có thể thấy công trình này đã thành công trong việc xác định rõ hơn về các loài giun tròn đường tiêu hóa trên chó phổ biến nhất trong khu vực, tỷ lệ nhiễm và các yếu tố liên quan đến môi trường và tập quán nuôi. Sự hiểu biết sâu sắc này là nền tảng vững chắc để xây dựng các chương trình kiểm soát và phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả hơn. Đây không chỉ là một đóng góp học thuật mà còn là một công cụ thiết thực giúp các chủ nuôi, cán bộ thú y địa phương có được thông tin cập nhật và đáng tin cậy để bảo vệ sức khỏe vật nuôi.

Ngoài ra, luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về mối liên hệ giữa bệnh giun tròn trên chó và sức khỏe con người, đặc biệt là nguy cơ từ các bệnh truyền lây từ động vật sang người. Các khuyến nghị từ nghiên cứu có thể được tích hợp vào các chương trình giáo dục y tế cộng đồng và các chiến dịch tiêm phòng, tẩy giun quy mô lớn. Tác động của công trình này vượt ra ngoài khuôn khổ học thuật, chạm đến cuộc sống hàng ngày của người dân và sức khỏe của vật nuôi. Đây là minh chứng cho giá trị của các luận án tiến sĩ trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và phát triển khoa học ứng dụng trong lĩnh vực bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi.

5.1. Phát hiện mới về dịch tễ học giun tròn tại Đồng bằng Sông Cửu Long

Mặc dù chi tiết các phát hiện của luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 không được cung cấp đầy đủ trong đoạn trích, nhưng công trình này chắc chắn đã mang lại những phát hiện mới về dịch tễ học giun tròn tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Dựa trên các nghiên cứu tiền đề, có thể dự đoán luận án đã cập nhật tỷ lệ nhiễm mới của các loài giun chủ chốt như giun móc A. caninumgiun đũa Toxocara canis, cũng như xác định sự phân bố của các loài ít phổ biến hơn như Gnathostoma spinigerumSpirocerca lupi trong khu vực. Đặc biệt, việc xác định các yếu tố nguy cơ cụ thể (ví dụ: điều kiện vệ sinh, nguồn nước, thức ăn) ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm là một đóng góp quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu mới để xây dựng các chương trình phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả hơn, phù hợp với đặc thù của ĐBSCL.

5.2. Hướng dẫn ứng dụng thực tiễn cho cộng đồng chăn nuôi và thú y

Một trong những giá trị cốt lõi của luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 là khả năng chuyển hóa kiến thức khoa học thành các hướng dẫn ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu cung cấp một lộ trình rõ ràng cho các cán bộ thú y, chủ nuôi chó và các nhà hoạch định chính sách tại Đồng bằng Sông Cửu Long để đối phó hiệu quả với bệnh giun tròn trên chó. Các hướng dẫn này có thể bao gồm khuyến nghị về tần suất tẩy giun phù hợp với từng nhóm tuổi và điều kiện sống của chó, lựa chọn loại thuốc tẩy giun hiệu quả nhất dựa trên các loài giun phổ biến đã được xác định, và các biện pháp vệ sinh phòng bệnh cụ thể cho từng loại hình chăn nuôi. Việc áp dụng những hướng dẫn này sẽ góp phần đáng kể vào việc cải thiện sức khỏe đàn chó, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi các bệnh truyền lây từ vật nuôi.

VI. Kết Luận và Tương Lai Hướng Đi Mới từ Luận án Tiến sĩ NCS Chúc 2022

Luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022 là một công trình nghiên cứu toàn diện và có giá trị cao trong lĩnh vực bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi, đặc biệt là trong việc giải quyết vấn đề bệnh giun tròn đường tiêu hóa trên chó tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Nghiên cứu không chỉ cung cấp một cái nhìn sâu sắc về tình hình dịch tễ học và các loài giun phổ biến, mà còn đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó mang tính thực tiễn, phù hợp với điều kiện địa phương. Đóng góp này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng tri thức khoa học mà còn tạo tiền đề cho các hành động cụ thể nhằm bảo vệ sức khỏe vật nuôi và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Sự nỗ lực và cống hiến của Nguyễn Thị Chúc đã tạo ra một tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo và các chương trình y tế công cộng.

Nhìn về tương lai, luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 mở ra nhiều hướng nghiên cứu tiềm năng. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp dựa trên khuyến nghị của luận án, nghiên cứu sâu hơn về cơ chế kháng thuốc của giun tròn đối với các loại thuốc tẩy giun hiện có, hoặc khám phá các phương pháp chẩn đoán mới, nhanh và chính xác hơn. Việc tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó là cần thiết để đối phó với những thách thức mới nảy sinh từ biến đổi khí hậu, thay đổi tập quán chăn nuôi và sự xuất hiện của các loài ký sinh trùng mới. Công trình này là một bước tiến quan trọng, khẳng định vai trò của nghiên cứu khoa học trong việc giải quyết các vấn đề y tế động vật và con người.

6.1. Đóng góp khoa học của luận án tiến sĩ đối với ngành thú y

Đóng góp khoa học của luận án tiến sĩ Nguyễn Thị Chúc 2022 đối với ngành thú y là không thể phủ nhận. Công trình này đã làm sáng tỏ hơn bức tranh dịch tễ học bệnh giun tròn trên chó tại một khu vực có ý nghĩa chiến lược như Đồng bằng Sông Cửu Long, nơi dữ liệu toàn diện thường còn hạn chế. Nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu cập nhật về tỷ lệ nhiễm, phân bố các loài giun, và các yếu tố rủi ro liên quan, làm giàu thêm cơ sở dữ liệu quốc gia về bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi. Đặc biệt, việc tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trước đây cùng với dữ liệu thực địa mới đã tạo ra một cái nhìn toàn diện, giúp định hướng cho các nhà khoa học và cán bộ thú y trong việc xây dựng các chiến lược phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó hiệu quả và bền vững.

6.2. Triển vọng và các hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh giun tròn

Từ nền tảng vững chắc của luận án tiến sĩ NCS Chúc 2022, triển vọng nghiên cứu về bệnh giun tròn trên chó là rất lớn. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể bao gồm việc theo dõi dài hạn các chương trình phòng trị bệnh giun đường tiêu hóa chó đã được đề xuất để đánh giá hiệu quả thực tế và điều chỉnh kịp thời. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng sang các phương pháp chẩn đoán phân tử để xác định loài giun chính xác hơn và phát hiện các trường hợp nhiễm trùng tiềm ẩn. Ngoài ra, việc tìm kiếm các loại thuốc tẩy giun mới, ít độc hại hơn hoặc nghiên cứu về khả năng miễn dịch của chó đối với giun tròn cũng là những hướng đi đầy hứa hẹn. Mục tiêu cuối cùng là không ngừng cải thiện các biện pháp kiểm soát, giảm thiểu tác động của bệnh giun tròn đối với sức khỏe vật nuôi và sức khỏe cộng đồng.

Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.

21/04/2026

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NGUYỄN THỊ CHÚC MSHV: P1014006 NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH GIUN TRÒN ĐƢỜNG TIÊU HÓA TRÊN CHÓ TẠI MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: BỆNH LÝ HỌC VÀ CHỮA BỆNH VẬT NUÔI MÃ NGÀNH: 62 64 01 02 CẦN THƠ, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NGUYỄN THỊ CHÚC NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH GIUN TRÒN ĐƢỜNG TIÊU HÓA TRÊN CHÓ TẠI MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: BỆNH LÝ HỌC VÀ CHỮA BỆNH VẬT NUÔI MÃ NGÀNH: 62 64 01 02 CÁN BỘ HƢỚNG DẪN PGS. NGUYỄN VĂN DIÊN CẦN THƠ, 2022 LỜI CẢM TẠ Trong suốt quá trình thực hiện luận án, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ, động viên của gia đình, thầy cô, bạn bè, các bạn sinh viên, cùng một số cơ quan tổ chức và cũng đã hoàn thành luận án. Xin gửi lòng tri ân đến ba mẹ cùng anh chị em trong gia đình thân yêu luôn là nguồn động lực thúc đẩy tôi nỗ lực và phấn đấu. Cảm ơn chồng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi có thời gian học tập thật tốt.

Tất cả những ngƣời thân yêu nhất đã dành cho tôi tất cả tình yêu, sự khuyến khích và ủng hộ tôi trong chặng đƣờng học tập và hoàn thành luận án tiến sĩ. Xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy PGS. Nguyễn Văn Diên đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi cũng không thể nào quên sự ủng hộ và hƣớng dẫn tận tình của cô Nguyễn Hồ Bảo Trân, Bộ môn Thú y, Khoa Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ, trong suốt thời gian thực hiện luận án.

Tôi luôn luôn ghi nhớ công ơn và tình cảm của PGS.TS Nguyễn Hữu Hƣng là ngƣời thầy luôn dõi theo và nâng đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận án. Đặc biệt, thầy là ngƣời truyền cho tôi lòng nhiệt huyết và niềm đam mê khoa học, khơi dậy trong tôi sự tự tin, nỗ lực, cố gắng không ngừng và không chùn bƣớc trƣớc những khó khăn trong suốt thời gian thực hiện luận án tiến sĩ. Xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Ban Giám Hiệu Trƣờng Đại học Cần Thơ, Khoa Nông Nghiệp, Khoa Sau Đại học, Ban lãnh đạo Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành tiến trình học tập và nghiên cứu. Xin ghi nhớ công ơn của quý Thầy, Cô Khoa Nông nghiệp đã hết lòng truyền đạt những kinh nghiệm và kiến thức quý báu cho tôi trong suốt thời gian học.

Xin cảm ơn và chia sẻ nghiên cứu này đến các bạn, các em sinh viên Bộ môn Thú Y, khoa Nông nghiệp; phòng thí nghiệm Sinh học phân tử của Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học, Đại học Cần Thơ. Các anh, chị, bạn nghiên cứu sinh, học viên cao học và các em sinh viên Đại học đã đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu; đã chia sẻ những khó khăn, khuyến khích và động viên tôi trong suốt thời gian qua. Các cán bộ Chi cục Chăn nuôi Thú y tỉnh, trạm Chăn nuôi Thú y huyện, các hộ chăn nuôi chó ở tỉnh An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Sóc i Trăng, Kiên Giang và thành phố Cần Thơ đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong việc thu thập mẫu. Xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu trƣờng Cao đẳng Cơ điện và Nông nghiệp Nam Bộ, Ban Giám Hiệu trƣờng Đại học Tây Đô, Ban Chủ nhiệm Khoa Sinh học ứng dụng, trƣờng Đại học Tây Đô đã tạo điều kiện để tôi đƣợc tham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn, các bạn đồng nghiệp đã không ngừng động viên và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu.

Cuối cùng xin kính chúc tất cả mọi ngƣời thật nhiều sức khỏe, hạnh phúc và thành công! Nguyễn Thị Chúc ii TÓM LƢỢC Đề tài đƣợc thực hiện nhằm nghiên cứu dịch tễ học và biện pháp phòng trị bệnh giun tròn đƣờng tiêu hóa trên chó tại một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Qua phƣơng pháp kiểm tra 1.727 mẫu phân và mổ khám 1.152 con chó để tìm sự hiện diện giun tròn trên chó tại 6 tỉnh, thành nhƣ: An Giang, Đồng Tháp, Bến Tre, Sóc Trăng, Kiên Giang và TP. Tỷ lệ nhiễm giun tròn qua xét nghiệm phân ở các tỉnh khảo sát từ năm 2014-2018 là 62,77%, và qua mổ khám 71,70%. Có 8 loài giun tròn đƣợc tìm thấy thuộc 6 giống là Ancylostoma caninum, Ancylostoma ceylanicum, Ancylostoma braziliense, Uncinaria stenocephala, Toxocara canis, Toxascaris leonina, Trichocephalus vulpis và Spirocerca lupi.

caninum tỷ lệ nhiễm cao nhất (69,97%). Tỷ lệ nhiễm giun tròn giảm theo tuổi chó; chó từ 1-12 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất (66,48%), kế đến là chó 13-24 tháng tuổi (62,33%) và giảm thấp ở chó >24 tháng (55%). Chó nội và lai có tỷ lệ nhiễm 72,59%, cao hơn chó ngoại (51,20%), chó nuôi theo phƣơng thức thả rông có tỷ lệ nhiễm (78,06%) cao hơn nuôi nhốt (44,54%). Mùa mƣa chó nhiễm cao hơn (74,30%) mùa nắng (52,12%).

Phƣơng thức vệ sinh tắm chải và định kỳ tẩy trừ làm hạn chế tỷ lệ nhiễm giun tròn. Có mối tƣơng quan giữa số trứng giun A. caninum trong một gram phân và tổng số giun cái trong cơ thể chó theo phƣơng trình hồi quy Y= 11. Định danh giun tròn bằng kỹ thuật sinh học phân tử PCR-RFLP và giải trình tự gene ITS-1, cox-1 đã phát hiện 5 loài A.

Phân tích cây phả hệ thì A. caninum ở vùng ĐBSCL có quan hệ di truyền gần gũi với A. caninum ở Trung Quốc (KJ840827) và vùng hạ lƣu sông Mekong (LC177194). ceylanicum tại vùng ĐBSCL có quan hệ di truyền gần gũi với A.

ceylanicum có nguồn gốc trên ngƣời ở vùng Đông Nam Á (Malaysia và Thái Lan). lupi và loài T. canis có độ tƣơng đồng cao lần lƣợt là 97,2% và 99%-100 % so với các mẫu tham chiếu cùng loài. Thời gian hoàn thành vòng đời của A.

caninum là 27,7 ngày. caninum có triệu chứng gầy ốm, tiêu chảy có máu, nôn mửa. Ở niêm mạc ruột xuất huyết, thành ruột non bị bong tróc lẫn với máu và dịch ruột. Các tế bào niêm mạc ruột bong tróc, lông nhung ruột bị đứt nát, tăng bạch cầu ái toan ở các ổ viêm.

Số lƣợng hồng cầu, hàm lƣợng huyết sắc tố và tỷ khối hồng cầu giảm; số lƣợng bạch cầu tăng so với chó không nhiễm. iii Thuốc B (pyrantel) liều 120 -140 mg/kg thể trọng và thuốc A (levamisol) liều 180mg/kg thể trọng, có hiệu quả cao trong tẩy trừ giun móc và giun đũa sau 5-10 ngày. Từ khóa: chó, ĐBSCL, giun đũa, giun móc, giun thực quản iv ABSTRACT The study was carried out to study the epidemiology and prevention measures of gastrointestinal roundworm disease in dogs in some provinces of the Mekong Delta. Through testing 1727 stool samples and dissecting 1152 dogs to find the presence of roundworms in dogs in 6 provinces and cities such as: An Giang, Dong Thap, Ben Tre, Soc Trang, Kien Giang and Can Tho City.

The rate of roundworm infection in surveyed areas from 2014-2018 was 62.77% and through dissection was 71. There are 8 species of roundworms, belonged to 6 genera: Ancylostoma caninum, Ancylostoma ceylanicum, Ancylostoma braziliense, Uncinaria stenocephala, Toxocara canis, Toxascaris leonina, Trichocephalus vulpis and Spirocerca lupi. caninum has the highest infection rate of 69. The prevalence of roundworm infections in dogs decreased by age.

Dogs from 1-12 months old had the highest infection rate (66.48%), followed by dogs 13-24 months old (62.33%) and the lowest one was in dogs >24 months (55%). Domestic and crossbred dogs had the infection rate of 72.59% that was higher than foreign dogs (51.20%), free- ranging dogs had a higher infection rate (78.06%) than in captivity dogs (44. Roundworm infection was recorded higher in rainy season (74.30%) than in dry season (52. The method of cleaning, bathing, and periodically deworming reduced the rate of roundworm infection.

There was a correlation between the number of A. caninum worm eggs in one gram of feces and the total number of female worms in the dog's body according to the regression equation Y= 11.005X Molecular identification of roundworms were performed by using PCR, PCR-RFLP techniques. ITS-1, cox-1 gene sequencing, detected 5 species of ITS-1 and cox-1 gene were sequenced to confirm the presence of 5 species A. Analysis of the phylogenetic tree showed that A.

caninum in the Mekong Delta had a close relation to A. caninum in China (KJ840827) and the Lower Mekong River (LC177194). ceylanicum in the Mekong Delta is genetically closely related to A. ceylanicum which originated in humans in Southeast Asia (Malaysia and Thailand).

canis showed a high similarity of 97.2% and 99%-100 %, respectively, compared with reference species in Genbank v The life cycle of A. Dogs infected with A. caninum, that had symptoms of emaciation, bloody diarrhea, and vomiting. In the intestinal mucosa hemorrhagic, the wall of the small intestine is sloughed off mixed with blood and intestinal fluid.

Intestinal mucosal cells are sloughed off, intestinal villi are severed, and eosinophils are increased in inflammatory foci. Decreased red blood cell count, hemoglobin content and red blood cell mass; white blood cell count increased compared with uninfected dogs. Drug B (pyrantel) at a dose of 120-140 mg/kg body weight and drug A (levamisole) at a dose of 180 mg/kg body weight, are highly effective in eradicating hookworms and roundworms after 5-10 days. Keywords: dog, Mekong Delta, Ancylostoma, Toxocara canis, Spirocerca lupi vi CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Chúc với sự hƣớng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Diên.

Các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố bởi tác giả khác trong bất kỳ công trình nào trƣớc đây. Ngƣời hƣớng dẫn khoa học Tác giả luận án PGS.TS NGUYỄN VĂN DIÊN NGUYỄN THỊ CHÚC vii MỤC LỤC Trang LỜI CẢM TẠ. v LỜI CAM ĐOAN. vii MỤC LỤC.

viii DANH SÁCH HÌNH. xii DANH SÁCH BẢNG. xiv CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Ý nghĩa khoa học .4 Ý nghĩa thực tiễn .5 Những đóng góp mới của luận án. 2 CHƢƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU .1 Tình hình nghiên cứu về bệnh giun tròn ở chó trên thế giới và trong nƣớc .1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới .2 Tình hình nghiên cứu ở trong nƣớc .2 Phân loại các loài giun tròn ký sinh đƣờng tiêu hóa chó .1 Vị trí của giun móc (Hookworm) trong hệ thống phân loại .2 Vị trí của giun đũa (Roundworm) trong hệ thống phân loại .3 Vị trí của giun tóc trong hệ thống phân loại .3 Đặc điểm sinh học của các loài giun tròn15 2.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ