Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút FDI tại Việt Nam - Luận văn thạc sĩ Kinh tế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài bằng chứng thực nghiệm tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Viết Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Thu Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài: Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.8. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.3. Phân loại vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.4. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.5. Tác động của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đến nền kinh tế
• 2.2. Bài học kinh nghiệm từ việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam
• 2.3. Tổng quan nghiên cứu trước về nhân tố tác động đến FDI
• 2.4. Các nghiên cứu trước đây nước ngoài
• 2.5. Các nghiên cứu trước đây trong nước
• 2.6. Khoảng trống các nghiên cứu trước đây
• 2.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.2. Các biến số của mô hình
• 3.3. Phương pháp chọn mẫu và dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Mẫu nghiên cứu
• 3.5. Phân tích thống kê mô tả
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Các kiểm định mô hình hồi quy
• 4.2. Kiểm định tính tự tương quan
• 4.3. Kiểm định dạng mô hình biến thiên
• 4.4. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.5. Kết quả phân tích mô hình hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến FDI Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý đối với tăng trưởng kinh tế
• 5.2. Hàm ý đối với hoạt động xuất nhập khẩu
• 5.3. Hàm ý đối với tiền lương cho người lao động
• 5.4. Hạn chế nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố thu hút FDI tại Việt Nam

Việt Nam đã trở thành một điểm đến hấp dẫn cho vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong những năm gần đây. Sự phát triển này không chỉ nhờ vào chính sách mở cửa mà còn do những yếu tố nội tại của nền kinh tế. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc thu hút FDI tại Việt Nam, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm tối ưu hóa nguồn vốn này.

1.1. Tình hình thực trạng thu hút FDI tại Việt Nam

Trong giai đoạn từ 1997 đến 2018, Việt Nam đã thu hút một lượng lớn FDI, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Sự gia tăng này phản ánh sự cải thiện trong chính sách đầu tư và môi trường đầu tư tại Việt Nam.

1.2. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến FDI

Các yếu tố như chính sách đầu tư, môi trường kinh doanh, và tình hình kinh tế là những yếu tố quan trọng quyết định đến sự thu hút FDI. Nghiên cứu sẽ chỉ ra mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố này đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

II. Vấn đề và thách thức trong thu hút FDI tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều thành công trong việc thu hút FDI, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như rủi ro đầu tư, cơ sở hạ tầng yếu kém, và chính sách chưa đồng bộ có thể cản trở sự phát triển bền vững của FDI.

2.1. Rủi ro đầu tư và cách giải quyết

Rủi ro đầu tư là một trong những yếu tố chính khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại. Việc cải thiện khung pháp lý và tăng cường bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư là cần thiết để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng đến FDI

Cơ sở hạ tầng yếu kém có thể làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư. Cần có những chính sách đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

III. Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu FDI

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến FDI. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy và phân tích bằng phần mềm thống kê Eviews.

3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất

Mô hình nghiên cứu sẽ được xây dựng dựa trên các yếu tố như chính sách đầu tư, môi trường kinh doanh, và tình hình kinh tế. Mô hình này sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến FDI.

3.2. Phân tích thống kê và kết quả

Kết quả phân tích sẽ chỉ ra những yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến việc thu hút FDI, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu FDI tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như chính sách đầu tư và môi trường kinh doanh có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này sẽ giúp cải thiện chính sách thu hút FDI tại Việt Nam.

4.1. Kết quả phân tích mô hình hồi quy

Kết quả từ mô hình hồi quy cho thấy rằng chính sách đầu tư có tác động tích cực đến FDI. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện chính sách đầu tư để thu hút nhiều hơn nguồn vốn này.

4.2. Các giải pháp đề xuất cho Việt Nam

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp như cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ được đề xuất để thu hút FDI hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của FDI tại Việt Nam

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc thu hút FDI tại Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Tương lai của FDI tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng cải thiện các yếu tố này để tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn hơn.

5.1. Tương lai của FDI tại Việt Nam

Với những cải cách đang diễn ra, Việt Nam có tiềm năng lớn để thu hút FDI trong tương lai. Tuy nhiên, cần có những chính sách đồng bộ và hiệu quả để duy trì sức hấp dẫn này.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách

Các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng đến việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ công và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn 1997-2018. Trong khoảng thời gian này, nền kinh tế Việt Nam trải qua hai cuộc khủng hoảng lớn toàn cầu năm 1998 và 2008, tạo nên những biến động đáng kể ảnh hưởng đến dòng vốn FDI. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các yếu tố kinh tế vĩ mô tác động đến việc thu hút vốn FDI tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút vốn trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ lãnh thổ Việt Nam với dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1997 đến 2018, sử dụng số liệu từ các tổ chức tài chính quốc tế uy tín như Ngân hàng Thế giới, IMF và Tổng cục Thống kê Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cập nhật về các nhân tố ảnh hưởng đến FDI mà còn góp phần định hướng chính sách phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế vĩ mô liên quan đến đầu tư trực tiếp nước ngoài, trong đó có:

• Lý thuyết Dunning về OLI (Ownership, Location, Internalization): Giải thích các yếu tố quyết định đầu tư FDI dựa trên quyền sở hữu, vị trí và khả năng nội bộ của doanh nghiệp.
• Mô hình hồi quy đa biến: Áp dụng để đánh giá tác động của các biến kinh tế vĩ mô như GDP bình quân đầu người, tỷ giá hối đoái, tiền lương trung bình, tổng giá trị xuất nhập khẩu và chênh lệch lãi suất đến dòng vốn FDI.
• Các khái niệm chính bao gồm: vốn FDI, tỷ giá hối đoái, tổng sản phẩm quốc nội (GDP), chênh lệch lãi suất, và tiền lương trung bình của người lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1997 đến 2018, thu thập từ các nguồn như Tổng cục Thống kê Việt Nam, Ngân hàng Thế giới, IMF và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cỡ mẫu gồm 22 quan sát theo năm. Phương pháp phân tích chính là hồi quy tuyến tính bình phương nhỏ nhất (OLS) với phần mềm Eviews 9, nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của từng biến độc lập đến biến phụ thuộc là dòng vốn FDI. Trước khi phân tích, các biến được kiểm định tính dừng bằng kiểm định ADF, với việc xử lý sai phân bậc 1 cho các biến không dừng. Các kiểm định bổ sung như kiểm định tự tương quan (Breusch-Godfrey), kiểm định dạng mô hình biến thiên (Ramsey RESET) và kiểm định phương sai sai số thay đổi (Breusch-Pagan-Godfrey) được thực hiện để đảm bảo tính phù hợp và độ tin cậy của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người (GDP) có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê ở mức 5% đến việc thu hút vốn FDI. Cụ thể, khi GDP tăng 1%, dòng vốn FDI tăng khoảng 2%, cho thấy sự phát triển kinh tế là nhân tố quan trọng thúc đẩy đầu tư nước ngoài.

2. Tiền lương trung bình của người lao động cũng có ảnh hưởng tích cực đến FDI với mức ý nghĩa 5%, mặc dù mức độ tác động không lớn. Điều này phản ánh rằng mức lương cao hơn có thể là tín hiệu về chất lượng lao động, thu hút các nhà đầu tư tìm kiếm nguồn nhân lực có tay nghề.

3. Tổng giá trị xuất khẩu đóng vai trò tích cực và có ý nghĩa ở mức 10% đối với dòng vốn FDI. Khi tổng giá trị xuất khẩu tăng 1%, FDI tăng khoảng 1%, cho thấy xuất khẩu là một chỉ số quan trọng phản ánh sức hấp dẫn của thị trường.

4. Tổng giá trị nhập khẩu có tác động tiêu cực và có ý nghĩa ở mức 5% đến FDI. Khi nhập khẩu tăng 1%, dòng vốn FDI giảm khoảng 3%, có thể do nhập khẩu cao làm giảm nhu cầu đầu tư trong nước hoặc phản ánh sự cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu.

5. Hai biến tỷ giá hối đoái và chênh lệch lãi suất không có ý nghĩa thống kê trong mô hình, cho thấy trong giai đoạn nghiên cứu, các yếu tố này không ảnh hưởng rõ rệt đến quyết định đầu tư FDI tại Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết và nghiên cứu trước đây, đồng thời phản ánh thực trạng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 1997-2018. GDP tăng trưởng mạnh mẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho đầu tư nước ngoài, trong khi tiền lương trung bình phản ánh chất lượng nguồn nhân lực ngày càng được cải thiện. Tác động tích cực của xuất khẩu cho thấy sự hội nhập kinh tế quốc tế và khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu là yếu tố thu hút FDI. Ngược lại, tác động tiêu cực của nhập khẩu có thể do sự cạnh tranh gia tăng hoặc các rào cản kỹ thuật trong sản xuất nội địa. Việc tỷ giá và lãi suất không có ảnh hưởng đáng kể có thể do chính sách ổn định tiền tệ và tài chính trong giai đoạn này. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng biến, hoặc bảng tóm tắt kết quả kiểm định và hệ số hồi quy để minh họa rõ ràng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển kinh tế vĩ mô: Chính phủ cần duy trì chính sách ổn định kinh tế, kiểm soát lạm phát và lãi suất nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi, thúc đẩy tăng trưởng GDP bền vững. Thời gian thực hiện: liên tục trong 5 năm tới. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đẩy mạnh đào tạo kỹ năng, cải thiện mức lương và điều kiện làm việc để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tìm kiếm lao động có tay nghề cao. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các trường đại học, doanh nghiệp.

3. Thúc đẩy xuất khẩu và cải thiện cơ sở hạ tầng thương mại: Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, hoàn thiện hệ thống logistics và hạ tầng cảng biển để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Thời gian thực hiện: 3 năm. Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Giao thông Vận tải.

4. Kiểm soát nhập khẩu hiệu quả: Xây dựng chính sách cân bằng nhập khẩu, tránh nhập khẩu tràn lan gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất trong nước và thu hút FDI. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính.

5. Cải thiện môi trường đầu tư và thủ tục hành chính: Đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục. Chủ thể: Chính phủ, các cơ quan quản lý đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút FDI phù hợp với thực tiễn kinh tế Việt Nam.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường đầu tư tại Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế và tài chính: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về FDI và kinh tế vĩ mô.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Nâng cao kiến thức thực tiễn về các yếu tố tác động đến đầu tư trực tiếp nước ngoài và áp dụng vào các bài tập, luận văn nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến việc thu hút FDI tại Việt Nam?
   Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người (GDP) được xác định là yếu tố có tác động tích cực và mạnh nhất, với mức tăng 1% GDP dẫn đến tăng 2% dòng vốn FDI.

2. Tại sao tiền lương trung bình lại có tác động tích cực đến FDI?
   Mức lương cao hơn thường phản ánh chất lượng lao động tốt hơn, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tìm kiếm nguồn nhân lực có kỹ năng và tay nghề cao.

3. Tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng như thế nào đến FDI?
   Trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ giá hối đoái không có tác động đáng kể đến FDI, có thể do chính sách tiền tệ ổn định và sự kiểm soát biến động tỷ giá.

4. Tổng giá trị nhập khẩu tác động tiêu cực đến FDI vì sao?
   Nhập khẩu tăng có thể làm giảm nhu cầu đầu tư trong nước hoặc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại đầu tư thêm.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến FDI?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy tuyến tính bình phương nhỏ nhất (OLS) trên dữ liệu chuỗi thời gian, kết hợp các kiểm định về tính dừng, tự tương quan và phương sai sai số để đảm bảo độ tin cậy.

Kết luận

• Luận văn đã xác định các yếu tố kinh tế vĩ mô quan trọng ảnh hưởng đến việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn 1997-2018, bao gồm GDP, tiền lương trung bình, tổng giá trị xuất nhập khẩu.
• Kết quả phân tích cho thấy GDP và xuất khẩu có tác động tích cực mạnh mẽ, trong khi nhập khẩu có tác động tiêu cực đến dòng vốn FDI.
• Tỷ giá hối đoái và chênh lệch lãi suất không có ảnh hưởng đáng kể trong giai đoạn nghiên cứu.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp chính sách nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI, tập trung vào phát triển kinh tế vĩ mô, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường đầu tư.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng quy mô nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và phát triển mô hình phân tích đa chiều để tăng tính ứng dụng thực tiễn.

Hành động ngay: Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để tận dụng tối đa tiềm năng dòng vốn FDI, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các công trình nghiên cứu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và bàn luận Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU 2. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 2. Khái niệm Đầu tư nước ngoài là sự dịch chuyển tài sản như kỹ năng quản lý, công nghệ, tiền,… từ nước này sang nước khác, từ khu vực này sang khu vực khác để kinh doanh nhằm thu lợi nhuận cao trên phạm vi toàn cầu.

Theo UNCTAD, FDI là khoản đầu tư bao gồm các mối quan hệ trong thời gian dài, phản ánh quyền kiểm soát và lợi ích của một thực thể ở một nền kinh tế (công ty mẹ nước ngoài hay nhà đầu tư nước ngoài). Theo IMF, họ quan niệm rằng “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là vốn đầu tư thực hiện để thu được lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động ở một nền kinh tế khác với nền kinh tế của nhà đầu tư. Mục đích là dành được tiếng nói có hiệu quả trong quản lý doanh nghiệp đó”. Khái niệm này nhấn mạnh đến tính lâu dài của quá trình đầu tư, chủ đầu tư là nhà đầu tư nước ngoài và việc đầu tư gắn liền với quyền kiểm soát quản lý.

Theo Luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam thì “Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư” còn “Nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức, cá nhân nước ngoài bỏ vốn để thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam”, theo đó vốn FDI có thể được hiểu là hình thức các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Do đó, từ quan điểm đã nêu trên, vốn FDI có thể hiểu là hình thức nhà đầu tư nước ngoài dịch chuyển công nghệ, tiền, kỹ năng quản lý… từ nước này sang nước khác, từ khu vực này sang khu vực khác đồng thời nắm quyền điều hành, quản lý nhằm mục đích thu lợi ích kinh tế từ các nước tiếp nhận đầu tư. Đặc điểm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài gồm các đặc điểm sau: Thứ nhất, vốn FDI không chỉ vốn được góp dưới hình thức đầu tư ban đầu được gọi vốn điều lệ hay vốn pháp định mà còn bao gồm vốn vay của các nhà đầu tư. Nguồn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 vốn này thông thường được vay từ các công ty mẹ ở nước ngoài và sẽ được các công ty góp đầy đủ theo quy định nước sở tại nhằm mục đích mở rộng kinh doanh.

Thứ hai, vốn FDI là hình thức đầu tư trực tiếp của chủ đầu tư nước ngoài, nguồn vốn này xuất phát hoàn toàn từ nước ngoài, không phải nguồn vốn nước sở tại đi vay do đó không tạo áp lực về nợ cho nước nhận đầu tư, đây là một trong những ưu điểm vượt trội so với các hình thức đầu tư khác từ nước ngoài. Thứ ba, các chủ đầu tư vốn FDI chính là chủ sở hữu vốn, và là một bộ phận của hình thức chu chuyển vốn quốc tế, chủ đầu tư có quốc tịch là người nước ngoài, tiến hành đầu tư ở một nước khác vì vậy các nhà đầu tư nước ngoài này phải chấp hành luật pháp của nước được tiếp nhận đầu tư. Chủ sở hữu vốn đầu tư trực tiếp tham gia điều hành, quản lý quá trình sử dụng vốn, có quyền lợi và nghĩa vụ từ hoạt động sản xuất kinh doanh tương đương với phần vốn góp đó. Thứ tư, bên cạnh những lợi ích to, nguồn vốn FDI cũng mang lại những thách thức, khó khăn cho nước nhận đầu tư.

Mục đích các nhà đầu tư FDI luôn là đạt lợi nhuận tối đa từ việc đầu tư do đó họ quyết định quy mô, phương thức sử dụng nguồn vốn này theo hướng có lợi cho mình nhất gây ra những tổn thất, thiệt thòi cho nước sở tại. Thứ năm, thông thường vốn FDI là nguồn vốn dài hạn, do đó các nước nhận đầu tư có thể tận dụng lợi thế này trong việc phát triển kinh tế. Đi đôi với việc đầu tư vốn là việc xây dựng các nhà máy, công trình tại nước sở tại vì vậy thời gian góp sẽ dài và mang tính ổn định cao. Phân loại vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Hiện nay, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được phân chia theo nhiều tiêu chí, cụ thể: Thứ nhất, căn cứ vào quá trình tái sản xuất có thể chia đầu tư trực tiếp nước ngoài thành đầu tư vào sản xuất, đầu tư vào cung ứng nguyên liệu, đầu tư vào tiêu thụ sản phẩm, nghiên cứu và triển khai.

Thứ hai, căn cứ vào tính chất pháp lý của đầu tư nước ngoài trực tiếp có thể chia đầu tư trực tiếp nước ngoài thành các loại hợp đồng và hợp tác kinh doanh, doanh nghiệp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 100% vốn nước ngoài, doanh nghiệp liên doanh. Bên cạnh đó còn có thêm hình thức đầu tư khác là hợp đồng xây dựng – kinh doanh - chuyển giao (BOT). Thứ ba, căn cứ vào tính chất đầu tư thì FDI được chia thành hai loại đầu tư phân tán và đầu tư tập trung trong khu chế xuất. Hai loại đầu tư trên đều có ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp ở mỗi quốc gia.

Thứ tư, căn cứ vào lĩnh vực đầu tư thì chia FDI thành ba loại như đầu tư dịch vụ, nông nghiệp, công nghiệp. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài Hiện nay, các hình thức đầu tư vốn trực tiếp nước ngoài khá phong phú bao gồm: Doanh nghiệp liên doanh, Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Business Co-operation Contract); Doanh nghiệp có vốn 100% nước ngoài và các hình thức đầu tư vốn FDI khác. Doanh nghiệp liên doanh Là hình thức kinh doanh quốc tế. Các bên tham gia là những người có quốc tịch hoàn toàn khác nhau, một bên là đối tác nước ngoài và một bên là nhà đầu tư của nước sở tại.

Đặc điểm của hình thức này là tạo ra một doanh nghiệp mới theo pháp luật của nước sở tại, các bên tham gia cùng kết hợp với nhau trên cơ sở cùng góp vốn, quản lý, cùng phân phối lợi nhuận, và cùng chia sẻ rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Hợp đồng hợp tác kinh doanh (Business Co-operation Contract) Là hình thức liên doanh liên kết giữa một bên là các nhà đầu tư nước ngoài và một bên là đối tác tại nước sở tại trên cơ sở phân chia kết quả kinh doanh và quy định trách nhiệm giữa hai bên bằng các văn bản được ký kết mà không thành lập pháp nhân mới. Doanh nghiệp có vốn 100% nước ngoài Là loại hình doanh nghiệp mà các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư toàn bộ vốn để thành lập công ty và điều hành. Đặc điểm của loại hình này là dạng công ty trách nhiệm hữu hạn, thuộc sở hữu hoàn toàn của nước ngoài, có tư cách pháp nhân theo luật nước sở tại, chủ đầu tư nước ngoài tự quản lý và chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các hình thức đầu tư vốn FDI khác BOT (Building Operate Transfer) Là hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng, sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nước Việt Nam; Chính phủ dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong một thời hạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận. Là hình thức đối tác công tư. Đây là loại hợp đồng được ký kết giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án để thực hiện dự án đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo, nâng cấp, mở rộng, quản lý và vận hành công trình kết cấu hạ tầng hoặc cung cấp dịch vụ công.

Hợp đồng PPP có một số đặc điểm như là: một bên chủ thể ký hợp đồng là cơ quan nhà nước, hợp đồng liên quan đến hạ tầng và dịch vụ công. BTO (Building Transfer Operate) Là hình thức đầu tư ký kết giữa nhà đầu tư nước ngoài và cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng. Sau khi các công trình này được xây dựng xong thì nhà đầu tư sẽ chuyển giao công trình đó cho sở tại. Chính phủ sẽ cho nhà đầu tư quyền kinh doanh công trình đó trong thời gian nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận.

BT (Building Transfer) Là hình thức đầu tư được ký giữa nhà đầu tư và cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng; sau khi các công trình này được xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho nước sở tại; Chính phủ sẽ tạo điều kiện cho nhà đầu tư này thực hiện các dự án khác để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuận hoặc Chính phủ sẽ thanh toán cho các nhà đầu tư này theo thoả thuận trong hợp đồng BT. Tác động vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đến nền kinh tế 2. Tác động tích cực đến nền kinh tế Thứ nhất, giúp hội nhập kinh tế quốc tế và tăng cường các quan hệ đối ngoại với các quốc gia khác nhau, các tổ chức, các tập đoàn lớn trên thế giới. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Việc thu hút dòng tiền ngoại tệ đối với các nước đang phát triển để phát triển kinh tế là mục tiêu lớn.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài đã góp phần vô cùng quan trọng vào việc thúc đẩy xuất khẩu và trên thực tế đầu tư trược tiếp nước ngoài chiếm tỷ trọng cao trong tổng xuất khẩu của các nước đang phát triển, trong giai đoạn hiện nay tại Việt Nam tỷ lệ này chiếm hơn 50% và trong thời gian tới có xu hướng tăng khi nước ta hội nhập sâu vào kinh tế thế giới. Thêm vào đó, các nhà đầu tư nước ngoài còn góp phần quan trọng trong việc đưa nền kinh tế Việt Nam từng bước hội nhập với kinh tế của thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực và tạo việc làm cho địa phương. Sự gia nhập các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo ra một lượng lớn ngành nghề cũng như sự đa dạng của các ngành nghề cho nước sở tại đặc biệt là các nước đang phát triển.