Nghiên Cứu Yếu Tố Tác Động Đến Lượng Khí Thải CO2 Tại Các Nước Đang Phát Triển

Khí thải CO2 là một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất hiện nay, đặc biệt tại các nước đang phát… 88 trang · Trường Đại Học Ngoại Thương · 2022.

• Tác giả: Trần Tuyết Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Thanh Bình
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Tác Động Đến Lượng Khí Thải CO2 Tại Các Nước Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LƯỢNG KHÍ THẢI CO2
• 1.1. Tổng quan về phát thải khí CO2
• 1.1.1. Khái niệm Carbon dioxide (CO2) là hợp chất có trong khí quyển được cấu thành từ một nguyên tử Cacbon và hai nguyên tử Oxi
• 1.1.2. Một số nguồn phát thải CO2
• 1.1.2.1. Nguồn phát thải tự nhiên
• 1.1.2.2. Nguồn phát thải nhân tạo
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu và thực tiễn
• 1.2.1. Cơ sở lý thuyết về tác động của các biến kinh tế tới môi trường
• 1.2.2. Tổng quan tài liệu nghiên cứu về các nhân tố có tác động đến lượng phát thải khí CO2
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LƯỢNG PHÁT THẢI KHÍ CO2 TẠI CÁC QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN
• 2.1. Thực trạng phát thải CO2 theo khu vực địa lý
• 2.2. Thực trạng phát thải CO2 theo nguồn phát thải
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI LƯỢNG KHÍ CO2 TẠI CÁC QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Các biến số và nguồn dữ liệu
• 3.2.1. Mô tả thống kê các biến
• 3.3. Kết quả mô hình và thảo luận
• 3.3.1. Kết quả ước lượng
• 3.3.2. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM ĐẨY MẠNH ẢNH HƯỞNG TÍCH CỰC VÀ GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC ĐẾN LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 TẠI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
• 4.1. GDP bình quân trên đầu người
• 4.2. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 4.3. Tỷ lệ sử dụng nhiên liệu tái tạo
• 4.4. Tỷ lệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch
• 4.5. Tự do hóa thương mại
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố tác động đến khí thải CO2 tại các nước đang phát triển

Khí thải CO2 là một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất hiện nay, đặc biệt tại các nước đang phát triển. Sự gia tăng lượng khí thải này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng không khí mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và hệ sinh thái. Các yếu tố như tăng trưởng kinh tế, dân số, và chính sách môi trường đều có vai trò quan trọng trong việc xác định lượng khí thải CO2. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các quốc gia tìm ra giải pháp hiệu quả để giảm thiểu khí thải.

1.1. Khái niệm và nguồn gốc khí thải CO2

Khí CO2 được phát thải từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả tự nhiên và nhân tạo. Nguồn phát thải tự nhiên chủ yếu đến từ quá trình hô hấp của động thực vật và sự phân hủy hữu cơ. Trong khi đó, nguồn phát thải nhân tạo chủ yếu từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất và giao thông.

1.2. Tình hình phát thải CO2 tại các nước đang phát triển

Các nước đang phát triển thường có mức phát thải CO2 cao do sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động công nghiệp và đô thị hóa. Theo báo cáo của WHO, nhiều quốc gia trong nhóm này đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

II. Vấn đề và thách thức trong việc giảm thiểu khí thải CO2

Việc giảm thiểu khí thải CO2 tại các nước đang phát triển gặp nhiều thách thức. Sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thiếu chính sách môi trường hiệu quả, và sự gia tăng dân số là những yếu tố chính cản trở nỗ lực này. Các quốc gia cần phải đối mặt với những thách thức này để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

2.1. Sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

Nhiều quốc gia đang phát triển vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch để đáp ứng nhu cầu năng lượng. Điều này dẫn đến việc phát thải CO2 gia tăng, gây áp lực lên môi trường và sức khỏe con người.

2.2. Thiếu chính sách môi trường hiệu quả

Nhiều nước chưa có chính sách môi trường rõ ràng và hiệu quả để kiểm soát lượng khí thải CO2. Việc thiếu các quy định và biện pháp khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

III. Phương pháp giảm thiểu khí thải CO2 hiệu quả

Để giảm thiểu khí thải CO2, các nước đang phát triển cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả năng lượng, và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường là những giải pháp quan trọng.

3.1. Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo

Sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, gió, và thủy điện có thể giúp giảm đáng kể lượng khí thải CO2. Các quốc gia cần đầu tư vào công nghệ và hạ tầng để phát triển nguồn năng lượng này.

3.2. Cải thiện hiệu quả năng lượng

Cải thiện hiệu quả năng lượng trong sản xuất và tiêu dùng là một trong những cách hiệu quả để giảm khí thải CO2. Việc áp dụng công nghệ mới và quy trình sản xuất sạch sẽ giúp giảm thiểu lượng khí thải.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về khí thải CO2

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp giảm thiểu khí thải CO2 có thể mang lại nhiều lợi ích cho môi trường và sức khỏe con người. Các quốc gia đã thực hiện thành công các chính sách này thường có chất lượng không khí tốt hơn và sức khỏe cộng đồng được cải thiện.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu điển hình

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các quốc gia áp dụng chính sách năng lượng tái tạo đã giảm đáng kể lượng khí thải CO2. Ví dụ, một số nước châu Âu đã thành công trong việc giảm phát thải nhờ vào việc chuyển đổi sang năng lượng sạch.

4.2. Lợi ích của việc giảm thiểu khí thải CO2

Giảm thiểu khí thải CO2 không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc giảm ô nhiễm không khí có thể giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong sớm.

V. Kết luận và tương lai của khí thải CO2 tại các nước đang phát triển

Tương lai của khí thải CO2 tại các nước đang phát triển phụ thuộc vào các chính sách và hành động hiện tại. Việc áp dụng các giải pháp bền vững và chuyển đổi sang năng lượng tái tạo sẽ là chìa khóa để giảm thiểu khí thải và bảo vệ môi trường.

5.1. Tầm quan trọng của hành động ngay lập tức

Hành động ngay lập tức là cần thiết để giảm thiểu khí thải CO2. Các quốc gia cần phải cam kết thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường và đầu tư vào công nghệ sạch.

5.2. Hướng tới phát triển bền vững

Phát triển bền vững là mục tiêu cuối cùng mà các nước đang phát triển cần hướng tới. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sẽ giúp đảm bảo tương lai cho các thế hệ sau.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Tuyết Trinh (Khoa Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Ngoại Thương) tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu thông qua góc độ kinh tế học môi trường. Bối cảnh thực tiễn được tác giả đặt ra dựa trên thực trạng suy thoái môi trường toàn cầu, trong đó khí thải carbon dioxide ($CO_2$) là nhân tố chủ yếu dẫn tới hiện tượng nóng lên toàn cầu và suy giảm chất lượng sống. Dẫn chứng từ báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong văn bản cho thấy ô nhiễm không khí gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm và làm mất đi hàng trăm triệu năm sống khỏe mạnh của nhân loại. Tác giả chỉ ra rằng sự sụt giảm phát thải đột ngột trong giai đoạn dịch Covid-19—khi hoạt động sản xuất, khai thác và giao thông ngưng trệ—là bằng chứng thực nghiệm rõ ràng khẳng định áp lực to lớn từ các hoạt động kinh tế nhân tạo lên chu trình carbon. Mặc dù các quốc gia phát triển có mức phát thải bình quân đầu người cao trong lịch sử, các nền kinh tế đang phát triển hiện có tốc độ gia tăng phát thải nhanh chóng và đối mặt với mâu thuẫn gay gắt giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm:

1. Phân tích sức ảnh hưởng của một số yếu tố kinh tế, xã hội và thương mại đến lượng phát thải khí $CO_2$ tại các nước đang phát triển trên thế giới.
2. Xác định chi tiết chiều hướng tác động và mối quan hệ giữa các yếu tố này với lượng phát thải $CO_2$ thông qua mô hình kinh tế lượng thực nghiệm.
3. Đề xuất hệ thống nhận định, kiến nghị và giải pháp chính sách nhằm gia tăng các tác động tích cực, giảm thiểu tác động tiêu cực của các yếu tố kinh tế đến môi trường, hạn chế tình trạng ô nhiễm phát sinh từ quá trình phát triển.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các nhân tố tác động đến lượng phát thải khí $CO_2$ nhân tạo, bao gồm: quy mô dân số, GDP bình quân đầu người, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tỷ trọng ngành công nghiệp trong GDP, tỷ lệ tiêu thụ năng lượng tái tạo, tỷ lệ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch và độ mở cửa thương mại quốc tế.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn về không gian tại 151 quốc gia đang phát triển trên thế giới. Về thời gian, tác giả thu thập và xử lý chuỗi dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn 15 năm, từ năm 2000 đến năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết kinh tế môi trường kinh điển:

• Lý thuyết Đường cong Kuznets môi trường (Environmental Kuznets Curve - EKC): Giả thuyết do Kuznets (1995) khởi xướng, mô tả mối quan hệ dạng chữ U ngược giữa tăng trưởng kinh tế (đại diện bằng GDP hoặc GDP bình quân đầu người) và mức độ suy thoái môi trường ($CO_2$, $SO_2$, $CH_4$). Ở giai đoạn đầu công nghiệp hóa, thu nhập tăng đi đôi với gia tăng ô nhiễm; khi vượt qua điểm uốn thu nhập, ý thức môi trường, quy định pháp lý và công nghệ cải tiến sẽ giúp suy thoái môi trường giảm dần. Văn bản cũng phân tích biến thể đường cong chữ N của Grossman và Krueger (1995), phản ánh tình trạng ô nhiễm có thể tái gia tăng ở mức thu nhập rất cao khi quy mô hoạt động kinh tế vượt quá ngưỡng tự cân bằng của hệ sinh thái.
• Mô hình "Cuộc đua xuống đáy" (Race to the Bottom): Mô hình do Stern (2004) phát triển, nhận định quá trình toàn cầu hóa và cạnh tranh thương mại quốc tế buộc các nước hạ thấp tiêu chuẩn môi trường để thu hút đầu tư. Ở giai đoạn sau, các nước phát triển dịch chuyển các ngành sản xuất ô nhiễm sang các nước kém phát triển thông qua hình thức gia công hoặc nhập khẩu, khiến tình trạng suy thoái môi trường toàn cầu không được cải thiện thực chất.
• Giả thuyết Thiên đường ô nhiễm (Pollution Haven Hypothesis - PHH): Được Copeland và Taylor đưa ra năm 1994, giả thuyết chỉ ra rằng các quốc gia phát triển có xu hướng chuyển dịch các ngành công nghiệp nặng, thâm dụng tài nguyên và phát thải lớn sang các nước đang phát triển có quy định môi trường lỏng lẻo hơn.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tại bàn (Desk research): Rà soát, tổng hợp các tài liệu thứ cấp, lý thuyết kinh tế và các công trình thực nghiệm tiền nhiệm trong và ngoài nước.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh: Phân tích dữ liệu lịch sử về lượng phát thải tích lũy, phát thải bình quân đầu người và cơ cấu nguồn phát thải theo ngành và khu vực địa lý.
• Phương pháp định lượng kinh tế lượng: Phân tích dữ liệu mảng (Panel data) trên phần mềm Stata. Tác giả áp dụng mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) sau khi tiến hành đầy đủ các kiểm định lựa chọn mô hình và kiểm định khuyết tật, bao gồm: kiểm định Breusch-Pagan, kiểm định Hausman, kiểm định phương sai sai số thay đổi và kiểm định tự tương quan.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được trích xuất từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) đối với các chỉ số kinh tế lượng giai đoạn 2000–2014, kết hợp cùng nguồn dữ liệu từ Our World in Data đối với bức tranh thực trạng phát thải khí thải toàn cầu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về các nhân tố tác động đến lượng khí thải CO2

Chương 1 hệ thống hóa khái niệm về carbon dioxide và cấu trúc các nguồn phát thải. Tác giả phân chia nguồn phát thải thành tự nhiên và nhân tạo với các thông số định lượng cụ thể:

Nguồn phát thải	Cơ chế / Hoạt động chính	Tỷ trọng trong nhóm (%)	Khối lượng ước tính hàng năm
Tự nhiên	Trao đổi giữa khí quyển và đại dương	43,0%	Hơn 335 tỷ tấn $CO_2$
	Hô hấp của động vật và thực vật	27,6% – 28,0%	Xấp xỉ 215 tỷ tấn $CO_2$
	Hô hấp và phân hủy chất hữu cơ trong đất	25,6% – 26,0%	Khoảng 215 tỷ tấn $CO_2$
	Hoạt động phun trào núi lửa	0,8% – 1,0%	Khoảng 0,62 tỷ tấn $CO_2$
Nhân tạo	Đốt nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu, khí tự nhiên)	Gần 88,0% (theo Le Quere et al., 2013)	Trong đó than chiếm 43% lượng đốt nhiên liệu (1 tấn than sinh 2,5 tấn $CO_2$)
	Hoạt động chặt phá rừng và chuyển đổi sử dụng đất	9,5% – 22,0%	Giải phóng bể chứa carbon hữu cơ

Hậu quả của việc gia tăng nồng độ $CO_2$ nhân tạo được chỉ ra qua các chỉ số: nhiệt độ trung bình bề mặt Trái Đất tăng kỷ lục 0,77°C so với trung bình thế kỷ 20 (mức nền khoảng 12,7°C); nồng độ $CO_2$ trong khí quyển tăng từ 280 ppm thời kỳ tiền công nghiệp lên 338 ppm vào năm 2010 (vượt xa mức 20 ppm của 800.000 năm trước). Ngoài ra, khí thải $CO_2$ gây axit hóa đại dương, góp phần tạo mưa axit và gây tổn hại trực tiếp đến hô hấp của con người.

Phần tổng quan tài liệu rà soát các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế và trong nước: Choi (2010) tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản; Naranpanawa (2011) tại Sri Lanka; Gu et al. (2013) tại các đô thị Trung Quốc; Sahar và Ruhul (2014) trên khối OECD qua mô hình STIRPAT; Lin et al. (2014) tại Nigeria; Mostefa et al. (2015) trên khối BRICS; Ramphul (2015) tại Ấn Độ; Heidari et al. (2015) trên khối ASEAN; Faik et al. (2015) trên 17 nước OECD; Khương và Thanh (2017) tại Việt Nam; Jambo và Balogh (2017) trên 168 quốc gia; Yu et al. (2017), Xuyi và Junghan (2017) tại Trung Quốc; và Ngọc, Ngân, Huyền (2022) trên 57 quốc gia. Đa số các công trình ủng hộ tác động cùng chiều của GDP, dân số, năng lượng hóa thạch tới phát thải, trong khi vai trò của FDI và cơ cấu công nghiệp cho thấy kết quả trái chiều tùy thuộc vào bối cảnh mẫu nghiên cứu.

Chương 2: Thực trạng lượng phát thải khí CO2 tại các quốc gia đang phát triển

Chương 2 mô tả sự chuyển dịch cục diện phát thải toàn cầu: nếu vào đầu thế kỷ 20 và thập niên 1950, Châu Âu và Bắc Mỹ chiếm từ 85% đến 90% lượng khí thải hàng năm, thì hiện nay các nền kinh tế đang phát triển đã chiếm hơn 2/3 tổng lượng xả thải toàn cầu.

Quốc gia	Phát thải hàng năm (2021)	Phát thải tích lũy đến 2021	Phát thải bình quân đầu người	Đặc điểm cơ cấu và xu hướng
Trung Quốc	11,47 tỷ tấn (tăng gần 5 lần so với 2,48 tỷ tấn năm 1990)	249,35 tỷ tấn (lớn nhất khối đang phát triển, gấp đôi Nga)	7,6 tấn/người (năm 2019, tăng từ 1,9 tấn năm 1990)	Chiếm vị trí phát thải lớn nhất thế giới; than đá chiếm 70% sản lượng điện; cam kết trung hòa carbon năm 2060.
Ấn Độ	2,71 tỷ tấn	57,11 tỷ tấn (xếp thứ 3)	Mức trung bình thấp nhưng tốc độ tăng cao	Tăng trưởng phát thải năm 2021 đạt >10,5%; điện than chiếm hơn 60% phát thải; cam kết trung hòa carbon năm 2050.
Nga	1,76 tỷ tấn	117,55 tỷ tấn (xếp thứ 2)	Xấp xỉ 12 tấn/người (đứng thứ 2 khối đang phát triển)	Ngành năng lượng phát thải 1,68 triệu tấn tương đương năm 2019; tốc độ tăng phát thải năm 2021 là 8,09%.
Ả Rập Xê Út	Thuộc top đầu khu vực Trung Đông	Thuộc top 10 nước đang phát triển	Hơn 18 tấn/người (cao nhất trong các nước đang phát triển)	Khai thác dầu mỏ và khí đốt quy mô lớn; phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu hóa thạch.
Việt Nam	341 triệu tấn (số liệu năm 2019)	Thuộc top 10 các nước đang phát triển phát thải nhiều nhất	Tăng trưởng liên tục từ năm 2000	Tăng trưởng phát thải năm 2021 đạt âm 0,88%; giai đoạn 2000–2019 GHG tăng 937% trong khi GDP tăng 315%.

Về cơ cấu theo nguồn ngành năm 2016 tại các nước đang phát triển:

• Năng lượng điện, nhiệt và vận tải chiếm tỷ trọng lớn nhất với 73,2% (riêng năng lượng dùng trong công nghiệp chiếm 24,2%, gang thép chiếm 7,2%, khai khoáng - xây dựng - dệt may chiếm 10,6%).
• Ngành giao thông vận tải chiếm 16,2% (giao thông đường bộ chiếm 11,9%, trong đó 62% từ vận chuyển hành khách và 38% từ vận tải hàng hóa; vận tải biển toàn cầu thải 1 tỷ tấn $CO_2$, chiếm 14% ngành vận tải).
• Quy trình công nghiệp trực tiếp chiếm 5,2% (sản xuất xi măng/clinker chiếm 3%, hóa chất và hóa dầu chiếm 2,2%). Hoạt động phá rừng và thay đổi sử dụng đất đóng góp ròng 2,2%.

Tại Việt Nam, cơ cấu phát thải năm 2019 ghi nhận ngành năng lượng chiếm 45% (sản lượng điện gồm 18,5% đốt than, 36,6% đốt dầu và khí), ngành sản xuất và xây dựng chiếm 21,4%, chế biến công nghiệp chiếm 15,4% và vận tải chiếm 12,2%.

Chương 3: Phân tích tác động của các nhân tố ảnh hưởng tới lượng khí CO2 tại các quốc gia đang phát triển

Tác giả thiết lập mô hình kinh tế lượng dữ liệu mảng cho 151 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000–2014:

$$\ln(CO_{2it}) = \beta_0 + \beta_1 \ln(POP_{it}) + \beta_2 \ln(GDPP_{it}) + \beta_3 \ln(FDI_{it}) + \beta_4 INDUS_{it} + \beta_5 RE_{it} + \beta_6 FOSSIL_{it} + \beta_7 OPENNESS_{it} + u_{it}$$

Trong đó:

• Biến phụ thuộc: $\ln(CO_{2it})$ là logarit tự nhiên của lượng phát thải khí $CO_2$ bình quân (đơn vị: nghìn tấn), dữ liệu thu thập từ World Bank.
• Các biến độc lập:
  • $\ln(POP_{it})$: Logarit tự nhiên quy mô dân số.
  • $\ln(GDPP_{it})$: Logarit tự nhiên GDP bình quân đầu người.
  • $\ln(FDI_{it})$: Logarit tự nhiên dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
  • $INDUS_{it}$: Tỷ trọng giá trị gia tăng công nghiệp (gồm cả xây dựng) trong GDP (%).
  • $RE_{it}$: Tỷ lệ tiêu thụ năng lượng tái tạo trên tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng (%).
  • $FOSSIL_{it}$: Tỷ lệ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch trên tổng năng lượng cuối cùng (%).
  • $OPENNESS_{it}$: Tỷ lệ tổng kim ngạch xuất nhập khẩu thương mại trên GDP (%).

Kết quả kiểm định thống kê ghi nhận qua danh mục bảng của khóa luận bao gồm kiểm định Breusch-Pagan và Hausman (chỉ ra mô hình tác động cố định FEM phù hợp hơn mô hình OLS gộp và mô hình tác động ngẫu nhiên REM), cùng các kiểm định phát hiện phương sai sai số thay đổi và tự tương quan.

Theo tóm tắt kết quả ước lượng mô hình của tác giả, các biến số gồm: GDP bình quân đầu người ($\ln GDPP$), quy mô dân số ($\ln POP$), dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ($\ln FDI$), tỷ lệ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch ($FOSSIL$), tỷ lệ sử dụng nhiên liệu tái tạo ($RE$) và tỷ lệ trao đổi thương mại ($OPENNESS$) đều có tác động làm tăng lượng khí thải $CO_2$. Ngược lại, biến tỷ trọng công nghiệp trên GDP ($INDUS$) không đạt ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy này.

Chương 4: Một số kiến nghị nhằm đẩy mạnh ảnh hưởng tích cực và giảm thiểu tác động tiêu cực đến lượng khí thải CO2 tại các nước đang phát triển

Dựa trên kết quả định lượng, tác giả đề xuất 5 nhóm khuyến nghị chính sách:

• Kiểm soát tăng trưởng GDP bình quân đầu người theo hướng bền vững: Chuyển dịch mô hình tăng trưởng kinh tế từ thâm dụng tài nguyên và phát thải cao sang kinh tế xanh, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) thay vì gia tăng sản xuất bằng tiêu hao nhiên liệu.
• Định hướng và chọn lọc dòng vốn FDI: Áp dụng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe đối với các dự án đầu tư nước ngoài; ngăn chặn tình trạng biến các nước đang phát triển thành "thiên đường ô nhiễm"; ưu tiên thu hút dòng vốn FDI hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường.
• Nâng cao tỷ lệ sử dụng nhiên liệu tái tạo: Cơ cấu lại quy hoạch năng lượng quốc gia; đầu tư phát triển nguồn năng lượng gió, mặt trời, thủy điện tích năng; hoàn thiện khung pháp lý và chính sách giá điện hỗ trợ để khuyến khích khu vực tư nhân tham gia.
• Giảm thiểu tỷ lệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Từng bước giảm tỷ trọng các nhà máy nhiệt điện than; áp dụng các loại thuế/phí carbon và lộ trình đóng cửa các cơ sở phát thải vượt quy chuẩn; đẩy mạnh điện hóa các phương tiện giao thông vận tải đường bộ.
• Quản lý tự do hóa thương mại gắn với tiêu chuẩn xanh: Lồng ghép các điều khoản cam kết bảo vệ môi trường trong các hiệp định thương mại tự do (FTA); thúc đẩy các chuỗi cung ứng hàng hóa phát thải thấp và kiểm soát nhập khẩu công nghệ lạc hậu.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa và kiểm định thành công các giả thuyết kinh tế môi trường trên mẫu dữ liệu lớn gồm 151 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000–2014. Các kết quả cụ thể bao gồm:

Biến số trong mô hình	Chiều hướng tác động tới lượng khí thải $CO_2$	Ý nghĩa thống kê trong mô hình
Quy mô dân số ($\ln POP$)	Tác động cùng chiều (làm tăng phát thải)	Có ý nghĩa thống kê
GDP bình quân đầu người ($\ln GDPP$)	Tác động cùng chiều (làm tăng phát thải)	Có ý nghĩa thống kê
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ($\ln FDI$)	Tác động cùng chiều (làm tăng phát thải)	Có ý nghĩa thống kê
Tỷ lệ nhiên liệu hóa thạch ($FOSSIL$)	Tác động cùng chiều (làm tăng phát thải)	Có ý nghĩa thống kê
Tỷ lệ nhiên liệu tái tạo ($RE$)	Tác động làm tăng phát thải trong mẫu nghiên cứu	Có ý nghĩa thống kê
Độ mở thương mại ($OPENNESS$)	Tác động cùng chiều (làm tăng phát thải)	Có ý nghĩa thống kê
Tỷ trọng công nghiệp trong GDP ($INDUS$)	Không xác định tác động rõ rệt	Không có ý nghĩa thống kê

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, tác giả tự nêu các điểm sau:

• Khóa luận đã hệ thống hóa và kiểm chứng đồng thời ba khung lý thuyết quan trọng (EKC, PHH và Cuộc đua xuống đáy) trên một mẫu nghiên cứu bao quát 151 nền kinh tế đang phát triển—đối tượng hiện chiếm tỷ trọng phát thải chủ yếu nhưng ít được xem xét toàn diện trong các nghiên cứu trước đây.
• Khẳng định bằng chứng thực nghiệm về tác động thúc đẩy phát thải của tăng trưởng kinh tế, dân số, thương mại và FDI, củng cố giả thuyết cho rằng các nước đang phát triển vẫn đang nằm ở sườn dốc lên của đường cong Kuznets và chịu ảnh hưởng của giả thuyết thiên đường ô nhiễm.
• Cung cấp cơ sở khoa học để các nhà hoạch định chính sách tại các nước đang phát triển cân nhắc điều chỉnh chính sách thu hút đầu tư, chuyển đổi năng lượng và cam kết giảm phát thải theo các thỏa thuận quốc tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế được tác giả chỉ ra trong văn bản:

• Hạn chế về khung thời gian dữ liệu: Mô hình định lượng chỉ thu thập được dữ liệu hoàn chỉnh trong giai đoạn 2000–2014. Tác giả buộc phải giới hạn mốc thời gian kết thúc ở năm 2014 nhằm tránh tình trạng xuất hiện các giá trị tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch bằng 0 ở một số năm, gây sai lệch mẫu trong ước lượng kinh tế lượng.
• Hạn chế về điều kiện nghiên cứu: Do giới hạn về mặt thời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp và năng lực chuyên môn của sinh viên đại học, bài viết chưa thể đào sâu phân tích phân rã theo từng nhóm thu nhập hoặc khu vực địa lý cụ thể trong mô hình kinh tế lượng.

Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo được gợi mở:

• Cập nhật chuỗi dữ liệu mảng sang các giai đoạn gần nhất (sau năm 2015 và hậu đại dịch Covid-19) để đánh giá sự biến động trong bối cảnh các quốc gia bắt đầu thực thi Thỏa thuận Paris và các cam kết Net Zero.
• Bổ sung thêm các biến giải thích mới như tiến bộ công nghệ xanh, chất lượng thể chế pháp lý, hoặc chỉ số hiệu quả năng lượng để giải thích rõ hơn hiện tượng biến tỷ lệ công nghiệp chưa có ý nghĩa thống kê trong mô hình.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành: Hữu ích cho người học ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế học môi trường, Kinh tế phát triển và Quản lý tài nguyên môi trường khi cần tìm hiểu về mối liên hệ giữa tăng trưởng kinh tế và ô nhiễm khí thải.
• Người thực hiện nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng: Cung cấp tài liệu tham khảo rõ ràng về quy trình xây dựng mô hình hồi quy dữ liệu mảng (Panel data), cách thức logarit hóa biến số để ước lượng độ co giãn, và trình tự thực hiện các kiểm định khuyết tật mô hình (Hausman, Breusch-Pagan, tự tương quan, phương sai thay đổi) trên phần mềm Stata.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản: Hệ thống tổng quan tài liệu phong phú tại Chương 1 (tổng hợp 14 công trình quốc tế và trong nước về $CO_2$); bộ số liệu thực trạng chi tiết tại Chương 2 phân tích sự dịch chuyển phát thải của các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng mô hình kinh tế lượng nào và gồm những biến số cụ thể nào?
Tác giả sử dụng mô hình tác động cố định (FEM) cho dữ liệu mảng gồm 151 quốc gia đang phát triển giai đoạn 2000–2014. Biến phụ thuộc là logarit lượng khí thải $CO_2$ bình quân ($\ln CO_2$). Bảy biến độc lập gồm: logarit dân số ($\ln POP$), logarit GDP bình quân đầu người ($\ln GDPP$), logarit vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ($\ln FDI$), tỷ trọng công nghiệp trong GDP ($INDUS$), tỷ lệ tiêu thụ năng lượng tái tạo ($RE$), tỷ lệ tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch ($FOSSIL$) và tỷ lệ thương mại trên GDP ($OPENNESS$).

2. Nguồn phát thải CO2 tự nhiên và nhân tạo nào chiếm tỷ trọng lớn nhất theo số liệu tác giả trình bày?
Trong tự nhiên, nguồn phát thải lớn nhất là chu trình trao đổi giữa khí quyển và đại dương, chiếm 43% lượng xả thải tự nhiên (hơn 335 tỷ tấn $CO_2$/năm). Trong các nguồn nhân tạo, hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch chiếm tỷ trọng áp đảo gần 88% (theo nghiên cứu của Le Quere et al., 2013), trong đó than đá là nguồn nhiên liệu thải nhiều $CO_2$ nhất (chiếm 43% lượng phát thải do đốt nhiên liệu, mỗi tấn than đốt sinh ra 2,5 tấn $CO_2$).

3. Số liệu thực trạng phát thải khí CO2 của Việt Nam được ghi nhận như thế nào trong khóa luận?
Năm 2019, Việt Nam phát thải khoảng 341 triệu tấn $CO_2$. Ngành năng lượng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 45% (sản lượng điện gồm 18,5% đốt than, 36,6% đốt dầu và khí), tiếp theo là sản xuất và xây dựng (21,4%), chế biến công nghiệp (15,4%) và vận tải (12,2%). Trong giai đoạn 2000–2019, tổng phát thải khí nhà kính của Việt Nam tăng 937% trong khi GDP tăng 315%. Riêng năm 2021, tốc độ tăng trưởng phát thải của Việt Nam đạt mức tăng trưởng âm là -0,88%.

4. Kết quả ước lượng mô hình cho thấy biến số nào không có ý nghĩa thống kê?
Biến tỷ trọng công nghiệp trong GDP ($INDUS$) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy dữ liệu mảng của 151 quốc gia đang phát triển. Trong khi đó, các biến dân số, GDP bình quân đầu người, FDI, tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, tiêu thụ năng lượng tái tạo và độ mở thương mại đều có ý nghĩa thống kê và tác động làm tăng lượng khí thải $CO_2$.

5. Giả thuyết "Thiên đường ô nhiễm" (PHH) được tác giả giải thích ra sao trong bối cảnh các nước đang phát triển?
Giả thuyết PHH (Copeland và Taylor, 1994) nhận định các nước phát triển dịch chuyển các ngành công nghiệp "bẩn", thâm dụng lao động và tài nguyên sang các nước đang phát triển để giảm mức độ ô nhiễm nội địa và tối ưu hóa chi phí. Điều này khiến các nước đang phát triển trở thành nơi gánh chịu ô nhiễm thay cho các nước thu nhập cao, khiến đường cong EKC của các nước nghèo có xu hướng dốc lên liên tục do hệ sinh thái bị tổn hại khó phục hồi.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Tuyết Trinh đã thực hiện đánh giá toàn diện các yếu tố tác động đến lượng khí thải $CO_2$ tại 151 quốc gia đang phát triển giai đoạn 2000–2014 thông qua mô hình kinh tế lượng dữ liệu mảng. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự gia tăng của quy mô dân số, GDP bình quân đầu người, vốn FDI, tỷ lệ thương mại và mức tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch là những động lực chính thúc đẩy phát thải $CO_2$, đồng thời cho thấy tỷ trọng công nghiệp trong GDP chưa thể hiện tác động mang ý nghĩa thống kê. Công trình cung cấp hệ thống luận cứ khoa học thực nghiệm và đề xuất các giải pháp định hướng chuyển dịch năng lượng, kiểm soát vốn đầu tư và thực thi tiêu chuẩn môi trường trong thương mại quốc tế cho các nền kinh tế đang phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 1.1 Tổng quan về phát thải khí CO2 1.1 Khái niệm Carbon dioxide (CO2) là hợp chất có trong khí quyển được cấu thành từ một nguyên tử Cacbon và hai nguyên tử Oxi. Hợp chất này có thể tồn tại dưới dạng rắn, lỏng và khí, tuy nhiên ở điều kiện thường, CO2 tồn tại dưới dang khí. Khí CO2 có thể được sản sinh từ các quá trình diễn ra trong tự nhiên và các hoạt động của con người. Phát thải khí CO2 là việc khí CO2 được thải ra ngoài môi trường làm việc chung hoặc môi trường tự nhiên mà chưa qua xử lý.1 Một số nguồn phát thải CO2 Nguồn phát thải CO2 rất đa dạng, tuy nhiên ta có thể phân chia thành hai nguồn phát thải chính bao gồm: nguồn phát thải tự nhiên và nguồn phát thải nhân tạo.

Nguồn phát thải tự nhiên là các nguồn tạo ra khí CO2 thông qua các quá trình diễn ra trong tự nhiên như quá trình phân hủy, hô hấp của động vật. thực vật, … CO2 được phát thải từ các nguồn nhân tạo xuất phát từ các hoạt động sản xuất của loài người như xây dựng, đốt các loại nhiên liệu hóa thạch, … 1.1 Nguồn phát thải tự nhiên Các chu trình tự nhiên diễn ra trong đại dương, đất, động vật, thực vật và hoạt động của núi lửa là các nguồn phát thải khí CO2 tự nhiên. Trong đó, nguồn phát thải tự nhiên chủ đạo là từ chu trình trao đổi giữa đại dương và khí quyển thông qua quá trình khuếch tán. Bên cạnh đó, quá trình hô hấp của động thực vật và quá trình phân hủy đất là nguồn sản sinh lượng CO2 lớn thứ hai.

Một khối lượng nhỏ CO2 được phát thải do hoạt động phun trào của núi lửa. Lượng CO2 được sản sinh ra từ các nguồn phát thải tự nhiên này sẽ liên tục luân chuyển từ các nguồn phát thải đến các bể chưa carbon đã tồn tại hàng ngàn năm, điều này duy trì lượng 5 CO2 luôn ở mức ổn định và an toàn. Theo nghiên cứu của Le Quere. C và cộng sự (2013), gần 88% lượng CO2 nhân tạo xuất phát từ hoạt động đốt các nhiên liệu hóa thạch để phục vụ cho công nghiệp sản xuất và dịch vụ, còn lại là kết quả của nạn chặt phá rừng và sử dụng đất.

Núi lửa phun trào Khác 1% 3% Quá trình hô hấp và phân Sự trao đổi giữa khí quyển hủy đất và đại dương 26% 43% Quá trình hô hấp của động vật và thực vật 28% Biểu đồ 1.1 Phân bổ nguồn phát thải khí CO2 tự nhiên Nguồn: Tác giả tự tổng hợp  Sự trao đổi giữa đại dương và khí quyển Có tới gần 43% lượng khí thải CO2 ngoài tự nhiên là được sản sinh ra từ sự trao đổi giữa khí quyển và đại dương. Quá trình này diễn ra theo cả hai hướng. Đại dương lưu trữ khí carbon dioxide trong nhiều thế kỷ. Khí carbon dioxide hòa tan trong nước biển được đại dương, bị nước xáo trộn trở lại bề mặt của biển và được làm nóng lên bởi nhiệt độ của mặt trời, sau đó bị giải phóng ra khí quyển.

Quá trình này diễn ra liên tục, ước tính mỗi năng tạo ra khoảng hơn 335 tỷ tấn khí CO2.  Quá trình hô hấp của động vật và thực vật Quá trình hô hấp của động thực vật cũng là một trong những nguồn phát thải khí CO2 quan trọng, chiểm tới 27,6% lượng khí phải thải tự nhiên. Trong quá trình 6 hô hấp, động thực vật sẽ hít vào khí oxi và thải ra khí carbon dioxide giúp chuyển hóa dinh dưỡng dưới dạng năng lượng phục vụ cho các hoạt động sống cơ bản. Khí CO2 được gọi là sản phẩm phụ của quá trình này.

Trung bình hàng năm, quá trình này diễn ra và sản sinh ra xấp xỉ 215 tỷ tấn khí carbon dioxide.  Quá trình hô hấp và phân hủy đất Rất nhiều sinh vật sống ở trong đất tạo ra năng lượng phục vụ cho sự sống như rễ cây, nấm, vi sinh vậy, … thông qua quá trình hô hấp. Các chất hữu cơ phân hủy cũng là một trong số đó (xác động thực vật chết). Quá trình hô hấp và phân hủy này sản sinh ra khoảng 25,6% lượng khí thải được phát thải tự nhiên.

Carbon dioxide là sản phẩm phụ của các quá trình này. Ước tính có khoản 215 tỷ tấn CO2 được sản sinh ra từ nguồn phát thải này mỗi năm.  Núi lửa phun trào Lượng khí thải sinh ra bởi quá trình này chiếm khoảng 0,8% lượng phát thải CO2 tự nhiên. Núi lửa phun trào giải phóng các vật chất như magma, bụi, tro và các loại khí ẩn sâu dưới bề mặt của Trái Đất.

Carbon dioxide là một trong những khí đó. Quá trình này hàng năm tạo ra khoản 0,62 tỷ tấn khí thải CO2. Các loại khí phổ biến được phát thải khi núi lửa phun trào như hơi nước, CO2, SO2, … được hấp thụ bởi magma, sau đó sẽ bị giải phóng vào khí quyển.2 Nguồn phát thải nhân tạo Khối lượng CO2 nhân tạo ít hơn rất nhiều so với khối lượng phát thải tự nhiên nhưng cũng đã gây tác động tiêu cực và phá vỡ sự cân bằng của chu kỳ carbon đã tồn tại từ trước Cách mạng Công nghiệp. Sau khi nền công nghiệp phát triển thịnh vượng, lượng CO2 do con người tạo ra là con số nhiều hơn đáng kể.

Các hoạt động trong sản xuất và sinh hoạt như đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, hay chặt phá rừng là những tác nhân chủ yếu chính tăng nồng độ CO2 trong không khí. Le Quere (2013) đã nhận định, có đến 87% lượng khí CO2 nhân tạo được phát thải do việc đốt dầu mỏ, than đá và khí tự nhiên, 9,5% là xuất phát từ hoạt động chặt phá rừng và sử dụng đất, phần còn lại xuất phát từ phần lớn các quy trình công nghiệp.  Hoạt động khai thác và sử dụng nhiên liệu hóa thạch 7 Con người đốt cháy nhiên liệu như than đá, dầu, khí tự nhiên, … để tạo ra năng lượng. Hầu hết thành phần carbon tích trữ trong nhiên liệu được chuyển hóa thành CO2 ngoài môi trường.

Các loại nhiên liệu không tái tạo được dùng nhiều nhất là than (chiểm 43% lượng khí CO2 thải ra do đốt cháy nhiên liệu), dầu (chiếm 20%) và khí tự nhiên (chiếm khoảng 20%). Có thể thấy rằng, than là loại nhiên liệu chứa hàm lượng carbon cao nhất, cũng là nhiên liệu có lượng tiêu thụ lớn. Ước tính mối tấn than đốt sẽ phải thải ra 2,5 tấn khí carbon dioxide. Nhà máy điện, cở sở nhà máy công nghiệp, phương tiện vận tải là ba ví dụ diển hình đại diện cho các ngành chủ yếu sử dụng năng lượng hóa thạch đó là ngành điện- nhiệt, công nghiệp và giao thông.

Lượng CO2 do con người tạo ra ít hơn nhiều so với lượng CO2 được phát thải tự nhiên. Tuy nhiên, chúng đã làm mất đi sự cân bằng vốn có trong chu kỳ Carbon. Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội, hoạt động của con người là nguyên nhân chính làm gia tăng nồng độ CO2 trong khí quyển. Khối lượng khí nhà kính được phát thải nhân tạo lớn nhất đến từ ngành sản xuất điện và nhiệt.

Những loại nhiên liệu có hàm lượng Carbon cao như than đá sẽ được sử dụng nhiều để tọ ra điện năng. Có thể thấy rằng, các quy trình sản xuất công nghiệp là những hoạt động tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Ngoài ra, con người cũng cần tiêu thụ năng lượng cho các hoạt động sống hàng ngày và giải trí như chiếu sáng, sưởi ấm và một số thiết bị điện khác Ngành giao thông cũng bao gồm nhiều hoạt động phát thải lượng khí CO2 lớn. Đây là ngành tiêu thụ nhiều năng lượng nhiên liệu xăng dầu như dầu hỏa, dầu diesel, xăng, ….

Lượng CO2 phát thải từ ô tô, vận chuyển hàng hóa và xe tải là chủ yếu trong ngành này. Bên cạnh đó, vận tải biển cũng đóng góp không nhỉ khi tạo ra gần 14% lượng khí thải CO2 của ngành. Số lượng và tần xuất của tàu chuyên trở ít hơn nhiều so với giao thông đường bộ, tuy nhiên, chúng lại sử dụng các loại nhiên liệu thô không tinh chế và chất lượng thấp. Do đó, vận chuyển đường biển chiếm 1 tỷ tấn khí CO2.

Mức phát thải này thậm chí lớn hơn mức phát thải bình quân hàng năm của một số nước phát triển như Anh, Canada, Đức, … Công nghiệp cũng là lĩnh vực đóng góp không nhỏ vào lượng CO2 phát thải nhân tạo, bao gồm các hoạt động sản xuất, xây dựng, khai thác và nông nghiệp. 8 Trong số đó, sản xuất hàng hóa dịch vụ là ngành tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch nhiều nhất, điển hình như công nghiệp sản xuất xi măng, nhiệt độ phải lên đến 1450 độ mới có thể chế tạo xi măng.  Hoạt động phá rừng và sử dụng đất Hoạt động chặt phá rừng và chuyển đổi sử dụng đấy làm gia tăng khoảng hơn 22% lượng khí thải carbon dioxide. Chu trình Carbon của cây cối và các loài thực vật khác diễn ra, hấp thụ CO2 và chuyển hóa thành các chất cần thiết để duy trì hoạt động sống.

Tuy nhiên, khi nạn phá rừng xảy ra, thực vật bị đốt cháy hoặc bị chết sẽ thải ra lượng carbon lưu trữ trong cây, giải phóng chúng trở lại bầu khí quyển, gây biến đổi khí hậu toàn cầu. Có thể hiểu rằng, điều quan trọng ở rừng không phải ở chỗ chúng có thể làm giảm lượng CO2 mà rừng là những hồ chứa carbon khổng lồ. Khi đó, một khu rừng bị tàn phá hoặc đốt cháy, hầu hết lượng carbon trong đó sẽ bị giải phóng trở lại khí quyển, từ đó khiến lượng CO2 tăng lên.2 Một số hậu của của sự gia tăng lượng khí thải CO2 Lượng CO2 mà Trái Đất hấp thụ tạo ra luôn vận động xoay vần, giúp duy trì sự cân bằng qua hàng thế kỷ. Tuy nhiên, có thể thấy rằng, con người đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, điều này vừa là tín hiệu tích cực song cũng là tín hiệu báo động đối với chất lượng môi trường đang ngày càng xuống cấp.

Việc phát triển kinh tế xã hội đem lại cho con người cuộc sống tốt đẹp hơn, chất lượng được cải thiện hơn nhưng cũng đã tạo ra mối đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của mọi sinh vật trên hành tinh do môi trường xuống cấp nghiêm trọng. Nguồn phát thải tạo ra do sự phát triển của loài người đang ngày một nhiều theo cấp số nhân, và chu trình carbon không bị đảo lộn trật tự khi không thể hấp thụ hết lượng phải thải ngày một lớn đó.