Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài Trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu và các vấn đề liên quan đến đề tài. Chương 2: Cơ sở lý thuyết Trình bày các lý thuyết có liên quan các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài từ đó đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất và giả thuyết cho đề tài. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Định hình quy trình nghiên cứu, đưa ra được phương pháp thu thập thông tin dữ liệu sơ cấp và thứ cấp rồi tiến hành xử lý dữ liệu. Chương 4: Phân tích dữ liệu đã thu thập được.
Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy đa biến cho dữ liệu thu thập được. Chương 5: Kết luận, giải pháp Trình bày kết quả của bài nghiên cứu, từ đó nêu ra các hàm ý quản trị, giải pháp, hạn chế và đề xuất hướng cho các bài nghiên cứu tiếp theo. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Khái niệm về việc làm: Xét về mặt xã hội, mọi người có sức lao động đều có quyền có việc làm. Đó là một trong những quyền cơ bản của con người được đề cập trong hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam.
Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO): Việc làm là những hoạt động lao động được trả công dưới hình thức tiền hoặc hiện vật. Theo điều 9 chương 2 của Bộ luật lao động của nước CHXHCN Việt Nam năm 2019 đã đề cập: Tất cả các hoạt động lao động nhằm tạo ra nguồn thu nhập về vật chất và tinh thần, chỉ cần không vi phạm pháp luật thì đều được coi là việc làm. Để giải quyết các vấn đề về việc làm, đảm bảo cho mọi người có khả năng lao động được có cơ hội hội được làm việc là trách nhiệm không chỉ của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của các doanh nghiệp và toàn xã hội trong công cuộc xây dựng đất nước ngày một phát triển hơn. Một hoạt động được coi là việc làm khi có đặc điểm sau: Đó là những công việc mà người lao động nhận được tiền công sau khi thực hiện công việc của mình và là những công việc mà người lao động thu lại lợi nhuận cho bản thân, gia đình, công việc đó phải được pháp luật thừa nhận.
Chung quy lại, việc làm là một phạm trù tồn tại khách quan trong hệ thống sản xuất, phụ thuộc vào nhu cầu hiện có của nền sản xuất. Người lao động được coi là có việc làm khi chiếm giữ một vị trí nhất định trong hệ thống sản xuất của xã hội. Nhờ có việc làm mà người lao động mới thực hiện được quá trình lao động tạo ra sản phẩm cho xã hội, cho bản thân.2 Khái niệm ý định về quê làm việc: Từ thuyết hành vi hợp lý của Ajzen và Fishbein (1975), rút ra từ mô hình TRA cho thấy hành vi được quyết định bởi ý thức và ý định là dự đoán chính xác nhất cho hành vi cá nhân, nó là bước đầu tiên khi con người hành động một việc gì đó. Ý định này được tác động bởi các yếu tố, khi ý định mang lại lợi ích cho chủ thể thì nó sẽ được chủ thể thực 7 hiện.
Mối quan hệ giữa hành vi và ý định đã được đề cập và chứng minh trong rất nhiều bài nghiên cứu. Trong đó có các bài về ý định hồi hương làm việc hay lựa chọn địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp, ý định cũng thường được dùng như một dự báo chính xác nhất cho quyết định làm việc gì và làm ở đâu sau tốt nghiệp của sinh viên (Morathop và cộng sự, 2010). Mọi kế hoạch của con người được thực hiện khi có sự chuẩn bị tức là ý định về kế hoạch đó, khi kế hoạch đó mang lại lợi ích cho chủ thể thì xác suất kế hoạch đó được thực hiện là rất lớn. Hồi hương hay di cư trở lại là loại hình di cư mà người ta nghĩ đến khi di chuyển sang một khu vực khác sinh sống chỉ là tạm thời, hồi hương là một loại tình huống khi người di cư trở về lại quê hương của mình để sinh sống và làm việc, thường là sau một khoảng thời gian sinh sống và làm việc ở một nơi nào đó (Dustmann và Weiss, 2007).
Hiện nay, ở nhiều quốc gia đang có tỷ lệ những thanh niên trẻ tiếp cận nền giáo dục đại học ngày càng tăng cao (Smith và cộng sự, 2014). Nhưng các trường đại học và cao đẳng thường chỉ tập trung tại các thành phố lớn, vì vậy buộc các thanh niên trẻ vùng nông thôn nếu muốn tiếp cận được nền giáo dục cao học phải rời xa quê hương của mình. Sự di cư trở lại được tác động bởi nhiều yếu tố, khi bản thân người di cư thấy việc trở về lại quê hương là một hành động bắt buộc hay việc hồi hương có lợi cho bản thân họ thì học sẽ quyết định trở về quê hương để làm việc và sinh sống.2 Các lý thuyết Đề tài được thực hiện dựa trên hai lý thuyết chính là thuyết hành vi dự định (Theory of planned Behavior – TPB) của Ajzen (1991) và thuyết tiếp thị địa phương của Kotler (1993).1 Thuyết hành vi dự định (Theory of planned Behavior – TPB): Thuyết hành vi dự định hay thuyết hành vi có kế hoạch là phần mở rộng của lý thuyết hành vi hợp lý của Ajzen và Fishbein (1975). Trong thuyết hành vi dự định, ta biết được hành vi của con có thể được thực hiện do các ý định, ý định càng mạnh và tần suất xuất hiện của nó càng nhiều thì khả năng hành vi đó được thực hiện càng cao, ý định là tín hiệu cho thấy con người sẽ cố gắng ra sao, dành bao nhiêu thời gian để nỗ lực thực hiện ý định đó và xu hướng hành vi được tác động bởi 3 yếu tố là thái độ, chuẩn chủ quan và kiểm soát hành vi cảm nhận.
8 Trong đó: (1) Thái độ: là cái nhìn, đánh giá của mỗi cá nhân về hành vi nào đó, xem hành vi đó tốt hay xấu, có lợi hay bất lợi cho bản thân mình hay không. (2) Chuẩn chủ quan: là áp lực của xã hội đặt lên cá nhân, để cá nhân đó xem xét có nên thực hiện hành vi đó hay không. Áp lực của xã hội tác động đến ý định cá nhân là những ý kiến của những người có ảnh hưởng với cá nhân đó như người thân, bạn bè, đồng nghiệp,…khi đã biết được mọi người có cái nhìn thế nào về ý định đó, chủ thể sẽ quyết định thực hiện hay không thực hiện ý định đó. (3) Kiểm soát hành vi cảm nhận: là ý thức về việc thực hiện hành vi có bị cản trở hay không và dễ hay khó nếu như bản thân mình thực hiện hành vi này.
Thái độ Xu hướng hành vi Chuẩn chủ quan Hành vi thực sự Kiểm soát hành vi cảm nhận Hình 2.1 Mô hình thuyết hành vi dự định (TPB) Nguồn: Ajzen 1991 2.2 Thuyết tiếp thị địa phương : Thuyết tiếp thị địa phương của Philip Kotler và cộng sự (1993) cũng đề cập đến việc để địa phương của mình trở nên hấp dẫn với mọi người, mình phải tìm ra điểm mạnh của địa phương và thiết kế hình ảnh riêng biệt cho nó sao đó phải có sức hấp dẫn, độ tin cậy cao và gây ấn tượng tốt với mọi người, vì hình ảnh của địa phương ảnh hưởng rất lớn đến lựa chọn của mọi người nên cần phải quan tâm đặc biệt. Ông cũng đề cập đến việc địa phương nên đầu tư vào việc nuôi dưỡng ra một lực lượng lao động có tri thức, có trình độ tay nghề cao về làm việc cho quê hương, điều này làm cho địa phương tăng lợi thế cạnh tranh hơn và khai thác triệt để hơn những thế mạnh sẵn có của địa phương mình.3 Các nghiên cứu có liên quan: 2.1 Các nghiên cứu nước ngoài: Nghiên cứu của Rérat (2014): sự lựa chọn nơi định cư của những sinh viên trẻ mới tốt nghiệp: trở về quê hương hay là không?. Bài nghiên cứu này đề cập đến các hành vi định cư của các bạn trẻ đã tốt nghiệp đại học từ một vùng nông thôn ở Thụy Sĩ. Sau khi tiến hành khảo sát có 924 người đã điền vào bảng câu hỏi trực tuyến, trong đó có 498 câu trả lời hợp lệ và được đem đi phân tích.
Theo nghiên cứu xu hướng quay trở lại quê hương của các sinh viên mới tốt nghiệp không chỉ phụ thuộc vào cơ hội việc làm mà còn phụ thuộc vào các yếu tố khác, một số yếu tố trong đó còn ảnh hưởng nhiều hơn yếu tố cơ hội việc làm. Tác giả đã đưa ra 3 nhân tố ảnh hưởng đến quyết định trở lại quê hương của sinh viên mới tốt nghiệp là: cơ hội việc làm, nền tảng gia đình và quỹ đạo di chuyển. Bài nghiên cứu này mở ra những điều mới trong các bài nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực di cư trở về, kết quả thu được cho thấy rằng quá trình di chuyển xuất hiện dưới dạng có chọn lọc và phức tạp gắn liền với quá trình sống của sinh viên tốt nghiệp. Cơ hội việc làm Nền tảng gia đình Quyết định trở về quê hương Quỹ đạo di chuyển Hình 2.2 Mô hình nghiên cứu của Rérat (2014) Nguồn Rérat (2014) Nghiên cứu của Niedomysl và Amcoff (2010): Tại sao những người di cư trở lại quê hương: Khảo sát chứng minh về động cơ quay trở lại quê hương ở Thụy Điển.
Bài nghiên cứu này đóng góp vai trò quan trọng cho tài liệu về di cư về lại quê hương và giúp trả lời câu hỏi tại sao những người di cư như vậy lại trở về. Bảng khảo sát gồm 40 câu hỏi đã 10 được phát ra, thu lại 4909 bảng khảo sát, sau khi sàng lọc dữ liệu có được 4151 mẫu khảo sát hợp lệ, trong đó có 1146 người di cư trở lại và 3005 người là di cư không trở lại. Bài nghiên cứu này được khảo sát với quy mô lớn và sau cùng ra kết quả có 5 yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định quay trở lại quê hương của người di cư. Đó là: cơ hội việc làm, môi trường sống, giáo dục, nhà ở và những lý do xã hội.
Bài nghiên cứu này không tập trung vào đối tượng là sinh viên mà nghiên cứu đặc điểm di cư trở về của 1 vùng dân cư và có sự so sánh giữ người di cư trở lại và người di cư không trở lại. Việc làm Môi trường sống Quyết định quay trở lại Giáo dục quê hương Nhà ở Những lý do xã hội Hình 2.3 Mô hình nghiên cứu của Niedomysl và Amcoff (2010) Nguồn Niedomysl và Amcoff (2010) Nghiên cứu của Buchenrieder, G.