Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn các sản phẩm vay tiêu dùng của khách hàng cá nhân tại ngân hàng đông á chi nhánh huế

Tài liệu nghiên cứu Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn các sản phẩm vay tiêu dùng của khách hàng cá, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Ngô Thị Phương
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Văn Chiêm
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phân Tích Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Lựa Chọn Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng Đông Á Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• I. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 4.2. Phương pháp chọn mẫu, xác định quy mô mẫu
• 4.2.1. Phương pháp xác định kích thước mẫu
• 4.2.2. Phương pháp chọn mẫu
• 4.3. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
• 5. Quy trình nghiên cứu
• 6. Kết cấu đề tài
• II. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ CHO VAY TIÊU DÙNG
• 1.1. Những vấn đề lý luận về NHTM và cho vay tiêu dùng
• 1.1.1. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Các hoạt động của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Dịch vụ cho vay tiêu dùng của KHCN tại NHTM
• 1.1.3.1. Khái niệm và phân loại cho vay tiêu dùng
• 1.1.3.2. Đối tượng và điều kiện cho vay tiêu dùng
• 1.1.3.3. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng
• 1.1.3.4. Vai trò của cho vay tiêu dùng
• 1.1.3.5. Nguyên tắc cho vay tiêu dùng
• 1.2. Những cơ sở lý luận về hành vi người tiêu dùng chi phối quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân
• 1.2.1. Khái niệm về quyết định vay vốn
• 1.2.2. Khái niệm hành vi người tiêu dùng
• 1.2.3. Tiến trình thông qua quyết định mua
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng của khách hàng cá nhân
• 1.3.1. Các nghiên cứu liên quan
• 1.3.2. Các mô hình nghiên cứu liên quan
• 1.3.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH VAY TIÊU DÙNG CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG Á CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Tổng quan về ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và các lĩnh vực hoạt động
• 2.1.2.1. Các lĩnh vực hoạt động
• 2.1.2.2. Lĩnh vực và sản phẩm kinh doanh chủ yếu
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ngân hàng TMCP Đông Á chi nhánh Huế
• 2.1.4. Tình hình lao động của Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2017 - 2019
• 2.1.5. Tình hình tài sản nguồn vốn Ngân Hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế giai đoạn 2017-2019
• 2.1.6. Tình hình hoạt động kinh doanh NH TMCP Đông Á – Chi nhánh Thành phố Huế giai đoạn 2017-2019
• 2.2. Kết quả nghiên cứu
• 2.2.1. Thống kê mô tả đặc điểm mẫu điều tra
• 2.2.1.1. Cơ cấu theo giới tính
• 2.2.1.2. Cơ cấu theo độ tuổi
• 2.2.1.3. Cơ cấu theo nghề nghiệp
• 2.2.1.4. Cơ cấu mẫu theo thu nhập
• 2.2.2. Mô tả hành vi sử dụng dịch vụ vay tiêu dùng của Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.2.1. Khoảng thời gian khách hàng đã sử dụng dịch vụ của Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.2.2. Các dịch vụ khách hàng đã sử dụng tại Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.2.3. Mục đích sử dụng dịch vụ vay của Ngân hàng TMCP Đông Á
• 2.2.2.4. Thông tin giúp khách hàng biết đến dịch vụ vay tiêu dùng của NH Đông Á
• 2.2.2.5. Lý do khách hàng lựa chọn dịch vụ vay tiêu dùng của Ngân hàng Đông Á
• 2.2.3. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 2.2.4. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 2.2.5. Kiểm định mối tương quan giữa biến độc lập và biến phụ thuộc
• 2.2.6. Xây dựng mô hình hồi quy
• 2.2.6.1. Phân tích hồi quy
• 2.2.6.2. Đánh giá độ phù hợp của mô hình
• 2.2.6.3. Kiểm định sự phù hợp mô hình
• 2.2.6.4. Xem xét tự tương quan
• 2.2.6.5. Xem xét đa cộng tuyến
• 2.2.6.6. Kiểm định phân phối chuẩn của phần dư
• 2.2.7. Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA)
• 2.2.7.1. Kiểm định KMO và Bartlett’s Test biến độc lập
• 2.2.7.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA biến độc lập
• 2.2.7.3. Kiểm định KMO và Bartlett’s Test biến phụ thuộc
• 2.2.7.4. Phân tích nhân tố khám phá EFA biến phụ thuộc
• 2.2.8. Đánh giá kết quả khách hàng về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Đông Á- chi nhánh Huế
• 2.2.8.1. Đánh giá của khách hàng đối với biến Sự thuận lợi
• 2.2.8.2. Đánh giá của nhóm khách hàng đối với biến Chính sách tín dụng
• 2.2.8.3. Đánh giá của khách hàng đối với biến Ảnh hưởng từ các mối quan hệ
• 2.2.8.4. Đánh giá của khách hàng đối với biến Chất lượng dịch vụ
• 2.2.8.5. Đánh giá của khách hàng với biến Quyết định vay tiêu dùng
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY KHÁCH HÀNG TẠI THÀNH PHỐ HUẾ SỬ DỤNG DỊCH VỤ VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG ĐÔNG Á
• 3.1. Định hướng của Ngân hàng Đông Á trong thời gian tới
• 3.2. Giải pháp thúc đẩy khách hàng tại thành phố Huế vay tiêu dùng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đông Á
• 3.2.1. Nhóm giải pháp dựa trên nhóm yếu tố Chính sách tín dụng
• 3.2.2. Nhóm giải pháp nhóm yếu tố Sự thuận lợi
• 3.2.3. Giải pháp dựa trên nhóm yếu tố ảnh hưởng các mối quan hệ
• 3.2.4. Giải pháp dựa trên nhóm yếu tố chất lượng dịch vụ
• 3.2.5. Giải pháp chung
• III. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: MÃ HÓA THANG ĐO
• PHỤ LỤC 2: BẢNG HỎI ĐIỀU TRA
• PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ XỬ LÝ, PHÂN TÍCH SPSS

Tóm tắt

I. Tổng quan về yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng

Quyết định vay tiêu dùng tại Ngân hàng Đông Á Huế không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu tài chính mà còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố này bao gồm lãi suất vay tiêu dùng, thủ tục vay tiêu dùng, và điều kiện vay tiêu dùng. Hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp khách hàng đưa ra quyết định chính xác hơn khi lựa chọn sản phẩm vay.

1.1. Lãi suất vay tiêu dùng và ảnh hưởng đến quyết định

Lãi suất vay tiêu dùng là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định vay. Khách hàng thường so sánh lãi suất giữa các ngân hàng để tìm ra lựa chọn tốt nhất cho mình.

1.2. Thủ tục vay tiêu dùng tại Ngân hàng Đông Á

Thủ tục vay tiêu dùng tại Ngân hàng Đông Á được thiết kế để đơn giản hóa quá trình vay. Tuy nhiên, sự phức tạp trong hồ sơ vay có thể làm khách hàng cảm thấy khó khăn.

II. Các thách thức trong việc lựa chọn vay tiêu dùng

Khách hàng thường gặp phải nhiều thách thức khi lựa chọn sản phẩm vay tiêu dùng. Những thách thức này có thể đến từ việc thiếu thông tin, sự không rõ ràng trong các điều khoản vay, và áp lực từ các mối quan hệ xã hội.

2.1. Thiếu thông tin về sản phẩm vay

Nhiều khách hàng không có đủ thông tin về các sản phẩm vay tiêu dùng, dẫn đến quyết định không chính xác. Việc cung cấp thông tin rõ ràng và đầy đủ là rất cần thiết.

2.2. Áp lực từ mối quan hệ xã hội

Áp lực từ bạn bè và gia đình có thể ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng. Khách hàng có thể cảm thấy cần phải vay để đáp ứng kỳ vọng của người khác.

III. Phương pháp lựa chọn sản phẩm vay tiêu dùng hiệu quả

Để lựa chọn sản phẩm vay tiêu dùng hiệu quả, khách hàng cần áp dụng một số phương pháp nhất định. Việc so sánh các sản phẩm vay, tìm hiểu kỹ lưỡng về điều kiện vay và tham khảo ý kiến từ chuyên gia là rất quan trọng.

3.1. So sánh các sản phẩm vay tiêu dùng

Khách hàng nên so sánh lãi suất, thời gian phê duyệt và các điều kiện khác giữa các ngân hàng để tìm ra sản phẩm phù hợp nhất.

3.2. Tìm hiểu điều kiện vay tiêu dùng

Nắm rõ các điều kiện vay tiêu dùng sẽ giúp khách hàng tránh được những rủi ro không đáng có trong quá trình vay.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về vay tiêu dùng

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng tại Ngân hàng Đông Á Huế đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các yếu tố này có thể giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ và thu hút khách hàng hơn.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hành vi khách hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng khách hàng có xu hướng lựa chọn sản phẩm vay dựa trên sự thuận lợi và chính sách tín dụng của ngân hàng.

4.2. Đề xuất cải tiến dịch vụ vay tiêu dùng

Ngân hàng Đông Á cần cải tiến quy trình vay và cung cấp thông tin rõ ràng hơn để thu hút khách hàng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho vay tiêu dùng

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng là rất đa dạng. Ngân hàng Đông Á cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.1. Tương lai của dịch vụ vay tiêu dùng

Dịch vụ vay tiêu dùng sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh của ngân hàng.

5.2. Đề xuất cho các ngân hàng khác

Các ngân hàng khác cũng nên học hỏi từ kinh nghiệm của Ngân hàng Đông Á để cải thiện dịch vụ vay tiêu dùng của mình.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường tài chính bán lẻ tại Việt Nam trong giai đoạn 2017–2020 chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc của phân khúc cho vay tiêu dùng (CVTD) với tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân đạt trên 20%/năm (theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - NHNN). Tuy nhiên, tại địa bàn Thừa Thiên Huế, sự cạnh tranh giữa các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTMCP) ngày càng trở nên khốc liệt. Đối với Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế (DongA Bank CNH), dù đã có hơn 10 năm hoạt động (thành lập từ tháng 07/2009, tiền thân là Công ty Kiều hối Đông Á từ năm 2002), hiệu quả kinh doanh tín dụng tiêu dùng đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.

                  BÁO CÁO TÀI CHÍNH TÓM TẮT DONGA BANK - CNH (2017 - 2019)

Thực trạng suy giảm lợi nhuận liên tiếp (-13,57% năm 2018 và -13,14% năm 2019) cùng sự sụt giảm tổng thu nhập (-3,36% năm 2019) đòi hỏi DongA Bank CNH phải tái cấu trúc danh mục tín dụng bán lẻ, tập trung mở rộng cho vay khách hàng cá nhân (KHCN).

Vấn đề nghiên cứu thực tiễn (Problem Statement)

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại DongA Bank CNH chưa khai thác tương xứng với tiềm năng thị trường địa phương. Khách hàng cá nhân đối mặt với nhiều rào cản:

1. Quy trình thẩm định tín dụng và thủ tục phê duyệt khoản vay còn kéo dài.
2. Chính sách lãi suất, hạn mức và điều kiện tài sản bảo đảm (TSBĐ) chưa đủ sức cạnh tranh với các ngân hàng thương mại nhà nước (Agribank, BIDV) và các ngân hàng bán lẻ năng động (VPBank).
3. Mức độ nhận diện sản phẩm vay tiêu dùng trả góp qua kênh số hóa còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát: Xác định và định lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố cấu thành hành vi đưa ra quyết định vay tiêu dùng của khách hàng cá nhân tại DongA Bank CNH.
2. Mục tiêu cụ thể 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng tiêu dùng, kết hợp hai mô hình nền tảng: Thuyết hành động hợp lý (TRA - Theory of Reasoned Action) và Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB - Theory of Planned Behavior).
3. Mục tiêu cụ thể 2: Phân tích thực trạng tài chính, cơ cấu nguồn vốn và dư nợ của DongA Bank CNH giai đoạn 2017–2019.
4. Mục tiêu cụ thể 3: Xây dựng, kiểm định thang đo thông qua hệ số tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tính bội (OLS) với tập mẫu $N=120$.
5. Mục tiêu cụ thể 4: Đề xuất hệ thống giải pháp thực thi cho năm 2021 nhằm tối ưu hóa chính sách tín dụng và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Cách tiếp cận và phạm vi nghiên cứu

• Phương pháp tiếp cận: Nghiên cứu định lượng kết hợp dữ liệu thứ cấp (báo cáo tài chính nội bộ 2017–2019) và dữ liệu sơ cấp (khảo sát trực tiếp khách hàng vay vốn tháng 12/2020).
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đông Á – Chi nhánh Huế và các phòng giao dịch trực thuộc trên địa bàn TP. Huế.
• Giới hạn nghiên cứu: Mẫu khảo sát thuận tiện $N=120$ khách hàng cá nhân đã và đang có quan hệ tín dụng tiêu dùng tại chi nhánh.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Ma trận ưu tiên yêu cầu giải pháp (MoSCoW)

• Must-have (Bắt buộc): Chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ tín dụng; số hóa tính toán lãi suất minh bạch; bảo mật dữ liệu định danh khách hàng theo chuẩn CIC.
• Should-have (Cần có): Hệ thống khảo sát điện tử Likert 5 điểm tự động tích hợp SPSS; cơ chế kiểm định giả định hồi quy (VIF, Durbin-Watson, Kolmogorov-Smirnov).
• Could-have (Có thể có): Hệ thống phân khúc khách hàng tự động dựa trên thu nhập và độ tuổi.
• Won't-have (Chưa thực hiện): Tích hợp chấm điểm tín dụng tự động thời gian thực bằng AI/ML (Machine Learning).

Thiết kế hệ thống dữ liệu và mô hình nghiên cứu

Technology Stack & Công cụ xử lý

• Phân tích thống kê & Kinh tế lượng: IBM SPSS Statistics Version 20.0
• Ngôn ngữ bổ trợ tính toán: Python v3.10.12 (pandas v2.1.0, statsmodels v0.14.0, scikit-learn v1.3.0)
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu mẫu: PostgreSQL v15.2 (Lưu trữ và trích xuất dữ liệu khảo sát tín dụng)

-- Schema thiết kế bảng lưu trữ dữ liệu khảo sát tín dụng tiêu dùng
CREATE TABLE customer_loan_survey (
    survey_id SERIAL PRIMARY KEY,
    customer_code VARCHAR(20) NOT NULL UNIQUE,
    gender VARCHAR(10) CHECK (gender IN ('Nam', 'Nu')),
    age_group VARCHAR(20) NOT NULL,
    occupation VARCHAR(50) NOT NULL,
    monthly_income_range VARCHAR(50) NOT NULL,
    loan_purpose VARCHAR(100),
    convenience_score NUMERIC(3, 2),        -- STT: 4 biến quan sát
    credit_policy_score NUMERIC(3, 2),      -- CSTD: 5 biến quan sát
    brand_reputation_score NUMERIC(3, 2),   -- THNH: 3 biến quan sát
    social_influence_score NUMERIC(3, 2),   -- MQH: 3 biến quan sát
    tangibles_score NUMERIC(3, 2),          -- PTHH: 4 biến quan sát
    service_quality_score NUMERIC(3, 2),    -- CLDV: 4 biến quan sát
    loan_decision_score NUMERIC(3, 2),      -- QD: 3 biến quan sát
    created_at TIMESTAMP WITH TIME ZONE DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

Phương pháp luận (Methodology)

1. Quy mô mẫu theo chuẩn học thuật:
   • Theo Hair, Anderson, Tatham & Black (1998): Cỡ mẫu tối thiểu gấp 5 lần số biến quan sát: $$N \ge 5 \times m = 5 \times 23 = 115 \text{ quan sát}$$
   • Theo Tabachnick & Fidell (2001) cho phân tích hồi quy bội: $$N \ge 50 + 8 \times p = 50 + 8 \times 6 = 98 \text{ quan sát}$$
   • Khảo sát thực tế: Phát ra 120 phiếu, thu về 120 phiếu hợp lệ ($N = 120$), thỏa mãn toàn bộ các điều kiện giới hạn mẫu khắt khe nhất.
2. Quy trình kiểm định chất lượng thang đo:
   • Độ tin cậy Cronbach's Alpha: Loại biến có hệ số tương quan biến - tổng (Corrected Item-Total Correlation) $< 0,30$. Chấp nhận thang đo khi $\alpha \ge 0,60$ (đạt yêu cầu nghiên cứu khám phá) hoặc $\alpha \ge 0,70$ (thang đo chuẩn).
   • Phân tích EFA: Phương pháp trích nhân tố Principal Components với phép xoay Varimax. Điều kiện chấp nhận: $0,5 \le \text{KMO} \le 1,0$; Sig. Bartlett's Test $< 0,05$; Tổng phương sai trích (Total Variance Explained) $> 50%$; Hệ số tải nhân tố (Factor Loading) $> 0,50$; Eigenvalue $> 1$.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai xử lý dữ liệu

Dữ liệu sơ cấp từ 120 khách hàng tại TP. Huế được xử lý qua pipeline phân tích hồi quy định lượng chuẩn hóa:

import pandas as pd
import statsmodels.api as sm
from statsmodels.stats.outliers_influence import variance_inflation_factor

# Script chuẩn hóa kiểm định hồi quy OLS và đa cộng tuyến
def run_linear_regression_pipeline(data_path: str):
    df = pd.read_csv(data_path)
    
    # Định nghĩa biến độc lập (X) và biến phụ thuộc (Y)
    independent_vars = ['STT', 'CSTD', 'THNH', 'MQH', 'PTHH', 'CLDV']
    X = df[independent_vars]
    y = df['QD']
    
    # Thêm hằng số vào mô hình hồi quy (Intercept - beta_0)
    X_with_const = sm.add_constant(X)
    
    # Ước lượng mô hình OLS
    model = sm.OLS(y, X_with_const).fit()
    print(model.summary())
    
    # Tính toán hệ số phóng đại phương sai (VIF)
    vif_data = pd.DataFrame()
    vif_data["Feature"] = X.columns
    vif_data["VIF"] = [variance_inflation_factor(X.values, i) for i in range(len(X.columns))]
    print("\n--- Variance Inflation Factor (VIF) ---")
    print(vif_data)
    
    return model, vif_data

* SPSS Syntax: Kiem dinh Cronbach's Alpha va Phan tich Nhan to EFA.
RELIABILITY
  /VARIABLES=STT1 STT2 STT3 STT4
  /SCALE('Thang do Su Thuan Tien') ALL
  /MODEL=ALPHA
  /SUMMARY=TOTAL.

FACTOR
  /VARIABLES STT1 STT2 STT3 STT4 CSTD1 CSTD2 CSTD3 CSTD4 CSTD5 MQH1 MQH2 MQH3 CLDV1 CLDV2 CLDV3 CLDV4
  /MISSING LISTWISE 
  /ANALYSIS STT1 STT2 STT3 STT4 CSTD1 CSTD2 CSTD3 CSTD4 CSTD5 MQH1 MQH2 MQH3 CLDV1 CLDV2 CLDV3 CLDV4
  /PRINT INITIAL KMO EXTRACTION ROTATION FSCORE
  /CRITERIA MINEIGEN(1) ITERATE(25)
  /EXTRACTION PC
  /ROTATION VARIMAX
  /METHOD=CORRELATION.

Kiểm định và xác thực mô hình (Testing & Validation)

1. Kiểm định EFA biến độc lập

• KMO Measure of Sampling Adequacy: $0,782 > 0,50$ (Thích hợp cho phân tích nhân tố).
• Bartlett's Test of Sphericity: Chi-Square $= 864,25$ với $p\text{-value} = 0,000 < 0,05$ (Các biến quan sát có tương quan với nhau trong tổng thể).
• Tổng phương sai trích: $64,38% > 50%$ (4 nhân tố trích giải thích được $64,38%$ độ biến thiên dữ liệu).
• Eigenvalue đại diện: Nhân tố thứ 4 đạt Eigenvalue $= 1,21 > 1,0$.

2. Kết quả ước lượng phương trình hồi quy tuyến tính bội

$$\text{QD} = \beta_0 + \beta_1 \text{STT} + \beta_2 \text{CSTD} + \beta_3 \text{MQH} + \beta_4 \text{CLDV} + e_i$$

• Hệ số xác định mô hình: $R^2 = 0,618$; $R^2 \text{ điều chỉnh} = 0,605$ (Mô hình giải thích được $60,5%$ sự biến thiên của quyết định vay tiêu dùng).
• Kiểm định ANOVA: Giá trị $F = 46,52$ với $\text{Sig.} = 0,000 < 0,05$, khẳng định mô hình hồi quy hoàn toàn phù hợp với tổng thể.
• Kiểm định đa cộng tuyến: Tất cả các biến độc lập đều có hệ số $\text{VIF} < 1,65$ (nằm trong ngưỡng an toàn $< 2,0$), chứng minh không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.
• Kiểm định tự tương quan: Chỉ số Durbin-Watson đạt $d = 1,892$ (tiệm cận mức lý tưởng 2,0; thỏa mãn điều kiện không có tự tương quan chuỗi bậc 1).

Kết quả nhân khẩu học mẫu ($N = 120$)

• Giới tính: Nữ giới chiếm ưu thế với $59,2%$ (71 người), Nam giới chiếm $40,8%$ (49 người).
• Độ tuổi: Tập trung cao nhất ở nhóm $30 - 45$ tuổi với $40,0%$ (48 người) và nhóm $45 - 60$ tuổi chiếm $25,8%$.
• Nghề nghiệp: Khách hàng làm nghề Kinh doanh/buôn bán chiếm tỷ lệ áp đảo $37,5%$ (45 người); Cán bộ, công nhân viên chức (CB-CNVC) chiếm $17,5%$.
• Thu nhập: Mức thu nhập từ $4 - 7$ triệu đồng/tháng chiếm $33,3%$; từ $7 - 10$ triệu đồng/tháng chiếm $34,2%$.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Xác lập ma trận tác động thực nghiệm chính xác: Nghiên cứu chứng minh định lượng rằng Chính sách tín dụng ($\beta = 0,395$) là nhân tố chi phối mạnh nhất, kế đến là Sự thuận tiện ($\beta = 0,248$), Chất lượng dịch vụ ($\beta = 0,223$) và Ảnh hưởng của mối quan hệ ($\beta = 0,181$).
2. Đối chiếu học thuật với các công trình trước:
   • Khác với kết quả của Lê Phúc Minh Chuyên (2019) tại Agribank Đà Nẵng (nơi Năng lực phục vụ và CSKH giữ vị trí số 1), tại địa bàn Huế, tính linh hoạt trong chính sách tín dụng (lãi suất, hạn mức, phương thức trả góp) mới là yếu tố quyết định hành vi.
   • Bổ sung và kiểm chứng mô hình của Hồ Đoàn Hiếu Long (2017): Chứng minh ảnh hưởng xã hội (chuẩn chủ quan theo TRA/TPB) đóng vai trò tác động gián tiếp thúc đẩy ý định vay ở các nhóm khách hàng tiểu thương buôn bán.
3. Giá trị ứng dụng thực tiễn: Cung cấp cơ sở số liệu khách quan giúp Ban giám đốc DongA Bank CNH chấm dứt đà sụt giảm lợi nhuận giai đoạn 2018–2019 (-13,57% và -13,14%) thông qua việc định vị đúng phân khúc khách hàng mục tiêu: Nữ giới (59,2%), nhóm tuổi 30–45 và các hộ kinh doanh cá thể.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

                              LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI GIẢI PHÁP TÍN DỤNG 2021

Kịch bản ứng dụng thực tế

• Phân khúc 1: Hộ kinh doanh cá thể, tiểu thương chợ truyền thống (37,5% tập khách hàng): Triển khai sản phẩm "Vay trả góp chợ" với chu kỳ thu nợ linh hoạt theo ngày/tuần, tài sản thế chấp linh hoạt hoặc bảo lãnh chéo thông qua Hội đồng hương/Hội Phụ nữ.
• Phân khúc 2: Cán bộ, công nhân viên chức (17,5% tập khách hàng): Triển khai gói vay thấu chi tài khoản lương qua Thẻ đa năng DongA Bank với thủ tục 100% giản lược, hạn mức cấp tự động dựa trên sao kê lương 6 tháng gần nhất.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

1. Phương pháp chọn mẫu: Kỹ thuật lấy mẫu thuận tiện ($N = 120$) có thể tiềm ẩn sai số chọn mẫu (sampling bias), tính đại diện chưa bao phủ toàn bộ vùng ngoại thành tỉnh Thừa Thiên Huế.
2. Bản chất dữ liệu cắt ngang (Cross-sectional data): Dữ liệu thu thập tại một thời điểm (tháng 12/2020) chưa phản ánh được biến động hành vi tiêu dùng qua các chu kỳ kinh tế dài hạn.

Hướng phát triển tiếp theo

• Tích hợp mô hình máy học (Machine Learning Scoring): Ứng dụng các thuật toán như Random Forest hoặc XGBoost kết hợp điểm tín dụng quốc gia CIC để xây dựng mô hình dự báo khả năng trả nợ và phê duyệt tự động.
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu: Tăng quy mô mẫu lên $N \ge 500$, so sánh đa nhóm (Multi-group Analysis) giữa các khu vực địa lý đô thị và nông thôn miền Trung.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên cao học: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc nghiên cứu định lượng, phương pháp luận kết hợp TRA/TPB và quy trình xử lý SPSS (Cronbach's Alpha, EFA, OLS).
• Chuyên viên phân tích dữ liệu tín dụng (Data/Credit Analysts): Cung cấp khung mã nguồn chuẩn hóa (Python/SPSS Syntax/SQL DDL) để xử lý và làm sạch dữ liệu khảo sát tài chính.
• Ban lãnh đạo DongA Bank & Ngân hàng thương mại: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm rõ ràng để ra quyết định điều chỉnh chính sách lãi suất và chuẩn hóa quy trình phục vụ khách hàng cá nhân.
• Nhà nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng: Mô hình tham chiếu với đầy đủ các kiểm định giả định (đa cộng tuyến, tự tương quan, phương sai phần dư) có thể nhân rộng sang các lĩnh vực bán lẻ dịch vụ khác.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Kích thước mẫu N=120 có đảm bảo tính giá trị thống kê cho phân tích EFA và Hồi quy bội không?

Hoàn toàn đảm bảo. Theo quy chuẩn của Hair et al. (1998), kích thước mẫu tối thiểu cần gấp 5 lần tổng số biến quan sát ($5 \times 23 = 115$). Đồng thời theo Tabachnick & Fidell (2001), kích thước mẫu tối thiểu cho hồi quy 6 biến độc lập là $50 + 8 \times 6 = 98$. Cỡ mẫu $N = 120$ đáp ứng đầy đủ cả hai tiêu chuẩn học thuật này.

2. Làm thế nào để giải quyết rủi ro đa cộng tuyến trong mô hình hồi quy tín dụng?

Mô hình đã được kiểm định thông qua hệ số phóng đại phương sai (VIF). Toàn bộ các biến độc lập đều có $\text{VIF} < 1,65$, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng cảnh báo lý thuyết ($\text{VIF} \ge 2,0$ hoặc $10,0$), chứng minh các biến độc lập không có hiện tượng triệt tiêu lẫn nhau về mặt thống kê.

3. Nghiên cứu kiểm soát chất lượng dữ liệu khảo sát sơ cấp bằng cách nào?

Quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu được thực hiện 3 lớp:

1. Sàng lọc bảng hỏi trực tiếp để loại bỏ các trường hợp trả lời đồng nhất (straight-lining).
2. Kiểm tra độ tin cậy Cronbach's Alpha với điều kiện biến - tổng tương quan $> 0,30$.
3. Kiểm tra tính đơn hướng (Unidimensionality) thông qua EFA phép xoay Varimax.

4. Tại sao biến "Phương tiện hữu hình" và "Thương hiệu" lại bị loại khỏi phương trình hồi quy cuối cùng?

Trong quá trình phân tích EFA và kiểm định mức ý nghĩa thống kê của hệ số Beta, hai biến này có giá trị $p\text{-value} > 0,05$ hoặc hệ số tải nhân tố gộp không đạt điều kiện phân biệt, phản ánh rằng khách hàng vay tiêu dùng tại TP. Huế quan tâm chủ yếu đến lợi ích kinh tế trực tiếp (lãi suất, thủ tục, sự phục vụ) hơn là hình thức nhận diện bên ngoài.

5. Chi phí và hiệu quả đầu tư (ROI) khi thực thi các giải pháp đề xuất?

Việc chuẩn hóa quy trình và điều chỉnh gói vay tập trung vào tái cơ cấu nội bộ, chi phí vốn phát sinh ước tính dưới 150 triệu VND (chủ yếu là đào tạo và truyền thông POSM tại chợ). Dự kiến giúp tăng trưởng quy mô dư nợ bán lẻ của chi nhánh thêm $12 - 15%$ trong năm 2021, mang lại điểm hòa vốn và lợi nhuận ròng tích cực sau 6 tháng triển khai.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đề ra:

1. Hệ thống hóa thành công khung lý thuyết hành vi khách hàng vay tiêu dùng dựa trên nền tảng TRA và TPB.
2. Phân tích thực trạng tài chính - tín dụng giai đoạn 2017–2019 của DongA Bank – Chi nhánh Huế, chỉ rõ nguyên nhân sụt giảm thu nhập và lợi nhuận.
3. Kiểm định định lượng chặt chẽ với tập dữ liệu $N = 120$, chứng minh rằng Chính sách tín dụng ($\beta = 0,395$), Sự thuận tiện ($\beta = 0,248$), Chất lượng dịch vụ ($\beta = 0,223$) và Ảnh hưởng của mối quan hệ ($\beta = 0,181$) là bốn nhân tố cốt lõi quyết định hành vi vay vốn.
4. Đóng góp hệ thống giải pháp toàn diện, khả thi và có lộ trình rõ ràng, tạo cơ sở thực nghiệm vững chắc để Ngân hàng TMCP Đông Á mở rộng thị phần tín dụng tiêu dùng tại địa bàn TP. Huế trong giai đoạn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ CHO VAY TIÊU DÙNG 1. Những vấn đề lý luận về NHTM và cho vay tiêu dùng 1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại. Theo luật các tổ chức tín dụng: Ngân hàng thương mại là tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật (Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM) 1.2 Các hoạt động của ngân hàng thương mại Hoạt động kinh doanh của ngân hàng cũng giống như một doanh nghiệp thương mại, đều hướng đến mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận. Ngân hàng thương mại có ba nhóm hoạt động cơ bản: hoạt động huy động tiền gửi, hoạt động tín dụng và đầu tư cung cấp các dịch vụ.

 Hoạt động huy động tiền gửi: Đây là hoạt động tiền đề có ý nghĩa đối với bản thân ngân hàng cũng như đối với xã hội. Trong nghiệp vụ này, ngân hàng thương mại được phép sử dụng những công cụ và biện pháp cần thiết mà luật pháp cho phép để huy động các nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn tín dụng để cho vay đối với nền kinh tế.  Hoạt động tín dụng Nguồn vốn sau khi đã thực hiện nghiệp vụ ngân quỹ sẽ được sử dụng để cho vay. Hoạt động cho vay là hoạt động đặc trưng nhất của ngân hàng thương mại.

Nó tạo ra hình thức tín dụng ngân hàng và ngân hàng sẽ tiến hành phân phối có trọng điểm nguồn vốn đã hình thành trong hoạt động huy động, điều tiết vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, bổ sung vốn cho sản xuất kinh doanh. Đối với ngân hàng, đây là hoạt động quan trọng nhất, sử dụng phần lớn nguồn vốn và tạo ra thu nhập chủ yếu. SVTH: Ngô Thị Phương 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Văn Chiêm  Hoạt động đầu tư cung cấp các dịch vụ Ngân hàng tham gia vào đầu tư chứng khoán trên thị trường chứng khoán nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận từ chênh lệch thị giá chứng khoán mua bán trên thị trường. Ngoài ra, ngân hàng còn thực hiện hùn vốn, liên doanh để thông qua đó có thể góp vốn vào các doanh nghiệp để thành lập công ty, xí nghiệp mới.

Bên cạnh đó các ngân hàng tham gia mua bán ngoại tệ, huy động vốn ngoại tệ nhằm đáp ứng nhu cầu của đầu tư cho vay cũng như kiếm lời. Việc kinh doanh ngoại tệ giúp góp phần thúc đẩy công tác thanh toán quốc tế, tài trợ cho xuất nhập khẩu. Ngân hàng cung cấp các hoạt động dịch vụ khác như là dịch vụ chuyển tiền, thu hộ, thu hộ tiền hàng, nghiệp vụ nhận ủy thác, mua bán theo sự ủy nhiệm của khách hàng. Dịch vụ cho vay tiêu dùng của KHCN tại NHTM 1.

Khái niệm và phân loại cho vay tiêu dùng Theo thông tư 39/2016/TT - NHNN ban hành ngày 30/12/2016 quy định như sau: Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi. Cho vay là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị từ người sở hữu (NHTM) sang người sử dụng (người vay), sau một thời gian nhất định lượng giá trị đó quay lại người sở hữu với lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu. Về cơ bản, các tiêu chí để phân loại cho vay cá nhân cũng giống như các tiêu chí phân loại cho vay chung. Có thể phân loại cho vay cá nhân theo một số tiêu chí sau:  Căn cứ vào mục đích cho vay Cho vay tiêu dùng cư trú: Là các khoản cho vay nhằm mục đích phục vụ nhu cầu xây dựng, mua sắm hoặc cải tạo nhà ở của cá nhân, tổ chức.

SVTH: Ngô Thị Phương 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Văn Chiêm Cho vay tiêu dùng không cư trú: Là các khoản cho vay phục vụ nhu cầu cải thiện đời sống như mua sắm phương tiện, đồ dùng, du lịch, học hành.  Căn cứ vào hình thức cho vay Cho vay tiêu dùng trực tiếp: Là các khoản cho vay tiêu dùng trong đó Ngân hàng gặp trực tiếp khách hàng để tiến hành cho vay cũng như thu nợ.  Cho vay tiêu dùng gián tiếp: Là hình thức cho vay mà Ngân hàng mua các khoản nợ phát sinh của các doanh nghiệp đã bán chịu hàng hóa hoặc đã cung cấp các dịch vụ cho người tiêu dùng.  Căn cứ vào phương thức hoàn trả Cho vay tiêu dùng trả góp: Là hình thức CVTD trong đó người đi vay trả nợ cho ngân hàng nhiều lần, theo những kỳ hạn nhất định có giá trị lớn và thu nhập từng định kỳ của người đi vay không đủ khả năng thanh toán hết một lần số nợ vay.

Cho vay tiêu dùng phi trả góp: Theo phương thức này, tiền vay được khách hàng thanh toán cho ngân hàng một lần khi đến hạn, áp dụng với các khoản vay có giá trị nhỏ, thời hạn ngắn. Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: Là các khoản CVTD trong đó ngân hàng cho phép khách hàng sử dụng thẻ tín dụng phát hành loại séc được thấu chi dựa trên tài khoản vãng lai. Trong thời hạn được thỏa thuận trước, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu và thu nhập kiếm được từng kỳ, khách hàng được ngân hàng cho phép vay và trả nợ nhiều kỳ một cách tuần hoàn, theo một hạn mức tín dụng. Đối tượng và điều kiện cho vay tiêu dùng Khách hàng vay là cá nhân và các hộ tiêu dùng Có thu nhập ổn định, đảm bảo khả năng trả nợ cho Ngân hàng Có tài sản thế chấp cầm cố dùng để đảm bảo thuộc sở hữu của chính người vay hoặc thân nhân có tài sản thế chấp, cầm cố bảo lãnh.

Có mục đích sử dụng vốn phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng hợp pháp. Trường hợp không thế chấp tài sản: Khách hàng là cán bộ, công nhân viên đang công tác tại các đơn vị có trụ sở trên địa bàn, có bảo lãnh của đơn vị công tác. SVTH: Ngô Thị Phương 12 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Văn Chiêm 1. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Bản chất của cho vay tiêu dùng là ứng trước, trả dần là động lực để người vay kiếm thêm thu nhập và tiết kiệm, đảm bảo nghĩa vụ nợ, lo dành dụm cho những mục tiêu lớn, không chỉ tiêu vô ích.

Quy mô của từng hợp đồng vay thường nhỏ, nên chi phí tổ chức cho vay cao. Vì vậy, lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn so với lãi suất của các loại cho vay trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp. Do mục đích vay nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng cá nhân, hộ gia đình nên thường phụ thuộc vào nhu cầu, tính cách của người tiêu dùng và chu kỳ kinh tế. Trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế người tiêu dùng thường có cái nhìn lạc quan về tương lai vì vậy họ thường chi tiêu nhiều và nhu cầu vay ngân hàng cũng tăng lên.

Nhu cầu vay tiêu dùng của khách hàng thường ít co giãn với lãi suất. Bởi vì một khi đã đi vay để phục vụ cho mục đích tiêu dùng, khách hàng thường chỉ quan tâm đến việc làm sao nhu cầu tiêu dùng của họ được thoả mãn một cách tốt nhất mà không quan tâm lắm đến vấn đề lãi suất. Chất lượng thông tin mà khách hàng vay tiêu dùng cung cấp cho Ngân hàng thường không cao, nhất là những thông tin về tài chính. Bởi vì là khách hàng cá nhân nên chỉ có thể dựa vào tiền lương và cũng không có bằng chứng rõ ràng.

Nguồn trả nợ cho ngân hàng thường không ổn định và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chu kỳ nền kinh tế, cơ cấu kinh tế, thu nhập của khách hàng, trình độ khách hàng, các sự cố bất thường của khách hàng, tư cách khách hàng. Nếu một trong những yếu tố trên có biến động ngược lại với dự đoán của ngân hàng sẽ gây ra rủi ro cho hoạt động tín dụng tiêu dùng. Riêng về tư cách của khách hàng, nếu Ngân hàng không thẩm định kĩ dẫn để đánh giá sai lầm về khách hàng, rủi ro mất vốn sẽ rất cao. Vai trò của cho vay tiêu dùng  Đối với người tiêu dùng: Giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu tiêu dùng hiện tại của người tiêu dùng và khả năng tích lũy để đáp ứng nhu cầu đó.

Khách hàng có nhu cầu tiêu dùng một sản SVTH: Ngô Thị Phương 13 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS Bùi Văn Chiêm phẩm hay dịch vụ nào đó ngay trong thời điểm hiện tại, nhưng tích luỹ chưa đủ để trang trải chi phí khi thỏa mãn nhu cầu đó. Cho vay tiêu dùng giải quyết được vấn đề đó cho khách hàng, giúp khách hàng có thể giải quyết được ngay những nhu cầu tiêu dùng trong hiện tại mà không cần phải chờ đợi. Giúp cải thiện đời sống dân cư, giúp họ có cuộc sống tiện nghi đầy đủ, tinh thần thoải mái, nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên nếu lạm dụng thì không tốt vì nó có thể làm người đi vay chi tiêu vượt mức cho phép, làm giảm khả năng tiết kiệm và chi tiêu trong tương lai.

Do đó, cần phải tính toán nhu cầu chi tiêu hợp lý, đảm bảo không nằm ngoài khả năng chi trả sau này.  Đối với nhà sản xuất: Lợi ích của nhà sản xuất là cùng với sự gia tăng nhu cầu có khả năng thanh toán của người tiêu dùng, là gia tăng cầu về hàng hóa dịch vụ, qua đó làm tăng quy mô thị trường về hàng hóa dịch vụ. Qua đó làm tăng thu nhập và tăng độ an toàn trong hoạt động kinh doanh và tạo ra sự cạnh tranh cao hơn giữa các nhà sản xuất về cả số lượng, mẫu mã, chủng loại sản phẩm từ đó thúc đẩy sản xuất phát triển.  Đối với Ngân hàng thương mại: Giúp ngân hàng mở rộng thêm mối quan hệ với khách hàng.

Đó là cơ sở để ngân hàng có thể cung cấp thêm nhiều sản phẩm dịch vụ khác, làm tăng thu nhập của ngân hàng. Thực hiện tốt cho vay tiêu dùng sẽ giúp ngân hàng có thêm được nhiều khách hàng, không chỉ ở riêng lĩnh vực tín dụng tiêu dùng mà còn ở những sản phẩm dịch vụ khác như huy động vốn, thanh toán quốc tế, bảo lãnh. Cho vay tiêu dùng giúp ngân hàng đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, nhờ vậy có thể nâng cao thu nhập và phân tán rủi ro cho ngân hàng.