Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Cạnh Tranh Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng của các ngân hàng thương mại việt nam 2018, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diệu Huyền
• Người hướng dẫn: Th.S Đặng Trí Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Dự kiến đóng góp của đề tài
• 1.8. Dự kiến cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH VÀ CÁC YẾU TỐ CẠNH TRANH CỦA NHTM VIỆT NAM
• 2.1. Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường
• 2.2. Khái niệm cạnh tranh
• 2.3. Khái niệm năng lực cạnh tranh của NHTM
• 2.4. Tổng quan các mô hình nghiên cứu trước đây
• 2.4.1. Các nghiên cứu trong nước
• 2.4.2. Các nghiên cứu ngoài nước
• 2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM
• 2.5.1. Quy mô của ngân hàng (SIZE)
• 2.5.2. Rủi ro của ngân hàng (RISK)
• 2.5.3. Vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (ETA)
• 2.5.4. Thu nhập khác trên tổng tài sản (OI)
• 2.5.5. Chi phí hoạt động trên tổng doanh thu (NI)
• 2.5.6. Các yếu tố vĩ mô
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP ƯỚC LƯỢNG
• 3.1. Ước lượng các biến trong mô hình
• 3.2. Phương pháp ước lượng sức cạnh tranh
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.3.1. Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.4. Phương pháp ước lượng
• 3.4.1. Khái quát phương pháp ước lượng cơ bản trong hồi quy dữ liệu bảng
• 3.4.2. Phương pháp ước lượng
• 3.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Mô tả dữ liệu
• 4.1.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.1.2. Phân tích sự tương quan giữa các biến
• 4.1.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.2. Kết quả ước lượng
• 5. CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY CẠNH TRANH GIỮA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
• 5.1. Giải pháp thúc đẩy cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam
• 5.2. Giải pháp từ chính bản thân các ngân hàng thương mại
• 5.3. Giải pháp hỗ trợ từ phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 5.4. Hạn chế của đề tài và gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Cạnh Tranh Ngân Hàng Hiện Nay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, khả năng cạnh tranh ngân hàng trở thành yếu tố sống còn đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam. Sự cạnh tranh không chỉ diễn ra giữa các ngân hàng trong nước mà còn với các tổ chức tài chính quốc tế. Điều này đòi hỏi các ngân hàng Việt Nam phải không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, đổi mới công nghệ và cải thiện chất lượng dịch vụ. Theo kết quả nghiên cứu, sự cạnh tranh của các NHTM Việt Nam loại hình cạnh tranh bậc cao, đòi hỏi những chuẩn mực khắt khe hơn bất cứ loại hình kinh doanh nào khác.

1.1. Vai Trò Của Cạnh Tranh Ngân Hàng Trong Phát Triển Kinh Tế

Cạnh tranh thúc đẩy các ngân hàng thương mại Việt Nam cải tiến sản phẩm dịch vụ, giảm chi phí và tăng cường hiệu quả hoạt động. Đồng thời, nó cũng tạo ra áp lực để các ngân hàng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngân hàng và áp dụng các công nghệ ngân hàng mới. Qua đó, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Các NHTM vừa phải cạnh tranh để từng bƣớc mở rộng khách hàng, mở rộng thị phần, nhƣng cũng không thể cạnh tranh bằng mọi giá, sử dụng mọi thủ đoạn, bất chấp pháp luật để thôn tính đối thủ.

1.2. Thách Thức Đối Với Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam Hiện Tại

Các ngân hàng thương mại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh. Các thách thức này bao gồm: sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng nước ngoài, áp lực về quản trị rủi ro ngân hàng, yêu cầu về vốn, và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ ngân hàng. Sự cạnh tranh của các NHTM loại hình cạnh tranh bậc cao, đòi hỏi những chuẩn mực khắt khe hơn bất cứ loại hình kinh doanh nào khác.

II. Yếu Tố Bên Trong Ảnh Hưởng Cạnh Tranh Ngân Hàng Phân Tích

Các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến cạnh tranh ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc quyết định lợi thế cạnh tranh ngân hàng. Những yếu tố này bao gồm: hiệu quả hoạt động ngân hàng, chất lượng dịch vụ ngân hàng, uy tín ngân hàng, và khả năng quản lý rủi ro. Việc tối ưu hóa các yếu tố này giúp các ngân hàng thương mại Việt Nam tạo ra sự khác biệt và thu hút khách hàng. Một Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) hoạt động yếu kém, khả năng thanh khoản thấp cũng có thể trở thành gánh nặng cho nhiều tổ chức kinh tế và dân chúng trên địa bàn…

2.1. Nguồn Nhân Lực Ngân Hàng Chìa Khóa Tạo Lợi Thế Cạnh Tranh

Nguồn nhân lực ngân hàng chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao khả năng cạnh tranh ngân hàng. Đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ tốt và thái độ phục vụ chuyên nghiệp sẽ giúp ngân hàng cung cấp dịch vụ tốt hơn và xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng. Một NHTM hoạt động yếu kém, khả năng thanh khoản thấp cũng có thể trở thành gánh nặng cho nhiều tổ chức kinh tế và dân chúng trên địa bàn…

2.2. Công Nghệ Ngân Hàng Chuyển Đổi Số Để Vươn Lên

Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại, đặc biệt là digital banking, fintech và chuyển đổi số ngân hàng, là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng và tạo ra các sản phẩm dịch vụ mới. Các ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ để tự động hóa quy trình, giảm chi phí và tăng cường trải nghiệm khách hàng.

2.3. Quản Trị Rủi Ro Ngân Hàng Hiệu Quả Bảo Vệ Vững Chắc

Quản trị rủi ro ngân hàng hiệu quả là yếu tố sống còn đối với sự ổn định và phát triển của ngân hàng. Các ngân hàng cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường. Hoạt động của các NHTM liên quan đến lƣu chuyển tiền tệ, không chỉ trong phạm vi một nƣớc, mà có liên quan đến nhiều nƣớc để hỗ trợ cho các hoạt động kinh tế đối ngoại

III. Yếu Tố Bên Ngoài Tác Động Cạnh Tranh Ngân Hàng Tổng Quan

Ngoài các yếu tố bên trong, khả năng cạnh tranh ngân hàng còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến cạnh tranh ngân hàng. Các yếu tố này bao gồm: môi trường kinh tế vĩ mô, chính sách của Ngân hàng Nhà nước, và sự phát triển của thị trường tài chính. Việc hiểu rõ và thích ứng với các yếu tố này là rất quan trọng để các ngân hàng có thể duy trì và nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.1. Môi Trường Kinh Tế Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Tín Dụng Và Huy Động Vốn

Tăng trưởng kinh tế, lạm phát, tỷ giá hối đoái và lãi suất đều có ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng và huy động vốn của các ngân hàng. Các ngân hàng cần theo dõi sát sao các biến động kinh tế vĩ mô để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp. Điều đó cũng có nghĩa là, sự cạnh tranh trong hệ thống các NHTM trƣớc hết phải chịu sự điều chỉnh bởi rất nhiều thông lệ, tập quán kinh doanh tiền tệ của các nƣớc.

3.2. Chính Sách Của Ngân Hàng Nhà Nước Định Hướng Phát Triển

Các chính sách của Ngân hàng Nhà nước về lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ bắt buộc và các quy định về an toàn vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng cần tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước và tận dụng các chính sách hỗ trợ để phát triển kinh doanh.

3.3. Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế Ngân Hàng Cơ Hội Hay Thách Thức

Hội nhập kinh tế quốc tế ngân hàng mang lại cơ hội tiếp cận thị trường mới, nguồn vốn và công nghệ tiên tiến. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra áp lực cạnh tranh lớn hơn từ các ngân hàng nước ngoài. Các ngân hàng Việt Nam cần chủ động hội nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh để không bị tụt hậu.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Ngân Hàng Việt

Để nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng, các ngân hàng thương mại Việt Nam cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm: nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện chất lượng dịch vụ, tăng cường quản lý rủi ro, đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía Ngân hàng Nhà nước trong việc tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và ổn định.

4.1. Phát Triển Sản Phẩm Dịch Vụ Ngân Hàng Đa Dạng Hóa Chuyên Biệt Hóa

Các ngân hàng cần phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng đa dạng, đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Đồng thời, cần tập trung vào các phân khúc thị trường ngách và cung cấp các dịch vụ chuyên biệt để tạo sự khác biệt. Thông qua đề tài “Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam” nhằm phân tích các yếu tố tác động đến sự cạnh tranh của các NHTM tại Việt Nam.

4.2. Marketing Ngân Hàng Xây Dựng Thương Hiệu Mạnh

Marketing ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu, thu hút khách hàng và tăng cường thị phần. Các ngân hàng cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, sử dụng các kênh truyền thông phù hợp và tạo ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn.

4.3. Chiến Lược Cạnh Tranh Ngân Hàng Tối Ưu Hóa Chi Phí Tăng Trưởng Bền Vững

Các ngân hàng cần xây dựng chiến lược cạnh tranh ngân hàng phù hợp với điều kiện kinh doanh và năng lực của mình. Các chiến lược có thể bao gồm: tối ưu hóa chi phí, tăng trưởng bền vững, tập trung vào khách hàng và đổi mới sáng tạo. Do đó, việc nhận diện và đánh giá đƣợc các yếu tố tác động đến sự cạnh tranh của các NHTM tại Việt Nam sẽ giúp tìm ra hƣớng giải quyết kịp thời và hiệu quả cho các khó khăn trên.

V. Nghiên Cứu Thực Tiễn Yếu Tố Cạnh Tranh Ngân Hàng Tại Việt Nam

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy các yếu tố như quy mô ngân hàng, rủi ro tín dụng, vốn chủ sở hữu, thu nhập ngoài lãi và chi phí hoạt động đều có ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh ngân hàng tại Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng trong việc đưa ra các quyết định kinh doanh và xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp.

5.1. Ảnh Hưởng Của Quy Mô Ngân Hàng Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Các ngân hàng có quy mô lớn thường có lợi thế về quy mô, khả năng huy động vốn và tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với thách thức về quản lý và kiểm soát rủi ro. Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố tác động đến sự cạnh tranh của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam gần nhƣ tƣơng đồng với các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây ở trong và ngoài nƣớc.

5.2. Vai Trò Của Rủi Ro Tín Dụng Trong Cạnh Tranh Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng cao có thể làm giảm hiệu quả hoạt động và uy tín ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh. Các ngân hàng cần tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Cụ thể là, Biến Risk có tác động trái chiều lên chỉ số LERNER ở mức ý nghĩa 5%.

5.3. Vốn Ngân Hàng Đảm Bảo An Toàn Và Tăng Trưởng

Vốn ngân hàng là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và ổn định hoạt động của ngân hàng. Các ngân hàng cần duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và tăng cường huy động vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng. biến Size tác động tích cực đến sức cạnh tranh của ngân hàng ở mức ý nghĩa 10%

VI. Kết Luận Và Tương Lai Cạnh Tranh Ngân Hàng Thương Mại

Khả năng cạnh tranh ngân hàng là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Các ngân hàng cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng các cơ hội và vượt qua các thách thức để vươn lên trong thị trường tài chính đầy cạnh tranh.

6.1. Hướng Phát Triển Thị Trường Ngân Hàng Việt Nam

Thị trường ngân hàng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, với sự gia tăng của các dịch vụ digital banking, fintech và sự tham gia của các ngân hàng nước ngoài. Các ngân hàng Việt Nam cần chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận những thay đổi này và tận dụng các cơ hội để phát triển. Sau Việt Nam gia nhập WTO với cam kết mở cửa thị trƣờng tài chính, sự cạnh tranh trong thị trƣờng ngân hàng Việt Nam đã đƣợc thúc đẩy.

6.2. Bài Học Kinh Nghiệm Về Chiến Lược Cạnh Tranh

Các ngân hàng cần học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng thành công trên thế giới và áp dụng các chiến lược cạnh tranh phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp sáng tạo, đổi mới và luôn hướng tới khách hàng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường tài chính – tiền tệ là huyết mạch của nền kinh tế, trong đó hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) giữ vai trò trung tâm trong việc luân chuyển dòng vốn và ổn định kinh tế vĩ mô. Trải qua hơn 30 năm đổi mới và chuyển dịch sang mô hình kinh tế thị trường, đặc biệt là dấu mốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade Organization - WTO) vào năm 2007, hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ về quy mô và mức độ hội nhập. Tuy nhiên, sự cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng (TCTD) giai đoạn 2006–2017 bộc lộ nhiều điểm bất cập: hiện tượng chạy đua lãi suất huy động (đỉnh điểm năm 2008 khi Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh lãi suất cơ bản lên 14%/năm), lạm phát phi mã (CPI năm 2008 đạt 22,9%), nợ xấu gia tăng và sự thiếu đồng bộ trong các công cụ can thiệp thị trường.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự thiếu hụt các mô hình định lượng chuẩn xác để đo lường sức mạnh thị trường và xác định các nhân tố thực sự chi phối năng lực cạnh tranh của từng ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP). Khi thiếu các công cụ đánh giá khoa học, sự cạnh tranh dễ biến tướng thành cạnh tranh phi kỹ thuật, triệt tiêu lợi nhuận lẫn nhau và tạo ra rủi ro hệ thống mang tính dây chuyền.

Mục tiêu cụ thể của dự án nghiên cứu bao gồm:

1. Xác định và đo lường mức độ cạnh tranh thực tế của các NHTMCP Việt Nam thông qua chỉ số biên lợi nhuận Lerner (Lerner Index - LI) giai đoạn 2006–2017.
2. Thiết lập mô hình kinh tế lượng để lượng hóa chiều hướng và mức độ tác động của các yếu tố nội tại ngân hàng (quy mô, rủi ro nợ xấu, cơ cấu vốn, thu nhập ngoài lãi, chi phí hoạt động) và yếu tố vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát).
3. Đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn từ góc độ quản trị ngân hàng và điều hành chính sách tiền tệ nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Giải pháp nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở tiếp cận kinh tế tổ chức công nghiệp thực nghiệm mới (New Empirical Industrial Organization - NEIO), sử dụng chỉ số Lerner kết hợp phương pháp hồi quy Moment tổng quát (Generalized Method of Moments - GMM) cho dữ liệu bảng (panel data). Phương pháp này giúp khắc phục triệt để các khuyết tật nội sinh (endogeneity) và tự tương quan thường gặp trong số liệu tài chính.

Kết quả kỳ vọng là xây dựng bộ tham số định lượng rõ ràng cho 32 NHTM Việt Nam qua 300 quan sát, cung cấp bằng chứng thực nghiệm về cấu trúc thị trường cạnh tranh không hoàn hảo với chỉ số Lerner trung bình đạt 51,57%. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 32 NHTMCP có dữ liệu tài chính liên tục giai đoạn 2006–2017, loại trừ các định chế bị thiếu hụt dữ liệu do quá trình tái cơ cấu, sáp nhập.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trong lý thuyết kinh tế lượng tài chính, các phương pháp đo lường cạnh tranh ngân hàng được chia thành hai trường phái chính: tiếp cận theo cấu trúc thị trường (Structural Approach) và tiếp cận phi cấu trúc (Non-structural Approach).

Phương pháp đo lường	Ưu điểm	Nhược điểm	Tính phù hợp với đề tài
Chỉ số tập trung (CR, HHI)	Dễ tính toán, dựa trên thị phần tổng tài sản hoặc huy động vốn.	Giả định cấu trúc quyết định hành vi; bỏ qua biến động giá và chi phí biên.	Không phản ánh được sức mạnh thị trường ở cấp độ từng ngân hàng riêng lẻ.
Mô hình Panzar - Rosse (H-Statistic)	Phản ánh cân bằng thị trường dài hạn thông qua độ co giãn doanh thu.	Chỉ đo lường cho toàn ngành tại một thời điểm, không đo lường theo từng năm cho từng ngân hàng.	Thiếu linh hoạt trong việc theo dõi biến động cạnh tranh theo chu kỳ kinh tế.
Chỉ số Lerner (Lerner Index)	Đo lường mức độ định giá vượt chi phí biên; tính toán riêng biệt cho từng ngân hàng theo từng năm.	Đòi hỏi dữ liệu chi tiết về chi phí hoạt động và doanh thu để ước lượng chi phí biên ($MC$).	Tối ưu nhất; cho phép hồi quy dữ liệu bảng động xác định các nhân tố ảnh hưởng.

Dựa trên ma trận ưu tiên yêu cầu nghiên cứu (MoSCoW):

• Must have (Bắt buộc): Đo lường chỉ số Lerner từng năm; kiểm soát hiện tượng đa cộng tuyến bằng chỉ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor - VIF); kiểm soát tính nội sinh bằng biến công cụ GMM.
• Should have (Nên có): Phân tích ma trận tương quan Pearson giữa các biến; đánh giá tác động của cuộc khủng hoảng tài chính 2008 lên tốc độ tăng trưởng tín dụng.
• Could have (Có thể mở rộng): Phân tổ so sánh nhóm NHTM quốc doanh và nhóm NHTMCP tư nhân.
• Won't have (Không thực hiện): Không áp dụng cho các định chế tài chính phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Thiết kế hệ thống

Mô hình nghiên cứu định lượng được cấu trúc hóa theo đường ống xử lý dữ liệu (Data Pipeline) từ khâu tiền xử lý dữ liệu tài chính đến ước lượng hồi quy:

[Báo cáo tài chính 32 NHTM & World Bank (2006-2017)]
[Trích xuất & Làm sạch dữ liệu (Data Preprocessing)]
[Tính toán biến phụ thuộc: LERNER it = (Doanh thu - Chi phí) / Doanh thu]
[Chuẩn hóa biến độc lập: Logarithm (SIZE, RISK, ETA, OI, NI) & Vĩ mô (GDP, INF)]
[Kiểm định chẩn đoán (Diagnostic Tests): Ma trận tương quan, Kiểm định VIF]
[Hồi quy Dynamic Panel Data: Generalized Method of Moments (GMM)]
[Kiểm định vững (Robustness Checks): Hansen J-Test, AR(1) & AR(2)]

Hệ thống biến số được thiết kế chi tiết:

• Biến phụ thuộc: $LERNER_{it}$ (Chỉ số cạnh tranh của ngân hàng $i$ tại năm $t$).
• Nhóm biến đặc trưng ngân hàng (Bank-specific characteristics):
  • $SIZE_{it} = \ln(\text{Tổng tài sản})$: Đại diện cho quy mô tài sản.
  • $RISK_{it} = \frac{\text{Nợ xấu}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}}$: Tỷ lệ nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5 theo Thông tư 15/2010/TT-NHNN).
  • $ETA_{it} = \frac{\text{Vốn chủ sở hữu}}{\text{Tổng tài sản}}$: Tỷ lệ an toàn vốn tự có.
  • $OI_{it} = \frac{\text{Thu nhập ngoài lãi}}{\text{Tổng tài sản}}$: Tỷ lệ đa dạng hóa doanh thu.
  • $NI_{it} = \frac{\text{Chi phí hoạt động}}{\text{Tổng doanh thu}}$: Tỷ lệ chi phí hoạt động.
• Nhóm biến kinh tế vĩ mô (Macroeconomic variables):
  • $GDP_t$: Tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội hàng năm (%).
  • $INF_t$: Tỷ lệ lạm phát hàng năm tính theo chỉ số giá tiêu dùng CPI (%).

Methodology

Phương pháp nghiên cứu tuân thủ quy trình thực nghiệm kinh tế lượng chuẩn mực:

• Phương pháp ước lượng: Hồi quy Moment tổng quát (GMM) theo lý thuyết của Lars Peter Hansen (1982) và phát triển bởi Blundell & Bond (1998). Phương pháp này sử dụng các giá trị trễ của biến độc lập làm biến công cụ (Instrumental Variables), triệt tiêu mối tương quan giữa biến giải thích và sai số ngẫu nhiên ($E[Z'{it} \Delta \varepsilon{it}] = 0$), giải quyết triệt để khuyết tật phương sai sai số thay đổi và tự tương quan (Heteroskedasticity and Autocorrelation - HAC).
• Môi trường tính toán: Nền tảng phân tích thống kê STATA phiên bản 14.0/15.0.
• Kế hoạch kiểm soát rủi ro: Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến bằng chỉ số VIF (ngưỡng chấp nhận $\text{VIF} < 10$ theo Gujarati, 2004); kiểm tra tính overidentified của mô hình thông qua kiểm định Hansen J-test.

---

Implementation và kết quả

Development process

Phương trình hồi quy kinh tế lượng được triển khai trên STATA theo dạng logarit tuyến tính:

$$\ln(LI_{it}) = \beta_0 + \beta_1 \ln(RISK_{it}) + \beta_2 \ln(Y_{it}) + \beta_3 \ln(ETA_{it}) + \beta_4 \ln(OI_{it}) + \beta_5 \ln(NI_{it}) + \beta_6 GDP_t + \beta_7 INF_t + \varepsilon_{it}$$

Thuật toán và cú pháp xử lý dữ liệu mẫu trên STATA:

* Thiết lập cấu trúc dữ liệu bảng (Panel Data)
tsset bank_id year

* Tính toán chỉ số Lerner và các biến số
gen LERNER = (total_revenue - total_cost) / total_revenue
gen ln_SIZE = ln(total_assets)
gen ln_RISK = ln(bad_debt / total_loans)
gen ln_ETA = ln(equity / total_assets)
gen ln_OI = ln(non_interest_income / total_assets)
gen ln_NI = ln(operating_cost / total_revenue)

* Kiểm định đa cộng tuyến VIF sau hồi quy tuyến tính OLS
reg LERNER ln_SIZE ln_RISK ln_ETA ln_OI ln_NI GDP INF
vif

* Thực hiện ước lượng GMM hệ thống (System-GMM) hai bước
xtabond2 LERNER L.LERNER ln_SIZE ln_RISK ln_ETA ln_OI ln_NI GDP INF, ///
    gmm(L.LERNER ln_SIZE ln_RISK ln_ETA ln_OI, lag(2 4)) ///
    iv(ln_NI GDP INF) robust twostep small

Testing và validation

Tập dữ liệu bảng bao gồm 300 quan sát từ 32 NHTMCP Việt Nam trong suốt giai đoạn 2006–2017.

Bảng thống kê mô tả các biến số:

Tên biến	Ký hiệu	Giá trị trung bình	Độ lệch chuẩn	Giá trị nhỏ nhất	Giá trị lớn nhất
Chỉ số Lerner	$LERNER$	0,5157	0,1594	0,0729	0,9791
Quy mô tài sản	$SIZE$	17,9515	1,4760	13,5820	20,9070
Tỷ lệ nợ xấu	$RISK$	0,0188 (1,88%)	0,0156	0,0001	0,1140 (11,4%)
Tỷ lệ vốn CSH/Tổng TS	$ETA$	0,1125 (11,25%)	0,1187	0,0039	1,8373
Thu nhập ngoài lãi/Tổng TS	$OI$	0,0033 (0,33%)	0,0064	0,000003	0,0677 (6,77%)
Chi phí HĐ/Tổng DT	$NI$	0,4843 (48,43%)	0,1594	0,0209	0,9271 (92,71%)
Tăng trưởng kinh tế	$GDP$	6,1822 (%)	0,6211	5,2474 (%)	7,1295 (%)
Tỷ lệ lạm phát	$INF$	8,7347 (%)	6,9330	-0,1908 (%)	22,6733 (%)

Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến (VIF Test):

Biến số	VIF	1/VIF (Tolerance)	Kết luận
$GDP$	1,18	0,8452	Không có đa cộng tuyến
$NI$	1,15	0,8668	Không có đa cộng tuyến
$INF$	1,12	0,8951	Không có đa cộng tuyến
$RISK$	1,08	0,9259	Không có đa cộng tuyến
$ETA$	1,06	0,9432	Không có đa cộng tuyến
$OI$	1,03	0,9672	Không có đa cộng tuyến
Giá trị VIF trung bình	1,10	—	Mô hình hoàn toàn ổn định ($\text{VIF} \ll 10$)

Kết quả đạt được

Bảng kết quả hồi quy mô hình GMM:

Biến giải thích	Hệ số hồi quy ($\beta$)	Thống kê $t$ / $z$	Giá trị $p$ ($p$-value)	Mức ý nghĩa thống kê
$SIZE$	$3,64 \times 10^{-17}$	1,79	$p < 0,10$	Có ý nghĩa ở mức 10% (*)
$RISK$	$-2,53 \times 10^{-15}$	-2,24	$p = 0,026$	Có ý nghĩa ở mức 5% (**)
$ETA$	$-3,90 \times 10^{-17}$	-0,20	$p > 0,10$	Không có ý nghĩa thống kê
$OI$	$-2,39 \times 10^{-15}$	-0,61	$p > 0,10$	Không có ý nghĩa thống kê
$NI$	$-1,0000$	$-8,97 \times 10^{15}$	$p < 0,01$	Có ý nghĩa ở mức 1% (***)
$GDP$	$-4,51 \times 10^{-17}$	-2,67	$p < 0,05$	Có ý nghĩa ở mức 5% (**)
$INF$	$1,02 \times 10^{-18}$	1,10	$p > 0,10$	Không có ý nghĩa thống kê

Ghi chú: (), (), () biểu thị ý nghĩa thống kê tương ứng ở các mức 1%, 5% và 10%.

Phân tích chi tiết kết quả thực nghiệm:

1. Quy mô ngân hàng ($SIZE$): Tác động cùng chiều đến chỉ số Lerner ($\beta > 0$, $p < 0,10$). Ngân hàng có quy mô tài sản lớn như NHTMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - tổng tài sản 1.201 nghìn tỷ VNĐ năm 2017) sở hữu chỉ số Lerner đạt 60,26%, vượt trội so với các ngân hàng quy mô nhỏ như NHTMCP Bản Việt ($SIZE = 13,57$, Lerner = 33,08%). Điều này khẳng định lợi thế kinh tế theo quy mô (Economies of Scale) giúp gia tăng sức mạnh thị trường.
2. Rủi ro nợ xấu ($RISK$): Tác động nghịch chiều lên chỉ số Lerner ở mức ý nghĩa 5% ($\beta = -2,53 \times 10^{-15}$, $t = -2,24$). Khi tỷ lệ nợ xấu tăng cao (điển hình như NHTMCP Sài Gòn có nợ xấu lên đến 11,4%), chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng vọt, làm suy giảm biên lợi nhuận và hạ thấp chỉ số cạnh tranh xuống 44,82%.
3. Chi phí hoạt động ($NI$): Có mối quan hệ nghịch biến chặt chẽ nhất ($\beta = -1,000$, $p < 0,01$). Ngân hàng kiểm soát chi phí kém (như NHTMCP Quốc Dân có $NI$ cao nhất) ghi nhận chỉ số Lerner thấp nhất hệ thống (7,28%), trong khi Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) tối ưu hóa chi phí tốt nhất đạt chỉ số Lerner lên tới 97,91%.
4. Tăng trưởng kinh tế ($GDP$): Có mối quan hệ nghịch biến với sức mạnh thị trường ở mức ý nghĩa 5% ($\beta = -4,51 \times 10^{-17}$, $t = -2,67$), phù hợp với nghiên cứu của Delis (2012): khi nền kinh tế tăng trưởng nóng, các rào cản gia nhập thị trường giảm bớt, nhiều đối thủ cạnh tranh tham gia làm giảm biên định giá của các ngân hàng đương nhiệm.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới phương pháp luận định lượng: Thay vì sử dụng các chỉ tiêu cấu trúc tĩnh truyền thống như tỷ lệ tập trung CR3, CR5 hoặc HHI (vốn chỉ phản ánh thị phần mà không đo được phản ứng giá), đề tài đã ứng dụng thành công chỉ số Lerner phi cấu trúc. Đây là phương pháp đo lường biên độ định giá trên chi phí biên cho từng ngân hàng trong từng năm cụ thể.
2. Xử lý triệt để hiện tượng nội sinh bằng GMM: So với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu dùng OLS hoặc Fixed Effects (FE) / Random Effects (RE) dễ dẫn đến hệ số ước lượng chệch khi có biến trễ tài chính, việc áp dụng System-GMM (Blundell & Bond, 1998) đảm bảo các ước lượng thu được là vững (consistent) và không chệch (unbiased).
3. Bằng chứng thực nghiệm đặc thù cho thị trường Việt Nam: Nghiên cứu đã chứng minh thị trường ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2006–2017 mang đặc tính cạnh tranh không hoàn hảo (chỉ số Lerner trung bình 51,57%). Giai đoạn cạnh tranh khốc liệt nhất diễn ra trong giai đoạn 2008–2013 dưới sức ép mở cửa WTO và tái cơ cấu nợ xấu, trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt trong giai đoạn 2014–2017.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Chiến lược cho các Ngân hàng Thương mại Cổ phần

               [MÔ HÌNH NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH NHTM]
[Tăng vốn điều lệ]        [Kiểm soát rủi ro nợ xấu]    [Tối ưu hóa chi phí & CN]
- Mở rộng quy mô TS       - Tái cơ cấu danh mục        - Đầu tư Core Banking
- Nâng cao CAR            - Giảm tỷ trọng nợ nhóm 3-5  - Tự động hóa quy trình
- Đạt chuẩn Basel II      - Trích lập dự phòng chuẩn   - Giảm tỷ lệ NI xuống <40%

• Tăng vốn điều lệ và quy mô tài sản: Các NHTM cần chủ động nâng cao năng lực tài chính thông qua phát hành cổ phiếu, giữ lại lợi nhuận hoặc tìm kiếm cổ đông chiến lược nước ngoài. Việc tăng quy mô giúp ngân hàng khai thác lợi thế quy mô, đầu tư hạ tầng số và nâng cao hệ số an toàn vốn (Capital Adequacy Ratio - CAR).
• Kiểm soát chất lượng tín dụng và xử lý nợ xấu: Vì biến $RISK$ tác động tiêu cực trực tiếp đến chỉ số Lerner, các ngân hàng phải chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng tín dụng nóng sang tăng trưởng an toàn; kiểm soát chặt chẽ các khoản vay trung và dài hạn, đẩy mạnh hoạt động của Công ty Quản lý tài sản (VAMC) để làm sạch bảng cân đối kế toán.
• Tối ưu hóa tỷ lệ chi phí hoạt động ($NI$): Cắt giảm các chi phí vận hành thủ công thông qua việc số hóa quy trình nghiệp vụ (Core Banking, Digital Banking), đưa tỷ lệ $NI$ về mức tối ưu nhằm gia tăng sức mạnh định giá trên thị trường.

Khuyến nghị chính sách cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN)

• Điều hành chính sách lãi suất linh hoạt: Tránh các cú sốc lãi suất điều hành đột ngột gây ra hiện tượng chạy đua lãi suất huy động giữa các NHTMCP nhỏ, tạo ra sự bất ổn định cho hệ thống.
• Đẩy mạnh hạ tầng công nghệ và thanh toán liên ngân hàng: Phát triển hành lang pháp lý cho các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, hệ thống thanh toán bù trừ tự động (ACH), hỗ trợ các NHTM chia sẻ hạ tầng công nghệ nhằm giảm chi phí giao dịch toàn ngành.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

Giai đoạn	Mục tiêu trọng tâm	Chỉ số đo lường hiệu quả (KPIs)
Giai đoạn 1 (Năm 1 - 2)	Tái cấu trúc danh mục nợ, xử lý nợ xấu tồn đọng.	Giảm tỷ lệ nợ xấu ($RISK$) xuống dưới 2,0%; kiểm soát hệ số $NI < 45%$.
Giai đoạn 2 (Năm 3 - 4)	Nâng vốn điều lệ, đáp ứng chuẩn an toàn vốn Basel II.	Hệ số CAR $\ge 8%$; tăng trưởng quy mô tài sản đạt $12 - 15%/\text{năm}$.
Giai đoạn 3 (Năm 5 trở đi)	Số hóa toàn diện hệ thống ngân hàng, đa dạng hóa thu ngoài lãi.	Nâng tỷ lệ thu nhập ngoài lãi ($OI$) lên mức $> 1,5%$ tổng tài sản.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế về mẫu dữ liệu: Nghiên cứu chỉ khảo sát 32 NHTMCP có dữ liệu tương đối đầy đủ, phải loại bỏ một số ngân hàng yếu kém bị mua lại bắt buộc hoặc sáp nhập, dẫn đến bảng số liệu có thể chưa bao phủ $100%$ các định chế tài chính vi mô.
• Phương pháp ước lượng chi phí biên ($MC$): Đề tài sử dụng tỷ lệ tổng chi phí trên tổng doanh thu làm đại diện cho chi phí biên theo thông lệ của Hawtrey & Liang (2008), chưa xây dựng hàm chi phí biên xuyên logarit (Translog Cost Function) do giới hạn dữ liệu đầu vào về giá các yếu tố sản xuất (giá vốn, giá lao động, giá tài sản cố định).
• Hướng phát triển: Nghiên cứu tương lai có thể áp dụng mô hình biên ngẫu nhiên (Stochastic Frontier Analysis - SFA) để ước lượng hàm chi phí Translog, đồng thời mở rộng khung thời gian nghiên cứu sau năm 2018 nhằm đánh giá tác động của Thông tư 41/2016/TT-NHNN (chuẩn mực Basel II) và làn sóng chuyển đổi số (Fintech/Open Banking).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên và học viên cao học ngành Tài chính – Ngân hàng: Nắm bắt được phương pháp luận nghiên cứu định lượng hiện đại, cách thức thu thập và làm sạch dữ liệu bảng từ báo cáo kiểm toán, quy trình thực hiện hồi quy GMM trên phần mềm STATA.
• Chuyên viên phân tích tài chính và quản trị rủi ro tại NHTM: Ứng dụng mô hình chỉ số Lerner để định vị chính xác sức mạnh thị trường của ngân hàng mình so với đối thủ cạnh tranh, từ đó hoạch định chiến lược định giá sản phẩm và quản trị chi phí $NI$.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia): Có thêm căn cứ khoa học định lượng để giám sát mức độ tập trung thị trường, kiểm soát rủi ro hệ thống và xây dựng các can thiệp chính sách tiền tệ phù hợp.
• Các nhà nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng: Tham khảo khung mô hình phân tích phi cấu trúc và các kỹ thuật xử lý khuyết tật dữ liệu bảng động.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại chọn chỉ số Lerner thay vì chỉ số HHI để đo lường cạnh tranh?
Chỉ số Herfindahl-Hirschman (HHI) là thước đo cấu trúc chỉ phản ánh mức độ tập trung thị phần tài sản/tiền gửi của toàn ngành, không phản ánh được mức độ độc quyền hay khả năng định giá vượt chi phí biên của từng ngân hàng cụ thể. Chỉ số Lerner cho phép tính toán riêng biệt cho từng ngân hàng trong từng năm, phản ánh chính xác sức mạnh thị trường thực tế.

2. Phương pháp hồi quy Moment tổng quát (GMM) giải quyết vấn đề gì trong dữ liệu ngân hàng?
Dữ liệu tài chính ngân hàng thường xuất hiện hiện tượng nội sinh (ví dụ: quy mô tài sản và năng lực cạnh tranh có thể tác động qua lại lẫn nhau) và tự tương quan. GMM sử dụng các biến trễ làm biến công cụ nội sinh, loại bỏ hiện tượng tương quan giữa biến giải thích và sai số ngẫu nhiên, cho ra kết quả ước lượng vững và hiệu quả.

3. Tại sao tỷ lệ nợ xấu ($RISK$) lại có tác động tiêu cực đến sức mạnh cạnh tranh của ngân hàng?
Kết quả thực nghiệm cho thấy hệ số $\beta = -2,53 \times 10^{-15}$ ($p = 0,026$). Khi nợ xấu gia tăng, ngân hàng buộc phải tăng chi phí trích lập dự phòng và giảm khả năng thu hồi lãi vay, làm xói mòn biên lợi nhuận ròng, từ đó làm giảm trực tiếp chỉ số Lerner.

4. Dữ liệu bảng trong nghiên cứu có gặp hiện tượng đa cộng tuyến không?
Không. Kiểm định hệ số nhân tử phóng đại phương sai (VIF) cho kết quả trung bình là 1,10 (giá trị cao nhất là biến GDP với $\text{VIF} = 1,18$), thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng cảnh báo 10, chứng minh mô hình hoàn toàn không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.

5. Ngân hàng nào có sức mạnh thị trường cao nhất và thấp nhất trong giai đoạn nghiên cứu?
Theo kết quả thống kê mô tả 300 quan sát giai đoạn 2006–2017, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đạt chỉ số Lerner cao nhất ở mức 97,91% nhờ tối ưu hóa chi phí hoạt động tốt, trong khi Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) ghi nhận chỉ số thấp nhất là 7,28%.

---

Kết luận

Đồ án khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Diệu Huyền đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố chi phối năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTMCP Việt Nam giai đoạn 2006–2017. Thông qua việc kết hợp chỉ số Lerner phi cấu trúc và phương pháp ước lượng GMM trên dữ liệu bảng 32 ngân hàng, nghiên cứu đã chứng minh thị trường ngân hàng Việt Nam mang cấu trúc cạnh tranh không hoàn hảo với chỉ số Lerner trung bình đạt 51,57%. Kết quả định lượng chỉ ra rằng quy mô tài sản ($SIZE$) có tác động tích cực đến sức mạnh thị trường, trong khi rủi ro nợ xấu ($RISK$), tỷ lệ chi phí hoạt động ($NI$) và tăng trưởng kinh tế ($GDP$) có tác động tiêu cực đến chỉ số cạnh tranh. Những phát hiện thực nghiệm này cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc tăng vốn điều lệ, kiểm soát nợ xấu và tối ưu hóa chi phí, đồng thời hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ ổn định và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã ngành: 7340201 ĐỀ TÀI: YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM Sinh viên thực hiện: NGUYỄN THỊ DIỆU HUYỀN Lớp: HQ2-GE02 Khóa học: KHÓA 30 Giảng viên hƣớng dẫn: Th.S ĐẶNG TRÍ DŨNG Tp. Hồ Chí Minh, tháng 12 – 2018 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã ngành: 7340201 ĐỀ TÀI: YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM Sinh viên thực hiện: NGUYỄN THỊ DIỆU HUYỀN Lớp: HQ2-GE02 Khóa học: KHÓA 30 Giảng viên hƣớng dẫn: Th.S ĐẶNG TRÍ DŨNG Tp.

Hồ Chí Minh, tháng 12 – 2018 TÓM TẮT Nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp hồi quy Moments tổng quát (GMM) nhằm phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng cạnh tranh của các Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam. Dữ liệu nghiên cứu bao gồm thông tin kế toán và tài chính của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam giai đoạn 2006-2017. Mục tiêu của nghiên cứu là để xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng cạnh tranh của các NHTM tại Việt Nam. Từ đó đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đó đến khả năng cạnh tranh của các NHTM.

Khả năng cạnh tranh đƣợc đo lƣờng bằng chỉ số Lerner. Các yếu tố tác động đến khả năng cạnh tranh bao gồm: Quy mô của ngân hàng (SIZE), Rủi ro của ngân hàng (RISK), Vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (ETA), Thu nhập khác trên tổng tài sản (OI), Chi phí hoạt động trên tổng doanh thu (NI), Tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP) và Yếu tố lạm phát (INF). Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố tác động đến sự cạnh tranh của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam gần nhƣ tƣơng đồng với các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây ở trong và ngoài nƣớc, và đa số phù hợp với kỳ vọng của tác giả. Cụ thể là, Biến Risk có tác động trái chiều lên chỉ số LERNER ở mức ý nghĩa 5%, biến Size tác động tích cực đến sức cạnh tranh của ngân hàng ở mức ý nghĩa 10%, ngoài ra yếu tố vĩ mô nhƣ GDP hàng năm có mối quan hệ nghịch biến với sức cạnh tranh ngân hàng.

i ABSTRACT The research uses the Generalized Methods of Moments (GMM) to analyze the factors affecting competitiveness of Vietnamese Commercial Banks. The data include the accoungting and financial information of Vietnamese Commercial Banks for the 2006-2017 periods. The research objective of the project is to identify the factors affecting the competitiveness of the commercial banks in Vietnam. From that, the influence of these factors on the competitiveness of Commercial banks will be assessed.

The research uses the Lerner index to measure bank’s competitiveness. The factors affect the bank’s competitiveness including: Logarithm of total assets of the bank (SIZE), Bad debt ratio (RISK), the share of own captital on total assets of the bank (CAP), the ratio of non-interest income (OI), Operating costs on total income (NI), Growth rate of gross domestic product (GDP) and Inflation rate (INF). The research results show that factors affecting the competitiveness of commercial banks in Vietnam are almost identical to previous empirical studies at home and abroad, and most are in line with expectations. Specifically, the Risk variable has the opposite effect on the LERNER index at the 5% significance level, the Size variable positively affects the bank's competitiveness at the 10% significance level, in addition to the Macro as annual GDP has a negative relationship with bank competitiveness.

ii CHAPTER 1: INTRODUCTION It can be seen that competition is inevitable, especially in the financial- monetary sector or more precisely the mutual competition of commercial banks. A commercial bank's business represents the competitiveness of that commercial bank, but to promote this competitiveness, the bank is also influenced by many factors. Therefore, in order to improve the competitiveness of commercial banks, determining the influencing factors plays a very important role and that is the main goal of this thesis. Vietnam's commercial banking system has shifted to a model of operating under the market mechanism over the past 30 years, the factors related to the operation of the market are more or less lack of synchronization and competition of credit institutions on the market is not true (either too much interference, or loosened due to lack of effective intervention tools).

Moreover, commercial banks themselves do not have proper awareness about bank competition as well as lack of effective competitive tools and arts. As a result, competition sometimes leads to weaken each other, causing confusion. market disturbance, negatively impacting the general socio-economic situation. Therefore, identifying and assessing the factors affecting the competition of commercial banks in Vietnam will help find a timely and effective solution for the above difficulties.

Chapter 1 briefly outlines the necessity of the topic, the scientific basis of the research problem; clarify the research objectives and thereby giving research questions to answer research objectives; identification of research; Research methods and contributions of the reseach. CHAPTER 2: THEORY OF RESEARCH This chapter presents the basic framework for bank competition as well as internal and external factors affecting competitiveness of banks.Identify measures of LERNER,by using research model of Simpasa, A. (2013); Fernandez de Guevara, J. (2005); Delis (2012), the model used in this study : iii Ln  LI   0  1Ln  Risk it    2Ln  Yit   3Ln  ETAit   4Ln  OIit   5Ln  NIit   6GDP   7 INF   (7) It also briefly present an overview of previous studies on the relationship between competitiveness and internal and external factor both at Viet Nam and abroad.The determinants are divided into groups of Bank Characteristics which include Logarithm of total assets of bank (SIZE); Risk; OI (Other income on total assets), NI (Operating costs on total revenue ); ETA (Equity on total assets) and Macroeconomic which include inflation rate (INF); Growth rate of gross domestic product (GDP).

This will serve as the basis for the study of hypotheses and research models. CHAPTER 3:RESEARCH MODULE AND METHOD OF ESTIMATION In chapter 3, the author details the issues related to the research model and sets up research hypotheses. In addition, the variables used in the model are well defined and described. In this chapter, the author in turn presents the method of implementing the thesis from the construction of research models, data collection and data analysis methods and tests to find a suitable estimation model.

In the introduction of the model, the author has designed the model for the topic based on the theoretical basis presented in Chapter 2. At the same time, the author also defined independent variables and dependent variables and clarified tissue Figure through the presentation of formulas, meanings and expectation tables of the above variables. Since then, it is the basis for the implementation of the model and the thesis conclusion for the next chapter. Besides, the author has introduced the data analysis method used to determine the results of specific regression models.

iv CHAPTER 4: RESULTS AND DISCUSSIONS On the basis of the model given in Chapter 4, the database and the methods and techniques for calculating index types by STATA software are clearly presented. At the same time, Chapter 4 provides clear and clear evidence of the level of competition between Vietnamese Joint Stock Commercial Banks in the period of 2006-2017 by measuring the level of market competition with Lerner index. The results show that there is a similarity in the level of competition between banks and the Vietnamese banking market is imperfect competition. The competition between Joint Stock Commercial Banks in Vietnam is quite fierce, in which the competition takes place more fiercely in the period of 2008-2013.

It can be seen that after Vietnam joined WTO with commitments to open the financial market, the competition in Vietnam's banking market has been boosted. However, the results also show that, in the past few years, the level of competition has shown signs of reducing heat. CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS The thesis has partly assessed the level of competition between Vietnamese joint stock commercial banks in the period of 2006 - 2017. However, due to the limitation of knowledge as well as time, the thesis cannot consider all the weaknesses.

factors affecting the level of competition among banks. On the other hand, the thesis has not yet achieved comprehensive representation for the whole system, due to the problem of data collection as well as the balance of the data table, the article excluded some banks. enough data so the evaluation is also affected. In addition to providing the development orientation of the commercial banking system in general and the orientation to improve the competitiveness of commercial banks in particular.

Chapter 5 also provides some recommendations to promote the competition between commercial banks in business activities. In particular, competition among banks is not about price but competition in quality and technology, so banks need to implement multiple solutions, especially v human and technological factors. At the same time, banks must also speed up the process of dealing with bad debts to ensure the health of the system. At the end of chapter 5, the essay hopes to provide some useful recommendations that can contribute to promoting competition among commercial banks in the future.

This chapter closes the whole content of scientific research on the factors affecting the competitiveness of Commercial Banks in Vietnam. vi LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng cạnh tranh của các Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi và đƣợc sự hƣớng dẫn của Th.S Đặng Trí Dũng. Các nội dung nghiên cứu, số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng đƣợc thu thập từ nhiều nguồn khác nhau và có ghi trong phần tài liệu tham khảo.Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2018 Tác giả Nguyễn Thị Diệu Huyền vii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình sinh viên thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp “Yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng cạnh tranh của các Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam” sinh viên đã nhận đƣợc sự giúp đỡ của rất nhiều từ gia đình, thầy cô và các bạn cùng khóa. Đặc biệt, sinh viên xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Th.S Đặng Trí Dũng đã tận tình giảng dạy, hƣớng dẫn trang bị cho sinh viên những kiến thức quý báu để giúp đỡ sinh viên hoàn thành nghiên cứu này.

viii MỤC LỤC TÓM TẮT. i LỜI CAM ĐOAN .vii LỜI CẢM ƠN .viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. xi DANH MỤC BẢNG BIỂU. xii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lí do chọn đề tài: .2 Mục tiêu nghiên cứu: .3 Câu hỏi nghiên cứu: .4 Đối tƣợng nghiên cứu: .5 Phạm vi nghiên cứu: .6 Phƣơng pháp nghiên cứu: .7 Dự kiến đóng góp của đề tài:.

3 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 4 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH VÀ CÁC YẾU TỐ CẠNH TRANH CỦA NHTM VIỆT NAM .1 Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trƣờng .1 Khái niệm cạnh tranh.2 Phân biệt các loại thị trƣờng cạnh tranh .2 Khái niệm năng lực cạnh tranh của NHTM .