Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN VẺ DẠY HỌC TÍCH HỢP VÀ VIỆC BỎI DƯỠNG NĂNG LỰC C TÍCH HỢP LỊCH SỬ VÀ. DIA Li CHO GIAO VIEN 6 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ. Cơ sở lí luận về đạy học tích hợp Lịch sử và Địa lí ở trường Trung học cơ ở (THCS) 1.
Các khái niệm cóliên quan. có g6e theo téng Latinh la “integer” có nghĩa là *whole hay"toàn bộ, toàn thể Theo từ điễn Tiếng Việt ích hop lò sự kết hợp những hoạt động, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một Tir dién Gido dục họccủa tác giá Bùi Hiễn, 2001 định nghĩa tích hợp trong day học là “hank ding tiền kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kể hoạch giảng day”. Có hai kiểu tích hợp là tích hợp đọc và tích hợp ngang với nhiều nội dung. tích hợp khác nhau.
Tích hợp dọc là "loại tích hợp dựa trên cơ sở liên kết hai hoặc. nhiều môn học thuộc cũng một lĩnh vực hoặc một số linh vục gần nhau” còn tích hợp ngang là "ích hợp dựa trên cơ sở liên thuộc các lĩnh vực khoa học Khác nhau” xung quanh một chủ để 10 Dương Tiến Sỹ : "Tích hợp là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ thống các ` ến thức (khái niệm) thuộc các môn học khác nhau thảnh một nội dung. thống nhất, đựa trên cơ sở các mỗi quan hệ về lý luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó”. Trong day học, ích hợp có thể được coi n kết các đối tượng giảng dạy, học tập trong cùng một kế hoạch hoại động để đảm bảo sự thống nhất, hài hòa, trọn vẹn của hệ thống dạy học nhằm đạt mục iêu dạy bọc tốt "Nội hàm của khái niệm tích hợp có thể hiểu một cách khái quát là "sự hợp nhất hay la sự nhất thể hoá đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất trên những nết bản chất của các thành phần đổi tượng chữ không phải phép cộng đơn giản những thuộc tính của các hành phần ấy Từ những thập 90 trở lại «quan điểm tích hợp trong giáo dục được nhiều nước quan tâm vả áp dụng.
Ở Việt Nam trong công cuộc đổi mới căn bản và toàn điện giáo dục từ những thập niên cuỗi TK XX đến nay, đạy học tích hợp. được xem là một trong những định hướng của chương trình giáo dục phổ thông năm 201% ** Dạy học tích hợp (Integrated Teaching/Instruction) Khái niệm dạy học tích hợp được đưa ra đưới cách nhiều tiếp cận khác nhau. Theo Humphreys: "Day hoc tch hop lễ một hình ức giảng dạy mã rẻ em được thỏa thích khâm phá tr thức trong các môn học khúc nhau iên quan đẫn một sổ khía cạnh của môi trường xung quanh chúng ”. Ông đã nhìn thấy mỗi liên hệ giữa các khoa học nhân văn, nghệ thuật giao tiếp, khoa học tự nhiên, toán học, khoa học xã hội, âm nhạc, nghệ thuật.
Những kĩ năng và tri thức được phát triển. vũ áp dụng trong hơn một ngành học. Định hướng tích hợp này không ở số lượng mma 6 sg phi hop. Theo UNESCO: “Day lọc tích lợp các thoa lọc là một cách trình bày cúc khái niệm và nguyên lý Khoa học cho pháp diễn đạt sự thẳng nhắn cia te ning khoa hoc, tinh nhắn quá mạnh hoặc quả sớm sự sai khác giữa các Tĩnh vực khoa học khác nhan" ‘Ta gid Xaviers Roegits cho ring: “Khoa sir phạm tích lợp là một quan niên về quá trình học tập trong đó toàn th các quả tình học tập góp phn ink thành ở học sinh những năng lực rõ rằng, có dự tỉnh trước những điều cần thiết cho học sinh nhằm phục vụ cho quá trình học tập tương lai, hoặc hoà nhập học sinh vào cuộc sống la: động.
Khoa su phạm tích hợp làm cho quả trình lọc tập có ý nghĩa": Theo Nguyễn Văn Khải (2008), “Day học tich hop tao ra cde tink hướng liên kết tri thie ede min học, đó là cơ hội phải tiễn cúc năng lực của học sinh Khi xây đụng các tình hung vận dụng kiễn thức, học sinh sẽ phút luy được năng le tự lực, phát trign te dy sing tao "Chương trình GDPT tổng thẻ (2018) do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. nêu rõ định hướng về dạy học ích hợp là nhằm giáp học sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng. huộc nhiều lĩnh vục khác nhau để giải quyết cô hiệu quả các vẫn đỀ trong học tập và trong cuộc sống. được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội thức và rên luyện kĩ năng "Như vậy có thể nói ring dạy học tích hợp là “guá trình dạy học mà ở đố ác thành phần năng lục được tích hợp với nhau trên cơ sở cúc tình hổng phúc hyp cụ thế, có vẫn dé trong đời sng để hình thành năng lực của người học”.
Dạy học tích hợp là một hành động liên kết một cách hữu cơ, cố hệ thống đổi tượng nghiên cứu, học tập của một vài lĩnh vực môn học khác nhau thành nội dung thông. nhất, dựa trên cơ sở các mí hệ về luận và thực tiễn được đỀ cập rong các môn học đó nhằm hình thành ở học sinh các năng lực cằn thế. Dạy học tích hợp là một quan điểm sư phạm, ở đồ người học cin huy động (mọi) nguồn lực để giải quyết (một tỉnh huồng phức hợp - có vấn đề nhằm phát triển các năng lực và phẩm chất cá nhân **ˆ Đặc điểm của dạy học tích hợp. Dạy học tích hợp là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học.
nối chung và dạy học Lịch sử và Địa ĩ nói riêng, đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tíc`h cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục. Dạy học tích hợp giúp người học thấy được mỗi liên hệ hit cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, khắc phục được tính tản mạn rời rạc trong kiến thức. Dạy học tích hợp theo hướng phát triển năng lực mang những đặc, điểm sau: Mot la, thiết lập các mỗi quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khác nhau để thực hiện một hoạt động phức hợp, Hai là, lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỳ năng cần cho HS thực hiện được các hoạt động thiết thực trong các tỉnh ht ng học tập, đời sống hàng ngày, lâm cho học sinh hòa nhập vào thể gi cuộc sống Ba l,l cho quả tình họ tập mang tính mục ích rỡ rột Bén 1a, GV không đặt ưu tiên tryyền đạt kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ở HS năng lực tìm \, quan I} tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vẫn đỀ ong tỉnh huống có ý nghĩa Năm là, khắc phục được thỏi quen truyền đạt và tiếp thu kiến thức, kỹ năng. rire im cho con người trở nên “mù chữ chức năng”, nghĩa là có thể được nhỗi nhét nhiễu thông tin, nhưng không dùng được.
Như vậy dạy học tích hợp là cải sich giảm tải iến thức không thực sự có gi trì sử dụng, để có điều kiện tăng ti kiến thức có ích, 11-3. Dạy học tích hợp theo định hướng phát triển năng lực học sinh Nẵng lực "là tuộc tính cá nhân được hành thành, phát triển nhờ tổ chất sẵn có và quá trình lọc tập, rền luyện, cho pháp con người luy động tổng hợp các kin thie, Kinng vi ede thuộc tỉnh cá nhân khắc như hứng thủ, niềm tín ý chí thực biện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muỗn trong: những điều kiện cụ thể”.(Chương tình giáo đục phố thông tổng thể (2018) Xăng lực của HS được hinh thành, phát triển trong quả trình thực hiện nhiệm vụ học tập ở trong lớp học và ở ngoài lớp học. Nhà trường là mỗi trường giáo dụ chỉnh thẳng giúp học sinh bình thành những năng lực chung và năng le chuyên biệt phù hợp với lứa tuổi, song đó không phải là nơi duy nhất những môi trường khác như gia đình, công đồng. cũng góp phần bổ sung và hoản thiện năng lực của các em.
Năng lực của HS không chi la kha ning ti ign wi thir, thông hiểu trì thức, kỳ năng học được. mà còn là khả năng hành động ứng dụng/ vận dạng tỉ thú kĩ năng học để giải quyết những vấn đề của cuộc sống đang đặt ra với ác em Dạy học tích hợp phải được tiễn bành từ bước xây dựng chương tình môn học. Theo Xavier (1996) có hai cách chính để :h hợp các môn học là: (1) xây dựng những ứng dụng chung cho nhỉ. môn học — các kiến thức riêng biệt của các môn được đưa vào tổng hợp ong một *ứng dụng” thực tế nào đó.
Điều đó có nghĩa là một số ứng dụng là tích hợp các kiến thức của các môn riêng lẽ (2) phối hợp các quá trình học tập của nhiễu môn học khác nhau - hợp nhất hai hay nhiễu môn học cùng với nhau lại thành một môn học duy nhất (hay đúng hơn thành một loại đối tượng nội dung học tập) với hai cách: cách thứ nhất, dạy học theo vẫn để hay chủ đỀ, để tải. Thực chất của kiểu dạy học này là khai thác sự iền quan, gũi ở nội dung và khả năng bổ sung cho nhau giữa các môn học cho mục tiêu giáo. Điễu đó có nghĩa là vẫn thừa nhận sự ồn tại của các môn học riêng rễ, và các chủ để liên kết nội dung các môn học lại với nhau. Cách thứ hai, tích hợp.
sắc môn học xung quanh những mục tiêu chung cho nhiễu môn học (những mục tiêu này gọi là những mục tiêu tích hợp). Các mục tiêu này gắn chặt với những năng lực, kỹ năng mà chúng ta sich hình thành ở học sinh, Nổi cách khác, u kiện ich hợp này nhẫn nh thành ác mụciề th hợp nga là nhầm phát win củng một lay kỹ năng để xắ định các nh vụ tí túc nội dụng và phương pháp đạt mục tiêu đó từ các môn học khả sắc mục tiêu tich hợp (eác kỹ năng) là căn cứ cho việc xác định các nội dung từ các lĩnh vực khác nhau để tích hợp. Như vậy, cách tích hợp thứ nhất nhằm đưa kiến thức của các môn riêng bit vào trong “ứng dụng” chung, có liên quan đến nhiều môn học. Cách tích hợp này mang tính “tổng hợp” hơn là tích hợp bởi từng môn vẫn tôn tại độc lập theo logic sa khoa học đó và "những ứng dụng” chung với các môn khác chỉ được xem xết nhất thời và trong một số hiện tượng riêng lẻ.