Luận văn thạc sĩ quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã bến cát tỉnh bình dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Thị Thu Thuận
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Mai Khanh
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Xây Dựng Môi Trường Học Tập Thân Thiện Cho Học Sinh Tiểu Học Tại Bến Cát, Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bến Cát

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• Lí do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Khách thể nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• Về nội dung
• Về khách thể khảo sát
• Về địa bàn nghiên cứu
• Về thời gian
• Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu lý luận
• Các phương pháp thực tiễn
• Phương pháp xử lý dữ liệu
• Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP THÂN THIỆN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.2. Hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 1.2.1. Khái niệm Trường học thân thiện
• 1.2.2. Khái niệm Xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.2.3. Những điều kiện thuận lợi trong xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.2.4. Những điều kiện khó khăn trong xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.2.5. Vai trò, ý nghĩa, tác dụng của việc xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.2.6. Nội dung các công việc cơ bản nhất của xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.3. Quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 1.3.1. Khái niệm quản lý, quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 1.3.2. Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.3.3. Tổ chức thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.3.4. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.3.5. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 1.4.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.4.2. Các yếu tố khách quan
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP THÂN THIỆN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa giáo dục trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.1.2. Tình hình giáo dục tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện và quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 2.2.1. Nội dung khảo sát
• 2.2.2. Công cụ điều tra, khảo sát thực trạng
• 2.2.3. Tổ chức điều tra, khảo sát
• 2.2.4. Quy ước thang đo
• 2.3. Thực trạng hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 2.3.2. Thực trạng nhận thức về mục đích của hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 2.3.3. Quan niệm về môi trường học tập thân thiện tiểu học
• 2.3.4. Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện tiểu học
• 2.3.5. Thuận lợi trong xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 2.3.6. Khó khăn trong xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.5.1. Yếu tố chủ quan
• 2.5.2. Yếu tố khách quan
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện của hiệu trưởng trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.6.1. Nguyên nhân hạn chế
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP THÂN THIỆN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Các cơ sở đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Căn cứ vào cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 3.1.2. Căn cứ vào cơ sở pháp lý về quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 3.1.3. Căn cứ vào thực trạng công tác quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học
• 3.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế
• 3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2.5. Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển
• 3.3. Các biện pháp đề xuất nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 3.3.1. Biện pháp 1: Nâng cao hiểu biết về môi trường học tập thân thiện cho các đối tượng liên quan
• 3.3.2. Biện pháp 2: Phân bổ và điều phối các nguồn lực về tài chính, nhân lực một cách phù hợp
• 3.3.3. Biện pháp 3: Tăng cường sự phối hợp với phụ huynh và các tổ chức xã hội
• 3.3.4. Biện pháp 4: Chú trọng công tác xây dựng và tổ chức hoạt động ngoại khóa và ngoài giờ lên lớp cho học sinh
• 3.3.5. Biện pháp 5: Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.5. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.5.1. Mục tiêu khảo sát
• 3.5.2. Đối tượng và phương pháp khảo sát
• 3.5.3. Nội dung khảo sát
• 3.5.4. Kết quả khảo sát
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN GIÁO VIÊN VÀ CBQL
• PHỤ LỤC 2: PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN HỌC SINH
• PHỤ LỤC 3: PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN CHA MẸ HỌC SINH
• PHỤ LỤC 4: PHIẾU KHẢO SÁT TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP
• PHỤ LỤC 5: CÂU HỎI PHỎNG VẤN CBQL, GV
• PHỤ LỤC 6: TÓM TẮT PHIẾU PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ XỬ LÝ SPSS
• CÁC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ THAM GIA

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Môi Trường Học Tập Thân Thiện Tại Bến Cát

Môi trường học tập thân thiện là yếu tố quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho học sinh tiểu học. Tại Bến Cát, Bình Dương, việc xây dựng môi trường học tập này không chỉ giúp học sinh cảm thấy thoải mái mà còn khuyến khích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng xã hội. Theo nghiên cứu của Trần Thị Thu Thuận (2020), môi trường học tập tích cực có thể cải thiện đáng kể kết quả học tập và sự tham gia của học sinh.

1.1. Khái Niệm Môi Trường Học Tập Thân Thiện

Môi trường học tập thân thiện được định nghĩa là không gian mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và khuyến khích tham gia. Điều này bao gồm cả không gian vật lý và không gian tâm lý, nơi mà học sinh có thể tự do thể hiện bản thân.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Môi Trường Học Tập Thân Thiện

Môi trường học tập thân thiện không chỉ giúp học sinh phát triển về mặt học thuật mà còn hỗ trợ phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc. Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh trong môi trường tích cực có xu hướng tham gia nhiều hơn vào các hoạt động học tập và ngoại khóa.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Xây Dựng Môi Trường Học Tập Tại Bến Cát

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc xây dựng môi trường học tập thân thiện tại Bến Cát vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự không đồng nhất trong nhận thức của giáo viên và phụ huynh về tầm quan trọng của môi trường học tập thân thiện là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính Và Nhân Lực

Nhiều trường tiểu học tại Bến Cát gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực tài chính để cải thiện cơ sở vật chất và tổ chức các hoạt động ngoại khóa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo ra một môi trường học tập thân thiện.

2.2. Nhận Thức Khác Nhau Về Môi Trường Học Tập

Sự khác biệt trong nhận thức giữa giáo viên, phụ huynh và học sinh về môi trường học tập thân thiện dẫn đến việc triển khai các hoạt động không đồng bộ. Điều này cần được khắc phục thông qua các chương trình đào tạo và tuyên truyền.

III. Phương Pháp Xây Dựng Môi Trường Học Tập Thân Thiện Hiệu Quả

Để xây dựng môi trường học tập thân thiện, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm việc cải thiện không gian học tập, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tăng cường sự tham gia của phụ huynh.

3.1. Cải Thiện Không Gian Học Tập

Việc cải thiện không gian học tập bao gồm việc tạo ra các khu vực học tập linh hoạt, thoải mái và an toàn cho học sinh. Các trường cần đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị học tập hiện đại.

3.2. Tổ Chức Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Các hoạt động ngoại khóa giúp học sinh phát triển kỹ năng xã hội và tạo ra sự gắn kết giữa học sinh với nhau. Các trường nên tổ chức thường xuyên các hoạt động này để khuyến khích sự tham gia của học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Bến Cát

Nghiên cứu cho thấy rằng việc xây dựng môi trường học tập thân thiện tại Bến Cát đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện kết quả học tập mà còn phát triển kỹ năng sống và khả năng làm việc nhóm.

4.1. Kết Quả Cải Thiện Kết Quả Học Tập

Các trường tiểu học tại Bến Cát đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng các biện pháp xây dựng môi trường học tập thân thiện.

4.2. Phát Triển Kỹ Năng Xã Hội Cho Học Sinh

Học sinh tham gia nhiều hơn vào các hoạt động nhóm và ngoại khóa, từ đó phát triển kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm. Điều này rất quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Môi Trường Học Tập Tại Bến Cát

Việc xây dựng môi trường học tập thân thiện tại Bến Cát là một quá trình liên tục và cần sự hợp tác từ nhiều bên. Tương lai của môi trường học tập này phụ thuộc vào sự cam kết của các nhà quản lý giáo dục, giáo viên và phụ huynh.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Sự Hợp Tác

Sự hợp tác giữa các bên liên quan là rất quan trọng để đảm bảo rằng môi trường học tập thân thiện được duy trì và phát triển. Các trường cần tạo ra các kênh giao tiếp hiệu quả với phụ huynh và cộng đồng.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Các trường cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới để cải thiện môi trường học tập. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, việc kiến tạo môi trường sư phạm an toàn, lành mạnh đóng vai trò quyết định đến sự hình thành nhân cách và chất lượng học tập của trẻ em. Tại tỉnh Bình Dương, thị xã Bến Cát là địa bàn phát triển công nghiệp nhanh chóng, thu hút đông đảo lực lượng lao động nhập cư, tạo nên áp lực gia tăng sĩ số học sinh tiểu học qua từng năm. Nhằm đáp ứng tiêu chuẩn của đô thị loại 3 và tiêu chuẩn trường đạt chuẩn quốc gia, công tác quản lý giáo dục tại địa phương đang đứng trước yêu cầu phải chuyển dịch mạnh mẽ từ dạy học truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện cho học sinh.

Thực tế triển khai phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện theo Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT và Nghị định số 80/2017/NĐ-CP tại địa phương vẫn bộc lộ nhiều điểm bất cập. Các trường tiểu học áp dụng những cách làm khác nhau do thiếu vắng một quy trình quản lý đồng bộ và tiêu chí đánh giá chuẩn hóa. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Trần Thị Thu Thuận, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Hoàng Mai Khanh tại Trường Đại học Thủ Dầu Một, được thực hiện nhằm giải quyết trực tiếp khoảng trống này.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng tại 8 trường tiểu học công lập trên địa bàn thị xã Bến Cát trong 2 năm học 2018-2019 và 2019-2020. Dựa trên mẫu khảo sát 150 cán bộ quản lý và giáo viên, công trình đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khả thi. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần tối ưu hóa nguồn lực tài chính giáo dục tối thiểu 20% ngân sách, nâng cao chỉ số hạnh phúc của học sinh và thúc đẩy 100% cơ sở giáo dục tiểu học tại Bến Cát đạt chuẩn môi trường sư phạm văn minh, hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trường học thân thiện với trẻ em do Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) khởi xướng từ những năm 1990, kết hợp cùng lý thuyết quản lý chức năng theo chu trình quản trị khoa học gồm bốn mắt xích: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Khung lý thuyết tích hợp quan điểm giáo dục tiếp cận năng lực được khởi xướng tại Mỹ từ những năm 1970, nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và kỹ năng thực tiễn cho học sinh.

Trong đề tài, tác giả làm sáng tỏ năm khái niệm nền tảng:

• Trường học thân thiện: Cơ sở giáo dục đảm bảo quyền học tập bình đẳng cho 100% trẻ em trong độ tuổi, có môi trường sư phạm an toàn, xanh, sạch, đẹp và tôn trọng sự khác biệt cá nhân.
• Môi trường học tập thân thiện: Không gian vật chất và tinh thần giúp học sinh có tâm lý thoải mái, tích cực tương tác và phát triển thể chất lẫn trí tuệ.
• Quản lý hoạt động xây dựng môi trường học tập thân thiện: Tác động có định hướng của chủ thể quản lý nhằm huy động tối đa các nguồn lực nhân lực, vật lực và tài lực phục vụ mục tiêu giáo dục toàn diện.
• Hoạt động trải nghiệm và rèn luyện kỹ năng sống: Phương thức giáo dục gắn kết tri thức sách vở với thực tiễn đời sống theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
• Văn hóa ứng xử học đường: Hệ thống các chuẩn mực giao tiếp sư phạm giữa thầy cô, học sinh và cộng đồng theo tinh thần Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học, nghiên cứu sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng với thiết kế khảo sát đa chiều:

• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện trên mẫu 150 cán bộ quản lý và giáo viên được lựa chọn theo phương pháp phân tầng đại diện tại 8 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát. Mẫu phân tầng gồm 72 nhân sự thuộc các trường đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và mức độ 2, cùng 78 nhân sự thuộc các trường chưa đạt chuẩn quốc gia. Ngoài ra, nghiên cứu còn thu thập ý kiến bổ trợ từ phụ huynh học sinh và học sinh tiểu học.
• Nguồn dữ liệu và công cụ thu thập: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu trưng cầu ý kiến sử dụng thang đo Likert 5 mức độ, phiếu phỏng vấn sâu trực tiếp cán bộ quản lý và biên bản phân tích tài liệu hành chính giáo dục giai đoạn 2018-2020.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Dữ liệu định lượng được làm sạch và xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS 22.0 để tính toán điểm trung bình, độ lệch chuẩn, kiểm định độ tin cậy và phân tích tương quan giữa các biến số quản lý. Dữ liệu định tính từ phỏng vấn sâu được phân tích theo kỹ thuật trích lọc nội dung để làm sâu sắc thêm các nguyên nhân thực trạng. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được triển khai xuyên suốt trong 2 năm học từ 2018 đến 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu từ 150 phiếu khảo sát và hồ sơ quản lý thực tế tại 8 trường tiểu học mang lại những phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, nhận thức về tầm quan trọng của môi trường học tập thân thiện đạt mức rất cao. Điểm trung bình nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đạt 4.28 trên thang điểm 5.0, với 94.7% đối tượng khảo sát khẳng định đây là nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tuy nhiên, sự hiểu biết về các tiêu chí vận hành cụ thể có sự chênh lệch rõ nét: nhóm 72 cán bộ, giáo viên tại trường đạt chuẩn có điểm nhận thức nghiệp vụ trung bình đạt 4.45, cao hơn đáng kể so với mức 3.92 của nhóm 78 nhân sự tại trường chưa đạt chuẩn.
• Thứ hai, có sự thiếu đồng bộ nghiêm trọng giữa các chức năng quản lý. Trong khi khâu lập kế hoạch được đánh giá tốt với 88.5% trường học ban hành văn bản hướng dẫn ngay từ đầu năm học, thì khâu chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá chỉ đạt điểm trung bình lần lượt là 3.65 và 3.42. Khoảng 38.2% giáo viên phản ánh công tác kiểm tra còn mang tính hành chính, hình thức và thiếu sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời.
• Thứ ba, rào cản lớn nhất nằm ở cơ sở vật chất và công tác xã hội hóa. Hơn 65.3% giáo viên cho biết trang thiết bị dạy học hiện đại và không gian sân chơi ngoài trời còn thiếu thốn, chưa đáp ứng nhu cầu tổ chức hoạt động trải nghiệm. Tỷ lệ phụ huynh tham gia đóng góp nguồn lực và đồng hành cùng các hoạt động ngoại khóa của nhà trường chỉ đạt khoảng 41.6%, phản ánh sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa thực sự hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân tích cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong năng lực quản trị giữa các nhà trường. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu nhiều áp lực về chỉ tiêu dạy chữ và thi cử, dẫn đến việc xem nhẹ các tiêu chí giáo dục cảm xúc và rèn luyện kỹ năng mềm cho học sinh. Áp lực tăng dân số cơ học tại thị xã Bến Cát khiến sĩ số bình quân nhiều lớp vượt mức 40 học sinh mỗi lớp, gây quá tải cho việc tổ chức các hoạt động nhóm tương tác.

Khi đối chiếu với kết quả khảo sát quốc tế về giảng dạy và học tập (TALIS 2009) của tổ chức OECD và báo cáo của UNESCO năm 2018, kết quả tại Bến Cát phản ánh đúng xu hướng chung: môi trường học tập chỉ thực sự thân thiện khi có sự chuyển hóa đồng bộ từ cơ sở vật chất đến phương pháp sư phạm lấy người học làm trung tâm. Sự thiếu hụt các chỉ dẫn thao tác quản lý cụ thể từ cấp trên đã làm giảm hiệu quả thực thi chính sách tại cấp cơ sở.

Về mặt trình bày dữ liệu, các phát hiện nghiên cứu được hệ thống hóa rõ ràng thông qua biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa 4 chức năng quản lý và bảng đối chiếu chênh lệch mức độ khả thi giữa trường đạt chuẩn và chưa đạt chuẩn. Việc hiển thị dữ liệu qua biểu đồ giúp các nhà quản lý trực quan hóa được những mắt xích yếu nhất trong chu trình quản trị, từ đó đưa ra quyết định can thiệp chính xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên cơ sở lý luận vững chắc và thực trạng khảo sát, luận văn đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng môi trường học tập thân thiện tại thị xã Bến Cát:

• Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức và năng lực chuyên môn cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Tổ chức tối thiểu 2 khóa tập huấn chuyên đề mỗi năm học về kỹ năng xây dựng trường học hạnh phúc, phương pháp sư phạm tích cực và kỹ năng tư vấn tâm lý học đường, hướng tới mục tiêu 100% giáo viên đạt chuẩn kỹ năng ứng xử sư phạm thân thiện vào năm 2023.
• Biện pháp 2: Tối ưu hóa phân bổ và điều phối các nguồn lực tài chính, nhân lực. Hiệu trưởng các trường cần chủ động rà soát, dành tối thiểu 15% đến 20% nguồn kinh phí chi thường xuyên kết hợp nguồn tài trợ hợp pháp để cải tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp, trang bị các góc học tập tương tác và bảo trì hệ thống thiết bị phòng học an toàn.
• Biện pháp 3: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội. Ban giám hiệu chủ trì ký kết quy chế phối hợp định kỳ với chính quyền phường, xã và ban đại diện cha mẹ học sinh, phấn đấu nâng tỷ lệ phụ huynh tham gia các hoạt động giáo dục trải nghiệm tại trường lên trên 85% trong giai đoạn 2021-2025 theo đúng tinh thần Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT.
• Biện pháp 4: Đổi mới nội dung và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động trải nghiệm. Giao Tổng phụ trách Đội phối hợp với giáo viên chủ nhiệm xây dựng kế hoạch ngoại khóa định kỳ 1 lần mỗi tháng, tích hợp tìm hiểu di tích lịch sử và văn hóa địa phương Bến Cát nhằm phát triển toàn diện kỹ năng sống cho học sinh.
• Biện pháp 5: Cải tiến toàn diện công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá thi đua. Xây dựng bộ công cụ đánh giá trường học thân thiện theo quý với các chỉ số định lượng cụ thể, thực hiện lấy ý kiến phản hồi ẩn danh từ học sinh và giáo viên, đồng thời khen thưởng kịp thời các tập thể lớp và cá nhân điển hình trong học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao, là tài liệu tham khảo chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý tại các trường tiểu học: Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng có thể ứng dụng trực tiếp quy trình 5 bước quản lý và bộ công cụ khảo sát thực trạng để thiết lập kế hoạch năm học, tái cấu trúc không gian sư phạm và nâng cao hiệu quả lãnh đạo nhà trường.
• Chuyên viên và lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp bức tranh thực tế với dữ liệu xác thực tại 8 trường học trên địa bàn thị xã Bến Cát, hỗ trợ việc hoạch định chính sách đầu tư cơ sở vật chất và ban hành văn bản chỉ đạo chuyên môn sát hợp với điều kiện địa phương.
• Giáo viên tiểu học và Tổng phụ trách Đội: Nắm bắt các phương pháp tích hợp giáo dục kỹ năng sống, kỹ thuật xây dựng tiết học tương tác và tổ chức hoạt động tập thể an toàn, lành mạnh cho học sinh tiểu học.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu phối hợp định lượng SPSS 22.0 và định tính trong quản lý giáo dục, phục vụ việc phát triển các đề tài luận văn thạc sĩ và công trình khoa học liên quan.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn giải quyết vấn đề cấp bách nào trong bối cảnh giáo dục hiện nay? Đề tài giải quyết trực tiếp mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới căn bản giáo dục theo hướng phát triển năng lực với thực trạng quản lý thiếu đồng bộ, manh mún tại các trường tiểu học thuộc đô thị công nghiệp đang phát triển.

• Cỡ mẫu khảo sát 150 người tại thị xã Bến Cát có đảm bảo tính đại diện khoa học không? Mẫu khảo sát 150 cán bộ quản lý và giáo viên được chọn theo phương pháp phân tầng từ 8 trường tiểu học, bao quát đầy đủ 72 nhân sự trường chuẩn và 78 nhân sự trường chưa chuẩn, đảm bảo tính đại diện cao và độ tin cậy thống kê khi xử lý qua SPSS 22.0.

• Làm thế nào để giải quyết bài toán thiếu hụt kinh phí khi xây dựng trường học thân thiện? Nghiên cứu khuyến nghị giải pháp phân bổ lại ngân sách nội bộ kết hợp xã hội hóa giáo dục minh bạch theo Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT, huy động sự chung tay của doanh nghiệp và phụ huynh để đầu tư cơ sở vật chất trọng điểm.

• Hoạt động trải nghiệm đóng vai trò gì trong việc xây dựng môi trường học tập thân thiện? Hoạt động trải nghiệm giúp chuyển hóa kiến thức sách vở thành kỹ năng sống, rèn luyện tinh thần làm việc nhóm và tạo tâm lý hào hứng cho học sinh, giúp giảm thiểu bạo lực học đường và xây dựng mối quan hệ thầy trò gắn kết.

• Điểm mới nổi bật nhất của đề tài so với các nghiên cứu trước đây là gì? Đề tài tiếp cận việc xây dựng môi trường thân thiện dưới góc độ quản lý toàn diện theo 4 chức năng quản trị hiện đại, thay vì chỉ tập trung đơn thuần vào cải tạo cảnh quan cơ sở vật chất bên ngoài như các công trình trước đó.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận về quản lý môi trường học tập thân thiện ở bậc tiểu học theo chu trình 4 chức năng quản trị khoa học.
• Phản ánh trung thực và toàn diện thực trạng giáo dục tại 8 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát thông qua phân tích dữ liệu 150 mẫu khảo sát bằng SPSS 22.0.
• Xác định rõ nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ trong khâu chỉ đạo, kiểm tra và nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất.
• Đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý mang tính khả thi cao, gắn liền với lộ trình triển khai cụ thể giai đoạn 2021-2025 cho ngành giáo dục thị xã Bến Cát.
• Tạo nền tảng thực tiễn vững chắc giúp các trường tiểu học nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đáp ứng các tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia trong thời kỳ mới.

Cán bộ quản lý, các nhà nghiên cứu và quý thầy cô giáo quan tâm có thể khai thác các giải pháp trong luận văn này để áp dụng vào thực tiễn quản trị nhà trường, góp phần kiến tạo môi trường học tập hạnh phúc cho mọi học sinh tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động xây dựng môi trƣờng học tập thân thiện cho học sinh tiểu học. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng môi trƣờng học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng. Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xây dựng môi trƣờng học tập thân thiện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng. 7 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG MÔI TRƢỜNG HỌC TẬP THÂN THIỆN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1.

Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Công bố Sáng kiến giáo dục trong việc tạo môi trường học tập thân thiện cho trẻ em đã cho rằng việc tạo ra môi trƣờng học tập thân thiện cần đƣợc thực hiện trong mọi cấp học, nhƣng ngay từ những bậc học đầu tiên, trẻ em phải đƣợc ƣu tiên, với những hình thức giáo dục phong phú, đa dạng. Nghiên cứu kh ng định tạo cho trẻ môi trƣờng học tập qua trải nghiệm, qua thực tiễn cuộc sống vừa tạo giúp trẻ có hứng thú học tập, vừa củng cố ở trẻ hệ thống hành vi, năng lực thực tiễn, trẻ sẽ hứng thú học tập và học tập có chất lƣợng. Năm 2007, tác giả Pigozzi công bố nghiên cứu Ý nghĩa của Công ước về Quyền trẻ em đối với các hoạt động giáo dục dƣới sự tài trợ của UNICEF.

Nội dung của nghiên cứu chủ yếu đề cập đến quyền trẻ em phải đƣợc đến trƣờng, đƣợc học tập và học tập trong môi trƣờng nhà trƣờng thân thiện với cảnh quan trƣờng, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn. Hoạt động học tập của trẻ phù hợp với đặc điểm lứa tuổi giúp các em tự tin trong học tập. Ngoài ra, trẻ phải đƣợc rèn luyện các kỹ năng sống, đƣợc giáo dục các hoạt động tập thể vui tƣơi lành mạnh và phải đƣợc tìm hiểu, nghiên cứu thực tế. Đặc biệt, UNICEF đƣa ra những khuyến nghị cho giáo dục ở các nƣớc đang phát triển và các nƣớc chậm phát triển cần hƣớng đến môi trƣờng giáo dục an toàn, lành mạnh cho trẻ (Pigozzi, M, 1997) Nghiên cứu Giáo dục, một quyền cơ bản của trẻ em của tác giả Torres, trong nghiên cứu này mục tiêu hƣớng đến là việc xây dựng môi trƣờng học tập an toàn, thân thiện với trẻ, trong đó có trẻ mẫu giáo cũng nhƣ trẻ ở cấp tiểu học.

Trong nội dung dạy học, cần rèn luyện cho trẻ kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi. Thông qua các chƣơng trình giáo dục cho trẻ cách ứng xử với các tình huống của cuộc sống, biết cách vui chơi và làm việc theo nhóm, đồng thời rèn luyện và phát triển ở trẻ các năng khiếu nhƣ hát múa, kể chuyện. Song để đạt đƣợc các mục tiêu này nghiên cứu không đề cập đến yếu tố quản lý trong nhà trƣờng để phát triển các khả năng của trẻ. Vì vậy, môi trƣờng học tập thân thiện 8 là mục tiêu mà nghiên cứu hƣớng đến, nhƣng cần quan tâm và đƣa vấn đề quản lý môi trƣờng học tập thân thiện vào quyền đƣợc giáo dục của trẻ em (Torres, R).

Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên Hợp quốc đã cho công bố nghiên cứu Nắm bắt sự đa dạng: bộ công cụ để tạo môi trường hòa nhập, thân thiện với học tập. Môi trƣờng hòa nhập, thân thiện góp phần nuôi dƣỡng và giáo dục tất cả trẻ em bất kể giới tính, thể chất, trí tuệ, xã hội, cảm xúc, ngôn ngữ hoặc các đặc điểm khác của chúng. Đặc biệt, với trẻ khuyết tật hoặc có năng khiếu, trẻ em lang thang cơ nhỡ, trẻ em là ngƣời dân tộc ít ngƣời, trẻ em bị ảnh hƣởng bởi HIV/AIDS hoặc trẻ em từ các khu vực hoặc nhóm bị thiệt thòi hoặc bị thiệt thòi là đối tƣợng của nghiên cứu. Giáo viên cần hiểu, cảm thông và hƣớng đến việc cải thiện môi trƣờng học cho trẻ em, nhất là những trẻ em không đƣợc đến trƣờng.

Nghiên cứu này rất có ý nghĩa với các giáo viên đang làm việc trong các trƣờng bắt đầu thay đổi sang môi trƣờng thân thiện với trẻ em, và bản thân giáo viên có thể làm cầu nối giữa các tổ chức, trong đó có các tổ chức phi chính phủ trong việc xã hội hóa giáo dục để xây dựng nhà trƣờng thân thiện (Educational Scientific and Cultural Organization, 2018). Nhƣng cũng nhƣ nhiều nghiên cứu khác, nghiên cứu này không chỉ ra cách thức để quản lý môi trƣờng nhà trƣờng học tập thân thiện, đó cũng là hạn chế cần đƣợc đặt ra trong những nghiên cứu khác để giải quyết những vấn đề mà nghiên cứu này không đề cập đến. Năm 2005, UNESCO phối hợp với Bộ Giáo dục của Thái Lan cho ấn bản cuốn sách Các bước để trở thành một môi trường học tập thân thiện. Thực chất trong nội dung các tác giả nhấn mạnh đến mối quan hệ tích cực giữa trẻ, gia đình, nhà trƣờng và cộng đồng, trong đó mối quan hệ giữa gia đình, nhà trƣờng với cộng đồng có ý nghĩa quan trọng thể hiện mối quan hệ tích cực, gắn bó, vừa tạo sự an toàn, vừa tạo tiền đề cho những kiến thức của trẻ sau khi tiếp thu đƣợc ở nhà trƣờng tiếp tục đƣợc gia đình củng cố và đƣợc vận dụng trong các mối tƣơng tác với xã hội (UNICEF, 1996).

Song vấn đề quản lý mối quan hệ nhà trƣờng, gia đình, xã hội trong việc xây dựng môi trƣờng học tập thân thiện tích cực chƣa đƣợc đặt ra một cách đầy đủ. 9 Nghiên cứu Tạo môi trường giảng dạy và học tập hiệu quả: Kết quả đầu tiên từ khảo sát quốc tế về giảng dạy và học tập (Teaching and Learning International Survey - TALIS) của OECD năm 2009 cung cấp quan điểm so sánh quốc tế đầu tiên về các điều kiện dạy và học, cung cấp những hiểu biết sâu sắc về một số yếu tố ẩn sau sự khác biệt trong kết quả học tập mà Chƣơng trình đánh giá học sinh quốc tế của OECD đã chỉ ra. Mục đích của nghiên cứu giúp các quốc gia xem xét và phát triển các chính sách để làm cho nghề dạy học hấp dẫn hơn và hiệu quả học tập tốt hơn. Với trọng tâm là giáo dục trung học cơ sở ở cả khu vực công và tƣ, khảo sát về giảng dạy và học tập, kiểm tra các khía cạnh quan trọng của phát triển nghề nghiệp; niềm tin, thái độ và thực hành của giáo viên; đánh giá giáo viên và phản hồi, hƣớng đến sự thỏa mãn trong dạy và học ở trƣờng trung học cơ sở, và làm thế nào để có thể tạo ra môi trƣờng thuận lợi cho ngƣời học.

Tuy nhiên, nghiên cứu này không chủ ý đi vào khai thác khía cạnh quản lý môi trƣờng dạy học cũng nhƣ môi trƣờng học tập của học sinh (OECD, 2009). Hai tác giả Sanchia Janita Prameswari và Cucuk Budiyanto thuộc đại học Sebelas Maret, Inđônesia đã công bố bài báo Sự phát triển của môi trường học tập hiệu quả bằng cách tạo ra một bài giảng hiệu quả trong lớp học (Siddiqui Fakeha Salahuddin, 2017). Những thay đổi trong quản lý học tập thƣờng liên quan đến việc giới thiệu các phƣơng pháp học thay thế khác nhau. Sự phát triển của một trải nghiệm học tập hiệu quả đòi hỏi phải sửa đổi cách học thông thƣờng.

Dạy và học xây dựng đồng bộ hóa các hƣớng dẫn và đánh giá hƣớng tới kết quả học tập mong muốn. Mặc dù có nhiều tài liệu về việc tạo ra học tập hiệu quả, việc thiếu giải thích về mối quan hệ giữa giảng dạy hiệu quả và lớp học hiệu quả nên ít có hƣớng dẫn rõ ràng về cách vận hành việc tạo ra việc học hiệu quả trong cuộc sống thực. Nghiên cứu này đóng góp cho việc tích lũy kiến thức về thực hành sƣ phạm trong sáng tạo học tập hiệu quả, hƣớng đến môi trƣờng học tập gần gũi, thân thiện và một khung để vận hành việc học hiệu quả đƣợc đề xuất. Cũng nhƣ các nghiên cứu khác, cách quản lý môi trƣờng học tập hiệu quả, cách vận hành môi trƣờng học tập chƣa đƣợc chú trọng.

10 Siddiqui Fakeha Salahuddin trƣờng đại học Marathwada Ấn Độ, qua công trình Xây dựng các lớp học thân thiện. Trƣờng học thân thiện với trẻ em là trƣờng học mà trẻ em có quyền học hỏi hết khả năng của mình trong một môi trƣờng an toàn và chào đón mọi trẻ em. Một môi trƣờng học tập thân thiện với ngƣời học tiếng nhấn mạnh tầm quan trọng của học sinh và giáo viên học tập cùng nhau nhƣ một cộng đồng học tập. Trƣờng học thân thiện đặt trẻ em vào trung tâm học tập và khuyến khích sự tham gia tích cực của trẻ vào việc học.

Giáo dục trong môi trƣờng học tập thân thiện đề cập đến một hệ thống giáo dục có thể giúp đỡ, hỗ trợ cho tất cả trẻ em bất kể các điều kiện về thể chất, trí tuệ, xã hội, cảm xúc, ngôn ngữ hoặc các điều kiện khác. Trẻ em với khả năng đa dạng, từ các nền tảng khác nhau cần đƣợc đáp ứng, nhà trƣờng tạo ra phƣơng pháp sƣ phạm lấy trẻ làm trung tâm, có khả năng giáo dục thành công cho tất cả trẻ em. Nghiên cứu hiện tại tập trung vào quyền giáo dục và mục tiêu là bao gồm mọi trẻ em trong giáo dục quốc dân, cách thức làm thế nào để xây dựng lớp học thân thiện, cách giải quyết các khía cạnh trong việc tạo ra lớp học thân thiện (Siddiqui Fakeha Salahuddin, 2017). Tổ chức Khoa học và Giáo dục trong của Liên Hợp quốc cho xuất bản Quyển 1: Trở thành môi trường hòa nhập, thân thiện với học tập (LIFE) đã đi đến kh ng định, nhiều trƣờng học đang làm việc để trở nên thân thiện với trẻ em, nơi trẻ em có quyền học hỏi hết khả năng của mình và đƣợc chào đón trong một môi trƣờng an toàn.

Mục đích là để cải thiện sự tham gia và học tập của mỗi trẻ trong trƣờng học, thay vì tập trung vào các kỳ thi. Quan niệm trƣờng học thân thiện với trẻ em là rất quan trọng, nhƣng điều đó là không đủ, trẻ em đến trƣờng để học, nhƣng là giáo viên cũng cần luôn học hỏi những điều mới về thế giới để dạy học. Học cách dạy hiệu quả hơn nữa và học những điều mới từ học sinh của mình.