CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TEAM BUILDING VÀ DU LỊCH TEAM BUILDING 1. Cơ sở lý luận về hoạt động Team building 1. Khái niệm Team building Đối với mỗi một doanh nghiệp, tổ chức thì tài sản quý giá nhất của họ là nhân sự.
Chính đội ngũ nhân viên là nhân tố quan trọng nhất duy trì sự tồn tại, thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp và các tổ chức. Ý thức được điều đó, các doanh nghiệp, tổ chức luôn sử dụng nhiều giải pháp để xây dựng một đội ngũ nhân sự vững mạnh, hiệu quả. Một trong những giải pháp được các doanh nghiệp, tổ chức chọn làm giải pháp hàng đầu hiện nay là “Team building” (xây dựng đội). “Team building” có nghĩa rất rộng, mỗi một tổ chức khác nhau lại có cách giải thích khác nhau về “Team building”.
Một số cách hiểu thì cho rằng Team building đơn giản là sự kết hợp giữa các thành viên, trong khi đó một cách hiểu khác thì cho rằng hoạt động Team building nhằm phát triển sự giao tiếp và chia sẻ thông tin giữa các bộ phận. Dù có nhiều cách giải thích khác nhau nhưng xét về bản chất thì: Hoạt động Team building là hoạt động giúp phát triển hiệu suất làm việc. Team building (hay teambuilding) là một quá trình tạo dựng và phát triển kỹ năng cộng tác và sự tin tưởng nhau giữa các thành viên trong đội. Những hoạt động tương trợ, đánh giá đội, cũng như sự thảo luận trong nhóm sẽ giúp các đội trau dồi kỹ năng làm việc nhóm.
Team building cũng được giải thích là một phương tiện để giúp các cá nhân làm việc với nhau tốt hơn để đạt được kết quả hàng năm. Còn theo Ernest John Proctor (chuyên gia tư vấn nhân sự của công ty AQL - một công ty hoạt động kinh doanh về mảng Team building ở thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng: “Team building tạm dịch là giải pháp xây dựng và phát triển đội nhóm. Nó kết hợp thực hành - đánh giá - đào tạo với tạo động lực nhằm liên kết và gìn giữ người tài. Đồng thời khơi dậy động lực và niềm tự hào trong mỗi nhân viên cùng hướng đến mục đích chung của doanh nghiệp.”[9] Cách giải thích khác thì cho rằng: “Team building là một loạt các sinh hoạt tập thể dùng làm cầu nối mang mọi người đến gần nhau để đạt được mục tiêu chung cao hơn.” [7;5] Ở Việt Nam hoạt động Team building còn khá mới mẻ và chỉ một bộ phận nhỏ người dân nghe tới khái niệm này.
Nhiều người cho rằng Team building là kỹ năng làm việc nhóm cần thiết trong một tổ chức, một số người nhầm lẫn rằng Team building chỉ có trong du lịch. Số đông quan niệm rằng Team building là một giải pháp phát triển và xây dựng đội ngũ nhân sự góp phần xây dựng và hợp nhất “văn hoá doanh nghiệp”.Nói chung, cách hiểu thông dụng nhất, Team building được mọi người biết đến như một phương pháp hoạt động, tổ chức, xây dựng đội ngũ nhân sự. Hiện nay, Team building trở thành một dịch vụ mà nghe đến cái tên của nó bất kì doanh nghiệp nào cũng thấy thích, Ông Nguyễn Hoà An - Giám đốc công ty AQL cho rằng: “Dịch vụ Team building nhằm cung ứng một giải pháp nhân sự hiệu quả trong chiến lược kinh doanh thông qua xây dựng và phát triển kỹ năng làm việc nhóm của doanh nghiệp. Team building là một dạng đào tạo ngoài công việc thường được tổ chức ngoài trời thông qua hình thức kết hợp hoạt động dã ngoại và đào tạo bằng các trò chơi mang tính tập thể cao”.[9] Như vậy có rất nhiều cách giải thích khác nhau về hoạt động Team building.
Vai trò, đặc trưng của hoạt động Team building 1*. Vai trò của hoạt động Team building * Đối với các thành viên của đội Đối với các thành viên của đội, hoạt động Team building có vai trò khơi tình đồng đội. Thông qua các hoạt động của mình, hoạt động Team building sẽ giúp các cá nhân gắn kết lại với nhau, cùng nhau làm việc một cách có hiệu quả, cùng nhau hợp lực để hoàn thành mục tiêu chung của công việc. Hoạt động Team building với nhiều hoạt động tập thể mang tính kết nối đồng đội rất rõ.
Chẳng hạn trò chơi tập thể như trò lắp ráp xe, bốn chiếc xe Honda mô hình bằng nhựa (loại lớn) được tháo rời một số bộ phận, trộn lẫn nhau; một đoàn du khách chia thành nhiều nhóm, các nhóm sẽ trổ tài thi lắp ráp lại thành chiếc xe hoàn chỉnh. Đội nào lắp nhanh, đúng kỹ thuật và xong trước sẽ chiến thắng; hay trò chơi 10 người cùng di chuyển một thanh nhôm nhẹ, dài 2m chỉ bằng một hoặc hai ngón tay. Hiệu lệnh phát lên hàng chục lần lên hoặc xuống; khi hiệu lệnh được đưa ra thì ai cũng nghe rõ nên tiến hay lùi nhưng không phải ai cũng hiểu và làm giống nhau. Đó là mục đích của trò chơi, mọi người phải biết phân tích vấn đề hợp lý, biết tự điều chỉnh mình sao cho phù hợp với hoạt động của cả nhóm.
Các trò chơi này không tốn nhiều thời gian, không cần phải tư duy nhiều khi hành động, nhưng mọi người phải hiểu nhau, phải đoàn kết với nhau, phải biết phân công công việc trong từng đội thì mới có thể thành công[2]. Các chương trình của hoạt động Team building được thiết kế để thúc đẩy, làm các cá nhân nhận ra rằng nếu họ chia sẻ mục đích cho nhau, và làm việc cùng nhau thì họ có thể hoàn thành công việc mà trước đó với khả năng của mình họ không nghĩ là mình sẽ làm được. Mọi người trước khi tham gia hoạt động Team building có thể khác nhau về văn hoá, khác nhau về ngôn ngữ, hay chưa từng tiếp xúc với nhau, chưa hiểu nhau, nhưng khi tham gia vào hoạt động Team building, nhờ kỹ năng cá nhân và kết hợp với sức mạnh đồng đội họ sẽ cùng nhau đi đến đích. Bên cạnh đó hoạt động tập thể của Team building giúp các thành viên của đội nhận ra ưu, khuyết điểm của nhau, biết chấp nhận thử thách và cùng nhau vượt qua thử thách, vượt qua điểm yếu của chính mình.
Ví dụ như các trò chơi truyền hình thực tế (reality show): Phụ nữ thế kỷ 21, ước mơ của tôi, khởi nghiệp của Việt Nam, chương trình tìm kiếm siêu mẫu nước Mỹ - American’s next top model của Mỹ. Những chương trình này không phải là một trò chơi có giải thưởng thuần túy, mà còn là một hoạt động Team building có hiệu quả. Tham gia vào những chương trình này các thí sinh sẽ tách biệt hoàn toàn với cuộc sống và công việc hàng ngày của mỗi cá nhân, hòa mình trong một tập thể suốt một thời gian diễn ra cuộc thi, luôn phải làm việc trong nhóm. Chương trình sẽ đưa ra những bài tập tình huống, chia nhóm cho phù hợp.
Tóm lại, sau khi tham gia vào hoạt động Team building, từ chỗ là các cá nhân riêng lẻ, từ những nhóm khác nhau mọi người sẽ trở thành một đội. Biết cách phối hợp, phân công công việc cho từng cá nhân để hoàn thành công việc một cách tốt nhất. Team building đã cho thấy vai trò của mình trong việc tạo nên một đội làm việc hiệu quả. * Đối với các tổ chức Hoạt động Team building có vai trò giúp các tổ chức xây dựng một đội ngũ nhân sự vững mạnh trong quá trình phát triển tổ chức của mình.
Hoạt động Team building không chỉ có các nhân viên tham gia mà những người lãnh đạo, quản lý cũng tham gia. Tất cả cùng nhau tham gia vào các hoạt động tập thể. Thông qua các hoạt động đòi hỏi phải vận động trí não, cần thể lực, nhà quản lý tham gia sẽ dễ dàng nhận ra ưu điểm khuyết điểm của nhân viên, bởi trong môi trường của các hoạt động Team building, mọi cá nhân thường thể hiện hết mình. Ở một môi trường không phải nơi làm việc, cùng với các hoạt động tập thể cởi mở, các thành viên thường bộc lộ hành vi, thái độ thật nhất.
Do vậy mà điểm yếu, điểm mạnh của họ đều được thể hiện ra. Từ đó người quản lý, nhà lãnh đạo sẽ đưa ra những giải pháp để khắc phục, khuyến khích khả năng làm việc của nhân viên, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tài năng. Bà Nguyễn Thị Thúy Ngọc - Giám đốc cung ứng của công ty P&G Việt Nam đã nhận xét: “Team building là công cụ giúp các nhà quản lý đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của mỗi nhân viên, từ đó đề xuất biện pháp khắc phục phù hợp”[9]. Hơn nữa hoạt động Team building giúp rút ngắn khoảng cách giữa người lãnh đạo và nhân viên.
Thông qua các hoạt động Team building người lãnh đạo sẽ hòa đồng với nhân viên của mình, sẽ hiểu nhân viên của mình hơn; biết họ cần gì, họ có những vấn đề gì không bằng lòng với nguời lãnh đạo, người quản lý, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp để khắc phục. Chính những giải pháp đó sẽ làm cho nhân viên cảm thấy mình được quan tâm, thấy mình quan trọng với tổ chức, từ đó họ sẽ gắn bó hơn với công việc, gắn bó hơn với tổ chức, làm việc bằng cả tâm huyết. Có thể nói điều nàylà điều mà các phương pháp động lực kinh tế không làm được và cũng chính là hiệu quả mà Team building mang lại. Đặc trưng của hoạt động Team buillding Hoạt động Team building là một hoạt động được tổ chức nhằm xây dựng một đội có hiệu quả, xây dựng một văn hóa nhóm đặc trưng, thông qua các hoạt động có sự tham gia của cả tập thể.
Hoạt động Team building có hiệu quả hay không là phụ thuộc vào ý tưởng của người xây dựng hoạt động, thường gọi là nhà Team building. Đồng thời trong suốt quá trình diễn ra hoạt động Team building, cần có sự hướng dẫn của người dẫn Team building chuyên nghiệp, nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động diễn ra theo đúng ý đồ và đạt hiệu quả. Có thể khái quát đặc trưng của hoạt động Team building trong 3 đặc trưng sau: Hoạt động Team building có sự tham gia của một tập thể trong đó bao gồm nhiều đội, nhóm. Hoạt động Team building thực hành nhiều hoạt động có tính thách thức cao và tăng cường sự cố kết giữa các cá nhân.
Hoạt động Team building thường có sự trợ giúp của nhà Team building chuyên nghiệp[20;4]. Giá trị Team builiding mang lại cho một tập thể Thứ nhất, Team building giúp cho việc giao tiếp với nhau dễ dàng và hiệu quả hơn nhất là đối với các nhân viên không chung môt bộ phận trong công ty, hoặc những người cùng chung bộ phận nhưng ít có dịp làm việc chung.