Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu thống kê năm 2020, phụ nữ tỉnh Bình Định chiếm 50,75% tổng dân số và chiếm 52,4% lực lượng lao động toàn tỉnh. Trước bối cảnh phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tác động của kinh tế thị trường cùng những biến đổi xã hội phức tạp, yêu cầu chuẩn hóa và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ trở thành nhiệm vụ cấp bách trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Chính trị học với đề tài "Xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp trên địa bàn tỉnh Bình Định" do học viên Huỳnh Thị Thanh Nguyệt thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Xuân Quang tại Trường Đại học Quy Nhơn. Công trình tập trung phân tích, làm rõ thực trạng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ tại 11 huyện, thị xã, thành phố và 159 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2016 - 2021.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng tổ chức Hội vững mạnh, nâng cao chất lượng quản lý và điều hành cho mạng lưới cán bộ phong trào. Công trình trực tiếp đóng góp vào việc củng cố khối đoàn kết, phát huy vai trò của 248.214 hội viên phụ nữ trong toàn tỉnh, duy trì tỷ lệ thu nộp hội phí đạt 100% và tạo nguồn cán bộ nữ chất lượng cao tham gia vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng sáng tạo hệ thống lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và sự nghiệp giải phóng phụ nữ. Tác giả quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiêu biểu là Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước với mục tiêu xây dựng tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy đạt từ 15% trở lên; Chỉ thị số 21-CT/TW ngày 20/01/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới; và Quyết định số 1893/QĐ-TTg ngày 31/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án bồi dưỡng cán bộ, công chức Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp và chi hội trưởng phụ nữ giai đoạn 2019 - 2025 (Đề án 1893).

Nghiên cứu làm sáng tỏ các khái niệm trọng tâm bao gồm: Cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ, Xây dựng đội ngũ cán bộ Hội, Quy hoạch cán bộ nguồn và Tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý. Mô hình nghiên cứu tiếp cận toàn diện 6 khâu cốt lõi của công tác cán bộ: Tuyển dụng, tuyển chọn; Quy hoạch; Đào tạo, bồi dưỡng; Luân chuyển, điều động; Bố trí, sử dụng, đánh giá; và Thực thi chính sách đãi ngộ, bảo đảm tính liên thông và kế thừa liên tục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú từ các văn kiện của Tỉnh ủy Bình Định, báo cáo tổng kết định kỳ của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bình Định và số liệu niên giám thống kê giai đoạn 2016 - 2021.

Cỡ mẫu khảo sát bao quát toàn bộ 240 cán bộ Hội chuyên trách các cấp trên địa bàn toàn tỉnh, bao gồm 19 cán bộ thuộc cơ quan Hội cấp tỉnh, 62 cán bộ chuyên trách tại 11 huyện, thị xã, thành phố và 159 Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp xã, phường, thị trấn. Phương pháp chọn mẫu toàn thể kết hợp phân tầng theo cấp hành chính được áp dụng nhằm phản ánh bức tranh nhân sự một cách chân thực và không bỏ sót đối tượng.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích định lượng trên phần mềm bảng tính là nhằm lượng hóa chính xác các chỉ tiêu về cơ cấu độ tuổi, trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ và lý luận chính trị. Phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh lịch sử giúp đánh giá khách quan tính hiệu quả của các chính sách cán bộ được triển khai xuyên suốt dòng thời gian từ năm 2016 đến tháng 10 năm 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác chuẩn hóa trình độ chuyên môn nghiệp vụ đạt kết quả vượt bậc ở cả ba cấp Hội. 100% cán bộ cấp tỉnh (19/19 đồng chí) và 100% cán bộ cấp huyện (62/62 đồng chí) đều đạt chuẩn chức danh theo quy định. Cấp tỉnh có 3 cán bộ đạt trình độ Thạc sĩ và 18 cán bộ đạt trình độ Đại học; cấp huyện có 3 Thạc sĩ và 58 Đại học; tại cấp xã có 106/157 Chủ tịch Hội có trình độ Đại học (chiếm 67,52%) và 15 cán bộ đạt trình độ Cao đẳng (chiếm 9,55%).

Thứ hai, chất lượng lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ có sự chuyển biến rõ nét. Cơ cấu lý luận chính trị toàn tỉnh ghi nhận 16% cán bộ đạt trình độ Cao cấp và tương đương, 76% đạt trình độ Trung cấp và chỉ còn 8% ở trình độ Sơ cấp. Tại cấp tỉnh, 100% cán bộ chuyên trách đạt từ Trung cấp lý luận chính trị trở lên, trong đó 13 đồng chí có trình độ Cao cấp (chiếm 68,42%) và 5 đồng chí đạt trình độ Trung cấp (chiếm 26,32%).

Thứ ba, tỷ lệ cán bộ Hội tham gia cấp ủy và cơ quan dân cử tăng trưởng ấn tượng trong nhiệm kỳ 2020 - 2025. Cán bộ nữ tham gia cấp ủy cơ sở đạt 593/2.122 đồng chí, chiếm tỷ lệ 27,9% (tăng 5,9% so với nhiệm kỳ trước); cấp huyện đạt 67/424 đồng chí, chiếm 15,8% (tăng 4,88%); cấp tỉnh đạt 9/54 đồng chí, chiếm 16,66% (tăng 11,21%). Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội của tỉnh đạt 2/7 đại biểu (chiếm 28,6%, tăng 16,1%) và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đạt 15/57 đại biểu (chiếm 26,31%, tăng 6,31%).

Thứ tư, công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và phát triển hội viên đạt hiệu suất cao. Trong giai đoạn 2016 - 2021, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã tổ chức 10 lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ 11 huyện, thị xã, thành phố. Trung bình mỗi cán bộ chuyên trách được tập huấn 3 đến 4,5 lần trong nhiệm kỳ, giúp 100% Chủ tịch Hội cấp xã hoàn thành chương trình bồi dưỡng chuyên môn. Toàn tỉnh kết nạp thêm 29.224 hội viên mới (bình quân tăng 5.844 hội viên mỗi năm, tương ứng tốc độ tăng 2,42%), nâng tổng quy mô lên 248.214 hội viên với tỷ lệ thu hút đạt 46,40%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản giúp Bình Định đạt được kết quả trên bắt nguồn từ sự lãnh đạo sâu sát của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thông qua Chương trình hành động số 17-CTr/TU và Chỉ thị số 36-CT/TU. Đồng thời, việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và Quyết định số 4756/QĐ-UBND năm 2018 đã giúp tinh gọn bộ máy cơ quan Hội cấp tỉnh từ 7 phòng, ban xuống còn 4 ban chuyên môn, nâng cao rõ rệt hiệu lực quản lý điều hành.

So sánh với các địa phương khác như tỉnh Quảng Ninh (tập huấn cho 3.143 lượt chi hội trưởng) hay tỉnh Ninh Thuận (đạt 92% chuẩn chức danh cấp cơ sở), Bình Định đã thể hiện ưu thế vượt trội khi đạt 100% tỷ lệ chuẩn hóa chức danh ở cả ba cấp chính quyền. Các phát hiện nghiên cứu được trực quan hóa mạch lạc thông qua biểu đồ cột thể hiện sự dịch chuyển trình độ học vấn từ trung cấp lên đại học và thạc sĩ, kết hợp cùng biểu đồ tròn phân bổ tỷ lệ lý luận chính trị và bảng số liệu luân chuyển nhân sự. Điều này minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của đội ngũ cán bộ nữ, góp phần trực tiếp thúc đẩy kinh tế địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 6,4%/năm và giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn 3,43%.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện khung yêu cầu và tiêu chuẩn chức danh vị trí việc làm. Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh chủ trì phối hợp với Ban Tổ chức Tỉnh ủy xây dựng bản mô tả công việc và khung năng lực chi tiết cho 100% các vị trí từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở, làm căn cứ đánh giá và phân loại cán bộ thực chất trong giai đoạn 2022 - 2023.

Thứ hai, đẩy mạnh triển khai hiệu quả Đề án 1893 của Thủ tướng Chính phủ. Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp phối hợp cùng Sở Nội vụ và Trường Chính trị tỉnh tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu, bảo đảm 100% cán bộ chuyên trách và ít nhất 85% chi hội trưởng phụ nữ được đào tạo kỹ năng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nghiệp vụ công tác xã hội trong lộ trình 2022 - 2025.

Thứ ba, đổi mới công tác quy hoạch, luân chuyển và tạo nguồn cán bộ nữ trẻ. Cấp ủy Đảng các cấp cần thực hiện quy hoạch động, mở rộng nguồn tuyển chọn cán bộ nữ từ các ban ngành, bảo đảm tỷ lệ cán bộ Hội trẻ diện quy hoạch đạt tối thiểu 20%. Thực hiện điều động, luân chuyển ít nhất 15% cán bộ Hội chuyên trách cấp tỉnh và cấp huyện về rèn luyện thực tiễn tại cơ sở trong giai đoạn 2023 - 2026.

Thứ tư, tăng cường trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy và hoàn thiện chính sách đãi ngộ. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định cần xem xét ban hành cơ chế hỗ trợ phụ cấp đặc thù cho đội ngũ cán bộ Hội không chuyên trách tại 159 xã, phường, thị trấn và hỗ trợ kinh phí hoạt động cho mạng lưới chi hội trưởng trước năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên cơ quan Hội Liên hiệp Phụ nữ: Cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình 6 bước trong công tác cán bộ, giúp chuẩn hóa đội ngũ tại 11 huyện, thị xã, thành phố và nâng cao hiệu quả tập hợp hội viên tại cơ sở.

Nhóm cấp ủy Đảng và cơ quan tổ chức cán bộ các cấp: Cung cấp cơ sở khoa học và bộ số liệu thực chứng về tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy đạt 27,9% ở cấp cơ sở và 16,66% ở cấp tỉnh, phục vụ đắc lực cho công tác quy hoạch nhân sự Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Nhóm giảng viên, học viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Chính trị học, Xây dựng Đảng: Cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về khung phân tích xây dựng nhân lực nữ trong hệ thống chính trị tại vùng Duyên hải Nam Trung Bộ.

Nhóm các tổ chức phát triển và dự án thúc đẩy bình đẳng giới: Cung cấp bài học kinh nghiệm thực tế về mô hình phát triển năng lực lãnh đạo nữ, hỗ trợ thiết kế các chương trình can thiệp vì sự tiến bộ của phụ nữ tại 159 địa bàn cấp xã.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ đạt chuẩn chức danh của cán bộ Hội Phụ nữ tỉnh Bình Định giai đoạn 2016 - 2021 đạt kết quả như thế nào? Kết quả nghiên cứu thực tế khẳng định 100% cán bộ chuyên trách ở cả ba cấp Hội (19/19 cán bộ cấp tỉnh, 62/62 cán bộ cấp huyện và 159/159 Chủ tịch Hội cấp xã) đều đạt chuẩn chức danh theo quy định của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Tỷ lệ cán bộ nữ tham gia cấp ủy Đảng nhiệm kỳ 2020 - 2025 tại tỉnh Bình Định có bước đột phá ra sao? Cán bộ nữ tham gia cấp ủy ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội: cấp cơ sở đạt 27,9% với 593 đồng chí (tăng 5,9%), cấp huyện đạt 15,8% với 67 đồng chí (tăng 4,88%), và cấp tỉnh đạt 16,66% với 9 đồng chí (tăng 11,21%), vượt chỉ tiêu 15% theo tinh thần Nghị quyết số 11-NQ/TW.

Cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan Hội cấp tỉnh Bình Định đã được sắp xếp tinh gọn như thế nào? Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW năm 2017 và Quyết định số 4756/QĐ-UBND năm 2018, Hội Phụ nữ tỉnh đã sáp nhập Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và tinh giản từ 7 ban xuống còn 4 ban chuyên trách, vận hành ổn định với 19 biên chế chuyên môn.

Đề án 1893 của Thủ tướng Chính phủ có vai trò gì đối với công tác bồi dưỡng cán bộ Hội tại địa phương? Quyết định số 1893/QĐ-TTg là căn cứ pháp lý quan trọng giúp Bình Định tổ chức 10 lớp tập huấn nghiệp vụ cho 11 huyện, thị xã, thành phố, giúp mỗi cán bộ chuyên trách được bồi dưỡng từ 3 đến 4,5 lần trong nhiệm kỳ 5 năm.

Kinh nghiệm từ các tỉnh Quảng Ninh và Ninh Thuận gợi mở giải pháp gì cho công tác cán bộ tại Bình Định? Bài học đào tạo 3.143 lượt chi hội trưởng tại Quảng Ninh và nâng tỷ lệ chuẩn hóa 92% tại Ninh Thuận gợi ý Bình Định cần liên tục đổi mới phương thức bồi dưỡng gắn với thực tiễn, phân loại nhu cầu theo vị trí việc làm và mở rộng nguồn cán bộ trẻ.

Kết luận

  • Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các văn kiện của Đảng về công tác xây dựng đội ngũ cán bộ Hội Phụ nữ.
  • Khảo sát thực chứng 240 cán bộ chuyên trách tại Bình Định trong giai đoạn 2016 - 2021, xác nhận 100% cán bộ đạt chuẩn chức danh chuyên môn và tập hợp 248.214 hội viên vững mạnh.
  • Làm rõ bước nhảy vọt về tỷ lệ cán bộ nữ tham gia cấp ủy Đảng các cấp nhiệm kỳ 2020 - 2025 với tỷ lệ 27,9% tại cấp xã và 16,66% tại cấp tỉnh.
  • Hoàn thiện hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với việc thực thi Đề án 1893, đẩy mạnh quy hoạch và chuyển đổi số trong giai đoạn 2022 - 2026.
  • Định hình tài liệu tham khảo khoa học hữu ích cho các cấp ủy Đảng, chính quyền và các nhà nghiên cứu trong hoạch định chiến lược cán bộ nữ.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Huỳnh Thị Thanh Nguyệt đã đóng góp những luận cứ khoa học sắc bén và giải pháp thực tiễn có giá trị cao cho sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực nữ. Các cấp ủy Đảng và tổ chức Hội cần nhanh chóng đưa các khuyến nghị này vào chương trình hành động giai đoạn 2022 - 2026. Hãy liên hệ và nghiên cứu toàn văn công trình khoa học này để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn xây dựng tổ chức Hội vững mạnh và thúc đẩy bình đẳng giới toàn diện.