Đặt vấn đề: Thể dục thể thao trường học là bộ phận đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao sức khoẻ và thể lực, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức ý chí, giáo dục nhân cách cho học sinh, sinh viên góp phần đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. TDTT trường học là môi trường thuận lợi giàu tiềm năng để phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất nước. Mục đích GDTC của nước ta là: Bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những người phát triển toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, thể chất cường tráng, có dũng khí kiên cường để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta một cách đắc lực và sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh. Sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước ta phát triển với tốc độ ngày càng cao với quy mô ngày càng lớn, thúc đẩy ngày càng sâu sắc, toàn diện các hoạt động trong mọi lĩnh vực như kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội, TDTT…, trong đó phát triển lĩnh vực hoạt động TDTT chiếm một vị trí vô cùng quan trọng, là một yếu tố không thể thiếu được đối với sự phát triển con người toàn diện trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước.
Chỉ thị 36 CT/TW ngày 24/03/1994 đã chỉ rõ: “Phát triển TDTT là một bộ phận quan trọng không thể thiếu được trong chính sách phát triển kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước ta”. [4] Cũng như các môn thể thao khác, Cầu lông là môn thể thao được phát triển mạnh mẽ trên thế giới nhất là ở các nước như: Inđônêxia, Malaixia, Trung quốc, Hàn quốc, Đan mạch, Thuỵ điển. [90] Cầu lông được du nhập vào Việt Nam từ những năm 60 của thế kỷ XIX. Tuy xuất hiện muộn hơn so với các môn thể thao khác, nhưng do tính hấp dẫn của môn thể thao đối kháng, mặt khác phương thức tập luyện đơn giản nên Cầu lông đã thu hút được đông đảo quần chúng tham gia tập luyện và thi đấu.
[90] Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Uỷ ban TDTT trước đây và tổng cục TDTT ngày nay cũng như liên đoàn cầu lông Việt Nam, các 2 VĐV nước ta đã có điều kiện đi tập huấn và cọ xát ở một số nước có phong trào cầu lông phát triển mạnh và đã tham gia thi đấu ở nhiều giải khu vực cũng như trên thế giới như Nguyễn Tiến Minh, Vũ Thị Trang, Nguyễn Thùy Linh. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phát triển thể chất đối với người học, nhiều tác giả đã triển khai nghiên cứu các biện pháp nâng cao hiệu quả GDTC cho học sinh, sinh viên thuộc các khối ngành khác nhau. Đề tài nghiên cứu của: Đào Tiến Dân, Nguyễn Gắng, Trần Thùy Linh , Phạm Khánh Minh, [21], [22], [44],[45],….Là những nghiên cứu thuộc về TDTT ngoại khóa. Đi sâu nghiên cứu về những mặt cụ thể của TDTT ngoại khóa phải kể tới nghiên cứu của Nguyễn Đức Thành [68], [69], Nguyễn Ngọc Việt [89].; Nghiên cứu để phát triển, nâng cao thể chất cho HSSV đã có không ít công trình, luận án, luận văn, tuy nhiên đề tài mang tính tổng hợp có quy mô vào cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21 phải kể tới của tác giả Trần Đức Dũng và cộng sự [19].
Trong công trình nghiên cứu của mình, các tác giả đã theo dõi dọc sự phát triển thể chất của học sinh từ lớp 1 tới lớp 12. Các nghiên cứu về chương trình GDTC và tập luyện TDTT ngoại khóa cho đến nay còn rất hạn chế. Có thể nhắc tới một vài nghiên cứu về chương trình GDTC như: Nguyễn Kỳ Anh, Vũ Đức Thu (1993), Nguyễn Đại Dương và cộng sự (2018), Mai Thị Bích Ngọc (2017) , Trần Vũ Phương (2016), Hồ Đắc Sơn (2004).[2], [20], [48], [51], [65] Thực tế đã ghi nhận, các công trình nghiên cứu kể trên là những đề tài nghiên cứu rất công phu, sâu và có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của môn học cho học sinh tại địa bàn nghiên cứu. Tuy nhiên lý luận và thực tiễn cũng chỉ ra rằng, các giải pháp, phương pháp muốn phát huy được hiệu quả phải xuất phát từ thực tế khách quan, phù hợp với đặc điểm người học và điều kiện của địa phương.
Tuy là các tài liệu quý nhưng không thể cho phép áp dụng một cách máy móc vào mọi nơi, mọi đối tượng. Thành phố Tuyên Quang thuộc tỉnh Tuyên Quang là tỉnh miền núi có phong trào tập luyện Cầu lông tương đối phát triển. Tuy nhiên, quan sát thực tế cho thấy, việc tổ chức tập luyện Cầu lông ngoại khóa cho học sinh các trường THPT trên địa 3 bàn thành phố Tuyên Quang phát triển chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Việc tổ chức hoạt động ngoại khóa môn Cầu lông cho học sinh chưa được quan tâm thích đáng, chưa có chương trình tập luyện Cầu lông ngoại khóa phù hợp cho học sinh.
chính vì vậy, việc tập luyện Cầu lông ngoại khóa của học sinh phần lớn vẫn chỉ dừng lại ở mức độ tự phát là chính. Nhiều học sinh yêu thích môn Cầu lông nhưng chưa tham gia tập luyện Cầu lông ngoại khóa; nhiều học sinh đã tập luyện Cầu lông ngoại khóa nhưng chưa được tổ chức tập luyện phù hợp cũng như chưa có chương trình tập luyện cầu lông ngoại khóa khoa học. Chính vì vậy, xây dựng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa phù hợp, có hiệu quả cho học sinh THPT thành phố Tuyên Quang là nhiệm vụ cần thiết và có đóng góp tích cực cho sự phát triển Cầu lông ngoại khóa cho học sinh trong các trường THPT thành phố Tuyên Quang nói riêng và trong hệ thống trường học các cấp nói chung. Từ những phát hiện về thực trạng, và tình hình nghiên cứu cũng như những nhu cầu kể trên, với mong muốn đóng góp xây dựng phong trào cầu lông ở địa phương và nâng cao thể chất cho học sinh tôi nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu xây dựng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cho học sinh trung học phổ thông Thành phố Tuyên Quang ”.
Mục đích nghiên cứu: Xây dựng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cho học sinh trung học phổ thông thành Phố Tuyên Quang trước hết là nhằm góp phần phát triển tốt phong trào tập luyện TDTT ngoại khóa trong trường học trong đó có môn Cầu lông ở học sinh THPT, sau nữa là để nâng cao trình độ thể lực cho các em. Nhiệm vụ nghiên cứu: Nhiệm vụ 1. Đánh giá thực trạng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông ở học sinh các trường THPT trên địa bàn Tp. Xây dựng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cho học sinh THPT trên địa bàn Thành phồ Tuyên Quang.
Kiểm nghiệm và đánh giá hiệu quả chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông đã xây dựng cho học sinh THPT trên địa bàn Tp. Đối tượng nghiên cứu Chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn cầu lông cho học sinh THPT trên địa bàn Thành phố Tuyên Quang Phạm vi nghiên cứu Giới hạn nghiên cứu Xây dựng chương trình tập luyện cầu lông ngoại khóa cho sinh thức tập CLB Cầu lông ngoại khóa trong các trường THPT Tp. Đối tượng quan trắc: Là học sinh tham gia tập luyện Cầu lông ngoại khóa nói riêng và tập luyện TDTT NK nói chung trong các trường THPT thành phố Tuyên Quang. Số lượng mẫu nghiên cứu: Số lượng mẫu nghiên cứu thực trạng phong trào: gồm 36 cán bộ giáo viên, 1800 học sinh thuộc các trường THPT trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.
Số lượng mẫu đánh giá thực trạng thể lực: Gồm 1800 học sinh thuộc các trường THPT trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, trong đó có 900 học sinh nam và 900 học sinh nữ, mỗi khối học có 600 học sinh, trong đó mỗi trường có 50 học sinh nam và 50 học sinh nữ; Số lượng mẫu thực nghiệm: Gồm 409 học sinh thuộc các trường THPT trên địa bàn thành phố Tuyên Quang. Số lượng trường THPT tiến hành nghiên cứu: Gồm 06 trường THPT trên địa bàn thành phố Tuyên Quang. Giả thuyết khoa học: Cầu lông là môn thể thao được đông đảo học sinh trên địa bàn Tp. Tuyên Quang yêu thích nhưng tỷ lệ học sinh tham gia tập luyện Cầu lông ngoại khóa lại chưa cao.
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên nhưng giả thuyết 5 nguyên nhân chính là do chưa xây dựng được chương trình và hình thức tập luyện Cầu lông ngoại khóa phù hợp cho học sinh. Nếu xây dựng được chương trình và tổ chức tập luyện tập luyện Cầu lông ngoại khóa phù hợp cho học sinh THPT Tp. Tuyên Quang sẽ giúp thu hút đông đảo học sinh tham gia tập luyện Cầu lông ngoại khóa, đồng thời phát triển thể lực cho học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động TDTT NK trong các trường THPT Tp. Ý nghĩa khoa học Đề tài đã hệ thống hóa, bổ sung và hoàn thiện các kiến thức lý luận về một số vấn đề cơ bản của hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa trong trường học các cấp, thống nhất các khái niệm có liên quan, phân tích những vấn đề cơ bản về xây dựng chương trình tập luyện TDTT ngoại khóa, tác dụng của tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cũng như phân tích đặc điểm tâm, sinh lý học sinh THPT và những công trình nghiên cứu có liên quan, làm căn cứ xây dựng chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cho học sinh trung học phổ thông thành phố Tuyên Quang.
Đặc biệt luận án đã xác định 10 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến phong trào tập luyện TDTT ngoại khóa làm cơ sở cho việc đánh giá thực trạng vấn đề đặt ra của đề tài, cũng như lựa chọn được 6 nhóm tiêu chí đảm bảo tính khách quan và tin cậy để thẩm định chương trình ngoại khóa môn Cầu lông cho đối tượng nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn Luận án đi sâu đánh giá thực trạng chương trình và tổ chức tập luyện môn Cầu lông ngoại khóa, và đưa ra một hiện trạng về thể lực không mấy sáng sủa của học sinh Trung học phổ thông thành phố Tuyên Quang, đồng thời xây dựng được 03 chương trình và tổ chức tập luyện ngoại khóa môn Cầu lông cho 3 năm tập luyện, bước đầu ứng dụng chương trình và tổ chức tập luyện Cầu lông ngoại khóa đã xây dựng của đề tài luận án vào thực tế đã có hiệu quả cao làm cơ sở cho việc ứng dụng rộng rãi sau này. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Một số vấn đề cơ bản về hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa trong trường học các cấp 1.