chương 1 và điều 6 chương 2 của Nghị định 86 /2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô ký ngày 10/9/2014 đã đưa ra các khái niệm như sau: Đơn vị kinh doanh vận tải là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Kinh doanh vận tải bằng xe ô tô là việc sử dụng xe ô tô vận tải hàng hóa, hành khách trên đường bộ nhằm mục đích sinh lợi; bao gồm kinh doanh vận tải thu tiền trực tiếp và kinh doanh vận tải không thu tiền trực tiếp. Kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi có hành trình và lịch trình theo yêu cầu của hành khách; cước tính theo đồng hồ tính tiền căn cứ vào ki lo mét xe lăn bánh và thời gian chờ đợi. Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi phải đáp ứng các điều kiện theo quy định được ghi tại Điều 6 và Điều 17 của Nghị định 86 /2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô ký ngày 10/9/2014 và Thông tư 63/2014/TT-BGTVT ngày 07/11/2014 quy định về tổ chức, quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ.
Đặc trưng về sản phẩm của các doanh nghiệp vận tải taxi Thứ nhất - Tính vô hình của sản phẩm Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế mà trong đó sản phẩm đươc sản xuất ra không phải để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của chính người trực tiếp sản xuất ra nó mà là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác thông qua việc trao đổi, mua bán. 5 Cụ thể, đối với các doanh nghiệp vận tải taxi, các sản phẩm vận tải được tạo ra dựa trên sự chuyên môn hóa đối với ngành nghề của doanh nghiệp và nhu cầu di chuyển của khách hàng. Đối tượng lao động ở đây chính là khách hàng hay hành khách vận chuyển. Sản phẩm vận tải không có hình dáng, kích thước cụ thể, không tồn tại độc lập ngoài quá trình sản xuất ra nó.
Nó được hình thành trong quá trình vận chuyển và cũng được tiêu thụ ngay trong quá trình đó, quá trình vận tải kết thúc thì quá trình tiêu thụ kết thúc. Từ tính chất này ta có thể nhận thấy: các khách hàng không thể biết trước được chất lượng, giá trị của sản phẩm vận tải bởi tính vô hình của nó. Vì vậy, họ đặt niềm tin rất lớn vào những người cung ứng vận tải.Để củng cố niềm tin của khách hàng, người cung ứng vận tải cần phải xây dựng bản sắc văn hóa kinh doanh phù hợp cho doanh nghiệp để biến cái vô hình thành cái hữu hình. Thứ hai - Giá trị của sản phẩm Kinh doanh vận tải taxi là quá trình sản xuất sử dụng tư liệu sản xuất, lao động và tạo ra lượng giá trị (c + v + m).
Trong đó c là phần giá trị của tư liệu sản xuất, v + m là giá trị mới tạo ra bởi cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp vận tải taxi, bao gồm phần thu nhập của bản thân (v) và giá trị (m) tạo bởi lao động thặng dư cho tái sản xuất mở rộng và các nhu cầu khác của xã hội. Giá trị mới tạo ra (c + v + m) đó được cộng vào giá trị của sản phẩm. Như vậy, sản phẩm vận tải có tính hai mặt của nó.Một mặt, tạo điều kiện thực hiện giá trị sử dụng của hàng hoá và là một yếu tố không thể thiếu được trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất của xã hội. Mặt khác, trong quá trình vận chuyển, của cải vật chất không được tặng thêm, hàng hoá vận chuyển không được nâng cao chất lượng và chi phí vận tải sẽ dẫn đến việc tăng thêm giá trị vào sản phẩm của xã hội.
Thứ ba - Chất lượng sản phẩm Chất lượng sản phẩm trong kinh doanh vận tải taxi được đánh giá bằng nhiều chỉ tiêu khác nhau.Một số chỉ tiêu có thể lượng hóa được, một số chỉ tiêu chỉ dừng lại ở mức định tính.Việc đánh giá chất lượng sản phẩm thưởng có xu hướng thiên về phía khách hàng. Những chỉ tiêu về chất lượng khách hàng thường quan tâm: 6 - An toàn trong quá trình vận chuyển - Giá cước vận chuyển - Hệ thống dịch vụ trước, trong và sau quá trình vận chuyển - Hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp 1. Đặc trưng của các doanh nghiệp vận tải taxi Doanh nghiệp vận tải taxi là một hệ thống phức tạp Doanh nghiệp vận tải taxi là một hệ thống con trong hệ thống vận tải hành khách đường bộ. Bản thân doanh nghiệp là một hệ thống hết sức phức tạp, bao gồm: các mối quan hệ với các đơn vị vận tải khác trong nước và quốc tế, các cấp quản lý của cấp trên, mối quan hệ trong nội bộ tổ chức.
Vì vậy đòi hỏi các doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành taxi phải có nguồn nhân lực, đặc biệt các nhà quản trị có trình độ nhất định cả về phương diện trình độ nghiệp vụ cũng như khả năng giao tiếp, thương lượng. Thị trường Tất cả các công nghệ vận tải taxi chỉ tạo ra thuần tuý một loại sản phẩm.Vì vậy, sản phẩm được cung ứng trên thị trường vận tải hành khách bằng taxi là đồng nhất.Vì vậy, cạnh tranh trên thị trường vận tải taxi không phải là cạnh tranh về chủng loại sản phẩm mà là sự cạnh tranh về giá cả và chất lượng sản phẩm. Cung trong vận tải taxi là một đại lượng xác định, không liên tục (xe taxi 04 chỗ, 07 chỗ) nhưng cầu lại là một đại lượng bất kỳ nên giữa cung và cầu thường có sự chênh lệch. Sự chênh lệch này gây ảnh hưởng đến lợi ích của cả hai bên và liên quan đến đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
Hoạt động vận tải mang tính ngẫu nhiên Vận tải taxi còn là một hệ thống mang tính ngẫu nhiên, bởi các yếu tố: mức độ nhu cầu hành khách, tình hình đường xá, những tác động của thiên tai, những hư hỏng bất thường của phương tiện. So với những ngành sản xuất khác, vận tải hành khách bằng xe taxi có nhiều bị động hơn, trong điều kiện sản xuất có nhiều thông số khó kiểm tra hơn. 7 Phạm vi hoạt động Một đặc điểm khác không kém phần quan trọng của các doanh nghiệp vận tải taxi đó là phạm vi hoạt động rộng khắp, rất phân tán theo không gian và thời gian. Tình trạng hoạt động phân tán nói trên đòi hỏi phải có những kỹ năng quản lý phù hợp, một cơ cấu tổ chức phù hợp.
Tính chính xác và đồng bộ Hoạt động vận tải xe taxi đòi hỏi phải có độ chính xác cao, phải có tính đồng bộ của các công việc trong toàn bộ quá trình hoạt động kinh doanh. Chỉ có như vậy mới thoả mãn nhu cầu của khách hàng và nâng cao được năng suất phương tiện. Do vậy, doanh nghiệp cần phải có mối quan hệ thường xuyên với khách hàng, có đầy đủ những thông tin về tình hình đường xá, các địa điểm và tính năng cũng như tình trạng kỹ thuật của phương tiện trong doanh nghiệp. Những tiến bộ kỹ thuật, những phương tiện thông tin và điều khiển có thể giúp cho việc quản lý quá trình sản xuất vận tải tốt hơn.
Khái niệm bản sắc văn hóa kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải taxi 1. Văn hóa kinh doanh Văn hóa chính là sự tổng hòa các giá trị trong sự tương tác giữa con người và xã hội. Phạm trù văn hóa bao hàm tất cả mọi lĩnh vực mà con người tham gia hoạt động và tạo nên nét đặc thù trong từng lĩnh vực: văn hóa chính trị, văn hóa gia đình … và văn hóa kinh doanh. Theo tác giả Dương Thị Liễu - Giáo trình Văn hóa kinh doanh trang 43 - 44, khái niệm văn hóa kinh doanh được hiểu: Theo nghĩa rộng, văn hóa kinh doanh được hiểu là toàn bộ các giá trị vật chất và các giá trị tình thần do chủ thể kinh doanh sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động kinh doanh, trong sự tương tác giữa chủ thể kinh doanh với môi trường kinh doanh.
Là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần, phương thức và kết quả hoạt động của con người được tạo ra và sử dụng trong quá trình kinh doanh. Theo nghĩa hẹp, văn hóa là quá trình thích nghi với môi trường, quá trình học hỏi, hình thành thói quen lỗi ứng xử của con người. Văn hóa kinh doanh là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi do chủ thể kinh doanh tạo ra trong quá trình kinh doanh, được thể hiện trong cách ứng xử của họ với xã hội, tự nhiên ở một cộng đồng hay một khu vực. 8 Tác giả cũng khẳng định “bản chất của văn hóa kinh doanh là làm cho cái lợi gắn bó chặt chẽ với cái đúng, cái tốt và cái đẹp” Như vậy, dù tiếp cận theo nghĩa rộng hay theo nghĩa hẹp, văn hóa kinh doanh chính là toàn bộ giá trị, chuẩn mực, các quan niệm và hành vi do chủ thể kinh doanh sử dụng và sáng tạo ra trong quá trình hoạt động kinh doanh nhằm tạo nên bản sắc văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp.
Cụ thể, đối với doanh nghiệp vận tải taxi, văn hóa kinh doanh được xem xét trên hai phương diện: - Cách thức và mức độ doanh nghiệp và nhà quản trị sử dụng trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vận tải taxi; - Sản phẩm và giá trị văn hóa mà doanh nghiệp và nhà quản trị sử dụng sáng tạo ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh của họ. Do đặc trưng về sản phẩm và ngành nghề, văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp vận tải taxi có vai trò hết sức quan trọng. Nó được hình thành bắt đầu từ khi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vận tải taxi đi vào thực hiện và quyết định đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Khi hoạt động kinh doanh đi vào chiều sâu, doanh nghiệp vận tải taxi sẽ sử dụng và sáng tạo các giá trị văn hóa nhằm thực hiện mục đích lợi nhuận tối ưu nhất.
Bản sắc văn hóa kinh doanh Theo từ điển tiếng Việt, “Bản” có nghĩa là cái đặc trưng, cái cốt lõi, cái hạt nhân của sự vật, hiện tượng; và “Sắc” được hiểu là sắc thái, cái biểu hiện bên ngoài của sự vật, hiện tượng. Như vậy, khái niệm bản sắc được hiểu là những nét đặc trưng nhất, căn bản nhất của sự vật, hiện tượng.