Chương 1: Cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng Minh Hạnh Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng Minh Hạnh. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về văn hóa và văn hóa doanh nghiệp 1. Khái niệm về văn hóa Văn hóa là một tiến trình không ngừng tiến hóa.
Ở thời kì tiền sử, văn hóa được thể hiện một cách nguyên thủy nhất qua hoạt động sống thường nhật. Con người sử dụng những vật dụng sơ khai để săn bắt hái lượm, để có thể nhóm lửa dựng nơi ở. Họ biết đến cái đẹp và chế tác trang sức bằng xương, vỏ sò với gu thẩm mĩ và tín ngưỡng riêng. Những tác phẩm điêu khắc thể hiện sâu sắc sự liên kết giữa con người với thiên nhiên được họa trên đá, trong hang.
Đến nền văn minh cổ đại, văn hóa lại được thể hiện đa dạng hơn trong chữ viết, các công trình kiến trúc, tôn giáo và các triết lí có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng và hành vi của xã hội. Cho đến nay, những giá trị kể trên được phát triển và trải qua quá trình sàng lọc kĩ càng. Những giá trị cốt lõi được kế thừa, học tập và phát triển – những giá trị không còn phù hợp với con người dần được loại bỏ và thay thế. Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hóa như sau: “Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội mà nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.” “Loài người là một bộ phận của tự nhiên nhưng khác với các sinh vật khác, loài người đã tạo ra một sản phẩm riêng biệt bằng lao động và tri thức - đó chính là văn hóa.
Do đó, nói đến văn hóa là nói đến con người – nói tới những đặc trưng riêng chỉ có ở loài người, việc phát huy những năng lực và bản chất của con người nhằm hoàn thiện con người, hướng con người khát vọng vươn tới chân - thiện - mỹ”. Dương Thị Liễu và cộng sự, 2009, trang 9). Trong khi đó, Trompenaars và Hampden – Turner (1998, trang 25) cho rằng: “Văn hóa là cách một nhóm người giải quyết các vấn đề và nhất trí trong các tình huống khó xử”. Nhìn chung, văn hóa là một hệ thống các giá trị xoay quanh con người.
Nói một cách đầy đủ: “Văn hóa là những sáng tạo của con người, mang lại giá trị cho con người, trong đó bao gồm cả giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Theo đó, văn hóa bao gồm toàn 1 bộ những giá trị sáng tạo của con người được biểu hiện, được kết tinh trong các của cải vật chất do con người tạo ra; đồng thời văn hóa còn bao gồm cả các sản phẩm tinh thần mà các cá nhân hay cộng đồng sáng tạo ra trong lịch sử. Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp. Tính đến nay, có rất nhiều phát biểu liên quan đến việc định nghĩa về văn hóa doanh nghiệp.
Có thể kể đến như: Theo Edgar H.Schein – Giáo sư danh dự về khoa học quản trị tại đại học MIT, người có đóng góp vô cùng to lớn trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, Văn hóa Doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Văn hoá doanh nghiệp là là toàn bộ các giá trị văn hoá (thói quen, chuẩn mực, giá trị, triết lý, mục tiêu, bầu không khí, tập quán.) được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục đích, tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp.” Hay theo Mạnh Quân (2012): “Văn hóa doanh nghiệp được định nghĩa là một hệ thống các ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên của một tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của các thành viên” Theo Georges de Saite Marie, chuyên gia người Pháp về doanh nghiệp vừa và nhỏ: “Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp” [1] Nhìn chung, văn hóa doanh nghiệp “ là toàn bộ những nhân tố văn hóa được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó”. Đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp mang những đặc điểm đặc trưng phản ánh tính cách và giá trị của tổ chức, góp phần tạo nên bản sắc riêng. Đầu tiên, văn hóa doanh nghiệp thể hiện qua các giá trị cốt lõi và tầm nhìn, đây là kim chỉ nam giúp định hướng hành vi và mục tiêu chung của nhân viên. Đồng thời, văn hóa doanh nghiệp có tính hệ thống và nhất 2 quán trong các quy tắc ứng xử, truyền đạt tinh thần và phong cách làm việc.
Các đặc điểm này còn được thể hiện qua phong cách lãnh đạo, không khí làm việc và các chương trình đào tạo. Nhờ có văn hóa doanh nghiệp, tổ chức có thể tạo ra môi trường khuyến khích sự gắn bó, tính chủ động, và trách nhiệm cao trong công việc. Đặc điểm này không chỉ ảnh hưởng tích cực đến nội bộ, mà còn giúp tổ chức xây dựng hình ảnh uy tín và chuyên nghiệp trong mắt đối tác và khách hàng. Vai trò của văn hóa doanh nghiệp Tác giả của cuốn sách "Từ Tốt Đến Vĩ Đại" Jim Collins đã khẳng định rằng: "Văn hóa là thứ tạo nên sự khác biệt giữa một công ty tốt và một công ty vĩ đại." Thật vậy, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển và thành công của mỗi tổ chức.
Nó là "hồn cốt" của doanh nghiệp, tạo nên bản sắc riêng biệt và định hướng cho mọi hoạt động. Việc xây dựng một văn hóa phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động theo tiêu chuẩn kì vọng rõ ràng. Khi nhân viên hiểu được thứ mà doanh nghiệp mong đợi từ họ và đích đến rõ ràng, họ sẽ tuân thủ những điều lệ và mục tiêu đã được đặt ra. Các phòng ban hoạt động theo một trật tự nhất quán, hỗ trợ lẫn nhau thì hiệu quả công việc cũng sẽ cao hơn.
Từ đó, những xung đột không đáng có cũng sẽ được giảm thiểu rõ rệt. Văn hóa doanh nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng trong việc thu hút và giữ chân nhân tài. Văn hóa doanh nghiệp đặc trưng tạo ra một môi trường làm việc tích cực và khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới và phát triển bền vững. Xây dựng văn hóa ngay từ hình ảnh và không gian làm việc.
Khuyến khích nhân viên dành thời gian để phát triển ý tưởng độc đáo, mới lạ, đóng góp cho sự đổi mới và cải tiến của doanh nghiệp. Văn hoá doanh nghiệp là nền tảng cho sự phát triển trường tồn của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu rõ ràng. Văn hóa doanh nghiệp chính là chìa khóa cho sự phát triển trường tồn. Nội dung các cấp độ văn hóa doanh nghiệp Theo Edgar H.
Schein (GS tâm lý học và quản lý tổ chức; nhà nghiên cứu, tư vấn về VHDN; tác giả của cuốn sách nổi tiếng “Văn hóa doanh nghiệp và lãnh đạo”), VHDN được chia thành 03 cấp độ. Các cấp độ văn hóa doanh nghiệp (Nguồn: Văn hóa doanh nghiệp và lãnh đạo [5]) 1. Văn hóa doanh nghiệp cấp độ 1: Những quá trình cấu trúc hữu hình Cấp độ này thể hiện những giá trị văn hóa có thể quan sát được khi tiếp xúc với doanh nghiệp - những biểu hiện bên ngoài. Ở cấp độ này, ta thấy rõ được sự tác động rất lớn từ quan điểm, tầm nhìn của người lãnh đạo và tính chất kinh doanh của tổ chức.
Tuy nhiên nó cũng là cấp độ dễ thay đổi và không thể hiện rõ ràng những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp. Có thể nói, đây là cấp độ dễ nhận biết nhất của văn hóa doanh nghiệp tại một công ty nhưng cũng là cấp độ đặc biệt cần chú ý đối với doanh nghiệp vì đây sẽ là ấn tượng đầu tiên của công ty đối với khách hàng, đối tác hoặc nhân viên. Một vài yếu tố thể hiện văn hóa doanh nghiệp tại cấp độ 1: – Cách xây dựng kiến trúc và bài trí đồ đạc Đối với một doanh nghiệp thì hình ảnh của công ty vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ đánh giá được sự chuyên nghiệp cũng như thẩm mỹ và hiểu biết của nhà lãnh đạo mà còn nói lên được những ý nghĩa tốt đẹp mà doanh nghiệp muốn gửi gắm.
Kiến trúc của doanh nghiệp bao gồm kiến trúc ngoại thất và kiến trúc nội thất. Kiến trúc ngoại thất của công ty sẽ là sự sắp xếp của các tòa nhà, cách trang trí cổng vào, biển hiệu của công ty. Kiến trúc nội thất ở bên trong sẽ bao gồm các thiết kế của phòng làm việc, sắp xếp bàn làm việc cho nhân viên và màu sắc chủ đạo,. Tất cả sự thể hiện đó đều làm nên nét đặc trưng cho doanh nghiệp và để tạo ấn tượng cho khách hàng.
Có nhiều nghiên 4 cứu đưa ra rằng môi trường làm việc như kiến trúc của phòng làm việc ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần, năng suất và sức khỏe của nhân viên. Cũng vì vậy, ngày nay các doanh nghiệp đã và đang chú trọng hơn vào kiến trúc, ngoài việc kiến trúc có thể thúc đẩy sự nhiệt huyết, năng nổ của nhân viên thì kiến trúc cũng có thể coi là biểu tượng biểu thị một ý nghĩa, giá trị nào đó của tổ chức, chẳng hạn: giá trị lịch sử gắn liền với sự ra đời và trưởng thành của doanh nghiệp, còn các kết cấu có thể được coi là phương châm chiến lược của tổ chức. – Sơ đồ doanh nghiệp và cơ cấu tổ chức các phòng ban Một sơ đồ tổ chức hiệu quả giúp phân chia rõ ràng trách nhiệm, quyền hạn và cách thức phối hợp giữa các phòng ban, từ đó giảm thiểu xung đột và tăng cường sự gắn kết.