HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẢI XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI BẰNG KĨ THUẬT GIS THỊ XÃ QUẢNG YÊN – TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phạm Văn Vân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo, TS. Phạm Văn Vân đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng tài nguyên và Môi trường Thị xã Quảng Yên - Tỉnh Quảng Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục sơ đồ, hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Khái niệm đất nông nghiệp. Vai trò, ý nghĩa của đất nông nghiệp. Sử dụng đất nông nghiệp.
Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu đánh giá đất đai.
Sự cần thiết phải đánh giá đất đai. Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên Thế giới. Tổng quan về đánh giá đất. Một số khái niệm liên quan đến đánh giá đất theo FAO.
Mục đích của đánh giá đất. Những nguyên tắc cơ bản của đánh giá đất đai. Quy trình đánh giá đất đai theo FAO. Các phương pháp thực hiện quy trình đánh giá đất theo FAO.
Tình hình nghiên cứu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai ở Việt Nam. 15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai theo FAO. Khái niệm bản đồ đơn vị đất đai.
Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Xác định chỉ tiêu phân cấp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Quá trình phát triển và ứng dụng của hệ thống thông tin địa lý (GIS). Lịch sử ra đời và phát triển của hệ thống thông tin địa lý.
Dữ liệu của hệ thống thông tin địa lý. Các thành phần của hệ thống thông tin địa lý. Ứng dụng kĩ thuật GIS trong đánh giá đất đai. Chức năng cơ bản.
Tình hình ứng dụng hệ thống thông tin đia lý tại Việt Nam. Một số phần mềm của GIS để thành lập bản đồ. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, trên địa bàn nghiên cứu .2 Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai bằng kĩ thuật GIS, phục vụ đánh giá đất nông nghiệp theo FAO. Đề xuất hướng sử dụng các đơn vị đất đai Thị xã Quảng Yên. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp điều tra thực địa. Phương pháp lựa chọn, xác định các chỉ tiêu phân cấp. Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu.
Kết quả và thảo luận. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Quảng Yên. Điều kiện tự nhiên Thị xã Quảng Yên. Điều kiện kinh tế - xã hội thị xã Quảng Yên.
39 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường. Đánh giá tình hình quản lý và sử dụng đất thị xã Quảng Yên. Hiện trạng sử dụng đất Thị xã Quảng Yên.
Tình hình quản lý đất đai Thị xã Quảng Yên. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai thị xã Quảng Yên. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Xây dựng các bản đồ đơn tính.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Mô tả các đơn vị đất đai. Định hướng sử dụng đất và các giải pháp cơ bản về sử dụng đất. Kết luận và kiến nghị.
85 Tài liệu tham khảo. 86 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt DLKG Dữ liệu không gian DLTT Dữ liệu thuộc tính ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long ĐGĐĐ Đánh giá đất đai ĐVĐĐ Đơn vị đất đai FAO Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên hợp quốc GDP Tổng sản phẩm quốc nội GIS Hệ thống thông tin địa lý GTVT Giao thông vận tải KCN Khu công nghiệp KTTĐBB Kinh tế trọng điểm bắc bộ LMU Đơn vị bản đồ đất đai LUT Loại hình sử dụng đất NTTS Nuôi trồng thủy sản TPCG Thành phần cơ giơi vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp thị xã Quảng Yên năm 2015. Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2015 Thị xã Quảng Yên.
Các chỉ tiêu phân cấp xác định đơn vị đất đai. Thống kê số lượng các loại đất tại thị xã Quảng Yên. Kết quả thống kê mức độ mặn trên địa bàn thị xã Quảng Yên. Thống kê diện tích đất theo độ dốc của Thị xã Quảng Yên.
Thống kê diện tích đất theo thành phần cơ giới của thị xã Quảng Yên. Thống kê diện tích đất theo chế độ tưới của Thị xã Quảng Yên. Thống kê số lượng và các đặc tính đơn vị đất đai của Thị xã Quảng Yên. Đất mặn sú vẹt đước.
Đất phù sa (G4). Đất có tầng sét loang lổ (G5). Các loại sử dụng đất ở Thị xã Quảng Yên. Hướng sử dụng các loại đất trên thị xã Quảng Yên.
80 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH Sơ đồ 2. Quy trình đánh giá đất của FAO. Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai .1 Sơ đồ vị trí Thị xã Quảng Yên. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 Thị xã Quảng Yên.
Bản đồ loại đất Thị xã Quảng Yên. Bản đồ khả năng nhiễm mặn Thị xã Quảng Yên. Bản đồ thành phần cơ giới Thị xã Quảng Yên. Bản đồ chế độ tưới thị xã Quảng Yên.
Bản đồ đơn vị đất đai Thị xã Quảng Yên. 69 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên: Nguyễn Thị Hải Tên đề tài: Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai bằng kĩ thuật GIS, Thị xã Quảng Yên – Tỉnh Quảng Ninh. Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60850103 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) Mục tiêu nghiên cứu: - Ứng dụng kĩ thuật GIS trong xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất nông nghiệp của Thị xã Quảng Yên – Tỉnh Quảng Ninh. - Định hướng sử dụng đất nông nghiệp cho Thị xã Quảng Yên dựa trên yêu cầu sử dụng đất và chất lượng các đơn vị bản bồ đất đai.
Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập các tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, các loại bản đồ liên quan (bản đồ đất, bản đồ địa hình, bản đồ hiện trạng sử dụng đất), các bảng biểu, số liệu đi kèm với số liệu không gian, số liệu về hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp và cây trồng của vùng nghiên cứu, đồng thời tiến hành điều tra thực địa về tình hình sản xuất nhằm lựa chọn các chỉ tiêu phân cấp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. - Phương pháp lựa chọn, xác định các chỉ tiêu phân cấp: Căn cứ vào điều kiện, đặc điểm tự nhiên, thổ nhưỡng, các yếu tố về điều kiện khí hậu, địa hình của địa bàn nghiên cứu và các tài liệu đã thu thập lựa chọn các chỉ tiêu phân cấp bao gồm: Loại đất (G), khả năng nhiễm mặn (đối với đất ven biển) (M), độ dốc (Sl), thành phần cơ giới (T), chế độ tưới (I). - Phương pháp xây dựng bản đồ đơn tính: Trên cơ sở lựa chọn các yếu tố phục vụ xây dựng bản ĐVĐĐ, tiến hành xây dựng các bản đồ đơn tính bao gồm: (bản đồ đất; bản đồ độ dốc; bản đồ khả năng nhiễm mặn; bản đồ thành phần cơ giới; bản đồ chế độ tưới). - Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai: Sau khi đã thành lập được các bản đồ đơn tính, ứng dụng phần mềm ArcGIS để chồng xếp, phân tích, truy xuất dữ liệu các bản đồ đơn tính để tạo ra bản đồ đơn vị đất đai (theo phương pháp của FAO).