Luận văn thạc sĩ các dòng vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế vai trò của thị trường tài chính trong nước nghiên cứu thực nghiệm ở một số quốc gia đang phát triển

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các dòng vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế vai trò của thị trường tài chính trong nước, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Dòng Vốn Tư Nhân Nước Ngoài Và Tăng Trưởng Kinh Tế - Vai Trò Của Thị Trường Tài Chính Trong Nước: Nghiên Cứu Thực Nghiệm Ở Một Số Quốc Gia Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu bài nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Đóng góp của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Nền tảng lý thuyết về tăng trưởng kinh tế
• 2.1.1. Lý thuyết Schumpeter về tăng trưởng kinh tế
• 2.1.2. Lý thuyết tăng trưởng Solow-Swan (tân cổ điển)
• 2.1.3. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh
• 2.2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ các hình thức khác nhau của dòng vốn tư nhân, chỉ số kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính trong nước và tăng trưởng kinh tế
• 3. PHẦN 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu và mô hình
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả dữ liệu
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Phân tích ma trận tương quan
• 4.4. Kết quả hồi quy
• 4.5. Kết quả kiểm định Hansen
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận nghiên cứu
• 5.2. Kiến nghị chính sách
• 5.3. Những hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế

Vốn tư nhân nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, các dòng vốn này không chỉ giúp tăng cường nguồn lực tài chính mà còn tạo ra cơ hội cho việc chuyển giao công nghệ và cải thiện năng suất. Nghiên cứu cho thấy rằng mối quan hệ giữa vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế là một chủ đề được quan tâm sâu sắc trong giới học thuật và chính sách.

1.1. Định nghĩa và vai trò của vốn tư nhân nước ngoài

Vốn tư nhân nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài vào các doanh nghiệp trong nước. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn mà còn bao gồm việc chuyển giao công nghệ, tạo ra việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế.

1.2. Tăng trưởng kinh tế và các yếu tố ảnh hưởng

Tăng trưởng kinh tế được đo bằng sự gia tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, bao gồm đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu và chính sách kinh tế. Vốn tư nhân nước ngoài có thể tác động tích cực đến các yếu tố này.

II. Thách thức trong việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài

Mặc dù vốn tư nhân nước ngoài có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc thu hút nó cũng gặp phải nhiều thách thức. Các quốc gia đang phát triển thường phải đối mặt với vấn đề về môi trường đầu tư, chính sách không ổn định và thiếu cơ sở hạ tầng. Những yếu tố này có thể làm giảm sức hấp dẫn của thị trường đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

2.1. Môi trường đầu tư và chính sách

Môi trường đầu tư bao gồm các yếu tố như luật pháp, quy định và chính sách kinh tế. Một môi trường đầu tư không ổn định có thể khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại khi quyết định đầu tư.

2.2. Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực

Cơ sở hạ tầng kém và thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao là những rào cản lớn đối với việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Các nhà đầu tư thường tìm kiếm những thị trường có cơ sở hạ tầng phát triển và nguồn nhân lực dồi dào.

III. Phương pháp thu hút vốn tư nhân nước ngoài hiệu quả

Để thu hút vốn tư nhân nước ngoài, các quốc gia cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Điều này bao gồm việc cải thiện môi trường đầu tư, xây dựng chính sách khuyến khích và phát triển cơ sở hạ tầng. Các chính sách này không chỉ giúp thu hút vốn mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thuế và tạo ra các ưu đãi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Những cải cách này có thể làm tăng sức hấp dẫn của thị trường.

3.2. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng là một yếu tố quan trọng để thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Cơ sở hạ tầng tốt giúp giảm chi phí giao dịch và tăng cường khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng vốn tư nhân nước ngoài có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia như Việt Nam đã áp dụng thành công các chính sách thu hút vốn tư nhân nước ngoài và đạt được những kết quả đáng kể trong phát triển kinh tế.

4.1. Kinh nghiệm từ các quốc gia thành công

Các quốc gia như Singapore và Malaysia đã thu hút thành công vốn tư nhân nước ngoài thông qua các chính sách khuyến khích đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng. Những kinh nghiệm này có thể được áp dụng cho các quốc gia đang phát triển khác.

4.2. Kết quả từ nghiên cứu thực nghiệm

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng vốn tư nhân nước ngoài có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc tạo ra việc làm, tăng cường năng suất và cải thiện công nghệ. Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài.

V. Kết luận và tương lai của vốn tư nhân nước ngoài

Vốn tư nhân nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích từ nguồn vốn này, các quốc gia cần cải thiện môi trường đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng. Tương lai của vốn tư nhân nước ngoài sẽ phụ thuộc vào khả năng của các quốc gia trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách ổn định

Chính sách ổn định và minh bạch là yếu tố quyết định trong việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Các quốc gia cần đảm bảo rằng các chính sách đầu tư được thực hiện một cách nhất quán và công bằng.

5.2. Xu hướng toàn cầu hóa và tác động đến vốn tư nhân nước ngoài

Xu hướng toàn cầu hóa đang tạo ra nhiều cơ hội cho vốn tư nhân nước ngoài. Các quốc gia cần nắm bắt xu hướng này để thu hút nguồn vốn và phát triển kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, việc thu hút và sử dụng hiệu quả các dòng vốn tư nhân nước ngoài trở thành một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển. Giai đoạn 2005-2014 chứng kiến sự gia tăng đáng kể các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư gián tiếp nước ngoài (EFPI) tại 15 quốc gia đang phát triển được nghiên cứu, trong đó mức trung bình FDI/GDP đạt khoảng 2,75%, cao hơn mức EFPI/GDP là 1,81%. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải quốc gia nào cũng tận dụng được tối đa lợi ích từ các dòng vốn này, thậm chí có những tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa các hình thức dòng vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế, đồng thời làm rõ vai trò của thị trường tài chính trong nước như một nhân tố trung gian quan trọng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là phân tích tác động của FDI, EFPI và tổng dòng vốn tư nhân đến tăng trưởng kinh tế, đánh giá ảnh hưởng độc lập của các chỉ tiêu vĩ mô và thị trường tài chính, cũng như xác định vai trò điều tiết của thị trường tài chính trong mối quan hệ này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 15 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, với dữ liệu thu thập từ Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà hoạch định chính sách xây dựng chiến lược thu hút và quản lý vốn nước ngoài hiệu quả, đồng thời phát triển thị trường tài chính nội địa nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết tăng trưởng kinh tế chủ đạo:

1. Lý thuyết tăng trưởng Schumpeter nhấn mạnh vai trò của đổi mới công nghệ và các thiết chế tài chính trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Thị trường tài chính được xem là kênh phân bổ tiết kiệm hiệu quả, hỗ trợ đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất yếu tố tổng hợp (TFP).

2. Lý thuyết tăng trưởng Solow-Swan (tân cổ điển) tập trung vào vai trò của vốn và lao động trong tăng trưởng, với giả định công nghệ là yếu tố ngoại sinh. Mô hình này cho rằng các quốc gia có tỷ lệ tiết kiệm và tăng trưởng lực lượng lao động khác nhau sẽ có tốc độ tăng trưởng khác nhau, đồng thời nhấn mạnh sự hội tụ có điều kiện giữa các quốc gia.

3. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh mở rộng mô hình Solow bằng cách đưa công nghệ và vốn con người vào như các yếu tố nội sinh, giải thích sự khác biệt trong tốc độ tăng trưởng giữa các quốc gia và vai trò của thị trường tài chính trong việc thúc đẩy tăng trưởng thông qua cải thiện hiệu quả đầu tư và đổi mới công nghệ.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài (EFPI), tổng dòng vốn tư nhân, các chỉ số phát triển thị trường tài chính (vốn hóa thị trường, vòng quay thị trường chứng khoán, tín dụng ngân hàng, tín dụng tư nhân, M2), cùng các biến kiểm soát như dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính và chất lượng thể chế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với mô hình Instrumental Variable Generalized Method of Moments (IV-GMM) nhằm kiểm soát vấn đề nội sinh và đa cộng tuyến trong mô hình. Cỡ mẫu gồm 15 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, với dữ liệu thu thập từ Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí các quốc gia có mức tăng trưởng kinh tế nhanh và có sự hiện diện đáng kể của các dòng vốn tư nhân nước ngoài. Các biến công cụ được sử dụng bao gồm biến trễ của các dòng vốn, tỷ giá hối đoái và biến động tỷ giá hối đoái nhằm đảm bảo tính hợp lệ của mô hình.

Mô hình hồi quy được xây dựng với 10 biến thể, trong đó 5 mô hình phân tích tác động trực tiếp của các dòng vốn và thị trường tài chính đến tăng trưởng kinh tế, 5 mô hình còn lại bổ sung biến tương tác giữa dòng vốn và các chỉ số thị trường tài chính để làm rõ vai trò điều tiết của thị trường tài chính. Kiểm định Hansen J được áp dụng để kiểm tra tính hợp lệ của các biến công cụ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tiêu cực của FDI đến tăng trưởng kinh tế: Kết quả hồi quy cho thấy FDI có mối quan hệ âm với tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển, với hệ số hồi quy có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này phản ánh thực trạng FDI tập trung vào các ngành công nghệ thấp, sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc gây ra sự lệ thuộc kỹ thuật, đồng thời có thể làm giảm đầu tư trong nước do cạnh tranh không cân sức.

2. Ảnh hưởng tiêu cực của EFPI và tổng dòng vốn tư nhân: EFPI và tổng dòng vốn tư nhân cũng cho thấy tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế, do tính chất biến động nhanh và dễ gây ra rủi ro tài chính cho nền kinh tế trong nước.

3. Vai trò tích cực của thị trường tài chính trong nước: Các chỉ số phát triển thị trường tài chính như vốn hóa thị trường chứng khoán, vòng quay thị trường, tín dụng ngân hàng và tín dụng tư nhân đều có mối quan hệ dương và có ý nghĩa với tăng trưởng kinh tế, với mức trung bình vốn hóa thị trường đạt 85% GDP và tín dụng ngân hàng chiếm khoảng 77% GDP.

4. Thị trường tài chính điều tiết tác động của dòng vốn tư nhân: Khi xét biến tương tác giữa các dòng vốn và chỉ số thị trường tài chính, tác động tiêu cực ban đầu của FDI được chuyển hóa thành tích cực. Cụ thể, các mô hình tương tác với vốn hóa thị trường, tín dụng ngân hàng và tín dụng tư nhân đều cho thấy hệ số dương và có ý nghĩa, chứng tỏ thị trường tài chính mạnh giúp phân bổ vốn hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tác động tiêu cực ban đầu của FDI và EFPI có thể do các nhà đầu tư nước ngoài tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn, đầu tư vào các ngành không phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế quốc gia, hoặc gây ra hiện tượng "chèn lấn" đầu tư trong nước. Ngoài ra, sự thiếu phát triển của thị trường tài chính nội địa làm hạn chế khả năng hấp thụ và phân bổ vốn hiệu quả, dẫn đến lãng phí nguồn lực.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với quan điểm cho rằng tác động của FDI đến tăng trưởng phụ thuộc vào mức độ phát triển của thị trường tài chính (Hermes và Lensink, 2003; Alfaro và cộng sự, 2004). Thị trường tài chính phát triển giúp giảm bất đối xứng thông tin, tăng tính thanh khoản và cải thiện quản trị doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế theo từng mức độ phát triển thị trường tài chính, hoặc bảng so sánh hệ số hồi quy giữa các mô hình có và không có biến tương tác để minh họa vai trò điều tiết của thị trường tài chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển thị trường tài chính nội địa: Các quốc gia cần tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống thị trường tài chính, bao gồm phát triển thị trường chứng khoán, nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng và mở rộng tín dụng tư nhân nhằm tăng khả năng hấp thụ và phân bổ vốn hiệu quả. Mục tiêu là nâng vốn hóa thị trường chứng khoán lên trên 100% GDP trong vòng 5 năm tới, do các cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng trung ương thực hiện.

2. Tăng cường quản lý và định hướng dòng vốn FDI: Cần thiết lập các chính sách thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các ngành công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa công nghệ. Đồng thời, tăng cường giám sát để hạn chế đầu tư tràn lan, giảm thiểu tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Chính phủ và bộ ngành liên quan cần phối hợp xây dựng khung pháp lý trong 3 năm tới.

3. Nâng cao chất lượng thể chế và minh bạch: Cải thiện môi trường pháp lý, tăng cường quyền tự do dân sự và giảm tham nhũng để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư và phát triển thị trường tài chính. Mục tiêu là cải thiện chỉ số tự do dân sự xuống dưới 2 trong vòng 4 năm, do các cơ quan tư pháp và hành pháp thực hiện.

4. Khuyến khích tiết kiệm và đầu tư trong nước: Thúc đẩy các chính sách khuyến khích tiết kiệm cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao năng lực quản lý vốn đầu tư nhằm tăng tỷ lệ tiết kiệm quốc gia trên GDP lên ít nhất 30% trong 5 năm tới. Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương là chủ thể thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách thu hút và quản lý vốn nước ngoài, phát triển thị trường tài chính nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Tài liệu là nguồn tham khảo quan trọng về mối quan hệ giữa dòng vốn tư nhân nước ngoài, thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế, đồng thời cung cấp phương pháp nghiên cứu dữ liệu bảng với IV-GMM.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Giúp hiểu rõ vai trò của thị trường tài chính trong việc hấp thụ và phân bổ vốn đầu tư nước ngoài, từ đó điều chỉnh chiến lược phát triển sản phẩm và dịch vụ tài chính phù hợp.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài: Cung cấp cái nhìn tổng quan về môi trường đầu tư và vai trò của thị trường tài chính nội địa, giúp đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả và bền vững tại các quốc gia đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao FDI lại có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế trong nghiên cứu này?
   FDI tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn, đầu tư vào các ngành công nghệ thấp hoặc gây ra sự lệ thuộc kỹ thuật, đồng thời có thể làm giảm đầu tư trong nước do cạnh tranh không cân sức, dẫn đến tác động tiêu cực ban đầu.

2. Vai trò của thị trường tài chính trong nước là gì đối với dòng vốn tư nhân nước ngoài?
   Thị trường tài chính phát triển giúp phân bổ vốn hiệu quả, giảm rủi ro và tăng tính thanh khoản, từ đó chuyển hóa tác động tiêu cực của dòng vốn nước ngoài thành tích cực đối với tăng trưởng kinh tế.

3. Phương pháp IV-GMM được sử dụng trong nghiên cứu có ưu điểm gì?
   IV-GMM kiểm soát vấn đề nội sinh và đa cộng tuyến trong mô hình hồi quy dữ liệu bảng, sử dụng biến công cụ để đảm bảo tính hợp lệ và hiệu quả của ước lượng.

4. Các chỉ số nào được dùng để đo lường sự phát triển của thị trường tài chính?
   Bao gồm vốn hóa thị trường chứng khoán/GDP, vòng quay thị trường chứng khoán, tín dụng ngân hàng/GDP, tín dụng tư nhân/GDP và tỷ lệ M2/GDP.

5. Làm thế nào để các quốc gia đang phát triển tận dụng tốt hơn các dòng vốn tư nhân nước ngoài?
   Cần phát triển thị trường tài chính nội địa, nâng cao chất lượng thể chế, quản lý dòng vốn có chọn lọc và khuyến khích tiết kiệm, đầu tư trong nước nhằm tạo môi trường hấp thụ vốn hiệu quả và bền vững.

Kết luận

• Các dòng vốn tư nhân nước ngoài như FDI và EFPI có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển nếu không có thị trường tài chính nội địa phát triển.
• Thị trường tài chính trong nước đóng vai trò điều tiết quan trọng, giúp chuyển hóa tác động tiêu cực của dòng vốn nước ngoài thành tích cực thông qua phân bổ vốn hiệu quả và giảm rủi ro.
• Nghiên cứu sử dụng mô hình IV-GMM với dữ liệu bảng của 15 quốc gia trong giai đoạn 2005-2014, kiểm soát các biến công cụ và các yếu tố vĩ mô như dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính và chất lượng thể chế.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển thị trường tài chính, quản lý dòng vốn nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật hơn, phân tích sâu hơn về các yếu tố thể chế và chính sách cụ thể, đồng thời áp dụng kết quả vào thực tiễn quản lý kinh tế quốc gia.

Hành động khuyến nghị: Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển thị trường tài chính và quản lý dòng vốn nước ngoài hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ BÍCH HẰNG CÁC DÒNG VỐN TƢ NHÂN NƢỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ -VAI TRÒ CỦA THỊ TRƢỜNG TÀI CHÍNH TRONG NƢỚC: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ BÍCH HẰNG CÁC DÒNG VỐN TƢ NHÂN NƢỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ - VAI TRÒ CỦA THỊ TRƢỜNG TÀI CHÍNH TRONG NƢỚC: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.

SỬ ĐÌNH THÀNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Thị Bích Hằng– mã số học viên: 7701260588A, là học viên lớp Cao học Tài chính công, khóa 26- trƣờng Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh, là tác giả của luận văn thạc sĩ với đề tài: “Các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài và tăng trƣởng kinh tế - Vai trò của thị trƣờng tài chính trong nƣớc: Nghiên cứu thực nghiệm ở một số quốc gia đang phát triển”. Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của bản thân dƣới sự hƣớng dẫn của ngƣời hƣớng dẫn khoa học. Tất cả số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác trƣớc đây.

Không sao chép bất hợp lệ từ bất cứ nguồn nào. Cũng nhƣ các thông tin trích dẫn và danh mục tài liệu tham khảo trong luận văn đều đƣợc đều đƣợc trích dẫn nguồn cụ thể và có thể kiểm chứng Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc nhà trƣờng về sự cam đoan này. TÁC GIẢ KHÓA LUẬN Nguyễn Thị Bích Hằng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. 4 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

6 DANH MỤC CÁC BẢNG. 7 DANH MỤC CÁC HÌNH. 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài:.

Mục tiêu nghiên cứu:. Câu hỏi nghiên cứu:. Phƣơng pháp nghiên cứu:. Kết cấu bài nghiên cứu:.

Đối tƣợng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:. Đóng góp của đề tài:. 6 PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY.

Nền tảng lý thuyết về tăng trƣởng kinh tế:. Lý thuyết Schumpeter về tăng trƣởng kinh tế:. Lý thuyết tăng trƣởng Solow-Swan (tân cổ điển):. Lý thuyết tăng trƣởng nội sinh:.

Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây về mối quan hệ các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân, chỉ số kinh tế vĩ mô, thị trƣờng tài chính trong nƣớc và tăng trƣởng kinh tế :. 16 PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp nghiên cứu và mô hình:. 30 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Mô tả dữ liệu. Thống kê mô tả:. Phân tích ma trận tƣơng quan:.

Kết quả hồi quy:. Kết quả kiểm định Hansen:. 51 PHẦN 5: KẾT LUẬN. Kết luận nghiên cứu:.

Kiến nghị chính sách:. Những hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tiếp theo:. 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 62 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Bảng viết tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Viết đầy đủ Tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển châu Á APT Arbitrage Pricing Theory Lý thuyết định giá kinh doanh chênh lệch CAPM Capital Asset Pricing Model Mô hình định giá tài sản vốn ECM Error Components Model Mô hình các thành phần sai số EFPI Equity Foreign Portfolio Đầu tƣ gián tiếp nƣớc ngoài vốn Investment chủ sở hữu EU European Union Liên minh châu Âu FDI Foreign Direct Investment Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế IV-2SLS Instrumental Variable Two-Stage Mô hình bình phƣơng nhỏ nhất hai Least Squares giai đoạn biến công cụ IV-GMM Instrumental Variable Phƣơng pháp moment tổng quát Generalized Method Of Moments biến công cụ LSDV Least Square Dummy Variable Mô hình hồi quy biến giả bình phƣơng tối thiểu TFP Total Factor Productivity Năng suất yếu tố tổng hợp VAR Vector Autoregression Mô hình tự hồi quy vectơ VECM Vector Error Correction Model Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số WB World Bank Ngân hàng Thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Kỳ vọng dấu. Thống kê mô tả. Ma trận tƣơng quan. FDI và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc40 Bảng 4.

EFPI và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc. Tổng dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc. Kiểm định Hansen J về hổi quy FDI và tăng trƣởng kinh tế. Kiểm định Hansen J về hổi quy EFPI và tăng trƣởng kinh tế.

Kiểm định Hansen J về hồi quy tổng dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế. 52 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Các dòng vốn nƣớc ngoài, tăng trƣởng kinh tế và thị trƣờng tài chính. 26 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Nhằm đạt đƣợc mức tăng trƣởng kinh tế cao, điều đặc biệt cần chú trọng đó là tăng cƣờng đầu tƣ, thu hút đầu tƣ và sử dụng hiệu quả vốn đầu tƣ.

Thực tế, một số quốc gia tuy thu hút đƣợc dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài khá lớn nhƣng tác động lan toả đến tăng trƣởng kinh tế hầu nhƣ không xảy ra. Ở góc nhìn khác, đóng góp của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài vào tăng trƣởng là thấp tuy nó có khả năng làm tăng vốn đầu tƣ cho nền kinh tế. Từ đó có thể thấy một số quốc gia vẫn chƣa thành công với chính sách thu hút vốn tƣ nhân nƣớc ngoài cũng nhƣ việc sử dụng các nguồn lực này còn lãng phí và chƣa hiệu quả với lợi ích tiềm năng mà nó mang lại dƣới góc độ tăng trƣởng kinh tế. Thực trạng này đã thôi thúc các nhà kinh tế chú tâm đến việc nghiên cứu tác động của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài đến tăng trƣởng kinh tế, đặc biệt là các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam ngày càng nhiều.

Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của nó, bài nghiên cứu này đƣợc thực hiện để tìm hiểu về mối quan hệ giữa các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế ở một số quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014 với nền tảng các lý thuyết cơ bản về tăng trƣởng và các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây. Cụ thể, các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân trong bài nghiên cứu gồm: đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI), đầu tƣ gián tiếp nƣớc ngoài vốn chủ sở hữu (EFPI) và tổng các dòng vốn tƣ nhân. Từ đó, bài nghiên cứu đƣợc xây dựng để trả lời các câu hỏi: thứ nhất là các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế có mối quan hệ nhƣ thế nào?; Thứ hai, các chỉ tiêu vĩ mô và thị trƣờng tài chính ảnh hƣởng độc lập đến tăng trƣởng kinh tế nhƣ thế nào? Và cuối cùng, thị trƣờng tài chính trong nƣớc có vai trò đối với mối quan hệ dòng vốn tƣ nhân – tăng trƣởng kinh tế ra sao? Qua đó, bài nghiên cứu này đề ra những chính sách, đƣờng lối đúng đắn thu hút và quản lý đầu tƣ tƣ nhân nƣớc ngoài vì mục tiêu tăng trƣởng kinh tế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Bài nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp hồi quy (IV-GMM) để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu trên và kiểm định Hansen J.

Kết quả của bài nghiên cứu này là mạnh mẽ bởi vì đã kiểm soát dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính và chất lƣợng thể chế cũng nhƣ kiểm định Hansen J cho thấy các biến công cụ không tƣơng quan với sai số trong mô hình. Sử dụng dữ liệu dòng vốn tƣ nhân với các hình thức khác nhau của nó từ 15 nƣớc đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, kết quả ban đầu chỉ ra rằng các dòng vốn tƣ nhân có một ảnh hƣởng bất lợi đối với tăng trƣởng kinh tế. Thêm vào đó, thị trƣờng tài chính trong nƣớc có ảnh hƣởng đến mối quan hệ này. Cụ thể, các quốc gia sẽ có lợi hơn từ các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài nếu nó có thị trƣờng tài chính mạnh bằng việc có thể chuyển đổi tác động đến tăng trƣởng kinh tế tiêu cực ban đầu thành tích cực.

Do đó, với sự xuất hiện của thị trƣờng tài chính trong nƣớc tốt, các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài sẽ thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế theo hƣớng tích cực. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 PHẦN 1: GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài: Thị trƣờng tài chính giữ vai trò hỗ trợ một quốc gia phát triển thông qua cơ chế thu hút, định hƣớng và điều hòa vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu hay từ nơi sử dụng vốn có hiệu quả thấp sang nơi có hiệu quả sử dụng cao. Do nó giúp đa dạng hóa phƣơng thức thu hút vốn đầu tƣ, từ đó góp phần thu hút những công nghệ mới cho nền kinh tế.

Thực tế, một số quốc gia tuy thu hút đƣợc dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài khá lớn nhƣng tác động lan toả đến tăng trƣởng kinh tế hầu nhƣ không xảy ra. Ở góc nhìn khác, đóng góp của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài vào tăng trƣởng là thấp tuy nó có khả năng làm tăng vốn đầu tƣ cho nền kinh tế. Thực trạng này thôi thúc các nhà nghiên cứu cần đặt mối quan tâm đến tác động của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài đến tăng trƣởng kinh tế, cũng nhƣ vai trò của thị trƣờng tài chính trong nƣớc trong mối quan hệ này. Số lƣợng bài viết thực nghiệm nghiên cứu tác động của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài và phát triển khu vực tài chính đối với tăng trƣởng kinh tế đã xuất hiện kể từ khi có sự hiện diện của lý thuyết tăng trƣởng nội sinh.

Trong lý thuyết FDI và tăng trƣởng kinh tế, các kết quả nghiên cứu chƣa đồng nhất về việc liệu FDI có thúc đẩy tích cực vào tăng trƣởng kinh tế hay không?. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây của Hermes và Lensink (2003), Alfaro và cộng sự. (2004) và những ngƣời khác đã cung cấp bằng chứng chỉ ra rằng FDI tác động đến tăng trƣởng kinh tế là phụ thuộc vào mức độ phát triển khu vực tài chính ở nƣớc tiếp nhận.