Việc làm của trẻ em di cư tại Thành phố Hồ Chí Minh: Nghiên cứu từ dự án Cầu Hàn

Nghiên cứu về việc làm của trẻ em di cư tại TP Hồ Chí Minh trong dự án phát triển xã hội cộng đồng Cầu Hàn, khám phá thách thức và cơ hội.

• Tác giả: Tống Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Hồng Xoan
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Việc làm của trẻ em di cư tại Thành phố Hồ Chí Minh (Nghiên cứu trẻ em tại dự án phát triển xã hội cộng đồng Cầu Hàn)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Việc Làm Trẻ Em Di Cư Tại TP

Nghiên cứu về việc làm của trẻ em di cư là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh di cư ngày càng gia tăng tại các đô thị lớn như TP.HCM. Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đã tạo ra sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn, thúc đẩy làn sóng di cư từ các tỉnh thành về các thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm. Điều này dẫn đến sự gia tăng số lượng trẻ em di cư đến TP.HCM, nhiều em trong số đó phải tham gia vào thị trường lao động để kiếm sống. Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu thực trạng, động cơ và tác động của việc làm đối với trẻ em di cư tại TP.HCM, đặc biệt là trong bối cảnh dự án Cầu Hàn.

1.1. Bối Cảnh Di Cư và Lao Động Trẻ Em Tại TP.HCM

TP.HCM là một trung tâm kinh tế lớn, thu hút một lượng lớn người di cư từ khắp cả nước, trong đó có nhiều trẻ em. Theo số liệu của Sở Lao động Thương binh Xã hội năm 2017, TP.HCM có một lượng lớn trẻ em di cư đối mặt với nhiều khó khăn, bao gồm nguy cơ bị bóc lột, xâm hại và thiếu tiếp cận các dịch vụ công thiết yếu như y tế và giáo dục. Tình trạng này đặt ra nhiều thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi và đảm bảo an sinh xã hội cho trẻ em di cư.

1.2. Giới Thiệu Dự Án Phát Triển Xã Hội Cộng Đồng Cầu Hàn

Dự án Cầu Hàn là một dự án phát triển xã hội cộng đồng hoạt động tại phường Tân Thuận Tây, quận 7, TP.HCM. Dự án tập trung vào việc hỗ trợ trẻ em di cư và các nhóm yếu thế khác trong xã hội. Từ năm 2000 đến nay, dự án đã hỗ trợ trực tiếp cho hàng trăm trẻ em thông qua các lớp học tình thương và các hoạt động cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều trẻ em vẫn phải tham gia vào việc làm với điều kiện làm việc khó khăn và mức lương thấp.

II. Thách Thức Thực Trạng Việc Làm Của Trẻ Em Di Cư TP

Thực trạng việc làm của trẻ em di cư tại TP.HCM đặt ra nhiều thách thức lớn. Nhiều trẻ em phải làm việc trong điều kiện khó khăn, nguy hiểm và không được bảo vệ đầy đủ về quyền lợi lao động. Các em thường làm những công việc giản đơn, nặng nhọc với thời gian làm việc kéo dài nhưng mức lương rất thấp. Tình trạng này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, học tập và sự phát triển toàn diện của trẻ em di cư. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng việc làm của trẻ em di cư để làm rõ những khó khăn và thách thức mà các em đang phải đối mặt.

2.1. Các Loại Hình Công Việc Phổ Biến Của Trẻ Em Di Cư

Trẻ em di cư thường làm nhiều công việc khác nhau để kiếm sống, bao gồm rửa xe, trông em, bán hàng tạp hóa, bán đồ ăn, bán cà phê, bán vé số và làm công nhân thời vụ. Những công việc này thường không đòi hỏi kỹ năng cao nhưng lại rất vất vả và có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em. Mức lương thấp và điều kiện làm việc không đảm bảo cũng là những vấn đề đáng quan ngại.

2.2. Điều Kiện Làm Việc và Mức Lương Của Trẻ Em Di Cư

Điều kiện làm việc của trẻ em di cư thường rất khó khăn và không đảm bảo an toàn. Các em phải làm việc trong môi trường ô nhiễm, thiếu ánh sáng và không được trang bị đầy đủ các phương tiện bảo hộ lao động. Thời gian làm việc kéo dài, thường vượt quá quy định của pháp luật, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và thời gian học tập của trẻ em. Mức lương mà các em nhận được thường rất thấp, không đủ để trang trải cuộc sống và gửi về gia đình.

2.3. Nguy Cơ Bị Bóc Lột và Xâm Hại Đối Với Trẻ Em Di Cư

Trẻ em di cư thường dễ bị bóc lột và xâm hại do thiếu sự bảo vệ của gia đình và xã hội. Các em có thể bị ép làm việc quá sức, bị trả lương thấp hoặc bị lạm dụng về thể chất và tinh thần. Nguy cơ bị bóc lột tình dục vì mục đích thương mại cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Việc bảo vệ trẻ em di cư khỏi nguy cơ bị bóc lột và xâm hại là một nhiệm vụ cấp bách của các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội.

III. Động Cơ Thúc Đẩy Trẻ Em Di Cư Tham Gia Thị Trường Lao Động

Động cơ việc làm của trẻ em di cư thường xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, trong đó yếu tố gia đình đóng vai trò quan trọng. Nhiều trẻ em phải đi làm để giúp đỡ gia đình trang trải cuộc sống, đặc biệt là trong những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Ngoài ra, yếu tố cá nhân như mong muốn có thu nhập riêng, học hỏi kinh nghiệm và hòa nhập vào xã hội cũng là những động lực thúc đẩy trẻ em di cư tham gia vào thị trường lao động. Nghiên cứu này sẽ phân tích sâu hơn về các động cơ việc làm của trẻ em di cư để hiểu rõ hơn về quyết định của các em.

3.1. Ảnh Hưởng Của Gia Đình Đến Quyết Định Đi Làm Của Trẻ Em

Gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến quyết định đi làm của trẻ em di cư. Trong nhiều trường hợp, trẻ em phải đi làm để giúp đỡ gia đình trang trải cuộc sống, đặc biệt là khi gia đình gặp khó khăn về kinh tế. Áp lực từ gia đình cũng có thể khiến trẻ em phải bỏ học để đi làm. Tuy nhiên, cũng có những gia đình khuyến khích trẻ em đi làm để học hỏi kinh nghiệm và phát triển kỹ năng.

3.2. Vai Trò Của Yếu Tố Cá Nhân Trong Động Cơ Việc Làm

Ngoài yếu tố gia đình, yếu tố cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng trong động cơ việc làm của trẻ em di cư. Nhiều trẻ em mong muốn có thu nhập riêng để tự trang trải cuộc sống và mua sắm những thứ mình thích. Việc đi làm cũng giúp trẻ em học hỏi kinh nghiệm, phát triển kỹ năng và hòa nhập vào xã hội. Tuy nhiên, cần đảm bảo rằng việc làm không ảnh hưởng đến quyền lợi và sự phát triển của trẻ em.

3.3. Mối Quan Hệ Giữa Tình Trạng Học Tập và Động Cơ Việc Làm

Tình trạng học tập có mối quan hệ mật thiết với động cơ việc làm của trẻ em di cư. Những trẻ em bỏ học thường có động cơ việc làm mạnh mẽ hơn so với những trẻ em vẫn còn đi học. Các em thường coi việc làm là một giải pháp để cải thiện cuộc sống và giúp đỡ gia đình. Tuy nhiên, cần khuyến khích trẻ em tiếp tục đi học để có một tương lai tốt đẹp hơn.

IV. Tác Động Của Việc Làm Đến Nhận Thức và Kỹ Năng Của Trẻ Di Cư

Việc làm có tác động đáng kể đến nhận thức, học tập, kỹ năng và các mối quan hệ của trẻ em di cư. Một mặt, việc làm có thể giúp trẻ em phát triển kỹ năng sống, tăng cường tính tự lập và mở rộng mối quan hệ xã hội. Mặt khác, việc làm cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, học tập và sự phát triển toàn diện của trẻ em. Nghiên cứu này sẽ đánh giá tác động của việc làm đến trẻ em di cư để đưa ra những khuyến nghị phù hợp.

4.1. Thay Đổi Nhận Thức và Quyết Định Học Tập Của Trẻ Em

Việc làm có thể làm thay đổi nhận thức và quyết định học tập của trẻ em di cư. Sau khi có việc làm, một số trẻ em có thể coi trọng giá trị của tiền bạc hơn là học tập và quyết định bỏ học để đi làm. Tuy nhiên, cũng có những trẻ em nhận ra tầm quan trọng của học tập và quyết tâm tiếp tục đi học để có một tương lai tốt đẹp hơn. Cần có những biện pháp hỗ trợ để khuyến khích trẻ em tiếp tục đi học.

4.2. Phát Triển Kỹ Năng và Mở Rộng Mối Quan Hệ Xã Hội

Việc làm có thể giúp trẻ em di cư phát triển kỹ năng sống, tăng cường tính tự lập và mở rộng mối quan hệ xã hội. Các em có thể học được cách giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, cần đảm bảo rằng việc làm không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và thời gian học tập của trẻ em. Cần tạo điều kiện để trẻ em tham gia vào các hoạt động xã hội và vui chơi giải trí.

4.3. Ảnh Hưởng Đến Sức Khỏe và Tâm Lý Của Trẻ Em Di Cư

Việc làm có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tâm lý của trẻ em di cư. Các em có thể bị căng thẳng, mệt mỏi và gặp các vấn đề về sức khỏe do làm việc quá sức và trong điều kiện không đảm bảo. Nguy cơ bị bạo lực và xâm hại cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Cần có những biện pháp bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tiêu cực của việc làm.

V. Giải Pháp Hỗ Trợ Việc Làm Bền Vững Cho Trẻ Em Di Cư TP

Để giải quyết vấn đề việc làm của trẻ em di cư tại TP.HCM, cần có những giải pháp hỗ trợ toàn diện và bền vững. Các giải pháp này cần tập trung vào việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em, tạo điều kiện để các em tiếp cận giáo dục và phát triển kỹ năng, đồng thời hỗ trợ gia đình các em cải thiện cuộc sống. Nghiên cứu này sẽ đề xuất những giải pháp cụ thể để hỗ trợ việc làm bền vững cho trẻ em di cư.

5.1. Chính Sách Hỗ Trợ và Bảo Vệ Quyền Lợi Trẻ Em Di Cư

Cần có những chính sách hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi của trẻ em di cư, đặc biệt là trong lĩnh vực lao động. Các chính sách này cần quy định rõ về độ tuổi lao động, thời gian làm việc, điều kiện làm việc và mức lương tối thiểu cho trẻ em. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để đảm bảo các quy định này được thực thi nghiêm túc.

5.2. Tạo Điều Kiện Tiếp Cận Giáo Dục và Phát Triển Kỹ Năng

Cần tạo điều kiện để trẻ em di cư tiếp cận giáo dục và phát triển kỹ năng. Các em cần được hỗ trợ về học phí, sách vở và các chi phí khác liên quan đến học tập. Cần có những chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động để giúp trẻ em có thể tìm được việc làm tốt hơn.

5.3. Hỗ Trợ Gia Đình Trẻ Em Di Cư Cải Thiện Cuộc Sống

Cần hỗ trợ gia đình trẻ em di cư cải thiện cuộc sống. Các gia đình cần được hỗ trợ về vốn, kỹ năng và việc làm để có thể tự trang trải cuộc sống và không phải dựa vào việc làm của trẻ em. Cần có những chương trình tư vấn và hỗ trợ tâm lý để giúp các gia đình vượt qua khó khăn.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Dự Án Cầu Hàn và Bài Học Kinh Nghiệm

Đánh giá hiệu quả của dự án Cầu Hàn trong việc hỗ trợ trẻ em di cư là một phần quan trọng của nghiên cứu này. Việc đánh giá sẽ giúp xác định những thành công và hạn chế của dự án, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để cải thiện hoạt động của dự án và nhân rộng mô hình ra các địa phương khác. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của dự án Cầu Hàn và đề xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án.

6.1. Thành Công và Hạn Chế Của Dự Án Cầu Hàn

Dự án Cầu Hàn đã đạt được nhiều thành công trong việc hỗ trợ trẻ em di cư, bao gồm cung cấp giáo dục, hỗ trợ y tế và tư vấn tâm lý. Tuy nhiên, dự án cũng còn một số hạn chế, chẳng hạn như nguồn lực còn hạn chế và phạm vi hoạt động chưa đủ rộng. Cần có những giải pháp để khắc phục những hạn chế này và nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án.

6.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Dự Án Cầu Hàn

Dự án Cầu Hàn đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong việc hỗ trợ trẻ em di cư. Các bài học này bao gồm tầm quan trọng của việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội, sự cần thiết của việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện và vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ trẻ em.

6.3. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Dự Án

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án Cầu Hàn, cần có những giải pháp cụ thể, chẳng hạn như tăng cường nguồn lực, mở rộng phạm vi hoạt động, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Cần có sự đầu tư và hỗ trợ từ các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội để dự án có thể tiếp tục phát triển và mang lại lợi ích cho trẻ em di cư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu 1 1. Lý do nghiên cứu của đề tài Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã làm cho mọi mặt của nước ta có nhiều thay đổi. Năm 2015, quy mô nền kinh tế đã đạt khoảng 204 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 2. Kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2011-2015 tăng 18%/năm.

Sau ba mươi năm đổi mới, Việt Nam đã thiết lập được nhiều quan hệ đối tác chiến lược về kinh tế với một số nước trong khu vực và trên thế giới, tích cực xây dựng Cộng đồng ASEAN 2015 và hoàn thiện thị trường trong nước đầy đủ hơn theo cam kết WTO (Tapchicongsan. Những chính sách đổi mới trong nhiều lĩnh vực đã tạo nên sự khác biệt giữa hai vùng thành thị, nông thôn và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội đã tạo thành làn sóng di dân từ nhiều nơi khác đến các trung tâm đô thị và thành phố lớn đặc biệt là Hà Nội và Hồ Chí Minh. Dòng người di cư từ nông thôn ra thành thị có xu hướng tăng nhanh trong những năm qua trong đó có trẻ em. Vì thế ngày càng có nhiều trẻ em nông thôn bỏ học, rời bỏ làng quê đến các vùng đô thị lao động kiếm sống bằng những nghề khác nhau (Nguyễn Phương Thảo, 2000).

Lúc này, hiện tượng nhập cư tự do vào TP.HCM không chỉ đơn thuần là sự di chuyển dân cư từ các vùng nông thôn vào đô thị mà thực chất đó còn là hiện tượng xã hội của sự thu hút cả nông dân lẫn thị dân ở các vùng kém phát triển vào thành phố này – với tính cách là cực phát triển mạnh nhất với một lực lượng hấp dẫn đô thị mạnh nhất của cả nước (Nguyễn Quới, 1996). Người dân di cư về thành phố tìm việc làm không chỉ vì bản thân mình mà đó còn là chiến lược quan trọng của các hộ gia đình ở quê quán. Theo kết quả cuộc điều tra dân số giữa năm 2004 tại TP.HCM, toàn thành phố có 1.548 người diện KT3 và KT4 đến từ các tỉnh thành trong cả nước (chiếm 30,1%). Mỗi năm trung bình, nơi đây tăng thêm khoảng 200.000 người; dự báo đến năm 2025 thành phố có khoảng 10 triệu người và đến năm 2050 là 2 15 triệu (Lê Văn Thành).

Trong nhiều nhóm người di cư tới thành phố thì trẻ em là đối tượng chiếm tỷ trọng khá lớn. Theo số liệu của Sở Lao động Thương binh xã hội năm 2017, TP.HCM hiện có 13 triệu người riêng trẻ em có 1.734 trẻ em độ tuổi 0-16 tuổi.054 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; 35.097 trẻ em đang có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; 25.030 trẻ em sống trong các hộ cận nghèo và 350.000 trẻ sống trong các hộ nhập cư và chỉ có đăng ký tạm trú. Cũng theo nguồn báo cáo trên, có hơn 400.000 trẻ em ở TP.HCM được coi là người nhập cư “tạm thời” là những em di cư từ các tỉnh thành khác đến thành phố cùng cha mẹ hoặc tự di cư. Chúng phải đối mặt với nguy cơ bị gạt ra ngoài cuộc sống xã hội do các em không được đăng ký cư trú tại nơi ở mới.

Thiếu giấy tờ chứng minh tình trạng cư trú khiến cho những trẻ em này không được tiếp cận được với các dịch vụ công thiết yếu như y tế, giáo dục và thường phải đối mặt với nguy cơ bị bóc lột và xâm hại cao. Ngay cả đối với các gia đình nhập cư có đăng ký và có hộ khẩu (KT3, KT4) con em họ vẫn không được ưu tiên bằng những em có hộ khẩu thường trú hoặc được sinh ra ở thành phố (KT1, KT2) trong các vấn đề chăm sóc sức khỏe và giáo dục. Trẻ em di cư thường có nguy cơ bị bóc lột tình dục vì mục đích thương mại và dễ bị dụ dỗ, khống chế hơn bởi các em thường không có chỗ nương tựa hay nhờ cậy. Các em rất cần tiền và rất bỡ ngỡ trong môi trường mới.

Theo kết quả xử lý dữ liệu từ phòng quản lý tệ nạn xã hội – Sở công an Tp.HCM (2009), mười quận huyện có số lượng người nhập cư đông nhất bao gồm quận 7, quận 8, quận 9, quận 12, quận Bình Tân, quận Tân Phú, quận Tân Bình, quận Bình Thạnh, huyện Bình Chánh và huyện Hóc Môn. Chỉ riêng quận 7, tỉ lệ người nhập cư đứng thứ 3 sau quận 12 và quận Bình Tân (chiếm 40,4% số người nhập cư so với dân số quận 7) và 5,8 % tổng số người nhập cư của cả nước. Cơ cấu dân số có KT3 và KT4 tại quận chiếm 37,8%. Quận 7 là một trong những nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh, vì vậy ngày càng tạo sức ép trong giải quyết các vấn đề xã hội tại địa phương.

Hiện nay trên địa bàn 3 quận đã và đang có sự tham gia của một số các tổ chức xã hội, dự án vừa và nhỏ nhằm hỗ trợ cho những nhóm yếu thế trong xã hội đặc biệt là trẻ em di cư. Dự án Phát triển xã hội cộng đồng Cầu Hàn (gọi tắt là dự án Cầu Hàn, xem thêm phần phụ lục) nằm trên địa bàn phường Tân Thuận Tây, quận 7, với mô hình hoạt động hướng đến sự phát triển bền vững dựa vào cộng đồng. Từ năm 2000 đến nay, trung bình mỗi năm dự án hỗ trợ trực tiếp cho 50 đến 70 trẻ em tại lớp học tình thương và khoảng 300 trẻ em trên cộng đồng. Tuy nhiên có một thực trạng tác giả nhận thấy, có rất nhiều trẻ em đi làm cho dù ở độ tuổi đang đi học hay bỏ học và làm nhiều công việc khác nhau như rửa xe, trông em, bán hàng tạp hóa, bán đồ ăn, bán café, bán vé số, công nhân thời vụ…với mức lương thấp, thời gian làm việc kéo dài và không được hưởng các chế độ theo luật lao động.

Trước thực trạng trên, tác giả quyết định chọn“Việc làm của trẻ em di cư tại Thành phố Hồ Chí Minh” nghiên cứu tại dự án phát triển xã hội cộng đồng Cầu Hàn làm đề tài luận văn. Tổng quan tài liệu Trong khoảng hai thập kỷ gần đây, vấn đề di cư ngày càng thu hút sự quan tâm của cộng đồng trong nước và quốc tế. Vấn đề trên không chỉ giới hạn trong phạm vi về đạo đức, xã hội và pháp lý ở mỗi một quốc gia mà đã và đang trở thành yếu tố có sự ảnh hưởng trên quy mô toàn cầu. Tại Việt Nam, đặc biệt là TP.HCM hiện tượng nhập cư tự do không chỉ đơn thuần là sự di chuyển dân cư từ các vùng nông thôn vào đô thị mà thực chất đó còn là hiện tượng xã hội của sự thu hút cả nông dân lẫn thị dân ở các vùng kém phát triển vào thành phố này.

Trong phần này tác giả sẽ tổng quan tài liệu bao gồm những nghiên cứu về trẻ em di cư; việc làm của người di cư nói chung và nhóm trẻ em nói riêng. 4 Một số nghiên cứu về trẻ em di cư Di cư là một trong những mối quan tâm lớn của ngành xã hội học, các nhà quản lý trong và ngoài nước. Từ năm 1966, tác giả Lee đã có những nghiên cứu liên quan về lực đẩy và lực hút trong vấn đề di dân. Di cư luôn chịu sự tác động của yếu tố “nhân tố đẩy” và “nhân tố kéo” hay quá trình di cư xảy ra khi có sự khác biệt về đặc trưng giữa hai vùng: vùng đi và vùng đến.

Nhân tố đẩy bao gồm những yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị, văn hóa ở nơi đi như do điều kiện sống khó khăn, thiếu việc làm …Cùng với nó là nhân tố kéo như những điều kiện, yếu tố thuận lợi về tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị…và sự hấp dẫn về việc làm, cơ hội có thu nhập và mức sống cao ở nơi đến (Điều tra dân số và Nhà ở giữa kỳ 2014). Di cư là yếu tố quan trọng, là động lực tích cực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần phân bổ lại dân cư, chuyển dịch cơ cấu lao động kinh tế lao động, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, là một bộ phận của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững của chính phủ các nước. Nhưng nó đồng thời cũng tạo ra chi phí và rủi ro nhất định cho xã hội (Jon Sward và Nitya Rao, 2009). Vào năm 2012, “Nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục của trẻ em các gia đình nhập cư vào TP.HCM” được tác giả Nguyễn Văn Trinh thực hiện cuộc nghiên cứu những gia đình nhập cư đến TP.HCM dưới 5 năm cho thấy tỉ lệ đến trường của nhóm trẻ em thuộc gia đình nhập cư ở các cấp thấp hơn nhóm trẻ em bản địa.

Loại hình trường học, nơi học sinh theo học chủ yếu là trường tình thương tại địa bàn. Đồng quan điểm trong hướng nghiên cứu trên, Hechmann và cộng sự (2008) cũng chứng minh được tỉ lệ trẻ em nhập cư nhập học đúng độ tuổi thấp hơn trẻ em các gia đình bản địa; tỉ lệ bỏ học và ngưng học của trẻ em nhập cư cũng ở mức cao hơn. Trẻ em trong gia đình nhập cư chịu nhiều thiệt thòi trong tiếp cận giáo dục. Các gia đình nhập cư ngoài việc thiếu vốn làm ăn còn thiếu vốn xã hội.

Cuộc nghiên cứu trên liên quan đến tình trạng tiếp cận giáo dục của trẻ em nhập cư ở các quốc gia châu Âu. 5 Một cuộc nghiên cứu bằng phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, phương pháp điều tra bảng hỏi, phương pháp thống kê toán học và phỏng vấn sâu trên 114 trẻ em di cư lao động sớm tại 3 quận nội thành ở TP. Tác giả đã tìm hiểu được cách ứng phó trẻ sử dụng nhiều nhất là các cách ứng phó trong thay đổi tình cảm thể hiện ra bên ngoài như chán ăn và khóc; bên trong cảm thấy buồn chán. Những trẻ em di cư từ các tỉnh về thành phố thường không có thói quen chia sẻ những khó khăn của mình với bố mẹ và thường xuyên chọn cách ứng phó “tình bạn”.

Như vậy, các nghiên cứu trên đã đề cập đến sự tiếp cận giáo dục của trẻ em đang sống trong các gia đình nhập cư và cách ứng phó về tâm lý khi tham gia lao động tại các thành phố lớn…Tuy vậy, chưa có nghiên cứu nào tập trung về vấn đề việc làm của trẻ em di cư. Một số nghiên cứu về việc làm của người di cư Việc làm của người di cư Một số tác giả trong nước quan tâm tới nhóm người nhập cư làm công việc bán hàng rong tại TP.HCM qua nghiên cứu “Khảo sát tình hình buôn bán hàng rong tại quận 10, TP.