Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA THANH NIÊN VÀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN 1. QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA THANH NIÊN 1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Có nhiều quan điểm và cách nhìn nhận về lứa tuổi TN, với điều kiện cụ thể của nước ta và tình hình phát triển thể chất, tâm sinh lý, sự trưởng thành về mặt xã hội của TN Việt Nam Định nghĩa như sau có thể được coi là hợp lý: “Thanh niên là một nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù, có độ tuổi từ 14, 15 đến dưới 30, gắn với mọi giai cấp, mọi tầng lớp xã hội và có mặt trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội. Ở nước ta, số người ở độ tuổi thanh niên chiếm trên 36,35 % dân số cả nước” [74, tr.
Xét riêng về độ tuổi thì TN là một nhóm lớn, bao gồm nhiều nhóm nhỏ thuộc các độ tuổi khác nhau: “15-19, 20-24 và 25-29” [75, http:// www. Với cách nhìn khách quan, Hồ Chí Minh luôn phản ánh bản chất cách mạng, vai trò và sức mạnh của TN, đồng thời cũng thể hiện lòng yêu mến, tin tưởng của Người đối với thế hệ trẻ Việt Nam. Người khẳng định: TN là cầu nối giữa các thế hệ: kế tục sự nghiệp của lớp người đi trước đồng thời bồi dưỡng, dìu dắt thế hệ đàn em. TN bao giờ cũng là lớp người hăng hái, nhiệt tình và đi đầu trong mọi việc khó khăn: “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm”.
Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò to lớn của TN trong tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam. Chúng ta có thể khái quát quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của TN trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam như sau: Thứ nhất, thanh niên là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc, sự phát triển của đất nước. Hồ Chí Minh khẳng định, TN không những là lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước, mà còn là tương lai của đất nước, của dân tộc: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ.
Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” [43,tr. Từ nhận thức đó Hồ Chí Minh đặt trọn niềm tin yêu và kỳ vọng vào TN. Người xem tiền đồ của đất nước và tương lai của dân tộc phần lớn phụ thuộc vào thanh niên. Người khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của nước nhà.
Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần lớn là do các thanh niên” [44, tr. Để xứng đáng là người chủ tương lai của đất nước, Hồ Chí Minh yêu cầu TN phải tự mình phấn đấu học tập, rèn luyện để nắm lấy tri thức, bồi dưỡng ý chí, nghị lực và tinh thần cách mạng. Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” [43, tr. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt cộng với những khó khăn khi cùng một lúc tiến hành hai niệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và giải phóng miền Nam, Hồ Chí Minh luôn lạc quan và vững tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam, bởi vì: “Với một thế hệ thanh niên hăng hái và kiên cường, chúng ta nhất định thành công trong sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc” [51, tr.
Trực tiếp sáng lập, lãnh đạo, rèn luyện, chứng kiến sự trưởng thành và cống hiến của tổ chức TN đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc khiến người vô cùng tự hào. Bởi vì Người nhận thấy với một thế hệ như thế thì tương lai của đất nước và tiền đồ của dân tộc sẽ “vô cùng vững chắc vẻ vang”. Thứ hai, thanh niên là lực lượng to lớn trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Sau 10 năm bôn ba nước ngoài để tìm con đường cứu nước, cách thức giải phóng đồng bào mình, Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác – Lênin.
Theo học thuyết Mác-Lênin, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân làm ra lịch sử. Quán triệt quan điểm đó, Hồ Chí Minh xác định cách mạng là công việc của “cả dân chúng” chứ không phải việc của một hai người, trong đó công, nông là gốc của cách mạng, là đội quân chủ lực của cách mạng. Hồ Chí Minh cũng sớm nhận thấy vai trò của TN trong lực lượng cách mạng, tiềm năng của thanh niên là vô cùng to lớn. Người nhận xét: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “Tính trung bình thanh niên chiếm một phần ba tổng số nhân dân - tức là một lực lượng to lớn” [47, tr.
94] , hăng hái, nhiệt tình, có lý tưởng, sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn, TN trở thành lực lượng chủ yếu của cách mạng. Để hiện thực hoá tiềm năng đó thì trước hết cần phải tập hợp TN trong một tổ chức cách mạng. Người cho rằng: “Thanh niên ta rất hăng hái. Ta biết họp lòng hăng hái đó lại và dìu dắt đúng đắn thì thanh niên sẽ thành một lực lượng rất mạnh mẽ” [46, tr.
Tổ chức cách mạng của TN là Đoàn TN Cộng sản. Nhiệm vụ chủ yếu của tổ chức Đoàn là đoàn kết, tập hợp TN, giác ngộ TN đi theo Đảng làm cách mạng. Được sự quan tâm giáo dục của Đảng, được sự dìu dắt mà nhiều thế hệ TN đã trưởng thành. Tiếp tục phát huy vai trò xung kích, không ngại hy sinh quyết tâm kháng chiến để giữ vững nền độc lập của nước nhà, đã có hàng triệu TN hăng hái xung phong ở tuyến đầu của cuộc chiến đấu, nhiều TN đã trở thành cán bộ trung kiên của Đảng như: Võ Thị Sáu, Lê Hồng Phong, Lý Tự Trọng, Hoàng Văn Thụ, Phan Đình Giót cùng hàng triệu thanh niên dũng cảm khác đã cống hiến tuổi xuân, sức lực cùng với toàn dân làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Sau tháng 7-1954, đất nước bị chia cắt hai miền. Trước kẻ thù mới hùng mạnh hơn, nhiệm vụ giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc đưa cả nước tiến lên CNXH càng trở nên khó khăn, phức tạp, nặng nề hơn. Để hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng chống Mỹ, cứu nước, Hồ Chí Minh động viên TN thực hiện tốt vai trò xung kích của mình “Các cháu thanh niên gái cũng như trai hãy thực hiện tốt “ba sẵn sàng”, xung phong hiến dâng tất cả tinh thần và lực lượng của tuổi trẻ cho sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, cho Tổ quốc và CNXH ” [50, tr. Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chí Minh, tính đến cuối tháng 5/1965 đã có 2 triệu 50 vạn đoàn viên và TN ghi tên thực hiện: “sẵn sàng chiến đấu”, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “sẵn sàng gia nhập các lực lượng vũ trang” và “sẵn sàng đi bất cứ nơi nào, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần đến”.
Thứ ba, thanh niên là đội xung kích trên các mặt trận Trong mọi công việc, TN là lực lượng luôn thực hiện khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần TN có, việc gì khó có TN làm” [50, tr. Vì vậy, Người thường xuyên quan tâm tới TN, biểu dương những việc làm tốt, những hành động anh hùng, dũng cảm sáng suốt của họ. Người nói: “ Khắp thành thị, nông thôn, miền xuôi, miền núi, TN ta ngày nay đã thành một đội quân to lớn, hăng hái tiến lên, quyết tâm phấn đấu, hy sinh vì Tổ quốc thân yêu, vì tiến bộ xã hội” [50, tr. Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò xung kích đi đầu của TN trong hành động cách mạng.
Trong một buổi nói chuyện với TN,Hồ Chí Minh nói: “Bác rất yêu mến TN. Vì TN là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa trong sự nghiệp xây dựng CNXH. Vì TN là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, bảo vệ Tổ quốc…”. Theo Người: “Thời đại này là thời đại vẻ vang của TN.
Mà TN phải là đội xung kích trên các mặt trận chính trị, kinh tế, khoa học, kỹ thuật” [49, tr. Thi đua trong chiến đấu, học tập, lao động sản xuất, TN lập nên nhiều thành tích to lớn. Nhiều cá nhân, tập thể thanh niên được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng, chiến sĩ thi đua ngày càng nhiều. Chiến công và sự trưởng thành của TN cả nước trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước xứng đáng với lời khen ngợi của Hồ Chí Minh: “Các cháu thanh niên thân mến, các cháu là thế hệ anh hùng trong thời đại anh hùng.
Bác mong các cháu đều xứng đáng là những anh hùng trong sự nghiệp cách mạng tiêu diệt chủ nghĩa đế quốc và xây dựng xã hội mới” [50, tr. Thứ tư, thanh niên là đội hậu bị, cánh tay đắc lực của Đảng, đồng thời là người giáo dục dìu dắt thiếu niên, nhi đồng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Hồ Chí Minh: “Trong mọi công việc thanh niên ta luôn luôn hăng hái xung phong và họ xứng đáng là cánh tay đắc lực của Đảng” [49, tr. TN luôn đi đầu trong việc thực hiện những chủ trương, đường lối do Đảng đề ra.
Thông qua hoạt động, tổ chức Đoàn phát hiện và giới thiệu những đoàn viên ưu tú cho Đảng. Như vậy, Đoàn TN là nguồn bổ sung lực lượng cho đội ngũ của Đảng những người trẻ, khỏe. Điều đó làm cho Đảng càng đông và càng mạnh. Mối quan hệ giữa Đảng với tổ chức Đoàn cũng được Người bàn đến.
Trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, Hồ Chí Minh viết: “Đường chính trị, thì TN theo Đảng chỉ huy, nhưng việc làm thì TN độc lập” [41, tr. Nghĩa là Đoàn do Đảng cộng sản lãnh đạo. Đoàn TN phải lấy mục tiêu, lý tưởng của Đảng làm tôn chỉ hoạt động của tổ chức mình. Tuy nhiên, Đoàn TN hoàn toàn tự chủ trong việc đề ra kế hoạch, chương trình hành động.
Theo Người, Đoàn TN cộng sản vừa là tổ chức gần gũi Đảng, vừa là người phụ tá đắc lực cho Đảng. Trước hết, Đoàn là người trực tiếp giúp Đảng giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho TN, vận động TN đi theo lý tưởng của Đảng. Đoàn còn lôi cuốn, tập hợp đông đảo TN xung phong thực hiện và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng giao phó.