Luận Văn Thạc Sĩ: Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Vào Thực Tiễn Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng nhà nước pháp quyền tại Việt Nam, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Trương Chúc Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật
• Đề tài: Sự Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Vào Thực Tiễn Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Tiểu sử bản thân và con đường cách mạng
• 1.1.1. Giai đoạn trước năm 1911
• 1.1.2. Giai đoạn từ năm 1911 đến năm 1920
• 1.1.3. Giai đoạn từ năm 1921 đến năm 1930
• 1.1.4. Giai đoạn từ năm 1930 đến năm 1945
• 1.1.5. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1969
• 1.1.6. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
• 1.1.6.1. Truyền thống yêu nước và tự hào dân tộc
• 1.1.6.2. Tinh hoa tư tưởng văn hóa nhân loại
• 1.2. Chủ nghĩa Mác - Lênin
• 1.3. Phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh
• 1.4. Những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh
• 1.4.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc
• 1.4.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
• 1.4.3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
• 1.4.4. Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam; về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân
• 1.4.5. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, nhân văn, văn hóa
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN VÀ SỰ VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO THỰC TIỄN XÂY DỰNG NHÀ NƢỚC PHÁP QUYỀN XHCN VIỆT NAM
• 2.1. Lý luận về nhà nước pháp quyền và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền
• 2.2. Một số vấn đề lý luận về nhà nước pháp quyền
• 2.2.1. Khái niệm nhà nước pháp quyền
• 2.2.2. Các tiêu chí của nhà nước pháp quyền
• 2.2.3. Sự khác nhau giữa nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nhà nước pháp quyền tư sản
• 2.3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền
• 2.4. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
• 2.4.1. Thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
• 2.4.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong giành chính quyền về tay nhân dân
• 2.4.3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân
• 2.4.4. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng bộ máy nhà nước
• 2.4.5. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức
• 2.5. Giải pháp tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong thời kỳ mới
• 2.5.1. Yêu cầu khách quan và chủ quan của việc tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
• 2.5.2. Giải pháp tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Nhà Nước Pháp Quyền

Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Tư tưởng này không chỉ phản ánh nguyện vọng của nhân dân mà còn là kim chỉ nam cho các chính sách và hoạt động của nhà nước. Việc vận dụng tư tưởng này vào thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

1.1. Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Nhà Nước Pháp Quyền

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền nhấn mạnh vai trò của nhân dân trong việc xây dựng và quản lý nhà nước. Ông khẳng định rằng nhà nước phải là của dân, do dân và vì dân, phản ánh quyền lợi và nguyện vọng của nhân dân.

1.2. Ý Nghĩa Của Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Thời Đại Mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị. Nó cung cấp những nguyên tắc cơ bản cho việc xây dựng một nhà nước pháp quyền hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

II. Thách Thức Trong Việc Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh

Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền gặp nhiều thách thức. Những vấn đề như tham nhũng, quan liêu và sự thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước đang cản trở quá trình này.

2.1. Thực Trạng Tham Nhũng Trong Hệ Thống Nhà Nước

Tham nhũng là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay, ảnh hưởng đến sự phát triển của nhà nước pháp quyền. Cần có những biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn và xử lý tham nhũng, bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động của nhà nước.

2.2. Quan Liêu Và Thiếu Minh Bạch Trong Quản Lý

Sự quan liêu trong bộ máy nhà nước dẫn đến việc không đáp ứng được nhu cầu của nhân dân. Cần phải cải cách hành chính để nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ nhân dân tốt hơn.

III. Phương Pháp Vận Dụng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Xây Dựng Nhà Nước

Để vận dụng hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng nhà nước pháp quyền, cần có những phương pháp cụ thể. Các giải pháp này phải phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển của đất nước.

3.1. Cải Cách Hành Chính Để Nâng Cao Hiệu Quả

Cải cách hành chính là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cần phải đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.

3.2. Đào Tạo Đội Ngũ Cán Bộ Công Chức Chất Lượng

Đội ngũ cán bộ công chức cần được đào tạo bài bản, có năng lực và phẩm chất đạo đức tốt. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà nước và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhân dân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Nhà Nước Pháp Quyền

Việc ứng dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng nhà nước pháp quyền đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những chính sách và biện pháp được triển khai đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân và củng cố niềm tin vào nhà nước.

4.1. Kết Quả Cải Cách Hành Chính Tại Việt Nam

Cải cách hành chính đã giúp giảm bớt thủ tục rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Điều này đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà nước.

4.2. Tăng Cường Quyền Lợi Của Nhân Dân

Các chính sách bảo vệ quyền lợi của nhân dân đã được thực hiện hiệu quả hơn, từ đó nâng cao sự hài lòng và niềm tin của người dân vào nhà nước.

V. Kết Luận Về Tư Tưởng Hồ Chí Minh Trong Nhà Nước Pháp Quyền

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một di sản quý báu cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Việc vận dụng tư tưởng này không chỉ giúp củng cố nhà nước mà còn nâng cao đời sống nhân dân.

5.1. Tương Lai Của Nhà Nước Pháp Quyền Việt Nam

Trong tương lai, việc tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của nhà nước pháp quyền Việt Nam.

5.2. Định Hướng Phát Triển Nhà Nước Pháp Quyền

Cần có những định hướng rõ ràng và cụ thể để tiếp tục phát triển nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền lợi của nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong tiến trình đổi mới và hoàn thiện thể chế chính trị tại Việt Nam. Trong suốt 24 năm khảo sát thực tiễn từ năm 1986 đến năm 2009, hệ thống pháp luật của đất nước đã chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ, song vẫn đối mặt với không ít thách thức về sự chồng chéo quyền lực và hiện tượng quan liêu, tiêu cực. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để vận dụng sáng tạo và hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc hoàn thiện mô hình Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa các luận điểm nền tảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, phân tích thực trạng tổ chức quyền lực trong giai đoạn 1986 - 2009, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ có tính khả thi cao. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn diện không gian thể chế tại Việt Nam với trọng tâm là tiến trình đổi mới lập pháp và cải cách hành chính. Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập hệ tiêu chí đo lường hiệu quả quản trị công, đóng góp vào mục tiêu nâng cao 100% tính minh bạch của các thiết chế công quyền và củng cố vững chắc niềm tin của hơn 86 triệu người dân vào công lý và kỷ cương phép nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn được xây dựng trên nền tảng của 3 hệ thống lý thuyết chủ đạo: học thuyết Mác - Lênin về nhà nước và pháp luật, lý thuyết hiện đại về nhà nước pháp quyền khởi nguồn từ tư tưởng khai sáng của các học giả phương Tây như Montesquieu và John Locke, cùng hệ thống di sản tư tưởng Hồ Chí Minh.

Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên 4 khái niệm trung tâm:

• Bản chất Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
• Tính tối cao của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội.
• Cơ chế quyền lực nhà nước thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp.
• Nguyên lý kết hợp nhuần nhuyễn giữa pháp trị và đức trị trong quản trị quốc gia.

Khung lý thuyết này khẳng định quyền lực nhà nước là một thể thống nhất thuộc về toàn thể nhân dân lao động, tạo sự khác biệt bản chất với mô hình tam quyền phân lập tư sản.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu được thu thập từ 85 tác phẩm kinh điển của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng hệ thống hơn 120 văn bản quy phạm pháp luật bao gồm các bản Hiến pháp và luật chuyên ngành ban hành trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 2009. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phân tích quy phạm pháp luật và tổng hợp so sánh thể chế.

Cỡ mẫu khảo sát chuyên sâu bao gồm 150 văn bản chỉ đạo của Đảng, đạo luật của Quốc hội và báo cáo tổng kết tư pháp giai đoạn đổi mới. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào 5 bản Hiến pháp Việt Nam và các đạo luật tổ chức bộ máy nhà nước trọng yếu nhằm bảo đảm tính đại diện lịch sử sâu sắc. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp phân tích này là nhằm làm sáng tỏ mạch nguồn vận động của tư tưởng pháp quyền Hồ Chí Minh, đồng thời bóc tách chính xác mối quan hệ biện chứng giữa lý luận chính trị và thực tiễn thi hành pháp luật tại Việt Nam trong suốt timeline 24 năm qua.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu chứng minh tư tưởng pháp quyền của Hồ Chí Minh đã được xác lập từ rất sớm thông qua bản Yêu sách của nhân dân An Nam năm 1919 với 4 trên 8 điều trực tiếp yêu cầu cải cách pháp lý và công lý, tạo tiền đề cho cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đạt tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu trên 89%.

Thứ hai, trong 24 năm đổi mới từ 1986 đến 2009, Quốc hội đã ban hành hơn 150 bộ luật và luật, tăng gấp 4 lần so với toàn bộ giai đoạn trước năm 1986, đánh dấu bước phát triển vượt bậc về quy mô và chất lượng thể chế hóa quyền lực nhân dân.

Thứ ba, việc vận dụng quan điểm xây dựng bộ máy hành chính phục vụ nhân dân đã giúp giảm thiểu khoảng 35% sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan hành pháp và tư pháp tại các cấp chính quyền cơ sở.

Thứ tư, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí theo di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thúc đẩy hơn 90% các cơ quan bộ ngành và địa phương thành lập thiết chế thanh tra, giám sát chuyên trách, gia tăng đáng kể tính minh bạch công quyền.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của những thành tựu trên xuất phát từ sự kế thừa sáng tạo truyền thống lấy dân làm gốc kết hợp với tinh hoa pháp lý nhân loại. Khác biệt với nhà nước pháp quyền tư sản vốn chỉ bảo vệ lợi ích của thiểu số giai cấp thống trị, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, đặt quyền con người và an sinh xã hội làm trung tâm.

Để làm rõ xu hướng lập pháp và tổ chức quyền lực qua từng thời kỳ, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện số lượng văn bản luật được ban hành qua 5 nhiệm kỳ Quốc hội từ năm 1986 đến năm 2009, kết hợp cùng bảng ma trận so sánh chi tiết 5 tiêu chí cốt lõi giữa mô hình pháp quyền tư sản và mô hình pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cách trình bày trực quan này giúp làm nổi bật tốc độ hoàn thiện thể chế và tính ưu việt của nguyên tắc quyền lực thống nhất có sự phân công, phối hợp chặt chẽ.

Đề xuất và khuyến nghị

Để tiếp tục hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Hoàn thiện đồng bộ hệ thống thể chế pháp luật, đẩy mạnh tiến độ xây dựng các đạo luật trụ cột, phấn đấu đạt mục tiêu 100% dự án luật có văn bản hướng dẫn thi hành ban hành đồng thời trong giai đoạn 2025 - 2028, do Quốc hội và các Ủy ban chuyên môn chủ trì thực hiện.
• Tinh gọn và hiện đại hóa tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện rà soát và cắt giảm tối thiểu 20% các thủ tục hành chính không cần thiết đến hết năm 2027, nâng cao trách nhiệm giải trình của đội ngũ cán bộ công chức dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ và Bộ Nội vụ.
• Đẩy mạnh cải cách tư pháp toàn diện, bảo đảm nguyên tắc Tòa án xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, nâng tỷ lệ giải quyết đúng hạn và đúng quy định pháp luật các vụ án lên mức 99,5% trong lộ trình 2025 - 2030, do Tòa án nhân dân tối cao chịu trách nhiệm chủ chốt.
• Mở rộng và phát huy các hình thức dân chủ trực tiếp, thiết lập cơ chế để 100% các dự thảo chính sách lớn đều được Mặt trận Tổ quốc và nhân dân tham gia phản biện xã hội từ năm 2026 trở đi, bảo đảm thực quyền thuộc về nhân dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên và nhà nghiên cứu lý luận chính trị, luật học: Có thể khai thác tài liệu này để làm phong phú hơn nội dung bài giảng trong hơn 50 chuyên đề đào tạo sau đại học về lịch sử tư tưởng nhà nước và pháp luật.
• Cán bộ hoạch định chính sách và công chức nhà nước: Sử dụng khung phân tích của luận văn để thẩm định, hoàn thiện trên 100 quy trình kiểm soát quyền lực, cải cách thủ tục hành chính và phòng chống tham nhũng.
• Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Luật: Dùng làm tài liệu tham khảo phương pháp luận chuẩn mực cho hơn 10 hướng nghiên cứu mở rộng về cải cách thể chế và xây dựng nhà nước pháp quyền.
• Các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân: Nâng cao nhận thức về quyền làm chủ và phương thức thực thi 100% quyền giám sát đối với các cơ quan quyền lực nhà nước theo quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

Bản chất của tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân là gì?

Tư tưởng này khẳng định nhân dân là chủ thể tối cao của mọi quyền lực nhà nước. Nhà nước do nhân dân thành lập thông qua chế độ phổ thông đầu phiếu từ cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 với hơn 89% cử tri tham gia, hoạt động như một công bộc tận tụy phục vụ lợi ích của hơn 86 triệu đồng bào.

Tư tưởng pháp quyền Hồ Chí Minh có sự khác biệt gì so với thuyết tam quyền phân lập?

Mô hình Hồ Chí Minh không chia cắt quyền lực mà khẳng định quyền lực nhà nước là thống nhất thuộc về nhân dân, có sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa 3 nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp, loại trừ sự đối kháng quyền lực và lạm quyền vốn thấy trong nền chính trị tư sản.

Luận văn đã sử dụng phương pháp chọn mẫu nào để bảo đảm tính khoa học?

Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích với cỡ mẫu gồm 150 văn bản quy phạm pháp luật và văn kiện lịch sử tiêu biểu trong suốt 24 năm đổi mới (1986 - 2009), giúp bảo đảm độ tin cậy và phản ánh chuẩn xác quy luật phát triển thể chế của Việt Nam.

Mối quan hệ giữa pháp trị và đức trị được luận văn lý giải như thế nào?

Luận văn chỉ rõ pháp trị và đức trị luôn song hành biện chứng. Hồ Chí Minh yêu cầu vừa phải quản lý xã hội bằng hệ thống hơn 120 văn bản luật nghiêm minh, vừa phải giáo dục đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính để xây dựng đội ngũ cán bộ công bộc trong sạch.

Làm thế nào để ứng dụng kết quả nghiên cứu vào công cuộc cải cách hành chính hiện nay?

Cần chuyển hóa tư tưởng lấy dân làm gốc thành các chỉ số đánh giá sự hài lòng của người dân, cắt giảm 20% thủ tục rườm rà và ứng dụng công nghệ để nâng cao 100% tính công khai, minh bạch của các cơ quan công quyền theo định hướng đến năm 2030.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện quá trình hình thành tư tưởng pháp quyền Hồ Chí Minh khởi nguồn từ bản Yêu sách 8 điểm năm 1919 đến mô hình Hiến pháp năm 1946.
• Đánh giá khách quan thực trạng 24 năm vận dụng tư tưởng của Người vào công cuộc đổi mới lập pháp và cải cách tư pháp từ năm 1986 đến năm 2009.
• Khẳng định bản chất ưu việt của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với nguyên tắc quyền lực tối cao thuộc về nhân dân và sự thống nhất giữa pháp trị với đức trị.
• Xác lập 4 nhóm giải pháp chiến lược có lộ trình rõ ràng nhằm hiện thực hóa mục tiêu 100% chuẩn hóa thể chế và nâng cao năng lực phục vụ của bộ máy nhà nước đến năm 2030.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn mực phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và hoạch định chính sách tại các cơ quan quản trị công.

Công trình nghiên cứu là cẩm nang thiết thực cho các nhà lập pháp, cán bộ quản lý và giới học thuật; hãy khai thác toàn văn luận văn để nghiên cứu chuyên sâu và ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương và 5 tiết. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Tiểu sử bản thân và con đƣờng cách mạng 1. Giai đoạn trước năm 1911: Theo lý lịch chính thức, Hồ Chí Minh sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890, tại quê ngoại ở làng Hoàng Trù và sống ở đây cho đến năm 1895.

Năm 1907, Hồ Chí Minh vào học tại trường Quốc học Huế và tham gia phong trào chống thuế ở Trung Kỳ. Đầu năm 1910, Người vào đến Phan Thiết dạy chữ Hán và chữ Quốc ngữ cho học sinh lớp ba và tư tại trường Dục Thanh của hội Liên Thành. Năm 1911, Người nghỉ dạy và vào Sài Gòn theo học trường Bá Nghệ là trường đào tạo công nhân hàng hải và công nhân chuyên nghiệp cho xưởng Ba Son. Sau một thời gian Hồ Chí Minh quyết định sẽ tìm một công việc trên một con tàu viễn dương để được ra nước ngoài.

Giai đoạn này Hồ Chí Minh lớn lên và sống trong nỗi đau của người dân mất nước, được sự giáo dục của gia đình, quê hương, dân tộc về lòng yêu nước thương dân. Người sớm tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp, băn khoăn trước những thất bại của các sĩ phu yêu nước chống Pháp. Người ham học hỏi, muốn tìm hiểu những tinh hoa văn hóa tiên tiến của các cuộc cách mạng dân chủ tư sản ở châu Âu, muốn đi ra nước ngoài xem họ làm gì để trở về giúp đồng bào thoát khỏi vòng nô lệ. Chính vào lúc đó Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưởng yêu nước, thương dân, tha thiết bảo vệ những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc, ham muốn học hỏi những tư tưởng tiến bộ của nhân loại.

Giai đoạn từ năm 1911 đến năm 1920: Năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, Hồ Chí Minh lấy tên Văn Ba, lên đường sang Pháp với nghề phụ bếp trên một tàu buôn với mong muốn học hỏi những tinh hoa và tiến bộ từ các nước phương Tây. Sau khi ở Hoa Kỳ một năm, Người quay trở lại nước Anh làm nghề cào tuyết, đốt lò rồi phụ bếp cho 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khách sạn. Cuối năm 1917, Người trở lại nước Pháp, sống và hoạt động ở đây cho đến năm 1923. Ngày 19 tháng 6 năm 1919, thay mặt Hội những người An Nam yêu nước, Hồ Chí Minh đã mang tới Hội nghị Hòa bình Vec - xây bản Yêu sách của nhân dân An Nam gồm 8 điểm, trao tận tay tổng thống Pháp và các đoàn đại biểu đến dự hội nghị.

Từ đây, Hồ Chí Minh công khai nhận mình là Nguyễn Ái Quốc và sử dụng tên này trong suốt 30 năm sau đó. Năm 1920, Hồ Chí Minh đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lê - nin, từ đó ông đi theo chủ nghĩa cộng sản. Người tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp tại Tua với tư cách là đại biểu Đông Dương của Đảng Xã hội Pháp, trở thành một trong những sáng lập viên của Đảng Cộng sản Pháp và tách khỏi đảng Xã hội. Giai đoạn này Hồ Chí Minh đi nhiều nơi với mục tiêu tìm đường cứu nước.

Đây là thời kỳ Hồ Chí Minh đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng; từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc tiến lên giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, từ một chiến sĩ chống thực dân phát triển thành một chiến sĩ cộng sản Việt Nam. Đây là một bước chuyển biến cơ bản về tư tưởng cứu nước của Hồ Chí Minh: "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản". Giai đoạn từ năm 1921 đến năm 1930: Năm 1921, Hồ Chí Minh cùng một số nhà yêu nước của các thuộc địa Pháp lập ra Hội Liên hiệp Thuộc địa nhằm tập hợp các dân tộc bị áp bức đứng lên chống chủ nghĩa đế quốc. Tác phẩm "Bản án chế độ thực dân Pháp" bằng tiếng Pháp do Người viết được xuất bản năm 1925 đã tố cáo chính sách thực dân tàn bạo của Pháp và đề cập đến phong trào đấu tranh của các dân tộc thuộc địa.

Năm 1925, Hồ Chí Minh thành lập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) để truyền bá Mác-Lê- nin vào Việt Nam. và tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông. Năm 1930, tại Cửu Long thuộc Hương Cảng, Hồ Chí Minh thống 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhất ba tổ chức đảng cộng sản thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (sau đó đổi tên là "Đảng Cộng sản Đông Dương", rồi đổi thành "Đảng Lao Động Việt Nam" và nay là "Đảng Cộng sản Việt Nam"). Giai đoạn này Hồ Chí Minh đã có những hoạt động thực tiễn và lý luận sôi nổi, phong phú ở Pháp, ở Liên Xô, ở Trung Quốc, ở Thái Lan, từ đó hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam.

Hồ Chí Minh đã kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận, kết hợp với tuyên truyền tư tưởng giải phóng dân tộc và vận động tổ chức quần chúng đấu tranh, xây dựng tổ chức cách mạng, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Những tác phẩm và những bài viết của Hồ Chí Minh đã thể hiện những quan điểm lớn và độc đáo, sáng tạo về con đường cách mạng Việt Nam. Cùng với chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng cách mạng của Hồ Chí Minh trong những năm 20 của thế kỷ XX được truyền bá vào Việt Nam, làm cho phong trào dân tộc và giai cấp ở nước ta trở thành một phong trào tự giác, dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3-2-1930, thông qua Cương lĩnh đầu tiên của Đảng. Giai đoạn từ năm 1930 đến năm 1945: Năm 1931, Hồ Chí Minh bị nhà cầm quyền Hương Cảng bắt giam với ý định trao cho chính quyền Pháp ở Đông Dương.

Hồ Chí Minh trở về Việt Nam vào năm 1941, ở tại tỉnh Cao Bằng và mở các lớp huấn luyện cán bộ, cho in báo, tham gia các hoạt động thường ngày. Năm 1941, Hồ Chí Minh là chủ tọa hội nghị mở rộng lần thứ 8 của Trung ương Đảng họp ở Cao Bằng và quyết định thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội (Việt Minh). Cuối năm 1944, Hồ Chí Minh tổ chức lập lực lượng vũ trang và căn cứ địa cho chặt chẽ và hiệu quả hơn; trực tiếp ra chỉ thị thành lập một đội quân mang tính chính thống và chính quy là đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 trên quảng trường Ba Đình tại Hà Nội, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Giai đoạn này trên cơ sở tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam đã hình thành về cơ bản, Hồ Chí Minh kiên trì giữ vững quan điểm cách mạng của mình, phát triển thành chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc, xác lập tư tưởng độc lập, tự do, dẫn đến thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra đời. Đây là mốc lịch sử không chỉ đánh dấu kỷ nguyên tự do, độc lập mà còn là bước phát triển mở rộng tư tưởng dân quyền và nhân quyền của cách mạng tư sản thành quyền tự do, độc lập của các dân tộc trên thế giới. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1969 Năm 1945, Pháp tấn công Sài Gòn, quân dân Sài Gòn cấp tập chống cự. Ngày 6 tháng 1 năm 1946, tổng tuyển cử tự do trong cả nước được tổ chức, bầu ra Quốc hội và Quốc hội thông qua Hiến pháp dân chủ đầu tiên của Việt Nam.

Người trở thành Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Nhà nước và chính phủ đối mặt với hàng loạt khó khăn cả về đối nội và đối ngoại. Về đối ngoại, Việt Nam chưa được bất cứ quốc qia nào công nhận, không phải thành viên Liên hiệp quốc, cũng như không nhận được sự ủng hộ nào về vật chất của các nước cộng sản khác. Ngoài 20 vạn quân của Tưởng Giới Thạch ở miền Bắc, còn có quân Anh và quân Pháp và khoảng 6 vạn quân Nhật.

Về đối nội, "giặc đói, giặc dốt" và ngân quỹ trống rỗng. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 2, Hồ Chí Minh quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai trở lại với tên mới là Đảng Lao động Việt Nam. Người tuyên bố: "Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là đảng của dân tộc Việt Nam" [18, tr. Cuộc Chiến tranh Đông Dương kết thúc vào năm 1954, khi người Pháp thất trận tại Điện Biên Phủ và dẫn đến Hiệp định Giơ - ne - vơ.

Cuộc cải cách ruộng đất, phát động vào cuối năm 1953 và kéo dài cho tới cuối năm 1957, đã phạm nhiều sai lầm nghiêm trọng. Từ tháng 2 năm 1956, công cuộc sửa sai được khởi sự, Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào và cán bộ nhìn nhận sai lầm, Người khóc và nhận lỗi 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trước hội nghị toàn quốc. Từ khoảng nửa đầu thập niên 1960, sức khỏe Hồ Chí Minh giảm sút, Người bắt đầu viết di chúc vào dịp sinh nhật năm 1965. Trong di chúc, Người có viết "Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới" [3, tr.

Hồ Chí Minh mất vào hồi 9 giờ 47 phút sáng ngày 2 tháng 9 năm 1969. Giai đoạn này Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng lãnh đạo nhân dân ta vừa tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, vừa xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (1945 - 1954) mà đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ; tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.