Luận văn: Vận dụng Kinemaster dạy học Hình họa tại ĐHSP Nghệ thuật TW

Luận văn nghiên cứu vận dụng phần mềm Kinemaster vào dạy học Hình họa, một giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy cho sinh viên Sư phạm Mỹ thuật.

• Tác giả: Nguyễn Văn Lanh
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Quách Thị Ngọc An
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Mĩ thuật
• Đề tài: Vận dụng phần mềm Kinemaster vào dạy học Hình họa cho sinh viên khoa Sư phạm Mỹ thuật, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tại sao Kinemaster là công cụ lý tưởng cho dạy học Hình họa

Kinemaster là phần mềm chỉnh sửa video mạnh mẽ, được nhiều giáo viên sử dụng để tạo nội dung giáo dục sinh động. Trong lĩnh vực dạy học Hình họa, Kinemaster giúp trình bày các kỹ thuật vẽ, phối cảnh và tạo hình một cách trực quan, dễ hiểu. Công cụ này cho phép ghi lại quá trình vẽ từ đầu đến cuối, giúp học sinh theo dõi từng bước chi tiết và nắm bắt kỹ năng nhanh hơn. Ngoài ra, Kinemaster hỗ trợ các hiệu ứng, chuyển tiếp và nhạc nền, làm cho bài giảng trở nên hấp dẫn và chuyên nghiệp hơn.

1.1. Ghi hình quá trình vẽ chi tiết

Kinemaster cho phép ghi lại toàn bộ quá trình vẽ hình học, từ vẽ nháp đến hoàn thành. Tính năng zoom và pan giúp học sinh thấy rõ từng nét vẽ. Giáo viên có thể dừng, lặp lại hoặc tua tới các bước quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học hỏi. Video được lưu lại có thể sử dụng lại nhiều lần, tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài giảng cho các năm học sau.

1.2. Tính năng chỉnh sửa và hiệu ứng hỗ trợ

Phần mềm cung cấp thư viện hiệu ứng phong phú, chuyển tiếp mượt mà và công cụ chỉnh sửa tuyến tính. Giáo viên có thể thêm hình chú thích, mũi tên, hình khối để làm nổi bật các khía cạnh quan trọng của bài vẽ. Các hiệu ứng này không chỉ làm video đẹp mắt mà còn tăng khả năng ghi nhớ kiến thức cho học sinh thông qua các uyên sáo thị giác.

II. Các kỹ thuật vận dụng Kinemaster hiệu quả trong dạy Hình họa

Để tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy, giáo viên cần áp dụng các kỹ thuật cụ thể khi sử dụng Kinemaster. Thứ nhất, chuẩn bị kế hoạch vẽ chi tiết trước khi ghi hình, đảm bảo trình bày logic và dễ theo dõi. Thứ hai, điều chỉnh tốc độ phát lại video – nhanh lên cho những bước đơn giản, chậm lại cho những phần phức tạp. Thứ ba, thêm giọng nói, văn bản giải thích và nhạc nền phù hợp. Những kỹ thuật này giúp tạo nên bài giảng chuyên nghiệp, sinh động và dễ tiếp thu.

2.1. Tối ưu hóa tốc độ phát lại

Điều chỉnh tốc độ video là yếu tố quan trọng. Với những kỹ thuật cơ bản, tăng tốc độ để học sinh không cảm thấy nhàm chán. Với những phần phức tạp như vẽ phối cảnh hay tạo bóng đổ, giảm tốc độ để học sinh có thời gian tiếp nhận thông tin. Kinemaster hỗ trợ tính năng tốc độ thay đổi linh hoạt, giúp kiểm soát trình bộ nội dung một cách chính xác.

2.2. Thêm giải thích bằng giọng nói và chữ

Bổ sung hướng dẫn bằng lời nói giúp học sinh hiểu rõ từng bước. Thêm chữ xuất hiện theo từng giai đoạn vẽ để nhấn mạnh khái niệm. Kinemaster cho phép đồng bộ hóa tinh chỉnh giữa hình ảnh, giọng nói và chữ viết, tạo trải nghiệm học tập toàn diện và hiệu quả hơn cho học sinh.

III. Lợi ích của Kinemaster trong quá trình học tập của học sinh

Sử dụng Kinemaster trong dạy học Hình họa mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho học sinh. Thứ nhất, video học tập có thể xem lại nhiều lần, giúp học sinh học theo tốc độ của chính mình. Thứ hai, hình ảnh động kết hợp với âm thanh tăng khả năng ghi nhớ kiến thức. Thứ ba, bài giảng được trình bày một cách tổ chức, giúp học sinh dễ dàng nắm bắt các khái niệm hình học. Cuối cùng, phương pháp này phù hợp với học sinh hiện đại, người thích học qua nội dung đa phương tiện và tương tác.

3.1. Tăng cường khả năng tự học

Video được tạo bằng Kinemaster có thể chia sẻ qua các nền tảng học tập trực tuyến. Học sinh có thể xem lại bất kỳ lúc nào, từ nhà, giúp tăng tính chủ động trong học tập. Phương pháp này đặc biệt hữu ích cho những học sinh cần thêm thời gian để nắm bắt kiến thức, hay những em muốn ôn tập trước kỳ kiểm tra.

3.2. Phát triển kỹ năng quan sát và thực hành

Xem video hướng dẫn chi tiết giúp học sinh phát triển kỹ năng quan sát những chi tiết nhỏ trong quá trình vẽ. Sau khi xem video, học sinh có thể thực hành lại từng bước, nâng cao kỹ năng vẽ của mình. Quá trình này tạo ra một vòng lặp học tập hiệu quả: xem → hiểu → thực hành → cải thiện.

IV. Các bước triển khai Kinemaster trong giảng dạy Hình họa

Để triển khai Kinemaster hiệu quả, giáo viên nên tuân theo các bước cụ thể. Bước đầu tiên, chuẩn bị nội dung và kế hoạch vẽ chi tiết. Bước hai, ghi hình quá trình vẽ bằng Kinemaster trên máy tính hoặc tablet. Bước ba, chỉnh sửa video, thêm chú thích, nhạc nền và giải thích. Bước bốn, kiểm tra chất lượng video trước khi chia sẻ với học sinh. Bước năm, chia sẻ video qua lớp học trực tuyến hoặc nền tảng học tập. Cuối cùng, thu thập phản hồi từ học sinh để cải thiện bài giảng trong tương lai.

4.1. Chuẩn bị tài liệu và kế hoạch vẽ

Trước khi ghi hình, giáo viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng: liệt kê các bước vẽ, chuẩn bị công cụ vẽ thích hợp, xác định các điểm nhấn quan trọng. Lên kế hoạch về tốc độ, góc quay và những yếu tố kỹ thuật khác. Chuẩn bị tốt giúp quá trình ghi hình diễn ra suôn sẻ và tạo ra video chất lượng cao.

4.2. Chia sẻ và đánh giá hiệu quả

Sau khi hoàn thành video, chia sẻ với học sinh thông qua các nền tảng như Google Classroom, YouTube hoặc LMS của trường. Yêu cầu học sinh cung cấp phản hồi, hỏi học sinh những khía cạnh nào cần cải thiện. Dựa trên phản hồi này, giáo viên có thể cải thiện bài giảng cho các lần sau, tạo ra một quy trình học tập liên tục và nâng cao chất lượng giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Một số khái niệm sử dụng trong đề tài 1. Khái niệm “dạy học” Dạy học là quá trình điều khiển các mối liên hệ tương tác hoạt động giữa giáo viên và học sinh, giữa dạy và học quan niệm này được xây dựng trên cơ sở mối quan hệ tương tác giữa hoạt động dạy và hoạt động học, giữa người dạy và người học. Dạy học Mĩ thuật là cách giáo viên tổ chức các hoạt động Mĩ thuật truyền cảm hứng, khuyến khích để học sinh phát triển khả năng sáng tạo và hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực thẩm mỹ.

Dạy học là hoạt động đặc trưng, mà cả chủ thể và đối tượng của hoạt động đều là con người. Hoạt động dạy học và quá trình giảng dạy của người giáo viên và học tập của người học sinh, quá trình xử lý, chuyển giao thông tin, định hướng của giáo viên và thu nhận, xử lý thông tin, ứng dụng, phát triển của học sinh. Quá trình đó phải được thực hiện thông qua các phương pháp đặc thù gọi là phương pháp dạy học. Như vậy, bản chất của quá trình dạy học chính là việc sử dụng hệ thống phương pháp giảng dạy và phương pháp học tập nhằm thực hiện mục đích, yêu cầu đặt ra về trang bị, cung cấp và tiếp thu, lĩnh hội, ứng dụng kiến thức, kỹ năng của giáo viên và học sinh.

Để đạt được hiệu quả cao trong quá trình đó, phải xuất phát từ phương pháp dạy học của giáo viên vì phương pháp dạy quyết định và tác động đến phương pháp học của học sinh. Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về phương pháp dạy học. Theo tác giả Thái Duy Tuyên: “Phương pháp dạy học là con đường, cách thức giáo viên hướng dẫn, tổ chức chỉ đạo các hoạt động học tập tích cực, chủ động của học sinh nhằm đạt các mục tiêu dạy học” [35, tr.36], theo nhóm tác giả Nguyễn Quốc Toản, Triệu Khắc Lễ, Nguyễn Lăng Bình thì “phương pháp dạy - học là cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh, trong đó 11 giáo viên là người chỉ đạo, tổ chức các hoạt động dạy và học, học sinh là người tổ chức, chủ động tham gia các hoạt động học tập nhằm đạt được mục tiêu dạy - học” [27, tr.4], còn theo tác giả Phan Thị Hồng Vinh: “Phương pháp dạy học là cách thức hoạt động phối hợp thống nhất của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của giáo viên nhằm thực hiện tối ưu mục tiêu và nhiệm vụ dạy học” [40, tr. Vậy từ những định nghĩa trên, ta có thể nêu một cách khái quát về phương pháp dạy học như sau: Phương pháp dạy học là quá trình tương tác diễn ra từ hai phía giữa người dạy và người học, trong quá trình này, người dạy chủ động chuẩn bị các tài liệu, phương tiện dạy học và đưa ra các hoạt động, người học lĩnh hội và thực hiện theo kế hoạch của người dạy với tinh thần tích cực chủ động thích học, thích khám phá kiến thức.

Người dạy giám sát và đưa ra các định hướng cùng người học để đạt được những kết quả học tập tích cực đã đề ra ban đầu. Trên tinh thần đổi mới phương pháp dạy học hiện nay thì mối quan hệ giữa dạy và học là hai hoạt động có sự tương tác qua lại với nhau, trong đó, giáo viên (GV) giữ vai trò chủ đạo, nhưng hoạt động học tập được đặt ở vị trí trung tâm có vai trò tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo của học sinh (HS), sinh viên (SV). Kết quả tương tác giữa hoạt động của GV và HS, SV trong quá trình dạy học là đạt được những mục tiêu mà dạy học đề ra. * Dạy học mỹ thuật Để có thể đưa ra được khái niệm về dạy học mỹ thuật thì ta cũng cần hiểu “Mĩ thuật là gì?”.

Theo từ điển Hán Việt thì “mĩ ” có nghĩa là đẹp, còn “thuật” nằm trong từ “nghệ thuật”. Vì vậy, có thể hiểu mỹ thuật là nghệ thuật của cái đẹp. Có nhiều cách cảm nhận, thưởng thức cái đẹp khác nhau, phụ thuộc vào hiểu biết, ý thích và cảm nhận riêng của từng người. Cũng vì vậy mà khái niệm về mỹ thuật chưa nhất quán và tồn tại theo một chuẩn 12 mực nào.

Đây là từ để chỉ các loại nghệ thuật tạo hình như hội hoạ, đồ hoạ, điêu khắc, kiến trúc. Mỗi loại hình đều có đặc điểm chung và nét riêng, song, tổng hợp lại nó đều là nghệ thuật của thị gíác. Vậy dạy học mỹ thuật là gì? Dạy học mỹ thuật theo hiểu biết và quan niệm của học viên là quá trình truyền đạt kiến thức môn mỹ thuật của người dạy tới người học nhằm mục đích tiếp nhận, cảm nhận và thể hiện những giá trị thẩm mỹ theo những cách thể hiện khác nhau. Phương pháp dạy học mỹ thuật là một phương pháp dạy học đặc thù khác với nhiều bộ môn học khác.

Mỗi bài dạy, mỗi bộ môn trong dạy học mỹ thuật cần có hệ thống trực quan khác khau từ đó vận dụng các phương pháp cũng khác nhau. Trong quá trình dạy học mỹ thuật người dạy không chỉ sử dụng phối hợp nhiều phương pháp khác nhau mà còn cần người dạy tiên lượng trước những tình huống sẽ điễn ra trong quá trình dạy học và quan trọng nhất ở phần thực hành. Với môn mỹ thuật đòi hỏi HS, SV cần tư duy, và có nhiều sáng tạo mang phong cách riêng trong sản phẩm/tác phẩm của mình, vì vậy việc áp dụng các phương pháp dạy học khi đưa vào bài giảng là cần thiết và có nhiều hiệu quả. Nhờ áp dụng các phương pháp này, mà khả năng khám phá tự nhiên và cuộc sống được HS, SV liên tưởng, vận dụng vào trong các tiết học một cách chân thực nhất.

GV gợi mở đưa ra ví dụ, HS, SV liên hệ thực tế đưa vào phát biểu, thực hành và thuyết trình. Sự tích cực, chủ động tìm tòi, sáng tạo của HS, SV luôn là mục tiêu của giáo dục nói chung và môn mỹ thuật nói riêng. Khái niệm “phần mềm Kinemaster” Kinemaster là ứng dụng chỉnh sửa video dành cho nền tảng Android và iOS, ứng dụng này cung cấp hiệu ứng hình ảnh và hiệu ứng video giúp cải thiện chất lượng video. Đây là ứng dụng miễn phí có thể dễ dàng tải xuống từ Google Play Store và cũng đi kèm với phiên bản trả phí.

Đây là một ứng dụng trên điện thoại smartphone thường được những người làm youtube sử dụng để chỉnh sửa video với rất nhiều tính năng như 13 cắt, ghép, chèn nhạc, lồng giọng nói… không thua kém gì những phần mềm edit trên máy tính. Không riêng gì những người làm youtube mà bất kỳ ai có nhu cầu edit video trên điện thoại cũng đều có thể sử dụng được app này. Phần mềm KineMaster mang đến cho người sử dụng nhiều tính năng tiện ích mà chỉ cần sử dụng trên thiết bị di động như điện thoại. Chỉ cần một chiếc điện thoại smartphone, mỗi người đều có thể trở thành một nhà làm phim chuyên nghiệp với dụng cụ thiết bị hỗ trợ có chi phí thấp và tiện dụng.

Với những thao tác đơn giản nhưng hiệu quả cao trong thay đổi các hiệu ứng về âm thanh, video, người dùng có thể tùy chỉnh theo sự sáng tạo riêng. Phần mềm KineMaster còn hiệu quả hơn nữa khi có sự kết hợp với các phần mềm khác. Thông qua phần mềm KineMaster, người dạy biến những tư liệu sưu tập được từ nhiều nguồn khác nhau thành những trực quan sinh động. Với tài năng, sự sáng tạo của các thầy cô giáo sẽ mang lại cho học sinh những giờ dạy hiệu quả cao.

Hệ thống hiệu ứng phong phú như: ghép, cắt, chuyển tiếp, tăng giảm ánh sáng, chuyển đổi sắc độ, ghép nền, tách âm, ghép âm… là những thế mạnh của phần mềm KineMaster, đặc biệt các thao tác đều có thể sử dụng toàn bộ trên điện thoại smartphone. Với thiết bị là điện thoại có thể giúp thầy cô giáo soạn bài nhanh ở bất cứ đâu, bất cứ thời gian nào. Những bài giảng không còn đơn điệu khô cứng khi có sự vận dụng phần mềm KineMaster các giờ dạy sẽ hoàn hảo hơn. Khái niệm “Hình họa” Hình họa là môn học dùng hình vẽ để mô tả các sự vật, hiện tượng có thực mà mắt ta quan sát được bằng hình mảng, khối diện, đậm nhạt, đường nét để tạo ra không gian ảo ba chiều trên mặt phẳng hai chiều.

Hình hoạ có nhiều tên gọi khác nhau, trong số các cách gọi đó có cách cách phổ biến như: vẽ theo mẫu, vẽ tả thực, vẽ diễn hoạ… 14 Hình họa là môn học có đối tượng nghiên cứu là mẫu thật có thể là đồ vật hoặc con người. Người học Mỹ thuật tạo hình sẽ nghiên cứu các sự vật hiện tượng có thể là con người hoặc đồ vật. Người vẽ nghiên cứu cấu trúc của đối tượng dưới sự tác động của ánh sáng, từ đó, sử dụng ngôn ngữ của Mỹ thuật tạo hình như đường nét, hình mảng, sáng tối, đậm nhạt, bút pháp để phản ánh cấu trúc hình thể của đối tượng từ không gian ba chiều mô phỏng trên bề mặt hai chiều. Hình họa rất quan trọng đối với người học Mỹ thuật tạo hình, học tập hình họa dần hình thành cho người học rất nhiều kỹ năng cơ bản để tham gia đi sâu học tập, nghiên cứu mỹ thuật tạo hình, nếu không trải qua nghiên cứu về hình họa cụ thể là: vẽ những mẫu vật cơ bản như khối vuông, khối tròn, khối chóp… người học sẽ không có cơ hội luyện tập những nét vẽ cơ bản đầu tiên không biết phản ánh, không biết tư duy về hình thể và không gian của các sự vật hiện tượng, quan trọng hơn là người học không biết phản ánh mô phỏng các sự vật hiện tượng bằng ngôn ngữ của mỹ thuật tạo hình, không thể rèn luyện được sự làm việc thống nhất giữa tay và mắt dẫn đến phản ánh sai cấu trúc, đặc điểm của sự vật hiện tượng.

Đối với sinh viên học tập tại các trường đào tạo mỹ thuật và mỹ thuật ứng dụng, Hình họa là môn học rất quan trọng thường yêu cầu sinh viên học tập nghiêm túc, thường xuyên. Khi học hình họa, để đạt được kết quả, người học phải có tinh thần tự học cao, chủ động đưa ra thời khóa biểu cá nhân tranh thủ sự hướng dẫn chỉ dạy của các chuyên gia Mỹ thuật, các thầy cô giáo. Học tập và rèn luyện môn Hình hoạ là quá trình cần sự nghiêm túc, kiên trì của người học mỹ thuật tạo hình.