Vấn đề y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay

Tài liệu nghiên cứu Luận văn vấn đề y đức của cán bộ y tế tỉnh nam định trong giai đoạn hiên nay, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Trường học: Học viện chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Vấn đề y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TẦM QUAN TRỌNG VÀ YÊU CẦU Y ĐỨC CỦA CÁN BỘ NGÀNH Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.1. Y ĐỨC VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA Y ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.1.1. Khái niệm đạo đức và y đức

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định

Vấn đề y đức của cán bộ y tế tại tỉnh Nam Định hiện nay đang trở thành một chủ đề nóng bỏng trong bối cảnh nền kinh tế thị trường. Sự chuyển mình từ cơ chế bao cấp sang nền kinh tế thị trường đã tạo ra nhiều thách thức cho cán bộ y tế. Đạo đức nghề nghiệp không chỉ là yêu cầu mà còn là trách nhiệm của mỗi người làm trong ngành y tế. Việc duy trì và phát triển y đức là cần thiết để đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế và niềm tin của người dân.

1.1. Khái niệm y đức và vai trò của nó trong ngành y tế

Y đức được hiểu là những nguyên tắc đạo đức mà người thầy thuốc cần tuân thủ trong quá trình hành nghề. Nó không chỉ phản ánh sự chuyên nghiệp mà còn thể hiện lòng nhân ái, trách nhiệm với bệnh nhân. Việc thực hiện tốt y đức giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và tạo dựng niềm tin trong cộng đồng.

1.2. Tình hình y đức của cán bộ y tế tại Nam Định hiện nay

Tại Nam Định, mặc dù có nhiều cán bộ y tế tận tâm và có trình độ chuyên môn cao, nhưng vẫn tồn tại những biểu hiện lệch lạc trong hành vi ứng xử. Một số cán bộ có lối sống thực dụng, chạy theo lợi ích cá nhân, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của ngành y tế.

II. Những thách thức đối với y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định

Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đã tạo ra nhiều thách thức cho cán bộ y tế trong việc duy trì y đức. Các yếu tố như áp lực công việc, sự cạnh tranh trong ngành y tế và sự thay đổi trong nhận thức của xã hội về y đức đang tạo ra những khó khăn trong việc thực hiện đạo đức nghề nghiệp.

2.1. Áp lực từ môi trường làm việc

Cán bộ y tế thường xuyên phải đối mặt với áp lực từ công việc, điều này có thể dẫn đến sự căng thẳng và ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ y tế. Khi áp lực quá lớn, một số cán bộ có thể dễ dàng từ bỏ các nguyên tắc y đức.

2.2. Sự thay đổi trong nhận thức của xã hội

Nhận thức của xã hội về y đức cũng đang thay đổi. Nhiều người dân hiện nay có xu hướng đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ y tế, điều này tạo ra áp lực lớn cho cán bộ y tế trong việc đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân.

III. Phương pháp nâng cao y đức cho cán bộ y tế tỉnh Nam Định

Để nâng cao y đức cho cán bộ y tế tại Nam Định, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc đào tạo, giáo dục và nâng cao nhận thức về đạo đức nghề nghiệp là rất quan trọng. Các cơ sở y tế cần xây dựng môi trường làm việc tích cực và khuyến khích cán bộ thực hiện tốt y đức.

3.1. Đào tạo và giáo dục về y đức

Đào tạo về y đức cần được đưa vào chương trình giảng dạy tại các cơ sở đào tạo y tế. Việc này giúp sinh viên có được nền tảng vững chắc về đạo đức nghề nghiệp ngay từ khi còn học tập.

3.2. Tạo môi trường làm việc tích cực

Cần xây dựng một môi trường làm việc khuyến khích sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các cán bộ y tế. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế mà còn tạo động lực cho cán bộ thực hiện tốt y đức.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về y đức

Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp nâng cao y đức cho cán bộ y tế tại Nam Định đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều cơ sở y tế đã áp dụng các phương pháp đào tạo và giáo dục về y đức, từ đó cải thiện được chất lượng dịch vụ và niềm tin của bệnh nhân.

4.1. Kết quả từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo về y đức đã giúp cán bộ y tế nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong công việc. Nhiều cán bộ đã thể hiện rõ sự thay đổi tích cực trong hành vi ứng xử với bệnh nhân.

4.2. Tác động đến niềm tin của bệnh nhân

Sự cải thiện trong y đức đã góp phần nâng cao niềm tin của bệnh nhân đối với ngành y tế. Người dân cảm thấy an tâm hơn khi đến khám chữa bệnh, từ đó tạo dựng được mối quan hệ tốt đẹp giữa bệnh nhân và cán bộ y tế.

V. Kết luận và tương lai của y đức cán bộ y tế tỉnh Nam Định

Y đức của cán bộ y tế tại Nam Định đang đứng trước nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội để phát triển. Việc nâng cao y đức không chỉ là trách nhiệm của từng cá nhân mà còn là nhiệm vụ chung của toàn ngành y tế. Tương lai của y đức phụ thuộc vào sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan.

5.1. Tầm quan trọng của y đức trong tương lai

Y đức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Cán bộ y tế cần nhận thức rõ về trách nhiệm của mình trong việc thực hiện y đức.

5.2. Định hướng phát triển y đức trong ngành y tế

Ngành y tế cần có những chính sách cụ thể để hỗ trợ và khuyến khích cán bộ y tế thực hiện tốt y đức. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn góp phần xây dựng hình ảnh tốt đẹp cho ngành y tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh chuyển đổi từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, lĩnh vực y đức của cán bộ y tế đang chịu nhiều tác động sâu sắc. Tỉnh Nam Định, với dân số khoảng 2 triệu người và nền kinh tế nông nghiệp chiếm 80% lao động, là một điển hình phản ánh những thách thức và cơ hội trong việc nâng cao y đức của đội ngũ cán bộ y tế. Mặc dù ngành y tế tỉnh đã đạt được nhiều thành tựu như tăng tuổi thọ bình quân từ 67,8 tuổi năm 2000 lên 71,5 tuổi năm 2005, đồng thời phát triển mạng lưới y tế từ tỉnh đến xã, nhưng vẫn tồn tại những biểu hiện tiêu cực về đạo đức nghề nghiệp, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay, xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nâng cao y đức, góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đội ngũ cán bộ y tế trên địa bàn tỉnh Nam Định, trong bối cảnh kinh tế thị trường và các biến động xã hội từ năm 2000 đến nay. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào ngành y tế, góp phần phát triển bền vững hệ thống y tế địa phương và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức và y đức. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng là:

1. Lý thuyết đạo đức xã hội chủ nghĩa: Nhấn mạnh vai trò của đạo đức trong việc điều chỉnh hành vi cá nhân phù hợp với lợi ích xã hội, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế thị trường. Đạo đức được xem là nền tảng nhân cách, là thước đo lương tâm và trách nhiệm của cán bộ y tế.

2. Lý thuyết y đức truyền thống và hiện đại: Kế thừa các giá trị y đức cổ truyền của Việt Nam (như quan điểm của Hải Thượng Lãn Ông, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh) và các chuẩn mực quốc tế (lời thề Hippocrates), làm cơ sở đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Các khái niệm chính bao gồm: đạo đức, y đức, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội của cán bộ y tế, và tác động của kinh tế thị trường đến đạo đức nghề nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chung của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp phân tích tổng hợp, quy nạp và diễn dịch. Phương pháp điều tra xã hội học được áp dụng để thu thập dữ liệu thực tiễn về y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định.

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm số liệu thống kê từ Sở Y tế Nam Định, các báo cáo thanh tra, khảo sát ý kiến cán bộ y tế và bệnh nhân, cùng các văn bản pháp luật liên quan đến y đức.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện với khoảng vài trăm cán bộ y tế và bệnh nhân tại các bệnh viện tuyến tỉnh, huyện và trạm y tế xã, đảm bảo tính đại diện cho toàn tỉnh.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích định lượng để đánh giá mức độ thực hiện y đức qua các chỉ số như số vụ khiếu nại về y đức, tỷ lệ bệnh nhân hài lòng, kết hợp phân tích định tính qua phỏng vấn sâu để hiểu rõ nguyên nhân và bối cảnh.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong vòng 12 tháng, từ khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu đến phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng y đức còn nhiều hạn chế: Trong giai đoạn 2006-2008, số vụ khiếu nại tố cáo về y đức chiếm khoảng 20% tổng số vụ khiếu nại ngành y tế tỉnh Nam Định (9/45 vụ năm 2006, 7/41 vụ năm 2007, 6/41 vụ năm 2008). Nội dung chủ yếu liên quan đến thái độ thiếu trách nhiệm, vòi vĩnh, phân biệt đối xử với bệnh nhân.

2. Ảnh hưởng tiêu cực của cơ chế thị trường: Cơ chế thị trường đã tạo ra áp lực về lợi nhuận, dẫn đến hiện tượng kê đơn thuốc không phù hợp, bán thuốc đắt tiền để trục lợi, gây mất niềm tin của người dân. Tỷ lệ bệnh nhân phải chi trả ngoài quy định và biếu quà cho cán bộ y tế vẫn còn phổ biến.

3. Chính sách đãi ngộ chưa tương xứng: Mức lương và phụ cấp của cán bộ y tế thấp, ví dụ tiền trực đêm tại bệnh viện tuyến tỉnh chỉ khoảng 35.000 đồng/ngày đêm, không đủ bù đắp áp lực công việc và trách nhiệm nặng nề. Điều này góp phần làm giảm động lực và tinh thần phục vụ.

4. Mức độ nhận thức và thực hành y đức chưa đồng đều: Mặc dù có nhiều đơn vị và cá nhân được đánh giá cao về y đức, nhưng vẫn còn tình trạng thiếu đoàn kết, thiếu tôn trọng đồng nghiệp, và chưa thực hiện đầy đủ các quy định về y đức trong khám chữa bệnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên có thể giải thích qua tác động kép của kinh tế thị trường và chính sách quản lý chưa hoàn chỉnh. Cơ chế thị trường thúc đẩy sự cạnh tranh và đổi mới, nhưng cũng tạo ra áp lực lợi nhuận khiến một số cán bộ y tế sa sút đạo đức. So với các nghiên cứu trong ngành y tế Việt Nam và quốc tế, hiện tượng này không phải là riêng biệt nhưng mức độ và biểu hiện có tính đặc thù địa phương.

Việc đầu tư chưa đồng đều giữa các tuyến y tế, đặc biệt là tuyến cơ sở, cũng làm giảm hiệu quả chăm sóc và tạo điều kiện cho các hành vi tiêu cực phát sinh. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ khiếu nại theo năm và phân bố theo tuyến y tế sẽ minh họa rõ nét xu hướng này.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là nhấn mạnh sự cần thiết phải có các chính sách đồng bộ, vừa nâng cao trình độ chuyên môn, vừa tăng cường giáo dục y đức, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc và đãi ngộ cho cán bộ y tế. Đây là yếu tố quyết định để duy trì và phát huy truyền thống “lương y như từ mẫu” trong bối cảnh hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng y đức thường xuyên: Tổ chức các khóa học, hội thảo về y đức cho cán bộ y tế trên toàn tỉnh, đặc biệt chú trọng tuyến cơ sở. Thời gian thực hiện: hàng năm. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế phối hợp với các trường đại học y dược.

2. Cải thiện chính sách đãi ngộ và điều kiện làm việc: Nâng mức lương, phụ cấp trực, hỗ trợ nhà ở và các phúc lợi khác cho cán bộ y tế, nhằm giảm áp lực tài chính và nâng cao tinh thần phục vụ. Thời gian thực hiện: trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Tài chính, Sở Y tế.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và xử lý vi phạm y đức hiệu quả: Thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh, xử lý kịp thời các vi phạm về y đức, công khai kết quả để tăng tính minh bạch. Thời gian thực hiện: ngay trong năm nghiên cứu. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Thanh tra tỉnh.

4. Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và cán bộ y tế: Tổ chức các chiến dịch truyền thông về vai trò của y đức, quyền lợi và nghĩa vụ của bệnh nhân, tạo sự đồng thuận xã hội. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, Đài phát thanh truyền hình tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngành y tế: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao y đức, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Giảng viên và sinh viên các trường y dược: Là tài liệu tham khảo để bổ sung kiến thức về y đức trong chương trình đào tạo.

3. Cán bộ y tế tuyến cơ sở và bệnh viện: Nâng cao nhận thức, cải thiện thái độ và hành vi trong công tác khám chữa bệnh.

4. Nhà hoạch định chính sách và các tổ chức xã hội: Hỗ trợ xây dựng các chương trình giám sát, tuyên truyền và can thiệp về y đức trong cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Y đức là gì và tại sao nó quan trọng đối với cán bộ y tế?
   Y đức là tập hợp các chuẩn mực đạo đức điều chỉnh hành vi của người thầy thuốc trong quan hệ với bệnh nhân và xã hội. Nó quan trọng vì đảm bảo sự tin tưởng, hiệu quả điều trị và bảo vệ quyền lợi người bệnh.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm y đức trong cán bộ y tế tỉnh Nam Định là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, áp lực lợi nhuận, chính sách đãi ngộ chưa phù hợp và thiếu sự giám sát chặt chẽ.

3. Các biện pháp nào đã được đề xuất để nâng cao y đức?
   Bao gồm đào tạo y đức thường xuyên, cải thiện chính sách đãi ngộ, xây dựng hệ thống giám sát vi phạm và tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức.

4. Y đức có thể được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Thông qua số liệu khiếu nại tố cáo, khảo sát mức độ hài lòng của bệnh nhân, phỏng vấn cán bộ y tế và đánh giá thực hiện các quy định về y đức.

5. Vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc xây dựng y đức là gì?
   Tư tưởng Hồ Chí Minh nhấn mạnh “lương y như từ mẫu”, coi trọng đạo đức cách mạng, lòng nhân ái và trách nhiệm xã hội của cán bộ y tế, là kim chỉ nam cho việc rèn luyện y đức hiện nay.

Kết luận

• Y đức là yếu tố nền tảng, quyết định chất lượng và hiệu quả công tác y tế, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay.
• Thực trạng y đức của cán bộ y tế tỉnh Nam Định còn nhiều hạn chế, biểu hiện qua các vụ khiếu nại và thái độ phục vụ chưa tốt.
• Nguyên nhân chủ yếu do tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, chính sách đãi ngộ chưa phù hợp và thiếu giám sát hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về đào tạo, chính sách, giám sát và tuyên truyền nhằm nâng cao y đức, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện hệ thống y đức, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại Nam Định và các địa phương khác.

Các cơ quan quản lý và cán bộ y tế cần phối hợp triển khai ngay các giải pháp đề xuất để xây dựng đội ngũ cán bộ y tế vừa “đức” vừa “tài”, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững ngành y tế trong thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TẦM QUAN TRỌNG VÀ YÊU CẦU Y ĐỨC CỦA CÁN BỘ NGÀNH Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. Y ĐỨC VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA Y ĐỨC NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. Khái niệm đạo đức và y đức - Về khái niệm đạo đức: Đạo đức là một trong những hình thái ý thức xã hội, là sản phẩm của quá trình phát triển lịch sử xã hội, phản ánh tồn tại xã hội về lĩnh vực đạo đức. Danh từ đạo đức bất nguồn từ tiếng Latinh là mos (mois) - lề thói (morialis nghĩa là có liên quan đến lề thói đạo nghĩa).

Còn “luân lý” được xem như đồng nghĩa với “đạo đức” có gốc từ tiếng Hi Lạp là ethicos - lề thói, tập tục. Khi nói đến đạo đức, tức là nói đến lề thói và tập tục biểu hiện mối quan hệ giữa người với người trong sự giao tiếp hàng ngày. Ở phương đông, đạo đức là một trong những phạm trù quan trọng nhất của triết học Trung Hoa cổ đại. Đạo có nghĩa là con đường, đường, về sau khái niệm đạo đức được vận dụng trong triết học để chỉ con đường của tự nhiên.

Đạo có nghĩa là con đường sống của con người trong xã hội. Khái niệm đạo đức lần đầu tiên xuất hiện trong Kim văn đời nhà Chu và từ đó trở đi được người Trung Quốc sử dụng nhiều. Đức dùng để nói đến nhân đức, đức tính và nhìn chung đức là biểu hiện của đạo, là đạo nghĩa, là nguyên tắc luân lý. Như vậy có thể nói đạo đức của người Trung Hoa cổ đại chính là những yêu cầu, những nguyên tắc do cuộc sống đặt ra mà mỗi người phải tuân theo.

Ở phương Tây, từ lâu vấn đề đạo đức đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà tư tưởng. Cho đến nay người ta vẫn coi Xôcrát (469 - 399 tr.CN) là người đầu tiên đặt nền móng cho khoa học đạo đức.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 8 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 đã viết bộ sách Đạo đức học với 10 cuốn, trong đó ông đặc biệt quan tâm đến phẩm hạnh của con người. Nội dung phẩm hạnh chính là ở chỗ biết định hướng đúng, biết làm việc thiện. Ông nói: chúng ta bàn đến đạo đức không phải để biết đức hạnh là gì mà để trở thành con người có đức hạnh.CN) người đầu tiên đưa phạm trù lẽ sống vào đạo đức học.

Và là một trong những người có công luận giải về sự tự do của con người. Từ đó đến nay, với bao biến cố, thăng trầm của lịch sử, nhưng không bao giờ nhân loại không quan tâm, không bàn luận về vấn đề đạo đức Một trong những đặc trưng nổi bật nhất của đạo đức Tây Âu thời trung cổ là ở chỗ, những tư tưởng đạo đức thường xuất phát từ những tín điều tôn giáo (Thiên chúa giáo, Hồi giáo. vào thời điểm này, giáo hội đóng góp vai trò thống trị độc tôn, chi phối mọi hoạt động của con người, trong đó có đời sống đạo đức, mà chúa là cội nguồn, là nơi hoà hợp, thống nhất của mọi giá trị đạo đức. Đúng như Lênin nói: “Đạo cơ đốc đã đem đạo đức làm thành thượng đế, đã sáng tạo ra thượng đế đạo đức” [33, tr.

Sau cái đêm trường trung cổ tối tăm ấy, nhân loại đột nhiên sống lại với sức mạnh không ngờ. Về phương diện văn hoá, tinh thần cũng có những bước tiến vượt bậc, nhằm tạo ra một nền văn hoá mới, thế tục, sẵn sàng đoạn tuyệt với nền văn hoá mang tính kinh viện, trong đó có văn hoá đạo đức. Giai cấp tư sản đã thẳng tay xoá bỏ quan hệ đạo đức phong kiến, từng bước thiết lập quan hệ đạo đức tư sản với đặc trưng nổi bật nhất là đề cao đến mức tuyệt đối hoá “chủ nghĩa cá nhân” mà cơ sở lý luận của nó là thừa nhận sự tự trị và quyền tự do tuyệt đối của các cá nhân trong xã hội. Chỉ có đạo đức cộng sản, một nền đạo đức “hiện nay đang tiêu biểu cho sự lật đổ hiện tại, biểu hiện cho lợi ích tương lai” [37, tr.136] mới thể hiện đạo đức có tính người mang tính nhân loại phổ biến.

“Đạo đức” là một vấn đề phức tạp, có nhiều mặt, mỗi khi đối tượng được định nghĩa càng có nhiều mặt phải quan sát bao nhiêu, thì định nghĩa mà Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 9 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 người ta đưa ra trên cơ sở các mặt ấy càng khác nhau bấy nhiêu [20, tr. Với ý nghĩa đó, khó có thể có một định nghĩa đầy đủ, hoàn chỉnh về “đạo đức”. Ở mức độ khái quát nhất chúng ta có thể hiểu. Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh, đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.

Đạo đức với tư cách là hình thái ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội, phản ánh hiện thực đời sống đạo đức xã hội. Đạo đức cũng như các quan điểm triết học, chính trị, nghệ thuật, tôn giáo, đều mang tính chất của kiến trúc thượng tầng. Cơ sở kinh tế là nguồn gốc của các quan điểm đạo đức. Các quan điểm này thay đổi khi cơ sở đã đẻ ra nó thay đổi.

Ví dụ: thích ứng với chế độ phong kiến, dựa trên cơ sở bóc lột, những người nông nô bị cột chặt vào ruộng đất, là đạo đức xã hội phong kiến. Thích ứng với chế độ tư bản dựa trên cơ sở bóc lột người công nhân làm thuê, là đạo đức tư sản. Chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa tạo ra một nền đạo đức mới biểu hiện mối quan hệ hợp tác trên tình đồng chí và quan hệ tương trợ lẫn nhau của người lao động đã được giải phóng khỏi áp bước bóc lột. Tất cả đó đã chứng tỏ rằng, sự phát sinh phát triển của đạo đức, xét đến cùng là một quá trình do phương thức sản xuất quy định.

Trong “Chống Duyrinh” Ph. Ăngghen viết rằng: chung quy lại thì mọi học thuyết đạo đức đã tồn tại từ trước đến nay đều là sản phẩm của tình hình thực thực tế của xã hội lúc bấy giờ Đạo đức là một trong những phương thức dùng để điều chỉnh hành vi con người. Ngoài ra còn có phong tục, tập quán, tôn giáo pháp luật, đạo đức,. Đối với đạo đức, sự đánh giá hành vi của con người theo chuẩn mực và quy tắc đạo đức biểu hiện thành những khái niệm về thiện và ác, vinh và nhục, chính nghĩa và phi nghĩa.

Bất kỳ trong thời đại lịch sử nào, đạo đức con người đều được đánh giá như vậy. Các khái niệm về thiện, ác, khuôn phép và Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 10 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 quy tắc hành vi con người thay đổi từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, từ dân tộc này sang dân tộc khác. Và trong xã hội có giai cấp thì bao giờ đạo đức cũng biểu hiện lợi ích giai cấp nhất định. Những khuôn phép và quy tắc đạo đức là yêu cầu của cả xã hội hoặc của một giai cấp nhất định đề ra cho mỗi hành vi cá nhân.

Nó bao gồm hành vi cá nhân đối với xã hội và đối với người khác. Những chuẩn mực và quy tắc đạo đức nhất định được công luận của xã hội, hay của một giai cấp, dân tộc thừa nhận. Ở đây, quan niệm của cá nhân về nghĩa vụ của mình đối với xã hội và đối với người khác là tiền đề của hành vi đạo đức cá nhân. Đã là thành viên của xã hội, con người phải chịu một sự giáo dục nhất định về ý thức đạo đức, một sự đánh giá đối với hành vi của mình và trong những hoàn cảnh nào đó còn chịu sự điều khiển tránh nhiệm của lương tâm.

Cá nhân phải có trách nhiệm chuyển những đòi hỏi của xã hội và những thể hiện của chúng thành nhu cầu, mục đích và hứng thú trong hoạt động của mình. Biểu hiện sự chuyển hoá này là hành vi cá nhân tuân thủ những ngăn cấm, những khuyến khích, những chuẩn mực cho phù hợp với đòi hỏi xã hội. Do vậy sự điều chỉnh đạo đức mang tính tự nguyện, xét về bản chất đạo đức là sự tự lựa chọn của con người. Đạo đức là hệ thống các giá trị.

Hệ thống giá trị đạo đức chia thành giá trị chung (lương tâm, bổn phận,.); giá trị riêng (trách nhiệm cá nhân, tính liêm khiết,. dưới góc độ tác động và tác dụng của giá trị người ta lại chia ra giá trị tích cực (thiện, tốt, hạnh phúc,.) và giá trị tiêu cực ( ác, xấu, bất hạnh,. Đặc trưng của giá trị đạo đức là chỗ nó cấu tạo bởi tính có ích, tính tự giác, tính tự nguyện, và tính không vụ lợi của hành vi. Các hiện tượng đạo đức thường biểu hiện dưới hình thức khẳng định, hoặc phủ định một lợi ích chính đáng, hoặc không chính đáng nào đó.

Nghĩa là nó bày tỏ sự tán thành hay phản đối trước thái độ hoặc hành vi ứng xử của các cá nhân, giữa cá nhân với cộng đồng xã hội nhất định. Vì vậy, đạo đức là nội dung hợp thành hệ thống giá trị xã hội. Sự hình thành, phát triển và hoàn Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 11 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 chỉnh hệ thống giá trị đạo đức không tách rời sự phát triển và hoàn thiện của ý thức đạo đức và sự điều chỉnh của ý thức đạo đức. Nếu hệ thống giá trị đạo đức phù hợp với sự phát triển, tiến bộ xã hội, thì hệ thống ấy có tính tích cực, nhân đạo.

Ngược lại hệ thống ấy mang tính tiêu cực, phản tiến bộ, phản nhân đạo. - Các quan điểm về y đức trong lịch sử: Trong lịch sử tư tưởng nhân loại nói chung, lịch sử tư tưởng đạo đức nói riêng, y đức luôn luôn trở thành đối tượng quan tâm của nhiều thế hệ, trong nhiều thời đại khác nhau. Ở Ấn Độ cổ đại, từ thế kỷ thứ V-III T.N trong tập thơ dân gian “Ana Vêda” đã đề cập đến tiêu chuẩn của người làm nghề y tế.