Đặt vấn đề Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước. trong hàng ngàn năm lịch sử ấy phụ nữ Việt Nam giữ vai trò trọng yếu và hiển nhiên trong sự tồn tại của dân tộc. Dưới chế độ phong kiến và đế quốc, Phụ nữ là lớp người bị áp bức bóc lột, chịu nhiều bất công với sự phân chia giai cấp, sự bất bình đẳng nam nữ trước hết trong gia đình, sau đó trở thành vấn đề của xã hội. Đặc biệt từ khi có sự lãnh đạo của của Đảng Cộng Sản Việt Nam, các tầng lớp phụ nữ đã đoàn kết phụ nữ hành động, góp phần to lớn vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
Trong xã hội Việt Nam hiện nay phụ nữ đóng góp một phần rất lớn vào quá trình phát triển của đất nước, thể hiện ở số nữ chiếm tỉ lệ cao trong lực lượng lao động. Với hơn 50% dân số và gần 50% lực lượng lao động xã hội, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và giữ những chức vụ quan trọng trong bộ máy Nhà nước. Bằng lao động sáng tạo của mình, họ đã góp phần làm giàu cho xã hội, làm phong phú cuộc sống con người. Phụ nữ luôn thể hiện vai trò của mình trong các lĩnh vực đời sống xã hội, cụ thể là trong lĩnh vực hoạt động vật chất, phụ nữ là một lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải để nuôi sống con người.
Không chỉ sản xuất ra của cải vật chất, phụ nữ còn tái sản xuất ra con người để duy trì và phát triển xã hội. Trong lĩnh vực hoạt động tinh thần, phụ nữ có vai trò sáng tạo nền văn hoá nhân loại. Nền văn hoá dân gian của bất cứ nước nào, dân tộc nào cũng có sự tham gia bằng nhiều hình thức của đông đảo phụ nữ. Ở Việt Nam, bạo lực gia đình không phải là mới, chế độ phụ hệ, tư tưởng trọng nam, khinh nữ đã kéo theo sự bất bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới.
Trước đây những người phụ nữ bị hành hạ chủ yếu là sống phụ thuộc vào chồng. Khi chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của phụ nữ cũng thay đổi, song thực tế đã ghi nhận rất nhiều trường hợp phụ nữ kiếm được nhiều tiền hơn lại bị chồng đánh. Theo nghiên cứu của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam thì những trường hợp này chiếm 72% trong số những vụ xung đột gia n 2 đình. Không những vai trò của phụ nữ cũng thay đổi mà phụ nữ nông thôn đã nhận thức rõ và phát huy vai trò của mình trong sản xuất nông nghiệp, các hoạt động phi nông nghiệp, các hoạt động xã hội và cộng đồng nông thôn.
Phát triển kinh tế thị trường đã đem lại nhiều cơ hội hơn cho phụ nữ, đồng thời cũng nảy sinh những tác động tiêu cực cho phụ nữ, họ phải lo toan nhiều hơn cho cuộc sống gia đình, ít được tham gia các hoạt động xã hội. Một số phụ nữ chưa hiểu rõ các quyền về mặt pháp lý của mình do học vấn thấp, thời gian đồng áng và việc nội trợ cao, ít thời gian để tham gia hội họp cộng đồng, ít tiếp cận thông tin để nâng cao kiến thức và hiểu biết. Từ đó, đòi hỏi phải có những nghiên cứu để đánh giá đúng vai trò của phụ nữ trong nông nghiệp, nông thôn, qua đó đề xuất những giải pháp nhằm phát huy nâng cao năng lực của phụ nữ nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi để họ hoàn thành tốt trách nhiệm của mình trong sản xuất, đời sống và các hoạt động xã hội. Xuất phát từ lý do trên, và sự nhận thức sâu sắc về những tiềm năng to lớn của phụ nữ, những cản trở sự tiến bộ của phụ nữ trong quá trình đổi mới và phát triển nông nghiệp,nông thôn tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá vai trò của phụ nữ trong việc phát triển Nông nghiệp tại xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang”.
Mục tiêu chung Xác định vị trí, vai trò của phụ nữ trong việc phát triển nông nghiệp, đưa ra giải pháp và kiến nghị nhằm tạo cơ hội cho phụ nữ phát huy tiềm năng về mọi mặt để họ hoàn thành tốt trách nhiệm của mình trong sản xuất, đời sống và các hoạt động xã hội, góp phần vào sự phát triển nông nghiệp tại xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang. Mục tiêu cụ thể Đánh giá thực trạng về vai trò của phụ nữ trong việc phát triển nông nghiệp tại xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang. Tìm hiểu sự phân công giữa vợ và chồng trong công việc sản xuất. Tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong việc phát triển Nông nghiệp ở địa phương.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của nữ trong việc phát triển nông nghiệp tại xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập Qua nghiên cứu đề tài giúp cho tôi tổng hợp lại những kiến thức đã được học và vận dụng được những kiến thức vào thực tế. Làm quen với môi trường công việc, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, củng cố thêm kiến thức thực tế cho bản thân để đạt được hiệu quả cao nhất.
Những nghiên cứu của sinh viên trong đề tài sẽ là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo. Bổ sung thêm tài liệu cho các ban ngành liên quan ở địa phương, khoa Kinh tế & PTNT, cho Nhà trường. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp một phần nào vào việc đánh giá được sự tham gia của phụ nữ trong các hoạt động phát triển Nông nghiệp tại địa phương. Kết quả nghiên cứu là cơ sở cho các cán bộ, ban ngành liên quan có thêm những căn cứ để xây dựng các chương trình, dự án nhằm thúc đẩy vai trò phụ nữ trong sản xuất phát triển nông nghiệp.
Đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy nâng cao năng lực của phụ nữ, tạo điều kiện thuận lợi để họ hoàn thành tốt trách nhiệm của mình trong sản xuất, đời sống và các hoạt động xã hội. Đề tài được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho địa phương. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.
Một số khái niệm - Khái niệm về phụ nữ: “Phụ nữ chỉ một, một nhóm hay tất cả nữ giới đã trưởng thành, hoặc được cho là đã trưởng thành về mặt xã hội. Nó cho thấy một cái nhìn ít nhất là trung lập, hoặc thể hiện thiện cảm, sự trân trọng nhất định từ phía người sử dụng. Nó đề cập đến, hoặc hướng người ta đến những mặt tốt, hoặc ít nhất là không xấu, đến những giá trị, những đóng góp, những ảnh hưởng tích cực từ những nữ giới này. “Phụ nữ gồm những xét về mặt sinh học thuộc giống cái (phân biệt đối lập với giống đực) xét về mặt khoa học tự nhiên, nếu ở góc độ khoa học xã hội thì liên quan đến nam giới và nữ giới”[19].
- Khái niệm về phát triển “Phát triển là một quá trình chuyển biến xã hội mà qua đó con người dần dần có khả năng kiểm soát được điều kiện vật chất xã hội và môi trường quyết định đến cuộc sống, công việc và lợi ích mà họ có được do sự kiểm soát đó tạo nên. Đồng thời giúp họ có khả năng tự quyết định và tổ chức thực hiện”[5]. “Phát triển là quá trình thay đổi toàn diện nền kinh tế, bao gồm sự tăng thêm về quy mô sản lượng, cải thiện về cơ cấu, hoàn thiện thể chế nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống” [14]. - Khái niệm về nông nghiệp Nông nghiệp là quá trình sản xuất lương thực, thực phẩm, thức ăn gia súc, tơ, sợi và sản phẩm mong muốn khác bởi trồng trọt những cây trồng chính và chăn nuôi đàn gia súc (nuôi trong nhà).
Công việc nông nghiệp cũng được biết đến bởi những người nông dân, trong khi đó các nhà khoa học, những nhà phát minh thì tìm cách cải tiến phương pháp, công nghệ và kỹ thuật để làm tăng năng suất cây trồng và vật nuôi[18]. n 5 Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: Trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản; theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả Lâm nghiệp, Thủy sản.[1] Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng và phức tạp trong nền kinh tế Quốc dân. Theo nghĩa hẹp: Gồm trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ trong Nông nghiệp.
Theo nghĩa rộng: Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản [17]. - Khái niệm giới: Là thuật ngữ đề cập đến các đặc điểm, vị trí, vai trò, mối quan hệ về mặt xã hội giữa nam giới - nữ giới (trẻ em trai - trẻ em gái). - Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội để phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau của sự phát triển đó (Luật bình đẳng giới 2006)[20]. Vai trò của phụ nữ trên thế giới và ở Việt Nam 2.
Khái quát về vai trò của phụ nữ ở một số nước trên thế giới Trên toàn Thế giới, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong gia đình cả về khả năng sản xuất và tái sản xuất, họ chiếm trên 50% trong tổng số lao động; số giờ lao động chiếm 2/3 tổng số giờ lao động cuả xã hội và sản xuất ra 1/2 trong tổng sản lượng Nông nghiệp. cùng với việc đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau, lao động nữ chiếm tỷ lệ ngày càng cao trong các ngành Công nghiệp, dịch vụ với trình độ không ngừng được nâng cao. * Phụ nữ chiếm một tỷ trọng lớn trong lực lượng lao động: Tỷ lệ nữ tham gia hoạt động kinh tế theo các nhóm tuổi rất cao: - Tại Bangladesh: có 67,3% phụ nữ Nông thôn tham gia lực lượng lao động so với 82,5% nam giới. Tỷ lệ này của phụ nữ Nông thôn cao gấp 2 lần phụ nữ thành thị (28,9%).
Theo nhóm tuổi, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động nhiều nhất ở độ tuổi 30-49, tiếp đó là các nhóm tuổi 25-29, 50-54. Đáng chú ý rằng, gần 61% phụ nữ Nông thôn ở độ tuổi 60-64 vẫn tham gia lực lượng lao động, cao gần gấp 2 lần phụ nữ thành thị cùng nhóm tuổi.