MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Mục tiêu chung của đề tài.
Mục tiêu cụ thể của đề tài. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. 3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU.
Giới tính và Giới. Khái niệm Giới tính và Giới. Đặc điểm, nguồn gốc và sự khác biệt về giới:. Nhu cầu, lợi ích giới và bình đẳng giới.
Vai trò của giới. Quan điểm về giới. Phân tích giới trong lĩnh vực nông nghiệp. Phát triển kinh tế hộ.
Khái niệm về phát triển và phát triển kinh tế. Khái niệm, đặc điểm hộ gia đình, kinh tế hộ nông dân. Vị trí, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ. Vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội.
Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ. Những yếu tố ảnh hƣởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ. Cơ sở thực tiễn. Khái quát về thực trạng vai trò của phụ nữ ở một số nƣớc trên thế giới.
Thực trạng phụ nữ nông thôn Việt Nam và vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn. Một số vấn đề đặt ra với phụ nữ nông thôn. Về vấn đề sức khoẻ. Về chuyên môn kỹ thuật.
Sự bất bình đẳng giới trong tiếp cận nguồn lực và ra quyết định. Đánh giá chung về tổng quan nghiên cứu .27 Chƣơng 2: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nội dung nghiên cứu. Thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, xã hội huyện Định Hóa.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Định Hóa ảnh hƣởng tới vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ. Vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại huyện Định Hóa. Các yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng đóng góp của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ huyện Định Hóa. Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ huyện Định Hóa.
Tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu. Tiếp cận nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Chọn vùng nghiên cứu.
Chọn mẫu nghiên cứu. Phƣơng pháp thu thập số liệu. Thu thập số liệu thứ cấp. Thu thập số liệu sơ cấp.
Phƣơng pháp tổng hợp, phân tích, đáng giá và xử lý số liệu .31 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ tại huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hƣởng đến phát triển kinh tế nông hộ tại huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Điều kiện tự nhiên.
Tình hình phát triển kinh tế xã hội của Huyện giai đoạn 2013-2015. Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế xã hội huyện Định Hóa tỉnh Thái Nguyên. Vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ tại huyện Định Hóa. Vai trò của phụ nữ trong quản lý và điều hành sản xuất.
Vai trò của phụ nữ trong hoạt động sản xuất tạo thu nhập. Vai trò phụ nữ trong gia đình. Vai trò trong tham gia công tác xã hội. Vai trò của phụ nữ trong tiếp cận khoa học kĩ thuật.
Vai trò trong kiểm soát các nguồn lực của hộ. Vai trò trong việc nâng cao trình độ. Vai trò trong công tác chăm sóc sức khỏe gia đình. Các yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng đóng góp của phụ nữ trong phát triển kinh tế.
Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ huyện Định Hóa. Nhóm giải pháp về nhận thức. Nhóm giải pháp về chính sách đối với phụ nữ nông thôn. Nhóm giải pháp về kinh tế.
Nhóm giải pháp nâng cao năng lực và chất lƣợng hoạt động của Hội đẳng giới và hỗ trợ phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Nhóm giải pháp về giáo dục - đào tạo nhằm nâng cao năng lực cho phụ nữ trong phát triển kinh tế. 70 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .72 TÀI LIỆU THAM KHẢO .73 PHỤ LỤC vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Diễn giải - BCH : Ban chấp hành - CĐ, ĐH : Cao đẳng, Đại học - CNVC : Công nhân viên chức - ND : Nông dân - TN : Thanh niên - UBND : Ủy ban nhân dân viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Kết quả lựa chọn nhóm hộ điều tra.
Tình hình sử dụng đất đai của huyện Định Hoá giai đoạn 2013-2014. Nhân khẩu và lao động của huyện Định Hóa năm 2015. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Định Hoá giai đoạn 2013-2015. Trình độ của cán bộ hội đoàn thể nhiệm kì 2011 - 2015.
Phụ nữ tham gia cấp ủy Đảng, chính quyền nhiệm kỳ 2011-2015. Phân loại hộ khu vực nông thôn huyện Định Hóa. Tỷ lệ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý hộ phân theo nhóm hộ. Phân công lao động sản xuất trồng trọt trong các hộ nghiên cứu (n=90).
Phân công lao động trong hoạt động lâm nghiệp (n=37). Phân công lao động trong hoạt động buôn bán (n=20). Phân công lao động trong hoạt động tái sản xuất của gia đình phân theo nhóm hộ. Phụ nữ tham gia lãnh đạo cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể tại các xã vùng nghiên cứu.
Phụ nữ tham gia hoạt động cộng đồng tại điểm nghiên cứu. Nguồn tiếp cận thông tin của phụ nữ tại vùng nghiên cứu. Tình hình quản lý tài chính tại vùng nghiên cứu. Đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trình độ văn hóa của nam và nữ ở vùng nghiên cứu. Công tác chăm sóc sức khỏe gia đình. Tính cấp thiết của đề tài Ở Việt Nam, Phụ nữ có vai trò quan trọng trong đội ngũ lao động sản xuất trong xã hội, ngoài chức năng làm mẹ, ngƣời phụ nữ còn thể hiện nhiều vai trò của mình trên các mặt của đời sống xã hội. Phụ nữ có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình và quyết định điều hành sản xuất điều này cho thấy họ phải gánh vác rất nhiều trong công việc cũng nhƣ trong trách nhiệm trong gia đình của họ.
Tuy nhiên, hiện nay ngƣời phụ nữ chƣa thực sự bình đẳng trong việc quyết định các vấn đề lớn trong gia đình nhƣ việc ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, việc nắm giữ các nguồn lực của hộ mặc dù họ đƣợc đánh giá cao trong việc quản lý tài chính trong gia đình, điều này đã hạn chế năng lực của ngƣời phụ nữ, chƣa phát huy đƣợc tiềm năng của ngƣời phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Có thể nói rằng, trong cuộc sống hiện đại, ngƣời phụ nữ có vai trò rất lớn. Nếu gia đình đƣợc coi là tế bào của xã hội thì ngƣời phụ nữ đƣợc coi là hạt nhân của tế bào này. Gia đình là nơi thể hiện thực chất sự bình đẳng và nâng cao địa vị của ngƣời phụ nữ.
Bên cạnh đó, ngƣời phụ nữ của thời hiện đại càng không thể tách rời với thực tế gia đình và xã hội. Bởi chính tại hai môi trƣờng này, ngƣời phụ nữ mới thể hiện, thực hiện đƣợc những chức năng của mình. Điều cần làm là làm sao để gia đình và xã hội tạo đƣợc những điều kiện thuận lợi nhất cho phụ nữ phát huy đƣợc khả năng của mình. Đó là: ngƣời phụ nữ có công việc ổn định để đảm bảo cuộc sống, có cơ hội học tập nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn, tham gia ngày càng nhiều hơn vào các hoạt động xã hội, các đoàn thể, câu lạc bộ, có thời gian hƣởng thụ văn hóa, văn nghệ, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp cho bản thân.
Định Hóa là huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, huyện có tỷ lệ nữ chiếm 50,6% dân số, trong đó phụ nữ nông thôn chiếm 50,58%. Đặc biệt, dân số trong huyện chủ yếu là ngƣời dân tộc do đó trình độ dân trí của huyện còn thấp, ảnh hƣởng tới nhận thức của ngƣời dân đối với vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Hiện nay trên địa bàn huyện vẫn còn nhiều hạn chế cần phải đƣợc khắc phục trong vấn đề bình đẳng giới, nhất là về mặt tƣ tƣởng, quan điểm của con ngƣời 2 trong xã hội, kể cả nam giới và nữ giới. Không chỉ có nam giới chƣa nhận thức hoặc có thái độ không chấp nhận vai trò, vị trí của phụ nữ mà ngay chính bản thân nhiều phụ nữ cũng hiểu biết mơ hồ từ đó có những thái độ lệch lạc và không thể có cách giải quyết đúng đắn các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống có liên quan đến vai trò, vị trí về giới của mình Trong bối cảnh đó, việc tìm hiểu thực trạng và đánh giá về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ ở nông thôn rất quan trọng.
Là khu vực miền núi, tìm hiểu những đóng góp của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ cũng nhƣ trong công cuộc phát triển của địa phƣơng, tìm ra những khó khăn phụ nữ đang gặp phải và giải pháp nhằm nâng cao năng lực của phụ nữ là một vấn đề cấp bách. Xuất phát từ thực tiễn nêu trên và nhận thấy những tiềm năng của phụ nữ cần đƣợc khai thác, những khó khăn của phụ nữ cần đƣợc tháo gỡ, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu v i tr c ph n trong ph t tri n inh t n ng h trên đị bàn hu n ịnh , t nh h i Ngu ên”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2. M c tiêu chung c đề tài Đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp, phi nông nghiệp, các hoạt động quản lý hộ và phát triển kinh tế nông hộ tại huyện Định Hóa.
Đƣa ra các giải pháp kiến nghị nhằm phát huy vai trò, nâng cao vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông hộ nông thôn miền núi trên địa bàn huyện Định Hóa. M c tiêu c th c đề tài - Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ nông thôn miền núi.